tốc độ phát triển của thương mại điện nướctử ta năm 2025 có thể lên đến 29%, Các mô hình kinh doanh TMĐT phổ biến hiện nay ở Việt Nam: Biểu đồ thống kê các mô hình kinh doanh TMĐT ở Việt
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HỒ CHÍ MINH
Năm học: 2022 - 2023
Học kỳ: 1
Giảng Viên: THS TRẦN KHÁNH
Môn Học: Nhập môn Thương Mại Điện Tử
1) TRẦN DUY KHÁNH (22725111)
2) VĂN THỊ TRANG (22637131)
3) LÊ TRẦN DIỆU HẰNG (22642221)
4) VÕ THỊ NGUYỆT NHI (22635261)
5) LÊ THỊ TÂM NHƯ (22634211)
6) LÊ LONG HƯNG (22636561)
7) TRẦN THỊ HUỲNH NHƯ (22635551) 8) LÊ NGỌC HÂN (22634731) 9) PHẠM HẢI ĐĂNG (22733361) 10) NGUYỄN MINH THƯ (22636091) 11) TRẦN THỊ THÙY VƯƠNG (22634691) 12) NGUYỄN HỒNG PHƯƠNG UYÊN (22636201)
Trang 2CÁC ĐẶC ĐIỂM HẤP DẪN CỦA SHOPEE THÔNG QUA MÔ HÌNH KINH DOANH B2C
Trang 3Mục Lục
I Giới thiệu 3
1.1 Tổng quan chung về thị trường 3
1.2 Giới thiệu mô hình công ty 5
1.3 Vấn đề khó khăn gặp phải 5
1.4 Mục tiêu bài viết 7
II Phân tích 8
2.1 Đặc điểm mô hình 8
2.2 Tâm lý khách hàng 11
2.3 Xu hướng hiện nay 14
2.4 Môi trường kinh doanh 16
2.4.1 Môi trường bên ngoài 16
2.4.2 Môi trường bên trong 19
III Giải pháp .21
3.1 Đối với khách hàng 21
3.2 Nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty 21
3.2.1 Nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm 25
3.2.2 Mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm 26
3.2.3 Trình độ tổ chức và quản lý 26
3.2.4 Nguồn nhân lực 26
IV Kết luận 27
Trang 4I Giới thiệu
1.1 Tổng quan chung về thị trường
Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ công thương), năm 2020 -
2021 là hai năm đại dịch Covid hoành hành, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến
tăng trưởng so với các năm trước Tổng kết cả năm 2021, tăng trưởng kinh tế Việt
Biểu đồ tăng trưởng doanh thu TMĐT theo mô hình B2C ở Việt Nam từ 2017 - 2022
(Theo Bộ công thương)
Xét trên quy mô toàn thế giới, tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử Việt Nam cũng đạt con số vượt trội hơn Cụ thể, theo Statista, tốc độ phát triển thương mại điện tử toàn cầu là 16,24% năm 2021 và dự báo bứt phá lên 24.5% vào năm 2025
Trang 5tốc độ phát triển của thương mại điện nướctử ta năm 2025 có thể lên đến 29%,
Các mô hình kinh doanh TMĐT phổ biến hiện nay ở Việt Nam:
Biểu đồ thống kê các mô hình kinh doanh TMĐT ở Việt Nam
(Theo báo kinhtế)Với mức độ phát triển của các mô hình kinh doanh trên sẽ xuất hiện đa dạng các sàn thương mại điện tử Hiện nay, ở Việt Nam Shopee đang là sàn TMĐT
cập tăng cao Từ dữ liệu của Metric.vn cho thấy Shopee, Lazada, Tiki và Sendo
(Theo báo kinhtế)
Trang 61.2 Giới thiệu mô hình công ty
Mô hình kinh doanh của Shopee:
Khoảng tháng 8/2016 khi mới gia nhập thị trường TMĐT Việt Nam cách thức kinh doanh mà Shopee theo đuổi là C2C – Consumer to Consumer, tức là làmtrung gian mua bán giữa cá nhân với cá nhân Từ nền tảng của mô hình kinh
mô hình kinh doanh này Shopee trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp và người
thành lập năm 2017 với sự kiểm soát chặt chẽ hơn về nguồn hàng hay nói cách
mình lên, không còn mang tiếng là một sàn TMĐT tập trung của những món đồ
rẻ tiền Những nhãn hiệu chính hãng xuất hiện với thương hiệu Shopee Mall
1.3 Vấn đề khó khăn gặp phải
Khó khăn của mô hình B2C: cân nhắc về các phương thức thanh toán, vận chuyển để tìm ra phương thức an toàn nhất, Và thị trường thương mại điện tử ngày càng phát triển và phổ biến vì thế có rất nhiều người cho đây là một trong những cơ hội “vàng” để kinh doanh tìm lợi nhuận, nhận thấy rõ nhất là đối với
Hiện nay Shopee thuộc top những sàn thương mại được biết đến và có lượt truy cập cao Sử dụng mô hình kinh doanh B2C, Shopee đã rất biết cách tự thu hút khách hàng bằng những hình thức khuyến mãi, sale lớn vào những ngày đặc biệt hoặc hỗ trợ phí vận chuyển Nhưng sàn vẫn đang mắc phải 1 số vấn đề làm hạn
Trang 7Biểu đồ thể hiện lượt truy cập và doanh thu của 1 nhà bán (11/2021) lẻ
- Ví dụ cụ thể là của 1 nhà bán lẻ tại sàn vào tháng 11/2021, với lượt truy cập 151.392/tháng và 779.869 lượt xem trang/tháng là rất cao nhưng chỉ mang lại 1.694 cho thấy được Shopee thu hút được sự chú ý nhưng vẫn chưa mang lại được sự tin cậy cho khách hàng Theo Upbase, có 53% khách hàng sẽ chú ý đến lượt đánh giá sản phẩm trước khi quyết định click vào sản phẩm với mong muốn tìm được những hình ảnh thông tin xác thực nhất Tuy nhiên, với hình thức “đánh giá để nhận xu” đã mang lại giá trị 2
Trước khi ra quyết định mua hàng tất cả khách hàng đều có xu hướng tìm hiểu
về sản phẩm (lượt mua, đánh giá sản phẩm) Và nếu người mua gặp phải những vấn đề đối với đơn hàng như: các vấn đề liên quan đến tài khoản Shopee, sản phẩm, đơn hàng, đổi trả & hoàn tiền Họ có nhiều cách gửi phản hồi để giải đáp những vấn đề mong muốn, tiêu biểu là hình thức gọi về tổng đài, chat trực tuyến
Trang 8trực tiếp với Shopee, người mua được giải đáp thắc mắc và phản hồi 24/7 nhưng chưa thực sự giải đáp được hết mong muốn vì với hình thức này khách hàng chỉ đang trò chuyện cùng “tin nhắn tự động” Tiếp đến với hình thức gọi về hotline,
giải quyết phải chi trả thêm cước phí cho tổng đài Shopee là 1000 đồng/phút Đối
web Shopee Uni có thể thấy xu hướng của khách hàng hiện nay là nhắn tin trực tiếp cho người bán hoặc chat trực tiếp cùng với nhân viên của Shopee là chiếm
ưu thế Và hầu hết người bán trên sàn Shopee đều mong muốn phát huy tỉ lệ phản
1.4 Mục tiêu bài viết
thương mại điện tử Shopee
- Tìm hiểu đầy đủ thuận lợi và khó khăn của người tiêu dùng trong quá trình mua sắm online
Trang 9II Phân tích
2.1 Đặc điểm mô hình
Mô hình kinh doanh B2C hiện nay được sử dụng để mô tả giao dịch thương mại giữa doanh nghiệp và giữa người tiêu dùng cuối cùng B2C hiện nay là một mô hình bán hàng rất phổ biến được biết đến trên toàn thế giới Mô hình kinh doanh B2C mới đã chuyển đổi hoàn toàn sang hình thức thương mại điện tử hoặc bán hàng trực tuyến qua Internet
số tiếp tục thúc đẩy TMĐT đi đôi với hoàn thiện hệ thống thanh toán điện tử và nâng cao chất lượng hoạt động vận tải giao nhận hàng hóa, tạo nên một môi
phủ phê duyệt, mục tiêu đến năm 2025 quy mô thị trường TMĐT B2C sẽ đạt khoảng 35 tỷ USD Có thể thấy, với việc nắm bắt kịp thời cùng với sự nỗ lực phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý Nhà nước, các đơn vị lĩnh vực TMĐT sẽ tạo nên xung lực mạnh mẽ thúc đẩy tăng trưởng thị trường TMĐT Việt Nam ngày càng hoàn thiện, tạo dựng lòng tin đối với người tiêu dùng Mô hình B2C trực tuyến qua trung gian liên kết người mua và người bán, ví dụ cụ thể như là Shopee
Mô hình B2C dựa trên quảng cáo là mô hình dựa trên các nội dung cung cấp miễn phí thu hút khách hàng vào website bán hàng của mình, về cơ bản mô hình này
miễn phí, ví dụ như HuffPost B2C dựa vào cộng đồng, tức các mô hình này sẽ thực hiện xây dựng các cộng đồng trên các nền tảng mạng xã hội như facebook, instagram,… Mô hình kinh doanh B2C dựa trên nền tảng có trả phí ví dụ điển hình như Netflix, đó là một nền tảng xem video trực tuyến có trả phí với hàng triệu bộ phim hay, chương trình giải trí, ngoài ra thì trang web này cũng cung cấp nội dung miễn phí cho người xem nhưng bị giới hạn Để triển khai mô hình này,
Trang 10các công ty phải thiết kế kênh bán hàng trực tuyến như website, fanpage, mạng
mô hình kinh doanh chính của mình
Mô hình kinh doanh B2C có đặc điểm khách hàng của mô hình là người dùng
cá nhân Do đó, sẽ không mất nhiều thời gian để đàm phán giữa hai bên Do tất
cả các điều khoản mua hàng, chính sách, giá cả, trả lại và trao đổi, khách hàng
- Đối với khách hàng: giúp giảm chi phí và thời gian giao dịch, tăng khả năng tiếp
- Đối với doanh nghiệp: giúp cho doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí mở cửa hàng Giảm chi phí quảng cáo, tiếp thị Lượng khách hàng tiếp cận trên website
sẽ nhiều hơn
*Nhược điểm của mô hình B2C:
- Việc bán hàng trong thời gian dài dẫn đến vấn đề tồn kho
B2B:
với mục đích cá nhân Quy trình mua bán với người tiêu dùng (B2C) có thể nói
là khá đơn giản Gần như chỉ gói gọn lại trong câu “Tiền trao cháo múc”
Trang 11 Còn với B2B, thường khách hàng mua sản phẩm/dịch vụ của doanh nghiệp
để sử dụng cho công ty của họ Còn quy trình mua bán của B2B thường có phần phức tạp hơn Bởi việc mua bán hàng còn phải xét đến nhiều yếu tố như: đàm phán về giá cả, việc giao nhận hàng và xác định các quy cách, đặc tính kỹ thuật
Qua việc so sánh 2 mô hình kinh doanh trên cho thấy được mỗi mô hình kinh doanh sẽ có những ưu, nhược điểm riêng nhưng với mô hình kinh doanh B2C qua sàn TMĐT Shopee sẽ dễ dàng bắt kịp xu hướng và tâm lý khách hàng
Từ dẫn chứng thực tế theo báo cáo tổng quan nửa đầu 2022 Shopee chiếm hơn
Trang 12Báo cáo tổng quan nửa đầu năm 2022 của Shopee
2.2 Tâm lý khách hàng
Thời gian mua hàng
gian từ 20 giờ đến 22 giờ là khoảng thời gian giới trẻ mua sắm trực tuyến nhiều nhất với lượng truy cập khoảng hơn 10.000 Hành vi mua sắm này được lý giải nhờ vào thói quen sử dụng điện thoại để khảo sát mua sắm vào giờ nghỉ trưa và trước khi đi ngủ của phần lớn người tiêu dùng Việt Nắm bắt được tâm lý của khách hàng vì thế các sàn TMĐT luôn tổ chức các chương trình thỏa mãn nhu cầu mua hàng của người tiêu dùng như: sinh nhật, giảm giá mạnh nhân các dịp quan trọng…
Trang 13Biểu đồ diễn biến thảo luận 4 chiến dịch sale 11.11 ( Nguồn: blo.net)
Đặc biệt trong ngày loài Lễ độc thân 11.11 mới đây thông qua biểu đồ diễn
thảo luận trên Google trends với 100 lượt thảo luận, xu hướng thảo luận trênmạng xã hội với 4.301 lượt nhắc tới, vượt xa 3 sàn thương mại điện tử còn lại với 1.486 (Lazada), 791 ( Tiki), 138 (Sendo) Trong kinh doanh online, việc hiểu tâm
lý khách hàng là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến sự phát triển của ngành hàng kinh doanh Vì thế việc tìm hiểu và nghiên cứu tâm lý khách hàng
là hoạt động quan trọng mà các doanh nghiệp hướng đến để tiếp cận và giữ chân khách hàng
Trang 14Lòng tin khách hàng:
Các yếu tố quyết định tâm lí mua hàng của khách hàng
liệu email khách hàng được cung cấp từ các sàn thương mại điện tử shopee thực hiện bằng phương pháp lựa chọn ngẫu nhiên Vấn đề bảo vệ dữ liệu và mục đích
mẫu quan sát các yếu tố quyết định đến tâm lý mua hàng của khách hàng số lượng giới tính nữ là 60,8% nhiều hơn giới tính nam Các đối tượng có độ tuổi từ 18 -
20 chiếm 52,2% , từ 20 đến 25 chiếm 26,5%, dưới 18 chiếm 13,2% và còn lại là
ro thông tin chiếm 20,5%, yếu tố chuẩn mực chủ quan chiếm 8,75% quyết định
Trang 152.3 Xu hướng hiện nay
được xu hướng tiêu dùng hiện nay của khách hàng Biết được khách hàng thích
và ghét gì, mới có thể đưa ra sản phẩm phù hợp Và sau đây là top 4 sản phẩm bán chạy nhất nửa đầu năm 2022:
Sắc đẹp: Là từ khóa được tìm kiếm để mua sắm nhiều hơn bao giờ hết trong năm
gần đây Đặc biệt là ở mặt hàng skincare, mỹ phẩm, trong đó son môi là từ khóa
(Nguồn: shopee.vn) Thời trang nữ: Xu hướng thời trang luôn luôn thay đổi, kéo theo đó là con người
tới các dịp lễ lớn cuối năm sẽ phù hợp với những đồ ấm áp, gọn gàng, ngăn nắp như:
(Nguồn: shopee.vn)
Trang 16Nhà cửa và đời sống: đó là những đồ điện gia dụng như đồ điện nhà bếp, máy
đại 4.0, những năm gần đây, mặt hàng điện gia dụng đã được người dùng tin tưởng mà chuyển sang mua sắm qua hình thức online vì sự tiện nghi, đáp ứng
(Nguồn: hocvien.haravan.com)
trung Xiaomi, ốp lưng, tai nghe, pin sạc dự phòng, hay các thiết bị điện tử như
máy ảnh,
Trang 17(Nguồn: hocvien.haravan.com)
2.4 Môi trường kinh doanh
Với thế mạnh là dân số trẻ cũng như lượng người dùng smartphone chiếm tỷ trọng lớn, lượng người giao dịch thương mại điện tử trên smartphone nhiều, thị trường TMĐT tại Việt Nam hiện tăng trưởng khá nhanh với 35,4 triệu người dùng
và tạo ra doanh thu hơn 2,7 tỷ đô la trong năm 2019 Báo cáo Thương mại điện
tử các nước Đông Nam Á năm 2019 của Google, Temasek và Brain&Company
-mại điện tử Việt Nam là 29%
Trang 18Sự phát triển đáng chú ý của công nghệ: Sự phổ biến của Internet, điện thoại thông minh cùng thế hệ người tiêu dùng am hiểu công nghệ, với thói quen mua sắm trên mạng hơn là đến các cửa hàng vật lý vừa là động lực, vừa là thách thức cho thị trường TMĐT Việt.
Thương mại điện tử (TMĐT) được đánh giá là ngành kinh tế không chỉ duy trì
đà tăng trưởng mà còn bứt phá mạnh mẽ, đóng góp vào “kỳ tích” tăng trưởng
Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường thương mại điện tử
truy cập website TMĐT trong khu vực
Trang 19Ngoài ra, hệ thống chính sách và quản lý thuế của Việt Nam ngày càng được
Để thực hiện đúng các quy định, chính sách mà Chính phủ Việt Nam đề ra cho ngành thương mại điện tử, Shopee đã xây dựng rất nhiều chính sách để đáp ứng những quy định, chính sách đó bao gồm:
- Điều khoản Shopee Mall
- Dịch vụ giảm chi phí vận chuyển
Trang 20(Nguồn: Shopee)
Điều này cho thấy Shopee rất tôn trọng, tuân theo luật pháp, chính sách không chỉ ở
Yếu tố đối thủ cạnh tranh:
Bản đồ thương mại điện tử quý 1/2021 của iPrice chỉ ra rằng tại Việt Nam, Shopee hiện đang là sàn thương mại điện tử có lượng truy cập web lớn nhất với khoảng 63.7 triệu lượt/tháng Theo sau là Thegioididong (29.3 triệu lượt/tháng), Tiki (19 triệu lượt/tháng) và Lazada (17 triệu lượt/tháng)
Top 10 sàn TMĐT ở Việt Nam (Nguồn: Digital Asia) In
Trang 21
Bán hàng trên trang thương mại điện tử Shopee đang là xu hướng kinh doanh phổ biến được không chỉ các shop bán lẻ mà cả các công ty, doanh nghiệp tại Việt
Hiện Shopee đang là một kênh thương mại điện tử lớn và uy tín, với vai trò kênh trung gian kết nối giữa người mua và người bán giúp hoạt động mua bán
- Nhóm khách hàng chỉ mua khi có nhu cầu
- Nhóm khách hàng đi dạo
Trang 22III Giải pháp
3.1 Đối với khách hàng
- Hiện nay do mức độ cạnh tranh trên thị trường là vô cùng cao nhưng chất lượng lại tỉ lệ nghịch với mức độ thị trường vì thế lòng tin khách hàng dành cho Shopee cũng giảm dần đi Để giải quyết vấn đề này Shopee đã đưa ra một giải pháp tối ưu về việc đổi trả đơn hàng và hoàn tiền lại cho khách hàng, cụ thể là: theo chính sách trả hàng và hoàn tiền, việc đổi trả diễn ra
ngày (đối với các sản phẩm không thuộc Shopee Mall) kể từ lúc đơn hàng
được cập nhật giao hàng thành công Riêng đối với các sản phẩm thực phẩm tươi sống và đông lạnh (trừ trường hợp chưa nhận được hàng), Người
hàng được cập nhật giao hàng thành công Tất cả các yêu cầu trả hàng-hoàn
1 Shopee sẽ chỉ hoàn tiền cho người mua khi người mua đáp ứng một trong các trường hợp sau: người bán xác nhận đã nhận được hàng trả lại, hoặc
hoặc đơn hàng của người mua đủ điều kiện được trả hàng/hoàn tiền và
hàng cho đơn vị vận chuyển và đơn vị vận chuyển xác nhận đã nhận được
2 Trong trường hợp người mua không có lịch sử vi phạm các chính sách, tiêu
Trang 23định việc hoàn tiền ngay cho người mua mà không cần phải chờ người mua
3 Shopee sẽ tự động hoàn tiền cho người mua trong trường hợp người bán
4 Tùy từng trường hợp, tiền hoàn trả sẽ được chuyển vào số dư tài khoản Shopee, Ví ShopeePay, hoặc thẻ tín dụng/ ghi nợ của người mua đã đăng
ký với Shopee
5 Đối với các trường hợp hoàn tiền ngay do người bán đề xuất, số tiền hoàn
giá trị của sản phẩm có phát sinh yêu cầu trả hàng/hoàn tiền Trường hợp Shopee nhận được khiếu nại từ người mua vì lý do người bán hoàn tiền thấp hơn 50% giá trị sản phẩm thì Shopee, tại bất kỳ thời điểm nào, có quyền cấn trừ từ số dư tài khoản Shopee của người bán đó số tiền chênh
cho người mua) để thanh toán cho người mua mà không cần phải thông
Thời hạn sau khi shop xác nhận đã nhận được đơn hàng người mua sẽ được
hoàn trả tiền trong vòng 2-3 ngày
bị người mua đánh giá thấp và làm giảm tỷ lệ phản hồi chat của Shop