Trên thực tế hiện nay hầu như giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp thường tổ chức các buổi sinh hoạt lớp theo phương pháp giáo dục truyền thống. Giáo viên đóng vai trò là trung tâm, các giờ sinh hoạt thường chỉ có các nội dung như: kiểm điểm ưu, nhược điểm trong tuần; biểu dương những học sinh không vi phạm nội quy và phê bình, đưa ra hình thức phạt đối với những học sinh vi phạm; đề ra kế hoạch cho tuần sau. Vì vậy, đa số học sinh khi được hỏi đều có câu trả lời là không thích hoặc sợ đến các tiết sinh hoạt, nên hiệu quả của việc giáo dục đạo đức, rèn luyện kĩ năng sống thông qua các tiết sinh hoạt chưa thực sự hiệu quả. Xuất phát từ thực trạng công tác chủ nhiệm của trường, việc đưa ra các biện pháp giúp giáo viên chủ nhiệm định hướng đổi mới công tác chủ nhiệm nhằm thực hiện hiệu quả công tác giáo dục lí tưởng, đạo đức, rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa quan trọng. Vì vậy, trong năm học 2021 2022 với vai trò là một GVCN lớp, tôi đã lựa chọn sáng kiến kinh nghiệm “Một số giải pháp nâng cao giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống qua các chủ đề sinh hoạt của học sinh lớp 11B9, trường THPT Thái Hòa, huyện Hàm Yên” làm đề tài nghiên cứu cho mình.
Trang 1MỤC LỤC
Trang
I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài ……….……… 3
2 Mục đích nghiên cứu ……… 5
3 Đối tượng nghiên cứu ……… 5
4 Kế hoạch nghiên cứu ……… 5
5 Phương pháp nghiên cứu ……… 6
II NỘI DUNG 1 Cơ sở lí luận của sáng kiến ……….………… 6
2 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến ……… 8
3 Các sáng kiến đã được sử dụng để giải quyết vấn đề ……… …… 9
3.1 Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm ……… 10
3.2 Một số phương pháp giáo dục tích cực được vận dụng trong các tiết sinh hoạt nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 11B9 15
3.3 Một số tiết sinh hoạt đã vận dụng các phương pháp giáo dục tích cực nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 11B9, trong năm học 2021 - 2022 17
4 Hiệu quả của sáng kiến ……… …… 31
III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 Kết luận ……… … 32
2 Kiến nghị ……….…… 33
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 2DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
- ĐTN: Đoàn thanh niên
- BGH: Ban giám hiệu
- THCS: Trung học cơ sở
- THPT: Trung học phổ thông
- GVBM: Giáo viên bộ môn
- GVCN: Giáo viên chủ nhiệm
Trang 3I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Hiện nay, cùng với sự phát triển về kinh tế thì những vấn đề trong xã hộinảy sinh ngày càng nhiều Trong đó, vấn đề học đường đang là mối bận tâm lớn
nhất Thời gian gần đây chúng ta thấy ngày càng nhiều những thông tin được
đưa trên đài, báo, tivi về vấn đề bạo lực học đường diễn ra ở nhiều cấp học;những vụ án mạng thương tâm; thái độ vô cảm của học sinh trước những đauthương, mất mát, thiệt thòi của những người gặp hoạn nạn; sự vô cảm trước nỗi
đau của người khác… Đâu đó, còn có những hiện tượng suy thoái về đạo đức,
mờ nhạt về lí tưởng, thích chạy theo lối sống thực dụng, thậm chí những hànhđộng phạm pháp của “người lớn”đã tác động xấu trực tiếp đến học sinh Các tệnạn xã hội có nơi, có lúc đã xâm nhập vào trong trường học; tình trạng một số íthọc sinh lún sâu vào tệ nạn xã hội như ma túy, gây án, giết người, cướp của …
số này tuy không phổ biến nhưng có xu hướng gia tăng, làm suy đồi về đạo đức,tha hoá nhân cách; gây nỗi đau, đáng lo ngaị cho các bậc cha, mẹ; đã tác độngxấu tới các giá trị đạo đức truyền thống, ảnh hưởng không nhỏ trực tiếp đếncông tác giáo dục học sinh Vì vậy, trường học đóng vai trò quan trọng trongviệc rèn luyện, hình thành nên tri thức và nhân cách cho mỗi học sinh Đặc biệt
là với lứa tuổi học sinh trung học phổ thông (THPT)
Tuổi học sinh THPT là giai đoạn quan trọng trong phát triển trí tuệ Ở lứatuổi này các em có nhu cầu tìm hiểu, khám phá và quan tâm tới nhiều vấn đề như:thói quen đạo đức, cái xấu cái đẹp, cái thiện cái ác, quan hệ giữa cá nhân với tậpthể, giữa cống hiến với hưởng thụ, giữa quyền lợi và nghĩa vụ trách nhiệm Các
em không chỉ nhận thức về cái tôi hiện tại của mình mà còn nhận thức về vị trícủa mình trong xã hội tương lai Các em không chỉ chú ý đến vẻ bên ngoài màcòn đặc biệt chú trọng tới phẩm chất bên trong Các em có khuynh hướng phântích và đánh giá bản thân mình một cách độc lập dù có thể có sai lầm khi đánhgiá Ý thức làm người lớn khiến các em có nhu cầu khẳng định mình, muốn thểhiện cá tính của mình một cách độc đáo, muốn người khác quan tâm, chú ý đếnmình Tuy nhiên, vẫn có em chưa được giáo dục đầy đủ về thế giới quan, chịu
Trang 4ảnh hưởng của tư tưởng bảo thủ lạc hậu như: “trọng nam khinh nữ”, coi khinhlao động chân tay, ý thức tổ chức kỉ luật kém, thích có cuộc sống xa hoa, hưởngthụ hoặc sống thụ động Vì thế bên cạnh việc truyền thụ những tri thức khoa họccho các em, việc quan tâm đến hoạt động giáo dục đạo đức và kĩ năng sống cũng
là một việc làm cần thiết để góp phần giúp các em phát triển toàn diện, có đủ cảđức lẫn tài trước khi bước ra ngoài xã hội
Trong nhà trường, việc truyền thụ cho học sinh những tri thức khoa học lànhiệm vụ chung của tất cả các giáo viên bộ môn (GVBM) ở mọi ngành khoa họcđược giảng dạy qua các phân môn Còn hoạt động giáo dục góp phần hình thànhnhân cách, đạo đức cho học sinh vai trò quan trọng nhất là ở người giáo viên chủnhiệm (GVCN) lớp và được GVCN lớp thực hiện chủ yếu thông qua các tiếtsinh hoạt cuối tuần GVCN lớp là những người gần gũi học sinh nhất, là ngườihiểu và nắm bắt tâm lí từng đối tượng học sinh trong lớp của mình; là cầu nốigiữa học sinh với GVBM, với các đoàn thể trong nhà trường và cha mẹ học sinhtrong việc giáo dục đạo đức cho học sinh
Trên thực tế hiện nay hầu như giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớpthường tổ chức các buổi sinh hoạt lớp theo phương pháp giáo dục truyền thống.Giáo viên đóng vai trò là trung tâm, các giờ sinh hoạt thường chỉ có các nội dungnhư: kiểm điểm ưu, nhược điểm trong tuần; biểu dương những học sinh không viphạm nội quy và phê bình, đưa ra hình thức phạt đối với những học sinh vi phạm;
đề ra kế hoạch cho tuần sau Vì vậy, đa số học sinh khi được hỏi đều có câu trả lời
là không thích hoặc sợ đến các tiết sinh hoạt, nên hiệu quả của việc giáo dục đạođức, rèn luyện kĩ năng sống thông qua các tiết sinh hoạt chưa thực sự hiệu quả
Xuất phát từ thực trạng công tác chủ nhiệm của trường, việc đưa ra cácbiện pháp giúp giáo viên chủ nhiệm định hướng đổi mới công tác chủ nhiệmnhằm thực hiện hiệu quả công tác giáo dục lí tưởng, đạo đức, rèn luyện kĩ năngsống cho học sinh trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa quan trọng Vì vậy, trongnăm học 2021 - 2022 với vai trò là một GVCN lớp, tôi đã lựa chọn sáng kiến kinh
nghiệm “Một số giải pháp nâng cao giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩ
Trang 5năng sống qua các chủ đề sinh hoạt của học sinh lớp 11B9, trường THPT Thái Hòa, huyện Hàm Yên” làm đề tài nghiên cứu cho mình
2 Mục đích nghiên cứu
Việc tổ chức các hoạt động giáo dục trong trường trung học là để giáo dụctoàn diện, giúp hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh Trên cơ sỏnghiên cứu thực trạng vai trò của GVCN, tâm lí lứa tuổi, tình hình thực tế họcsinh lớp 11B9, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của giáo viênlàm công tác chủ nhiệm lớp trong việc giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩnăng sống của học sinh thông qua các chủ đề sinh hoạt
3 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp 11B9 trường THPT Thái Hoà, huyện Hàm Yên, Tỉnh TuyênQuang
4 Kế hoạch nghiên cứu
- Tập tài liệu lí thuyết
- Hoạt động cụ thể
4 Từ 20/04 đến
10/5/2022
- Hệ thống hóa tài liệu, viết báo cáo
- Xin ý kiến của đồng nghiệp Bản nháp báo cáo
5 Phương pháp nghiên cứu
Trang 6Trong quá trình nghiên cứu và viết sáng kiến kinh nghiệm này, tôi đã sửdụng một số phương pháp cơ bản sau:
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: tìm hiểu, thu thập những thông tin về vaitrò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩnăng sống cho học sinh qua các kênh thông tin như tạp chí, Internet
- Phương pháp khảo sát, thu thập thông tin:
+ Tham khảo kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm lớp của một số đồngnghiệp trong trường
+ Tham khảo kinh nghiệm của các giáo viên trường bạn
+ Khảo sát, thu thập ý kiến của học sinh một số lớp trong trường nhận xét
và nêu cảm nghĩ của bản thân về các tiết sinh hoạt lớp (khảo sát bằng hình thứcphỏng vấn trực tiếp học sinh trong trường)
- Phương pháp so sánh, đối chiếu: so sánh đối chiếu kết quả đạt được khithực hiện sáng kiến và khi chưa thực hiện sáng kiến tại lớp 11B9
II NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến
Mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông hiện nay là “giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Giáo dục có vai trò rất quan trọng đối với việc hình thành nên nhân cáchcủa một con người Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói:
“ Khi ngủ ai cũng như lương thiện,
Tỉnh dậy chia ra kẻ dữ hiền.
Hiền, dữ đâu phải là tính sẵn,
Phần nhiều do giáo dục mà nên.’’
( Hồ Chí Minh)
Trang 7Công tác giáo dục nói chung và giáo dục đạo đức cho học sinh nói riêng
là một việc làm vô cùng cấp thiết trong giai đoạn hiện nay, qua đó giúp cho các
em học sinh chủ động hơn trong cuộc sống, hình thành những suy nghĩ đúngđắn, những đức tính cần có, trang bị cho mình các kĩ năng trong cuộc sống ngay
từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường Trong đó, người làm công tác chủ nhiệmlớp được coi nhân tố quyết định chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh Bởingười giáo viên chủ nhiệm lớp đựợc coi là “linh hồn” của tập thể lớp, là tấmgương mẫu mực để cho học sinh trong lớp soi rọi, điều chỉnh mình Giáo viêntạo được niềm tin yêu trước học sinh từ đó uốn nắn, định hướng để thế hệ trẻ tựtìm được đường đi đúng đắn cho mình
Quá trình giáo dục về bản chất là một quá trình tổ chức cuộc sống (họctập, lao động, sinh hoạt tập thể, vui chơi giải trí ) cho học sinh Là một quátrình chuyển hóa tự giác, tích cực những yêu cầu, chuẩn mực xã hội thành hành
vi và thói quen tương ứng ở người học sinh dưới vai trò chủ đạo của người giáoviên Hiệu quả của hoạt động giáo dục phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhiều điềukiện khách quan và chủ quan của các chủ thể tham gia vào quá trình giáo dục.Giáo viên chủ nhiệm thông qua các tiết sinh hoạt tập thể để thực hiện mục tiêugiáo dục của mình
Tiết sinh hoạt lớp là điều kiện để hình thành cho học sinh công tác tổchức, tự quản, biết sơ, tổng kết và đề ra kế hoạch tổ chức thực hiện một hoạtđộng cụ thể vừa sức với các em Thực hiện tốt tiết sinh hoạt lớp là điều kiện kiênquyết để giáo viên kịp thời giúp học sinh thực hiện nội quy, điều chỉnh ý thứcthái độ học tập, tình cảm trong rèn luyện đạo đức, trong quá trình học tập, ngănchặn tình trạng suy thoái đạo đức của học sinh Vì vậy, tiết sinh hoạt không chỉ
để triển khai công việc, chấn chỉnh nề nếp, uốn nắn học sinh mà khơi dậy trongcác em sự thích thú, khả năng sáng tạo, đặc biệt là giáo dục kĩ năng sống cho các
em một cách tập trung và hiệu quả Đồng thời phát huy được những năng khiếutiềm ẩn ở các em
Trước đây, một tiết sinh hoạt lớp thường diễn ra trong không khí nặng nềbởi chỉ để GVCN phê bình, kiểm điểm thậm chí hình phạt… phần nào đó gây áp
Trang 8lực lớn về tinh thần học tập của học sinh Hiện nay, cùng với sự tiến bộ của xãhội, một trong những mục tiêu mà nhà trường hướng tới nhằm phát triển toàndiện cho học sinh đó là việc rèn luyện tính tự chủ, phát huy tính tích cực, chủđộng, sáng tạo ở mỗi học sinh nhất là trong giờ sinh hoạt tập thể
Sáng kiến kinh nghiệm này nhằm đưa ra một số giải pháp tích cực màgiáo viên làm công tác chủ nhiệm có thể vận dụng linh hoạt trong các buổi sinhhoạt cuối tuần, nhằm đạt hiệu quả giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩnăng sống học sinh cao nhất
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến
Trong năm học 2021 - 2022, tôi được phân công kiêm nhiệm công tác chủnhiệm lớp 11B9 Tổng số lớp có 43 học sinh Trong đó có 17 học sinh nữ; 26 họcsinh nam; 02 học sinh thuộc diện hộ nghèo; 02 học sinh thuộc hộ cận nghèo; 20học sinh sinh sống tại các xã Hùng Đức, Thành Long, đây là những xã thuộc vùng
3 (vùng đặc biệt khó khăn) thuộc địa bàn huyện Hàm Yên, Tuyên Quang Qua tìmhiểu tôi nhận thấy đa số các em học sinh trong lớp đều ngoan, ý thức tổ chức kỉluật tốt và có nhiều cố gắng vươn lên trong học tập Bên cạnh những học sinhngoan, có năng lực, phẩm chất đạo đức tốt thì còn nhiều em chưa ngoan, ngỗnghịch, có thái độ không tốt với cha mẹ, thầy cô, bạn bè; thường xuyên vi phạmnội quy của trường của lớp; thậm chí có những em còn có phản ứng tiêu cực khiđược thầy cô phê bình, nhắc nhở Nhiều em còn thiếu kĩ năng sống; có tư tưởng
bỏ học đi để phụ giúp gia đình…
Bản thân tôi đã có 14 năm trực tiếp đứng lớp, nhưng do số tiết đứng lớpnhiều và kiêm nhiệm các hoạt động đoàn thể trong nhà trường nên trong 14 nămcông tác tôi mới có 2 năm kiêm nhiệm làm công tác chủ nhiệm lớp Vì vậy, so vớiđồng nghiệp tôi không có nhiều kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm Để thựchiện tốt nhiệm vụ được giao đó là trực tiếp chịu trách nhiệm quản lí giáo dục mọimặt cho học sinh của lớp 11B9 Để học sinh lớp mình phụ trách có kết quả hai mặtgiáo dục tốt nhất, bản thân tôi đã trao đổi với đồng nghiệp trong trường và cả cácđồng nghiệp trường bạn, những giáo viên có nhiều năm làm công tác chủ nhiệm đểhọc hỏi, tích lũy kinh nghiệm cho bản thân
Trang 9Tuy nhiên, vấn đề giáo dục nhân cách học sinh không phải là vấn đề đơngiản Qua tìm hiểu, tôi nhận thấy đa phần giáo viên khi làm công tác chủ nhiệmđều quản lí, giáo dục học sinh lớp theo lối truyền thống GVCN thường dùng cácbiện pháp như phê bình, nhắc nhở, ra một số quy định xử phạt đối vối những họcsinh có ý thức kỉ luật chưa tốt vào buổi sinh hoạt cuối tuần; và gọi điện cho cha
mẹ học sinh với mục đích phối hợp giữa GVCN với cha mẹ để cùng giáo dục các
em Nhiều thầy cô thấy lúng túng khi được hỏi đến các biện pháp đã thực hiện khigiáo dục học sinh Phần nhiều các giải pháp này không mang lại hiệu quả giáodục cao Thậm chí, có giáo viên đã bất lực khi gặp phải học sinh cá biệt Một sốcha mẹ thì bỏ mặc con cái, giao phó cho nhà trường; có cha mẹ thì nóng nảy dùngđòn roi để phạt con cái khi được GVCN trao đổi Chính điều ấy vô hình chungkhiến cho tiết sinh hoạt cuối tuần trở thành nỗi ám ảnh của học sinh, hầu hết họcsinh khi được khảo sát đều trả lời thấy sợ hoặc không thích tiết sinh hoạt Nhữnghình phạt như bản kiểm điểm, phê bình, phạt vệ sinh đa phần không làm các emthay đổi và tiến bộ, thậm chí một số em còn có những phản ứng tiêu cực
Xuất phát từ thực trạng công tác chủ nhiệm của trường, với đặc điểm tìnhhình lớp chủ nhiệm, tôi đã mạnh dạn đề xuất với ban giám hiệu, tổ chuyên môn
và các đồng nghiệp một số giải pháp “giáo dục tích cực không kỉ luật học sinh”
nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống chocác em thông qua việc đổi mới phương pháp trong các tiết sinh hoạt Bởi việc đưa
ra các giải pháp giúp giáo viên chủ nhiệm định hướng đổi mới công tác chủnhiệm cho phù hợp với tình hình thực tế của trường và địa phương mang ý nghĩaquan trọng đối với công tác giáo dục đạo đức học sinh trong giai đoạn hiện nay
3 Các sáng kiến đã được sử dụng để giải quyết vấn đề
Mỗi hoạt động được thực hiện trong tiết sinh hoạt lớp sẽ phát triển đượccác năng lực, phẩm chất, rèn các kĩ năng cho các em như: Năng lực giao tiếp,hợp tác, tính tự giác, tinh thần giúp đỡ, kĩ năng tự đánh giá mình và đánh giábạn, khả năng nhìn nhận lại sự tiến bộ của bản thân với các bạn để từ đó có ýthức phấn đấu vươn lên; bồi dưỡng cho học sinh tình cảm yêu thương, gắn bó,
sự chia sẻ cảm thông với bạn bè, sẵn sàng tham gia công việc chung của trường
Trang 10của lớp Mỗi giờ sinh hoạt lớp sẽ để lại cho các em những bài học về kĩ năngsống quý báu để các em vững tin trong cuộc sống Vậy làm thế nào để hoạt độngcủa tiết sinh hoạt có hiệu quả cao? Làm sao để các tiết sinh hoạt tập thể trở nênmềm dẻo, tích hợp nhiều nội dung giáo dục, học sinh được chủ động phát huynăng lực bản thân? Làm sao để thông qua tiết học này giáo viên chủ nhiệm giáodục học sinh, đem lại niềm vui, sự hứng khởi cho các em học tốt các môn họckhác? Là một giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp có lẽ không ai không mongmuốn học sinh của mình có một nhân cách tốt và phát triển toàn diện Tuy nhiên,
để làm được điều này hoàn toàn không đơn giản, bởi cha ông ta thường nói “Cha
mẹ sinh con, trời sinh tính” Một lớp 43 học sinh là 43 tính cách khác nhau, khả
năng nhận thức khác nhau, vì vậy để hoạt động giáo dục đạo đức, tư tưởng, kĩnăng sống thông qua các tiết sinh hoạt đạt kết quả cao nhất, tôi đã tiến hànhnhiều biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh
Ngoài các phương pháp, biện pháp mang tính sư phạm đang được cácthầy cô giáo thường vận dụng, tôi đã đưa ra các giải pháp và các phương phápgiáo dục phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường, đối tượng học sinh lớp11B9, nhằm đạt được mục tiêu của tiết sinh hoạt là giáo dục tích cực, không kỉluật, giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho các em Cụ thểnhư sau:
3.1 Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm
3.1.1 Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm năm học 2021 - 2022
Lập kế hoạch chủ nhiệm lớp là một công việc rất cần thiết trong quản lílớp của GVCN Để lập được kế hoạch giáo dục cụ thể, đúng đắn và hợp lí cần
có thời gian chuẩn bị và tìm hiểu cụ thể về đối tượng giáo dục, về mục tiêu,chương trình, nội dung giáo dục cấp học, trường học, lớp học, sự phát triển giáodục về mọi mặt của lớp
Căn cứ theo kế hoạch số 10/KH - THPTTH ngày 8/9/2021 của Hiệutrưởng trường THPT Thái Hòa, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ giáo dục năm học
2021 - 2022 Tôi đã xây dựng kế hoạch chủ nhiệm của lớp 11B9, trong đó đặcbiệt đổi mới nội dung các tiết sinh hoạt như sau:
Trang 11Tháng Nội dung thực hiện
9/2021 - Ổn định tổ chức lớp; xây dựng đội ngũ cán bộ lớp
- Phổ biến tới học sinh:
+ Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT Điều lệ trường THCS, THPT.+ Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT về đánh giá học sinh THCS,THPT (Quy định về đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của họcsinh THCS, THPT)
+ Nội quy trường THPT Thái Hòa
- Xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên để trong tháng:
+ Tuần 1: Thảo luận: Xây dựng nội quy lớp 11B9
+ Tuần 2,4: Giáo dục đạo đức qua các câu chuyện về Bác Hồ - Bài1: Nhảy một nhảy
+ Tuần 3: Ngoại khóa hưởng ứng tháng an toàn giao thông “Vănhóa giao thông - đồng hành tuổi trẻ”
- Họp phụ huynh đầu năm học theo kế hoạch của BGH
- Xây dựng kế hoạch sinh hoạt thực hiện trong tháng:
+ Tuần 1: Ngoại khóa “Tìm hiểu về ngày pháp luật Việt Nam”+ Tuần 2: Hoạt động trải nghiệm: Chăm sóc bồn hoa, tôn tạo khuônviên nhà trường
+ Tuần 3: Sinh hoạt chuyên đề “Tôn vinh phụ nữ Việt Nam”
+ Tuần 4: Giáo dục đạo đức qua các câu chuyện về Bác Hồ - Bài 2:Không phải tại trời Xây dựng dự án chủ đề “Chúng ta đang sống”.11/2021 - Thực hiện nghiêm túc nội quy trường, lớp
- Phát động phong trào thi đua “Hoa điểm 10” chào mừng ngày nhà
Trang 12giáo Việt Nam 20/11.
- Xây dựng kế hoạch sinh hoạt các tuần trong tháng:
+ Tuần 1: Sinh hoạt chuyên đề “Chung tay phòng chống đại dịchCOVID”
+ Tuần 2: Giáo dục đạo đức qua các câu chuyện về Bác Hồ Trìnhbày dự án chủ đề “Chúng ta đang sống”
+ Tuần 3: Sinh hoạt chuyên đề “Hoa điểm 10”
+ Tuần 4: Hoạt động trải nghiệm: “Chúng em làm công nhân vệsinh môi trường”
12/2021 - Phát động phong trào thi đua lập thành tích chào mừng ngày Quân
đội nhân dân Việt Nam 22/12
- Tiếp tục tuyên truyền, phổ biến pháp luật; thực hiện nghiêm cácbiện pháp phòng chống dịch
- Thực hiện phong trào “xây dựng tình bạn đẹp - nói không với bạolực học đường”
- Xây dựng kế hoạch sinh hoạt các tuần trong tháng:
+ Tuần 1: Giáo dục đạo đức học sinh qua các câu chuyện về Bác Hồ
- Bài 3: Nguyễn Tất Thành với “vua đầu bếp” Etxcopphie
+ Tuần 2: Hoạt động ngoài trời: Chăm sóc, cắt tỉa cây xanh trongkhuôn viên nhà trường
+ Tuần 3: Ngoại khóa tìm hiểu về ngày thành lập Quân đội nhândân Việt Nam và Ngày hội quốc phòng toàn dân
+ Tuần 4: Giáo dục đạo đức học sinh qua các câu chuyện về Bác Hồ
- Bài 4: Phan Bội Châu và Nguyễn Ái Quốc
01/2022 - Tiếp tục tăng cường công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học
sinh
- Phối hợp chặt chẽ với GVBM trong hoạt động học, ôn tập chuẩn
bị cho kiểm tra, đánh giá cuối kì I
- Tiếp tục tuyên truyền, phổ biến pháp luật; thực hiện nghiêm cácbiện pháp phòng chống dịch
- Xây dựng kế hoạch sinh hoạt cho các tuần:
Trang 13+ Tuần 1: Thảo luận về tình hình học tập của lớp, nêu ra những khókhăn và hướng giải quyết.
+ Tuần 2: Sơ kết thi đua học kì I
+ Tuần 3: Giáo dục đạo đức qua các câu chuyện về Bác Hồ - Bài 5:Giọt nước mắt cảm phục
+ Tuần 4: Ngoại khóa, tìm hiểu về tết cổ truyền Tuyên truyền và kícam kết thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về an toàngiao thông trong ngày tết; không đốt pháo
02/2022 - Tiếp tục tuyên truyền, phổ biến pháp luật; thực hiện nghiêm các
- Xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng tuần
+ Tuần 1: Giáo dục đạo đức qua các câu chuyện về Bác Hồ - Bài 7:Bác cảm hóa người khác
+ Tuần 2: Hoạt động trải nghiệm: Thăm và giúp đỡ gia đình cóhoàn cảnh khó khăn trong lớp
+ Tuần 3: Hoạt động trải nghiệm: Trồng và chăm sóc vườn hoa.+ Tuần 4: Hoạt động ngoài trời: Thi giao lưu bóng chuyền giữu các
tổ trong lớp
04/2022 - Tiếp tục thực hiện nghiêm túc nội quy trường, lớp
- Thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật và các biện phápphòng chống dịch bệnh COVID - 19
Trang 14- Tiếp tục thi đua xây dựng phong trào học tập “đôi bạn cùng tiến”,chăm sóc vườn hoa chào mừng các ngày lễ lớn trong tháng.
- Giáo dục đạo đức qua các câu chuyện về Bác Hồ - Bài 8: Chú nênhỏi các ông ké, bà bủ
- Phối hợp chặt chẽ với GVBM trong hoạt động học, ôn tập chuẩn
bị cho kiểm tra, đánh giá cuối kì II
- Xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên đề tháng 4 hưởng ứng Ngàyhội đọc sách 21/4
05/2022 - Tiếp tục tăng cường công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học
3.1.2 Xây dựng kế hoạch sinh hoạt theo chủ đề
Tiết sinh hoạt lớp có vai trò quan trọng trong quá trình giáo dục lí tưởng,đạo đứcc và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh Vì vậy, để đạt hiệu quả giáodục cao nhất, cũng giống như các môn học khác GVCN cần phải xây dựng kếhoạch giảng dạy cụ thể theo từng chủ đề đã đề ra trong năm học Một kế hoạchsinh hoạt lớp cũng thể hiện đầy đủ các nội dung như:
- Mục tiêu của chủ đề sinh hoạt: phải trả lời được câu hỏi sau tiết sinhhoạt học sinh cần đạt được những gì về kiến thức, về năng lực? Và hình thànhđặc điểm phẩm chất nào cho học sinh?
- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh: Chỉ rõ những nội dung giáo viên và học sinh cần phải chuẩn bị trước cho mỗi chủ đề là gì?
- Tiến trình sinh hoạt: Cần nêu rõ các khâu các bước thực hiện của từnghoạt động trong tiết sinh hoạt Chỉ rõ phương pháp giáo dục sẽ áp dụng cho mỗihoạt động
Trang 15- Cuối mỗi tiết sinh hoạt giáo viên nhận xét, đánh giá và biểu dương, khenthưởng học sinh; GVCN cũng nên quan tâm tới những học sinh còn chưa mạnhdạn, thiếu tích cực trong các hoạt động để động viên, khích lệ các em tự tin hơntrong các tiết sinh hoạt sau.
Một tiết sinh hoạt thường sẽ do học sinh làm chủ sân khấu, dẫn dắt xuyênsuốt một chủ đề Vì thế, để mỗi một chủ đề sinh hoạt trong tuần thực hiện cóhiệu quả tôi vận dụng phương pháp “lớp học đảo ngược”, đó là tôi sẽ xây dựng
và cung cấp nội dung chính của kế hoạch sinh hoạt đã xây dựng cho học sinh.Dựa vào đó các em sẽ thảo luận và chủ động thực hiện các hoạt động được đưa
ra trong kế hoạch
Trong năm học 2021 - 2022, tôi đã xây dựng mỗi tháng hai chủ đề sinhhoạt Với mỗi chủ đề được xây dựng kế hoạch chi tiết đã giúp cho các tiết sinhhoạt đạt được hiệu quả giáo dục nhất định Hình thành cho học sinh được các kĩnăng như giao tiếp, tự quản, tổ chức và kĩ năng tham gia các hoạt động tập thể
(Kế hoạch sinh hoạt minh họa - phần phụ lục)
3.2 Một số phương pháp giáo dục tích cực được vận dụng trong các tiết sinh hoạt nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện
kĩ năng sống cho học sinh lớp 11B9
Trong tiết sinh hoạt, người hoạt động chủ yếu là học sinh Học sinh phải
là những chủ nhân thực sự, là trung tâm của các hoạt động, chủ động chiếm lĩnhhầu hết các hoạt động trong tiết học Các em không những là diễn viên hoàntoàn làm chủ sân khấu với những hình thức phong phú, đa dạng mà còn cùnghợp tác với giáo viên chủ nhiệm trong khâu dựng kịch bản cũng như làm đạodiễn GVCN cùng ban cán sự lớp, cùng tập thể lớp thảo luận tìm kiếm nhữngcách thức để tiết sinh hoạt luôn luôn mới mẻ, hấp dẫn Giáo viên cần định hướngcho học sinh trong việc chuẩn bị về cả nội dung và cách thức nhưng cần pháthuy tối đa sự sáng tạo, tích cực của học sinh; có thể để các em tự lựa chọnnhững nội dung, cách thức cụ thể, phù hợp Cũng cần phân công cụ thể cho cácđối tượng học sinh, nhưng chủ yếu là chỉ đạo thông qua ban cán sự lớp
Trang 16Muốn làm được điều đó thì ngay từ đầu năm học cần xây dựng được độingũ cán bộ lớp tích cực, biết việc Và để có được tiết sinh hoạt lớp thực sự hiệuquả và phát huy tính tích cực của học sinh thì trong quá trình chuẩn bị và soạn
kế hoạch cho một tiết sinh hoạt, GVCN phải biết vận dụng linh hoạt các phươngpháp giáo dục tích cực phù hợp với đối tượng học sinh trong lớp mình vào mỗihoạt động Để sau mỗi một giờ sinh hoạt lớp được chuẩn bị chu đáo với nhữngchủ đề hấp dẫn mang tính giáo dục cao sẽ mang lại niềm vui, sự đoàn kết gắn
bó, sự hiểu nhau giữa các thành viên trong lớp và sự trưởng thành qua từng tuần,từng tháng với nhiều kĩ năng được rèn luyện giúp các em hoàn thiện nhân cách
và trang bị cho mình những kĩ năng tốt, giúp ích cho cuộc sống hiện tại và mai sau
Đối với tiết sinh hoạt học sinh lớp 11B9 trong quá trình biên soạn kếhoạch sinh hoạt theo chủ đề mỗi tháng, tôi đã thường xuyên vận dụng linh hoạtmột số phương pháp giáo dục tích cực sau vào từng hoạt động Cụ thể:
- Phương pháp thảo luận nhóm: còn được gọi bằng những tên khác nhau
như: phương pháp hợp tác, phương pháp theo nhóm nhỏ, trong đó học sinh đượcchia thành các nhóm nhỏ, trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm tự lựchoàn thành các nhiệm vụ trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc Kết quả làmviệc của nhóm sau đó được trình bày và đánh giá trước toàn lớp Các tổ nhómthảo luận xem trong tổ, nhóm mình đã làm được những gì? Còn hạn chế mặt nào
và đưa ra hướng khắc phục Với phương pháp này nếu được áp dụng và tổ chứctốt sẽ phát huy được tính tích cực, tính trách nhiệm; phát triển năng lực cộng táclàm việc và năng lực giao tiếp của học sinh
- Phương pháp đóng vai: Đóng vai là phương pháp cơ bản và tốt nhất về
kỹ năng giao tiếp, là phương pháp cụ thể để dạy học về phong cách thái độ đốivới con người, đồng đội… Đây là phương pháp sinh động, chủ động, tạo điềukiện cho học sinh bộc lộ các ưu điểm để phát huy và nhược điểm để sửa chữakhắc phục Qua đóng vai cũng rèn luyện cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trênghế nhà trường đã được làm quen với vai của người cán bộ sẽ đảm nhiệm saukhi tốt nghiệp, luyện tập năng lực giải quyết vấn đề theo cương vị mà người học
Trang 17sẽ đảm nhiệm sau này Đối với tiết sinh hoạt lớp, để có thể vận dụng phươngpháp phân vai hiệu quả giáo viên chuẩn bị sẵn một số tình huống phù hợp vớichủ điểm của tháng, từng nhóm học sinh thảo luận, phân vai diễn thử tình huốngthực tế trước tập thể lớp
- Phương pháp giải quyết vấn đề: Đây là phương pháp giúp rèn luyện tư duy
sáng tạo, tư duy phê phán cho mỗi học sinh Nhờ vào việc giải quyết các vấn đề
mà các học sinh phát triển được khả năng xem xét, tìm tòi dưới nhiều góc độkhác nhau Trong quá trình tìm hiểu vấn đề, các học sinh còn có khả năng làmviệc cá nhân, hợp tác làm việc nhóm, tìm tòi và trao đổi hay bàn luận với cácbạn cùng nhóm để tìm ra cách thức giải quyết vấn đề nhanh nhất, hiệu quả nhất.Đây chính là năng lực các em học sinh phải có và hoàn thành tốt để thích ứngvới sự phát triển của xã hội
- Phương pháp tình huống: là phương pháp các bạn trong tổ cùng trao đổi
thảo luận một tình huống nào đó xảy ra trong lớp hoặc một tình huống do giáoviên đưa ra Việc áp dụng phương pháp này sẽ nâng cao tính chủ động sáng tạo
và sự hứng thú; nâng cao kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng phân tích, giải quyếtvấn đề, khả năng trình bày, bảo vệ và phản biện ý kiến trước đám đông cho các
em học sinh
3.3 Một số tiết sinh hoạt đã vận dụng các phương pháp giáo dục tích cực nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lí tưởng, đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 11B9 trong năm học 2021 - 2022
Dựa vào kế hoạch chủ nhiệm đã xây dựng, tôi vận dụng linh hoạt cácphương pháp giáo dục tích cực như phương pháp thảo luận nhóm; phương phápđóng vai; phương pháp giải quyết vấn đề và phương pháp tình huống vào từngchuyên đề sinh hoạt lớp
Với mỗi chuyên đề, dưới sự hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm, ban cán
sự lớp sẽ phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong tổ thực hiện các hoạtđộng theo chủ đề của tuần, của tháng Trong các tiết sinh hoạt, học sinh sẽ làngười làm chủ sân khấu Cuối mỗi buổi sinh hoạt giáo viên chủ nhiệm sẽ đưa ra
Trang 18những nhận xét, khích lệ, động viên bằng những phần thưởng để khích lệ tinhthần của các em và rút kinh nghiệm cho các tiết sinh hoạt sau.
3.3.1 Tiết sinh hoạt tuần 1, tháng 9: Thảo luận xây dựng nội quy lớp học
Mục tiêu của tiết sinh hoạt này là để xây dựng mối quan hệ tốt giữa họcsinh với giáo viên Để các em thấy mình được tin tưởng; được thỏa mãn tính tíchcực, độc lập trong hoạt động; tạo điều kiện để nâng cao tinh thần trách nhiệmxây dựng tập thể Trong tuần sinh hoạt đầu tiên của năm học, tôi đã sử dụngphương pháp tình huống và thảo luận nhóm, hướng dẫn học sinh thảo luận theo
tổ, nhóm về nội quy lớp với thông điệp xây dựng một mô hình “lớp học hạnh phúc”
Sau thời gian thảo luận đại diện các tổ sẽ trình bày ý kiến của tổ mình,lớp trưởng tổng hợp ý kiến và báo cáo giáo viên chủ nhiệm lớp GVCN dựa trênnhững ý kiến của các em sẽ thống nhất một số nội quy riêng của lớp Thay bằngviệc GVCN đề ra các quy định cần phải thực hiện cho lớp, thì việc để các emđược tự thảo luận và đưa ra những nội quy mà mình cần thực hiện, phần nào đógiúp các em nhận thức được vai trò của người học sinh trong xây dựng tập thểlớp
Hình 1: Nội quy lớp học và mục tiêu xây dựng một “Lớp học hạnh phúc”
được học sinh lớp 11B9 thảo luận và thống nhất
3.3.2 Tiết sinh hoạt tuần 3, tháng 9: Sinh hoạt chuyên đề “Văn hóa giao thông, đồng hành tuổi trẻ”
Trang 19Để hướng ứng tháng an toàn giao thông và giúp học sinh chủ động, tíchcực trong việc tìm hiểu về luật an toàn giao thông đường bộ, tôi đã giao nhiệm
vụ cho các tổ chuẩn bị nội dung cho tiết sinh hoạt cuối tuần với chủ đề “Văn hóagiao thông - đồng hành tuổi trẻ”
Tiến trình của tiết sinh hoạt là cuộc thi tìm hiểu kiến thức về luật an toàngiao thông đường bộ của 4 tổ trong lớp, thông qua 3 hoạt động chính:
- Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm “Văn hóa giao thông”: Giáo viên đưamột số hình ảnh chủ đề giao thông, học sinh các tổ sẽ nhìn hình và cho biết hìnhảnh nói đến vấn đề gì?
- Hoạt động 2: Trò chơi đuổi hình bắt chữ: Giáo viên đưa ra một số hìnhảnh, các nhóm giành quyền trả lời nhanh bằng cách giơ cờ và đoán chữ thôngqua các hình ảnh đó
- Hoạt động 3: Tuyên truyền viên giỏi: Các nhóm treo tranh đã vẽ trướclên bảng và đại diện các nhóm sẽ thuyết trình về thông điệp của bức tranh
Với hình thức tổ chức này có thể rèn luyện cho các em tinh thần làm việcnhóm, chủ động, tích cực trong việc tiếp cận các kiến thức về pháp luật
Hình 2: Lớp trưởng Đỗ Thị Thắm dẫn chương trình, cho các tổ tham gia hoạt động
1 tìm hiểu khái niệm về “văn hóa giao thông” qua một số hình ảnh trong chủ đề sinh hoạt tuần 3, tháng 9 “Văn hóa giao thông – đồng hành tuổi trẻ”
3.3.3 Tiết sinh hoạt tuần 3, tháng 10: Sinh hoạt chuyên đề “Tôn vinh phụ nữ Việt Nam”
Trang 20Qua tìm hiểu, tôi nhận thấy học sinh trong lớp có nhiều em chịu ảnhhưởng của tư tưởng bảo thủ lạc hậu như “trọng nam khinh nữ” Khi được giaothực hiện các nhiệm vụ của lớp, các em phân chia và mặc định như việc quétlớp, hay trang trí lớp chỉ dành cho các bạn nữ Vì vậy, trong tháng tôi đã chuẩn
bị nội dung cho tiết sinh hoạt vào tuần 3, tháng 10 với chủ đề “Tôn vinh phụ nữViệt Nam” Mục tiêu là thông qua buổi sinh hoạt này các em hiểu được ý nghĩacủa Ngày phụ nữ Việt Nam 20/10 Có thái độ tôn trọng nữ giới và hơn hết làhiểu về quyền bình đẳng nam, nữ trong xã hội hiện nay
Để chuẩn bị cho tiết sinh hoạt này, giáo viên giao nhiệm vụ cho các thànhviên nam trong lớp chuẩn bị các nội dung từ tuần 1, tháng 10 như: tìm hiểu vềlịch sử và ý nghĩa của ngày 20/10; chuẩn bị một số đồ dùng để làm thiệp tặng
bà, tặng mẹ; tặng các cô giáo và các bạn nữ trong lớp; các tiết mục văn nghệ
Tiến trình của buổi sinh hoạt được diễn ra với 4 hoạt động Cụ thể:
- Hoạt động 1: Em Đặng Văn In (lớp phó nề nếp): Ôn lại lịch sử và ýnghĩa ngày phụ nữ Việt Nam 20/10
- Hoạt động 2: Em Tạ Tuấn Tú dẫn chương trình, hướng dẫn, các bạntrong lớp tham gia trò chơi “Hoán đổi”
- Hoạt động 3: Các tiết mục văn nghệ do các học sinh nam trong lớpchuẩn bị và thể hiện Đặng Văn In với tiết mục thổi sáo Chào em cô gái LamHồng; Tốp ca nam với ca khúc Cô gái mở đường
- Hoạt động 4: Học sinh nam tặng các mòn quà tự chuẩn bị cho các họcsinh lớp
Trong buổi sinh hoạt chủ đề “Tôn vinh phụ nữ Việt Nam”, tất cả các họcsinh trong lớp đoàn kết, tích cực và sẵn sàng tham gia các hoạt động Tình cảmbạn bè trong lớp thêm gắn kết Các em học sinh nam biết chia sẻ những côngviệc chung trong lớp với các em học sinh nữ; biết giúp đỡ nhau trong lao động
và học tập; quan trọng hơn cả là xóa bỏ tư tưởng “trọng nam khinh nữ” có ởnhiều học sinh nam
