Tiểu Luận An Sinh Xã Hội Đề Tài Vai Trò Của Các Tổ Chức Phi Chính Phủ (Ngos) Trong Xóa Đói Giảm Nghèo 1 NGOs a, Khái niệm Tổ chức phi chính phủ (tiếng Anh non governmental organization– NGO; tiếng Phá[.]
Trang 1Tiểu Luận
An Sinh Xã Hội
Đề Tài : Vai Trò Của Các Tổ Chức Phi Chính Phủ (Ngos) Trong Xóa Đói Giảm Nghèo
Trang 21 NGOs:
a, Khái niệm:
Tổ chức phi chính phủ (tiếng Anh: non-governmental organization– NGO; tiếng Pháp: organisation non gouvernementale–ONG) là một tổ
chức không thuộc về bất cứ chính phủ nào, hoạt động với mục tiêu chính không phải là thương mại
“Tổ chức phi chính phủ” là thuật ngữ dùng để chỉ một tổ chức, hiệp hội,
ủy văn hóa xã hội, ủy hội từ thiện, tập đoàn phi lợi nhuận hoặc các pháp nhân khác mà theo pháp luật không thuộc khu vực Nhà nước và không hoạt động vì lợi nhuận Nghĩa là khoản lợi nhuận nếu có, không thể phân chia theo kiểu chia lợi nhuận Tổ chức này không bao gồm các nghiệp đoàn, đảng phái chính trị, hợp tác xã phân chia lợi nhuận, hay nhà thờ hoặc chùa
ĐẶC ĐIỂM CỦA NGOs: được thành lập một cách tự nguyện và hợp
pháp, không thuộc bộ máy hành chính nhà nước và không nhằm mục đích lợi nhuận
b, Phân loại thành 3 loại và mỗi loại lại có đặc điểm khác nhau
* Ba loại NGOs hiện đang hoạt động trên thế giới:
+ Tổ chức phi chính phủ mang tính chất quốc gia;
+ Tổ chức phi chính phủ mang tính chất quốc tế;
+ Tổ chức phi chính phủ mang tính chất chính phủ;
* Các tổ chức phi chính phủ mang tính chất quốc gia (National
Non-Governmental Organizations, gọi tắt là NNGOs) là tổ chức mà các
thành viên đều mang một quốc tịch
- Các tổ chức này xuất hiện trên thế giới rất sớm
Trang 3- Phạm vi hoạt động chủ yếu phục vụ cho từng cộng đồng, hoạt động trong phạm vi một nước
- Về số lượng, NNGOs chiếm đa số tuyệt đối
- Đặc điểm: tất cả các thành viên đều phải mang 1 quốc tịch,hoạt động chủ yếu phục vụ cho từng cộng đồng, hoạt động trong phạm vi một nước
* Các tổ chức phi chính phủ mang tính chất quốc tế (International
Non-Governmental Organizations, gọi tắt là INGOs) là tổ chức mà các thành
viên của nó mang nhiều quốc tịch khác nhau sáng lập ra
- Về số lượng, INGOs ít hơn nhiều so với NNGOs
- Phạm vi hoạt động của INGOs rộng khắp trên thế giới, nhưng INGOs phải tuân theo luật pháp của nước nhận sự hợp tác
* Các tổ chức phi chính phủ mang tính chất chính phủ (Governmental
Non-Governmental Organizations, gọi tắt là GONGOs) là các tổ chức
do chính phủ lập ra hoặc một NGO nào đó hoàn toàn phụ thuộc vào ngân sách của chính phủ
2, Thực trạng đói nghèo ở Việt Nam;
a, Đói nghèo là gì?
- Nghèo-diễn tả sự thiếu cơ hội có thể sống một cuộc sống tương ứng với các tiêu chuẩn tối thiểu nhất định
- Đói là trạng thái con người không đáp ứng đủ nhu cầu lương thực tối thiểu để cung cấp năng lượng duy trì cho cơ thể Người bị đói có nhu cầu và khao khát được ăn
- Nghèo đói là một phạm trù chỉ tình trạng, người dân đang ở trong một hoàn cảnh mà trong hoàn cảnh đó họ không được đáp ứng đủ các tiêu
Trang 4chuẩn sống tối thiểu và họ có nhu cầu về các yếu tố cần thiết để duy trì
sự sống và tồn tại nhưng không được đáp ứng hoặc sự đáp ứng là không
đủ so với nhu cầu tối thiểu đó
b, Nguyên nhân dẫn đến đói nghèo:
-Nguyên nhân lịch sử, khách quan
+ Việt Nam là một nước nông nghiệp lạc hậu, vừa trải qua một cuộc chiến tranh lâu dài và gian khổ, cơ sở hạ tầng bị tàn phế, ruộng đồng bị bỏ hoang
+ Hình thức sở hữu: việc áp dụng chế độ sở hữu toàn dân, sở hữu nhà nước và tập thể của các tư liệu sản xuất chủ yếu trong một thời gian dài đã làm thui chột động lực sản xuất
+ Chính sách nhà nước thất bại
-Nguyên nhân chủ quan
+ Sai lệch thống kê
+ người dân còn chịu nhiều rủi ro trong cuộc sống, sản xuất vẫn chưa có các thiết chế phòng ngừa hữu hiệu, dễ tái nghèo trở lại + Nền kinh tế phát triển không bền vững, tăng trưởng tuy khá nhưng chủ yếu là do nguồn vốn đầu tư trực tiếp, vốn ODA, kiều hối, thu nhập từ dầu mỏ trong khi nguồn vốn đầu tư trong nước còn thấp
+ Sự chênh lệch lớn giữa các vùng miền, thành thị và nông thôn + Môi trường sớm bị hủy hoại trong khi đa số người nghèo lại sống nhờ vào nông nghiệp
+ Đặc điểm cố hữu của người Việt: lười nhác, cầu may, tư duy nông nghiệp lạc hậu, hạn hẹp, tầm nhìn ngắn, suy nghĩ phó thác, làm việc thiếu hiệu quả, quản lí kém, năng suất lao động thấp
c, Thực trạng đói ở Việt Nam:
Trang 5Tình trạng đói nghèo kinh niên cơ bản đã không còn diễn ra Người nghèo ngày càng được tiếp cận với các dịch vụ sản xuất và đời sống dân sinh, được vay vốn tín dụng, chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi và trồng trọt, xây dựng cơ sở hạ tầng, hỗ trợ đất sản xuất, đất ở…
Theo báo cáo tổng kết của các địa phương gửi đến Văn phòng quốc gia,
Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội về kết quả giảm nghèo, năm
2014, tỷ lệ hộ nghèo giảm gần 2% so với năm 2013
- Cụ thể, đến cuối năm 2014, tỷ lệ hộ nghèo cả nước giảm
1,8-2%/năm (từ 7,8% xuống còn 5,8- 6%); riêng tỷ lệ hộ nghèo ở các huyện nghèo giảm bình quân 5%/năm (từ 38,20% năm 2013 xuống còn 33,20% năm 2014)
Năm 2014, Việt Nam đã hoàn thành 90% Mục tiêu phát triển Thiên niên
kỷ (MDG) của Liên hợp quốc về xóa đói giảm nghèo, trở thành một trong 38 quốc gia có thành tích nổi bật trên lĩnh vực này
Việt Nam cũng nằm trong nhóm 18 quốc gia được Tổ chức Lương thực
và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) trao Bằng khen về xóa đói giảm nghèo và chứng nhận việc sớm đạt được cả các Mục tiêu Thiên niên kỷ
Theo tính toán của dựa trên số liệu của Tổng cục Thống kê (GSO), tổng
sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam năm 2014 tính theo giá hiện hành đạt 3.937.856 tỷ đồng, tương đương 184 tỷ USD, tính theo tỷ giá của Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước vào ngày 31/12/2014 là 21.400 đồng/USD
- Dựa trên quy mô dân số 90,73 triệu người của năm 2014 (cũng theo số liệu do GSO công bố), GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2014 đạt 2.028 USD, tương đương 169 USD/tháng
Trước đó, năm 2013, tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam đạt
3.584.262 tỷ đồng tính theo giá hiện hành, theo đó GDP bình quân đầu người đạt 1.900 USD, tăng so với mức 1.749 USD của năm 2012
Trang 6Tốc độ tăng trưởng GDP đạt mức trung bình trên 7% hàng năm trong giai đoạn 2000 – 2008 Do tác động suy giảm kinh tế, tăng trưởng GDP giảm xuống 5,5% trong 2 năm 2008-2009
Tuy nhiên, những nỗ lực khôi phục tăng trưởng kinh tế đã giúp Việt Nam từ mức tăng trưởng giảm mạnh năm 2012 là 5,25% tăng lên 5,42% năm 2013 và 5,98% năm 2014 Dự kiến mức tăng trưởng GDP năm
2015 đạt 6,2%
- 43 triệu người đã thoát khỏi nghèo đói
(Đây là số liệu được Chính phủ Việt Nam và Liên hợp quốc công bố sau
15 năm thực hiện Mục tiêu Thiên niên kỷ ở Việt Nam Lễ công bố diễn
ra sáng nay (21/9), tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hà Nội)
-Tình trạng tái đói kinh niên cơ bản đã không còn diễn ra Người nghèo ngày càng được tiếp cận với các dịch vụ sản xuất và đời sống dân sinh, được vay vốn tín dụng, chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi và trồng trọt, xây dựng cơ sở hạ tầng, hỗ trợ đất sản xuất, đất ở, nhà ở và các dịch vụ
xã hội cơ bản như y tế và giáo dục và nước sinh hoạt Bên cạnh đó, người nghèo cũng được thụ hưởng các chương trình văn hóa, phát thanh, truyền hình
Đạt được những thành tựu trên phải kể đến các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước, các chương trình xóa đói giảm nghèo như:
chương trình 143 (Chương trình xóa đói giảm nghèo và việc làm),
chương trình 135 (Chương trình phát triển kinh tế-xã hội các xã đặc biệt khó khăn)…
Bên cạnh đó, các tổ chức phi chính phủ đã góp một phần vào quá trình nhằm cải thiện chính sách của những người nghèo , các chương trình xóa đói giảm nghèo
II VAI TRÒ CỦA NGOs TRONG VIỆC XÓA ĐÓI GIẢM
NGHÈO:
Trang 7Vai trò của các NGOs đang được nâng cao trong cộng đồng các nước và trên trường quốc tế NGOs được coi là 1 trong những tác nhân thúc đẩy
sự phát triển bền vững , khắc phục nghèo khổ và xây dựng các chương trình xóa đói giảm nghèo Trong đó các nguồn vốn này được ưu tiên nhiều hơn cho các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số Nhờ có những đóng góp thiết thực vào xóa đói giảm nghèo đó mà đã nâng cao đời sống và năng lực của người dân tại các vùng dự án
Các vai trò chính:
+ Cứu trợ nhân đạo và cung cấp tín dụng: là sự hỗ trợ và giúp đỡ của tổ chức về tài chính, vật chất như lương thực, thực phẩm, thuốc men,…và cho vay vốn tín dụng với lãi suất thấp dành cho người nghèo
+ Bảo vệ và giúp người nghèo tự bảo vệ: Trong một số trường hợp
NGOs trở thành phát ngôn hay thanh tra viên cho người nghèo và thay mặt hộ tác động tới các cuộc sống và chương trình của chính phủ
+ Vận dụng chính sách:
- xây dựng năng lực của cơ quan chính sách
- xây dựng mô hình và đúc kết kinh nghiệm để chia sẻ
- thu thập thông tin và ý kiến về cuộc sống
- trao đổi ý kiến chuyên gia thảo luận cuộc sống
+ Vai trò trong việc triển khai dự án:
- Hỗ trợ tài chính: là sự hỗ trợ của NGOs về tiền và vật chất cho các dự
án cũng như các chương trình xóa đói giảm nghèo Đối với Việt Nam, thì theo như thống kê đến năm 1978 đã có 70 tổ chức NGOs đặt quan hệ với Việt Nam, giá trị viện trợ khoảng 30 triệu đôla Mỹ/ năm chủ yếu viện trợ nhân đạo( lương thực, thuốc men ) giúp ta khắc phục chiến
Trang 8tranh Số lượng các tổ chức cũng như giá trị viện trợ của NGOs tăng dần qua các năm Đến nay có khoảng 950 NGOs nước ngoài đang hoạt động
và trên 63 tỉnh trên cả nước
- Hỗ trợ về kỹ thuật và phương pháp: Sự trợ giúp của NGOs không chỉ
là viện trợ về tiền hay vật chất mà NGOs còn hỗ trợ về kỹ thuật và đào tạo năng lực, chuyển giao kinh nghiệm công nghệ nhằm nâng cao trình
độ, sử dụng công nghệ tiên tiến, phương pháp hiệu quả nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, cây trồng, chăn nuôi Nhờ đó thu nhập cũng như đời sống con người được nâng cao
- Hỗ trợ các dự án sáng tạo hay thí điểm: NGOs có lợi thế trong việc
chọn địa điểm cụ thể để triển khai các dự án mới và xác định trước thời gian hỗ trợ cho dự án, do vậy khắc phục được một số tồn tại mà các cơ quan chính phủ thường gặp phải Các NGOs cũng có thể làm thí điểm cho các dự án lớn hơn của chính phủ do NGOs có khả năng triển khai nhanh hơn
+ Cứu trợ nhân đạo và cung cấp tín dụng: là sự hỗ trợ và giúp đỡ của tổ
chức về tài chính, vật chất như lương thực, thực phẩm, thuốc men, và cho vay vốn tín dụng với lãi suất thấp dành cho người nghèo, khó khăn, tàn tật để họ có thể làm vốn chăn nuôi, sản xuất
+ Cải thiện mức phúc lợi cho những người bị thiệt thòi
+ Khuyến khích việc tôn trọng các quyền con người
+ Bảo vệ môi trường, thiên nhiên
Vì vậy các NGOs đóng nhiều vai trò từ việc làm người bênh vực cho người nghèo tới việc thực hiện các chương trình của chính phủ từ việc
Trang 9làm người cổ vũ và phê phán tới làm đối tác và tư vấn., từ nhà bảo trợ cho 1 dự án thử nghiệm tới người hòa giải
III MỘT VÀI THÀNH CÔNG CỦA NGOs TRONG XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO
- Oxfam và dự án hỗ trợ tỉnh Bến Tre:
Bến Tre là một tỉnh ven biển của Đồng bằng Sông Cửu Long chịu tác động nhiều nhất của biến đổi khí hậu: nước biển dâng, xâm nhập mặn làm ảnh hưởng và gây thiệt hại lớn đến sinh hoạt và sản xuất của người dân.Trong khuôn khổ dự án thử nghiệm, 28 hộ gia đình nghèo và cận nghèo được tham gia ở các lớp tại đồng ruộng và xây dựng mô hình sinh
kế thích ứng với biến đổi khí hậu trong lĩnh vực nuôi trồng và sản xuất nông nghiệp
- Dự án của AFD ( Cơ quan Phát triển Pháp )
Trong 20 năm qua,AFD (Cơ quan Phát triển Pháp) đã tài trợ 75 dự án tương đương với khoảng 1,5 tỷ euro (khoảng 7,2 tỷ USD) cho Việt Nam, trong đó 45 dự án đã được hoàn thành và 30 dự án đang triển khai
+ Cụ thể, những dự án của AFD thời gian qua triển khai và quy hoạch được 125.000ha đất trồng trọt tại các khu nông nghiệp đồng thời cấp nước sạch cho khoảng 20 triệu người, qua đó tạo ra những tác động tích cực lên đời sống của người dân
+ Một trong những dự án đang triển khai là xây dựng tàu điện ngầm ở
Hà Nội
-Theo Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam,
Ban Giám đốc điều hành của Ngân hàng Thế giới đã thông qua một khoản tín dụng bổ sung 100 triệu USD cho Dự án giảm nghèo ở 6 tỉnh
Trang 10miền núi phía Bắc bao gồm Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái nhằm hỗ trợ cải thiện mức sống của người dân
Bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Quốc gia của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam chia sẻ: “Vùng dự án là nơi có tỷ lệ nghèo cao nhất cả nước và phần lớn người hưởng lợi là người dân tộc thiểu số nghèo Chúng tôi chia sẻ mong muốn mạnh mẽ của Chính phủ trong công cuộc giảm
nghèo thông qua hướng tiếp cận phát triển dựa vào cộng đồng được xây dựng trong dự án này và sẵn sàng cùng làm việc với Chính phủ để mở rộng những thành công của dự án.”
Khoản tài chính bổ sung sẽ góp phần vào các nỗ lực giảm nghèo của Chính phủ thông qua nâng cao năng lực của chính quyền và cộng đồng địa phương, tăng cường tiếp cận với đầu tư, cải thiện năng suất lao động, nâng cao khả năng lập kế hoạch đầu tư cộng đồng, tăng cường kết nối thị trường, sáng kiến kinh doanh cho các cộng đồng hưởng lợi từ dự án
Cụ thể, dự án sẽ tập trung mở rộng hỗ trợ giảm nghèo tại 6 tỉnh đã được đầu tư đồng thời mở rộng thêm ở các huyện và cộng đồng mới bổ sung
Dự án cũng sẽ tăng cường năng lực lập kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, đẩy mạnh sự tham gia của cộng đồng vào các
chương trình giảm nghèo quốc gia của Chính phủ với trọng tâm là tăng cường quan hệ đối tác giữa các nhóm nông hộ và các doanh nghiệp nông nghiệp
- CARE ( Cooperative for American Remittances to Europe ) là một tổ
chức nhân đạo và hỗ trợ phát triển quốc tế lớn, với các chương trình ở trên 70 quốc gia khắp thế giới
Các phụ nữ là trọng tâm của những nỗ lực của CARE để cải thiện giáo dục cơ bản, ngăn sự lây lan của HIV/ AIDS, gia tăng quyền sử dụng nước sạch và vệ sinh môi trường, mở rộng cơ hội kinh tế
Ví dụ như Chương trình dài hạn CASI trong 6 năm nhằm xóa đói giảm nghèo và phát triển bền vững giữa các nhóm dân tộc thiểu số ở vùng núi
Trang 11phía Bắc Việt Nam Mục tiêu là hướng tới hỗ trợ nhóm cộng đồng thiểu số
- Chương trình Cấp nước và Vệ sinh ( WSP ) cũng rất tích cực trên con
đường nhỏ nhưng quan trọng ở Việt Nam
WSP đã tham gia thúc đẩy sự khở xướng của Chính phủ về phát triển công nghệ và vệ sinh đến năm 2020 dựa trên những kinh nghiệm và thành công trong cách tiếp cận sự phát triển của Chiến lược công nghệ
và vệ sinh ở Lào và một phần ở Campuchia
- Tổ chức Sunny Korea- Hàn Quốc đã phẫu thuật tim cho 104 trẻ em
Việt Nam có hoàn cảnh khó khăn Và trong 7 năm từ 2014-2020, tổ chức Sunny Korea sẽ tài trợ phẫu thuật cho trẻ em Việt Nam bị bệnh tim bẩm sinh sang phẫu thuật tại Hàn Quốc với tổng số tiền gần 170 triệu USD