Báo cáo kiến tập tìm hiểu pháp luật tố tụng hình sự tại tòa án nhân dân quận bình thạnh

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ MINH KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT ---o0o---- BÁO CÁO KIẾN TẬP TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN BÌNH THẠNH Giảng viên hướng dẫn: TH.S Nguyễ

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ

MINH KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT

-o0o

BÁO CÁO KIẾN TẬP TÌM HIỂU PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN BÌNH THẠNH

NHÓM: 7

Thành ph H ố ồ Chí Minh, tháng 12 năm 2022

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ

MINH KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT

-o0o

BÁO CÁO KIẾN TẬP

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN BÌNH THẠNH

Giảng viên hướng dẫn: TH.S Nguyễn Phước

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

LỜI MỞ ĐẦU 2

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN BÌNH THẠNH 2

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển: 3

1.2 Chức năng, nhiệm v c a Tòa án nhân dân: 4 ụ ủ 1.2.1 Chức năng: 4

1.2.2 Nhiệm vụ: 4

1.2.3 Thẩm quyền: 5

1.3 Cơ cấ ổ chức c a Tòa án nhân dân:u t ủ 5

CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN XÉT XỬ TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN BÌNH THẠNH: 8

2.1 Gi i thi u chung v b ph n ki n t p: 8 ớ ệ ề ộ ậ ế ậ 2.2 Quy định của pháp luật tố tụng về giai đoạn tố tụng mà sinh viên lựa chọn kiến tập: 9

2.3 Thực trạng của giai đoạ ố ụn t t ng c ụ thể mà sinh viên l a ch n: 13 ự ọ CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN 14

3.1 Bài h c, kinh nghiọ ệm rút ra từ buổi kiế ận t p: 14 3.2 K ho ch hế ạ ọc tập và rèn luy n c a sinh viên: 15ệ ủ

TÀI LIỆU THAM KH O 16 Ả

HÌNH ẢNH BUỔI THAM QUAN, KI N T P 17, 18Ế Ậ

LỜI C ẢM ƠN

Lời đầu tiên, xin trân trọng cảm ơn thầy đã hướng dẫn nhóm em, thầy đã tận tình hướng dẫn nhóm trong quá trình học tập cũng như trong việc hoàn thành báo cáo kiến tập Chúng em xin chân thành cảm ơn quý thầy/cô khoa Chính trị- Luật Đặc biệt là các thầy/cô trong bộ môn Tố tụng hình sự đã tận tình chỉ dạy và trang bị cho chúng em những kiến thức cần thiết

Bộ môn Tố tụng hình sự là môn học thú vị, vô cùng bổ ích và có tính thực tế cao Đảm bảo cung cấp đủ kiến thức, gắn liền với nhu cầu thực tiễn của sinh viên Tuy nhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếp thu thực tế còn nhiều bỡ ngỡ Mặc dù chúng em đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và nhiều chỗ còn chưa chính xác, kính mong thầy/cô xem xét và góp ý để bài tiểu luận của em được hoàn thiện hơn

Do giới hạn kiến thức và khả năng lý luận của bản thân còn nhiều thiếu sót và hạn chế, kính mong sự chỉ dẫn và đóng góp của các thầy/cô để bài luận văn của tôi được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

LỜI MỞ ĐẦU

Trước khi có Bộ luật tố t ng dân sụ ự, Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản quy định về thủ tục để giải quyết những tranh chấp phát sinh như: Pháp lệnh thủ tục giải quyết các v án dân sụ ự (năm 1989); Pháp lệnh công nh n và thi hành t i Vi t Nam b n ậ ạ ệ ả

án, quyết định của Toà án nước ngoài (năm 1993); Pháp lệnh th t c gi i quy t v án ủ ụ ả ế ụkinh t ế (năm 1994); Pháp lệnh công nh n và thi hành t i Vi t Nam quyậ ạ ệ ết định c a Tr ng ủ ọtài nước ngoài (năm 1995) và Pháp lệnh thủ tục giải quyết tranh chấp lao động (năm 1996) Các pháp lệnh này đã góp phần quan trọng trong việc t o ra trình tạ ự, thủ tục chặt chẽ để gi i quy t các tranh ch p phát sinh trong n i b nhân dân, góp ph n b o v lả ế ấ ộ ộ ầ ả ệ ợi ích của Nhà nước, c a t p th , quy n và l i ích h p pháp củ ậ ể ề ợ ợ ủa công dân, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên, bên cạnh nh ng m t tích c c nêu trên, trong quá trình ữ ặ ựthực hi n, nhệ ất là trước sự phát tri n toàn diể ện của đất nước thì các pháp lệnh này cũng bộc lộ nhi u h n ch : nề ạ ế ội dung chưa đầy đủ, m i chớ ỉ quy định v mề ột số nguyên tắc cơ bản Nhiều quy định không còn phù h p n a, th m chí còn mâu thu n v i pháp luợ ữ ậ ẫ ớ ật về

tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp và có nhiều n i dung quan trộ ọng chưa được quy định.Bộ luật t t ng dân s ố ụ ự được xây d ng nhự ằm pháp điển hoá các quy định của pháp lu t hi n hành, b sung nh ng thi u sót vậ ệ ổ ữ ế ề nguyên tắc và cơ chế giải quyết trong t t ng dân s , kinh tố ụ ự ế, lao động, kh c ph c s t n m n, trùng l p, thiắ ụ ự ắ ạ ặ ếu đồng b ộtrong các quy định của pháp luật; đồng thời, thể ch ếhoá quan điểm, chủ trương của Đẳng về cải cách tư pháp được ghi nhận trong các văn kiện của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 08/NQ-TW ngày 02.01.2002 của Bộ Chính trị "Về một số nh ệm vụ trọng tâm icông tác tư pháp trong thời gian tới”; cụ thể hoá các quy định của Hiến pháp năm 1992 (đã được sửa đổi, b sung theo Ngh quy t 51/2001/2H10 ngày 25.12.2001) v phát tri n ổ ị ế ề ểkinh tế thị trường định hướng xã h i chộ ủ nghĩa và xây dựng Nhà nước pháp quy n xã ềhội ch ủ nghĩa Việt Nam trong điều ki n h i nh p kinh t và khu v c V i nh n thệ ộ ậ ế ự ớ ậ ức như vậy, Nhóm em đã chọn đề tài “ Tìm hiểu pháp lu t t t ng nhân s t i tòa nhân dân Qu n ậ ố ụ ự ạ ậ

Gò Vấp ” Qua quá trình nghiên cứu, em mong muốn tìm hiểu sâu sắc, rộng hơn những quy định pháp luật, trên cơ sở đó mạnh dạn đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện hơn nữa của BLTTDS nhằm góp phần nâng cao hiệu quả

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN BÌNH THẠNH

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển:

Tòa án nhân dân qu n Bình Thậ ạnh được hình thành và phát t n cùng v i Tòa riể ớ

án nhân dân chính quy trong hệ thống quy định c a pháp lu t Tòa án nhân dân quủ ậ ận Bình Th nh là Tòa c p huy n thuạ ấ ệ ộc đơn vị quản lý c a Tòa án nhân dân Tp H Chí ủ ồMinh Tòa án nhân dân qu n Bình Thậ ạnh được kh i công xây d ng t ngày 24/7/2014, ở ự ừcông trình được xây dựng trên nền trụ s ở cũ và Tòa đã bước vào hoạt động sau hai năm xây d ng, c ự ụ thể là năm 2016 Theo Phó Chánh án - Thẩm phán Vũ Ngọc Hoan thì trước năm 2016 Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh còn rất nhỏ, cơ sở vật chất bằng khoản 1 phần 2 diện tích như Tòa hiệ ại Tòa án lúc trước rấ ụn t t l p x p, ch có hai phòng xét x ụ ỉ ửvới diện tích r t là nhấ ỏ và phòng chức năng làm việc Còn các yêu c u xét x , sầ ử ố lượng

vụ án tăng rất là nhanh, có nh ng thữ ời điểm tăng lên trên 5000 vụ án/ năm Tòa án nhân dân qu n Bình Th nh t khoậ ạ ừ ảng năm 2018 trở v ề trước s ố lượng v án trung bình kho ng ụ ả

4 đến 5000 vụ án/ năm Hiện tại thì sau những quá trình thay đổi ví dụ như: Các dự án

mở đường, đường Liên xô, quy hoạch lại chợ, quy hoạch dân cư, Sau khi dự án được hoàn thành thì có những thay đổi v s ề ố lượng vụ án, trong đó số lượng v án hành chính ụgiảm dần và tăng thẩm quyền, thay đổi th m quy n theo Lu t T tẩ ề ậ ố ụng hành chính Đa

số các v vi c, v ụ ệ ụ án hành chính đều do Tòa án nhân dân Tp H Chí Minh trình lên cồ ấp trên do đó số lượng vụ án giảm dần, trong đó các vụ án về lao động như tranh chấp về lao động giảm đi rất nhiều, cơ quan, xí nghiệp, công ty, nhà xưởng khởi kiện về các quan h , ý thệ ức người lao động cũng giảm theo Tòa án nhân dân Tp H Chí Minh duyồ ệt thay đổi thẩm quyền, giảm số lượng vụ án Đến đầu tháng 5 năm 2022 lượng án trung bình Tòa án nhân dân qu n Bình Thậ ạnh đang xử lý có khoảng 2200 v án các lo i trong ụ ạ

đó vụ án dân sự chiếm đa số khoảng 800 vụ án như: Án hôn nhân gia đình, án kinh doanh thương mại kho ng 500 v ; Án hành chính thì kho ng 14 vả ụ ả ụ; Án lao động kho ng ả

50 v Sụ ố lượng vụ án có thay đổi theo thay đổi của quan hệ xã hội, quy định pháp lu t ậ

Về Tòa án chuyên trách thì được thành lập vào năm 2020 gồm có hai Tòa chuyện trách là: Tòa hình s và Tòa dân s Vự ự ề cơ cấ ổ chứu t c nhân s thì thự ời điểm trước đây cao điểm nh t Tòa án nhân dân qu n Bình Th nh có 16 th m phán sau quá trình v ấ ậ ạ ẩ ề hưu, luân

chuyển cán b thì hi n t i Tòa có 30 thộ ệ ạ ẩm phán và 11 thư ký Tòa án nhân dân Quận Bình Thạnh là cơ quan xét xử trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh Tòa án nhân dân

Quận Bình Thạnh có nhiệm vụ bảo vệ lẽ phải, bảo vệ công lý và con người, quyền công dân, chế độ xã hội chủ nghĩa, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các

tổ chức, cá nhân trên địa bàn Quận Bình Thạnh

1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Tòa án nhân dân:

1.2.1 Chức năng:

Tại khoản 2 Điều 2 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014 quy định:

Tòa án nhân danh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xét xử các vụ án hình s , dân sự ự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, hành chính và giải quyết các việc khác theo quy định của pháp lu ật;

Xem xét đầy đủ, khách quan, toàn diện các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập trong quá trình tố t ng; ụ

Căn cứ vào kết quả tranh tụng ra bản án, quyết định việc có tội hoặc không có tội, áp d ng ho c không áp d ng hình ph t, biụ ặ ụ ạ ện pháp tư pháp, quyết định v quy n và ề ềnghĩa vụ về tài sản, quyền nhân thân

Bản án, quyết định c a Tòa án nhân dân có hi u l c pháp lu t phủ ệ ự ậ ải được cơ quan,

sự, dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh – thương mại, lao động, hành chính và giải quyết các việc theo quy định của pháp luật

– Xem xét đầy đủ, khách quan, toàn diện các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập trong quá trình tố tụng

– Căn cứ vào kết quả tranh tụng đưa ra bản án, quyết định về việc có tội hoặc không có tội, áp dụng hoặc không áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp tư pháp, quyết định về quyền và nghĩa vụ về tài sản, quyền nhân thân trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

– Bản án và quyết định của Tòa án nhân dân Quận Bình Thạnh có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn TP Hồ Chí Minh cũng như cả nước tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành

1.2.3 Thẩm quyền xét xử của tòa án cấp huyện

TADN cấp huyện và Tòa án quân sự khu vực xét xử sơ thẩm những vụ án hình sự về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng và tội phạm rất nghiêm trọng, trừ những tội phạm:

- Các tội xâm phạm an ninh quốc gia;

- Các tội phá hoại hoà bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh;

- Các tội quy định tại các điều 123, 125, 126, 227, 277, 278, 279, 280, 282, 283, 284,

286, 287, 288, 337, 368, 369, 370, 371, 399 và 400 của Bộ luật hình sự;

- Các tội phạm được thực hiện ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

(khoản 1 Điều 268 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015)

1.3 Cơ cấu tổ chức của Tòa án nhân dân:

Theo quy định của pháp luật hiện nay Tòa án nhân dân Quận Bình Thạnh, Hồ Chí Minh có cơ cấu tổ chức như sau:

Chánh án:

Chánh án Tòa án nhân dân huyện Vũ Quang do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao b nhi m, mi n nhi m, cách ch c v i nhi m k b nhiổ ệ ễ ệ ứ ớ ệ ỳ ổ ệm là 05 năm, kể ừ t ngày được bổ nhiệm Chánh án Tòa án nhân dân Quận Bình Thạnh, Hồ Chí Minh có nhiệm

vụ, quy n hề ạn sau đây:

Tổ chức công tác xét x c a Tòa án nhân dân Qu n Bình Th nh, H Chí Minh; ử ủ ậ ạ ồchịu trách nhiệm t ổchức th c hi n nguyên t c Th m phán, H i th m xét xự ệ ắ ẩ ộ ẩ ử độc l p và ậchỉ tuân theo pháp luật;

Báo cáo công tác trước Hội đồng nhân dân có thẩm quyền theo luật định và Tòa

án nhân dân tỉnh, Qu n Bình Th nh, trậ ạ ực thuộc trung ương;

Thực hi n nhi m v , quy n hệ ệ ụ ề ạn theo quy định c a lu t t t ng; gi i quy t viủ ậ ố ụ ả ế ệc khác theo quy định của pháp luật

Phó Chánh án:

Phó Chánh án Tòa án nhân dân Qu n Bình Th nh, H Chí Minh do Chánh án ậ ạ ồTòa án nhân dân tối cao b nhi m, mi n nhiổ ệ ễ ệm, cách chứcvới nhi m k b nhi m là 05 ệ ỳ ổ ệnăm, kể từ ngày được bổ nhiệm Phó Chánh án Tòa án nhân dân Quận Bình Thạnh, Hồ Chí Minh giúp Chánh án th c hi n nhi m v theo s phân công c a Chánh án Khi ự ệ ệ ụ ự ủChánh án v ng mắ ặt, một Phó Chánh án được Chánh án y nhiủ ệm lãnh đạo công tác của Tòa án Phó Chánh án ch u trách nhiị ệm trước Chánh án v nhi m về ệ ụ được giao Bên cạnh đó Phó chánh án cũng thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của luật tố tụng

và nhiệm vụ khác theo s phân công c a Chánh án Tòa án ự ủ

Thẩm tra viên:

Thẩm tra viên tòa án nhân dân Qu n Bình Th nh, H Chí Minh là công chậ ạ ồ ức chuyên môn c a Tòa án Qu n Bình Th nh, Hủ ậ ạ ồ Chí Minh đã làm Thư ký Tòa án từ 05 năm trở lên, được đào tạo nghiệp vụ Thẩm tra viên và bổ nhiệm vào ngạch Thẩm tra viên Th m tra viên Tòa án Qu n Bình Th nh, H Chí Minh có nhi m v ẩ ậ ạ ồ ệ ụ thẩm tra h ồ sơ các v vi c mà b n án, quyụ ệ ả ết định c a Tòa án án nhân dân Qu n Bình Th nh, H Chí ủ ậ ạ ồMinh đã có hiệu lực pháp luật theo sự phân công của Chánh án Tòa án; Kết luận việc thẩm tra và báo cáo k t qu ế ả thẩm tra v i Chánh án Tòa án; Th m tra viên v thi hành án ớ ẩ ềgiúp Chánh án Tòa án th c hi n các nhi m v v công tác thi hành án thu c th m quyự ệ ệ ụ ề ộ ẩ ền của Tòa án; Th c hi n các nhi m v khác theo s phân công c a Chánh án Tòa án Công ự ệ ệ ụ ự ủchức và người lao động khác

CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN XÉT XỬ TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN BÌNH

án, quyết định đã có hiệ ựu l c pháp lu t c a Toà án theo quyậ ủ ết định c a Bủ ộ luật này; Ra quyết định thi hành án hình sự; quyết định hoãn chấp hành hình phạt tù; quyết định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù; quyết định xóa án tích; giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quy n c a Toà án ề ủ

•Phó Chánh án:

Khi Chánh án Toà án v ng m t, mắ ặ ột Phó Chánh án được Chánh án y nhi m thủ ệ ực hiện nhi m v , quy n h n c a Chánh án Việ ụ ề ạ ủ ệc ủy nhiệm đó phải được th c hi n bự ệ ằng văn bản và phải thông báo cho các ngành hữu quan biết vi c ủy nhiệ ệm đó Khi đã được

ủy nhiệm thì Phó Chánh án được th c hi n nh ng nhi m v và quy n h n c a Chánh án ự ệ ữ ệ ụ ề ạ ủToà án Phó Chánh án phải chịu trách nhiệm trước Chánh án v nhiề ệm vụ được giao

•Thẩm phán:

Thẩm phán làm nhi m v xét x nh ng v án và gi i quy t nh ng vi c khác thuệ ụ ử ữ ụ ả ế ữ ệ ộc thẩm quy n c a Toà án theo s phân công cề ủ ự ủa Chánh án Toà án nơi mình công tác hoặc Toà án nơi mình được biệt phái đến làm nhiệm vụ có thời hạn

•Thư ký:

Có nhi m v ghi chép, tệ ụ ống đạt văn bả ố ụn t t ng, nh n, gi , s p x p, chuy n hậ ữ ắ ế ể ồ sơ; hướng dẫn, phổ biến cho đương sự; và làm những công việc khác đảm bảo cho Thẩm phán Toà án thực hiện chức năng, nhiệm v ụ theo quy định của pháp luật Tiến hành các hoạt động tố tụng khác thuộc thẩm quyền của Tòa án theo sự phân công của lãnh đạo Tòa án

•Bộ máy giúp việc:

Thực hi n công tác t ng h p, thệ ổ ợ ống kê báo cáo; công tác văn thư, lưu trữ, hành chính quản trị, kế toán tài chính và các đảm b o khác ph c v cho hoả ụ ụ ạt động xét x c a Tòa ử ủán; tổ chức và theo dõi hoạt động thi đua, khen thưởng đố ới v i cán b , công ch c Tòa ộ ứ

•Các tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa cá nhân,

tổ chức có đăng ký kinh doanh với nhau và đều có mục đích lợi nhu n ậ

•Những tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với ngườ ử d ng lao i s ụđộng

Giai đoạn thủ tục sơ thẩm v án hình sự là đ tài được nhóm lựa chọn kiến t p ụ ề ậ

Bước 1: Thụ lý v án ụ

Tiếp nh n hậ ồ sơ vụ án, b n cáo tr ng do Vi n ki m sát chuy n sang và vào sả ạ ệ ể ể ổ thụ lý v ụ

án hình sự

Bước 2: Chu n b xét xẩ ị ử sơ thẩm vụ án

Trong th i hờ ạn 30 ngày đối v i t i ph m ít nghiêm trớ ộ ạ ọng, 45 ngày đối v i t i phớ ộ ạm nghiêm trọng, 02 tháng đố ớ ội v i t i ph m r t nghiêm trạ ấ ọng, 03 tháng đố ớ ội v i t i phạm đặc biệt nghiêm tr ng k t ngày th lý v án, Th m phán ch t a phiên tòa ph i ra mọ ể ừ ụ ụ ẩ ủ ọ ả ột trong các quyết định:

Bước 3: Gi ải quy t yêu cế ầu trước khi x ét x ử sơ thẩm

- Yêu cầu, đề ngh c a kiị ủ ểm sát viên

- Yêu cầu, đề ngh c a b ị ủ ị can, bị cáo

- Yêu cầu, đề ngh cị ủa người bào chữa, ngườ ải b o v quy n, l i ích h p pháp c a b h i, ệ ề ợ ợ ủ ị ạđương sự khác