Tiểu luận học phần quản trị học tên đề tài phong cách lãnh đạo

Nói cách khác, động lực của sự phát triển xã hội loài người chuyển dịch từ các hình thái sử dụng phổ biến “quyền lực cứng”sang “quyền lực mềm”, đòi hỏi lãnh đạo phải có tố chất và năng l

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HCM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

BỘ CÔNG THƯƠNGTRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HCM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

+ Chủ trì: Nguyễn Thanh Sang

+ Tham dự: 1 Ngô Lê Hồng Hạnh

2 Nội dung cuộc họp

2.1.Nhóm trưởng đánh giá mức độ hoàn thành công việc cho các thành viên như sau:

1 Nguyễn Thanh Sang Word, powerpoint, thuyết trình Hoàn

thành tốt100%

2 Ngô Lê Hồng Hạnh Word, powerpoint, thuyết trình Hoàn

thành tốt100%

3 Nguyễn Mỹ Phúc Word, powerpoint, thuyết trình Hoàn

thành tốt100%

4 Huỳnh Quốc Hưng Word, powerpoint, thuyết trình Hoàn

thành tốt100%

5 Nguyễn Nhựt Huy Word, powerpoint, thuyết trình Hoàn

thành tốt

6 Nguyễn Thuỳ Giang Word, powerpoint, thuyết trình Hoàn

thành tốt100%

7 Trịnh Thuý Quỳnh Word, powerpoint, thuyết trình Hoàn

thành tốt100%2.2 Ý kiến của các thành viên

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

LỜI MỞ ĐẦU 2

Chương 6: Chức năng lãnh đạo 3

6.1 Khái niệm và bản chất của lãnh đạo 3

6.1.1 Khái niệm lãnh đạo: 3

6.1.2 Bản chất của lãnh đạo trong quản trị: 4

6.1.3 Hiệu quả lãnh đạo: 9

6.2 Những lý thuyết về bản chất của con người: 10

6.2.1 Quan niệm về con người của Edgar H.Schein 10

6.2.2 Các giả thuyết về bản chất con người của Mc Gregor 11

6.2.3 Thuyết Z Nhật Bản của Wiliam Ouchi: 12

6.3 CÁC PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO 15

6.3.1 Các phong cách lãnh đạo dựa trên việc sử dụng quyền lực 15

6.3.2 Cách tiếp cận của Likert về phong cách lãnh đạo: 17

6.3.3 Phong cách ô bàn cờ quản trị: 18

Tài liệu tham khảo: 21

LỜI MỞ ĐẦU

Bước vào thế kỷ XXI, thế giới đã mang theo nhiều những biến đổi to lớn mang tínhtoàn cầu Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, cuộc cách mạng trong kỹthuật sinh học và đặc biệt là những biến đổi trong quan niệm về mối quan hệ người –người trong các mối quan hệ xã hội, vai trò của con người được đề cao hơn bao giờhết

Trong xã hội tân tiến như bây giờ không còn chỗ cho sự tồn tại của nhà lãnh đạo chỉbiết ngồi quát tháo ra lệnh và chờ đợi người cấp dưới tuân thủ theo Mà trong bối cảnhmới như vậy, Việt Nam đang cần hội nhập đã đặt ra yêu cầu cơ bản đối với việc thayđổi kỹ thuật, công nghệ, đào tạo và tư duy mới trong công tác lãnh đạo – quản lý.Những nhà lãnh đạo – quản lý giỏi là người có những cái nhìn thực tế hơn về giá trịcủa họ đối với tổ chức mà họ quản lý Họ sẽ phải khai thác nhiều nhất tài nguyên conngười (về năng lực, trí tuệ ,…) Để đạt được như vậy thì người lãnh đạo – quản lý phảinắm được một thứ vũ khí rất quan trọng đó chính là phong cách lãnh đạo Chính vì lẽ

đó “phong cách lãnh đạo” là đề tài mà nhóm em lựa chọn

Do kiến thức còn hạn chế nên bài tiểu luận còn nhiều thiếu sót Mong cô góp ý bổsung để nhóm em có thể học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm

Em xin chân thành cảm ơn!

pg 2

Chương 6: Chức năng lãnh đạo

6.1 Khái niệm và bản chất của lãnh đạo

6.1.1 Khái niệm lãnh đạo:

 Lãnh đạo là tác động, thúc đẩy, làm thay đổi quan niệm, thái độ của người khác

Sau khi trình bày khái niệm của lãnh đạo, ta cần trả lời một câu hỏi không quá hóc búanhưng lại rất cần thiết đó là có sự khác biệt nào giữa nhà lãnh đạo và nhà quản trị haykhông?

Điểm giống: -Là người đứng đầu trong một tổ chức, có khả năng điều khiển và chịutrách nhiệm cho mọi hoạt động của một tổ chức và đưa cả tổ chức ấy đến sự nghiệp đãđược giao phó

-Đều là người có kinh nghiệm, có ý chí, có khả năng thực hiện, biếthướng dẫn, động viên và giúp đỡ người khác hoàn thành công việc

-Có khả năng đưa ra các quyết định lớn, có bản lĩnh, hoài bão để hoànthành sứ mạng của mình,…

Điểm khác :

H t p trung vào ọ ậ tầầm nhìn đ t o sể ạ ự

thay đ i nh nh ng c h i trong tổ ư ữ ơ ộ ương

lai hay t n d ng t ng yếếu tốế có thậ ụ ừ ể

chuy n hoá thành l i ích.ể ợ

Có nh ng ữ chiếến l ượ c c th riếng cho tụ ể ổ

ch c vếề nhiếều m t c cấếu nh thiếết l pứ ặ ơ ư ậngấn sách, bốế trí nhấn s và c cấếu tự ơ ổ

ch c.ứNgười lãnh đạo hướng sự chú ý của họ

vào cách để tạo động lực cho nhân viên

và sắp xếp, điều chỉnh nhân viên đi đúng

hướng

Họ theo đuổi mục tiêu thông qua nhữngquyết định có tổ chức, những quá trìnhmang tính chiến thuật và những hoạtđộng trên nhiều giai đoạn để đạt đến

những kết quả nhất định

Có người nói rằng người lãnh đạo lớn hơn người quản trị hoặc người lãnh đạo có thểlãnh đạo người quản trị? Điều này là hoàn toàn sai bởi vì theo lý thuyết khoa học hoạtđộng quản trị là hoạt động hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra Như vậy lãnhđạo chỉ là một chức năng, là một hoạt động chuyên biệt riêng của nhà quản trị có màthôi

6.1.2 Bản chất của lãnh đạo trong quản trị:

Về lãnh đạo và quyền lực, Alvin Toffler đưa ra định nghĩa: quyền lực là khảnăng buộc người khác phải theo ý chí của mình Theo A.Toffler, cách thức loài người

sử dụng quyền lực là một nguyên nhân cơ bản tạo nên và cũng là thước đo cơ bản đểnhận diện các nền văn minh của nhân loại đi từ thấp đến cao: quyền lực cưỡng bức từbạo lực chính trị - quân sự tạo nên nền văn minh nông nghiệp, quyền lực từ tiền bạctạo nên nền văn minh công nghiệp, quyền lực từ thông tin, kiến thức tạo nên nền vănminh hậu công nghiệp, nền kinh tế tri thức Nói cách khác, động lực của sự phát triển

xã hội loài người chuyển dịch từ các hình thái sử dụng phổ biến “quyền lực cứng”sang “quyền lực mềm”, đòi hỏi lãnh đạo phải có tố chất và năng lực trí tuệ, văn hóa.Trong lĩnh vực nghiên cứu về lãnh đạo và quản trị doanh nghiệp, các nhànghiên cứu cũng xuất phát từ cách tiếp cận quyền lực là điều kiện cơ bản để thực hiện

sự lãnh đạo và cố gắng lý giải mối quan hệ giữa cách thức sử dụng quyền lực củangười lãnh đạo với hiệu suất hoạt động và sự thành công, phát triển của tổ chức Theo

đó, nếu không có quyền lực, các nhà lãnh đạo, quản lý sẽ không thể thực hiện các mụctiêu của tổ chức; quyền lực là giành được tầm ảnh hưởng đối với cấp dưới Khi nhắctới quyền lực, chúng ta liên tưởng tới khả năng ra lệnh và yêu cầu cấp dưới thực hiệnmệnh lệnh một cách bắt buộc Như vậy, từ “tiềm năng” ở đây có ý nghĩa nhà lãnh đạokhông nhất thiết phải sử dụng quyền lực để gây ảnh hưởng tới cấp dưới Việc nhậnthức về quyền lực của nhà lãnh đạo từ cấp dưới mới chính là yếu tố quyết định đến

pg 4

việc gây ảnh hưởng chứ không phải việc sử dụng quyền lực theo ý nghĩa thôngthường Quan điểm này gợi mở cho các nhà lãnh đạo việc thay đổi quan niệm cũngnhư sử dụng quyền lực một cách hợp lý nhằm đạt hiệu quả tối ưu.

Một điểm đáng lưu ý nữa đó là mối quan hệ qua lại giữa việc gây ảnh hưởng vàquyền lực Như đã được đề cập, muốn gây ảnh hưởng tới cấp dưới thì nhà lãnh đạophải có quyền lực Ở chiều ngược lại, các nghiên cứu chỉ ra rằng các nhà lãnh đạo đãkết hợp các biện pháp, kỹ thuật gây ảnh hưởng để nâng tầm quyền lực của mình Bởivậy, quyền lực của lãnh đạo được hun đúc bởi chính các mối quan hệ qua lại của họvới cấp dưới Quyền lực không thể được tạo lập qua một mối quan hệ cụ thể, nhất thờinào đó, mà phải được vun đắp với mọi người trong thời gian dài Xét theo mức độ vàchiều hướng của sự ảnh hưởng, thường người ta phân biệt ba khả năng xảy ra:

Ảnh hưởng tích cực: nghĩa là tạo được sự hăng hái, nhiệt tình nơi người thừa

hành để họ thực hiện những yêu cầu của nhà lãnh đạo một cách tự nguyện đểđạt đén mục tiêu Đạt được mức độ này nghĩa là đạt được sự thành công tronglãnh đạo

Ảnh hưởng trung dung: trong trường hợp này, người thừa hành vẫn tuân thủ

thực hiện những nhiệm vụ đơn giản được giao nhưng thiếu nhiệt huyết Do vậy,đối với những việc khó khăn, phức tạp thì họ khó có thể hoàn thành do mức độđồng tình của người thừa hành về các quyết định, mệnh lệnh của chủ thể quảntrị thấp Người thừa hành sẽ không nỗ lực hết mình và thiếu sáng tạo khi giảiquyết công việc

Ảnh hưởng tiêu cực: là chiều hướng xấu nhất, thể hiện dễ nhận thấy được là

sự chống đối, bất tuân lệnh nơi người hành từ mức đọ thấp như chán nản, bấtmãn, trốn tránh công việc và đến mức cao nhất là đề nghị cấp cao hơn vô hiệuhóa yêu cầu của chủ thể

Người lãnh đạo có các loại quyền lực sau:

 Quyền lực hợp pháp (legitimate power)_(quyền lực pháp lý):

Quyền lực hợp pháp là quyền lực bắt nguồn từ địa vị pháp lý của nhà lãnh đạo,

là những quyền đã được pháp luật quy định Đối với các nhà quản lý (những người cóchức vụ rõ ràng được quy định trong tổ chức, doanh nghiệp) thì quyền lực hợp phápluôn đi kèm với vị trí của những cá nhân này Nhà lãnh đạo nếu như không giữ những

vị trí chính thức trong tổ chức doanh nghiệp sẽ không có quyền lực hợp pháp giốngnhư những nhà quản lý Đây chính là tính chính danh của chủ thể lãnh đạo Đối vớinhững người là cấp dưới, quyền lực hợp pháp bắt buộc họ phải tuân theo các mệnhlệnh và chỉ đạo của cấp trên, tuy nhiên các mệnh lệnh và yêu cầu này chỉ nằm tronggiới hạn công việc của cấp dưới Gần như tất cả các hoạt động và tương tác thườngngày giữa nhà quản lý và cấp dưới đều dựa trên cơ sở quyền lực hợp pháp.

Quyền lực hợp pháp thường được thể hiện thông qua mệnh lệnh, chỉ đạo, yêucầu hoặc các hướng dẫn cụ thể bằng lời nói hoặc văn bản Cách thức thể hiện quyềnlực sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ và có tác động to lớn đối với kết quả cuối cùng Để tối đahóa kết quả đạt được, thông thường nhà lãnh đạo hay nhà quản lý đều phải kết hợp các

kỹ năng và sử dụng chúng một cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế: Thứ nhất,người lãnh đạo nên cho cấp dưới chủ động tham gia vào quá trình lên kế hoạch, đặt ramục tiêu và tìm kiếm các giải pháp hiện thực hóa kế hoạch đó Việc làm này giúp giảmbớt tính áp đặt của quyền lực hợp pháp, tạo ra sự chủ động của cấp dưới cũng như xâydựng sự đoàn kết và thấu hiểu trong tổ chức Thứ hai, việc sử dụng quyền lực hợppháp dựa trên những lý lẽ thuyết phục sẽ phát huy hiệu quả tối đa trong rất nhiềutrường hợp, đặc biệt là khi công việc gặp phải khó khăn, yêu cầu sự nỗ lực đặc biệt.Thứ ba, nhà lãnh đạo cần chú ý tới cách thức truyền đạt mệnh lệnh, sao cho nhẹ nhàng,lịch sự, sẽ có tác dụng hơn nhiều so với cách truyền đạt khiếm nhã, hống hách Tuynhiên, nếu quá cẩn trọng hay khúm núm, nhà lãnh đạo sẽ làm mất đi cái uy củamình(6) Trong điều kiện cấp bách về mặt thời gian thì sự mạnh mẽ, thậm chí áp đặtcần phải được ưu tiên hơn để đạt được hiệu quả cao nhất

 Quyền lực do đãi ngộ mang lại (reward power)_(Quyền lực tưởng thưởng):

Quyền lực do đãi ngộ mang lại chủ yếu được hình thành từ phía cấp dưới.Quyền lực do đãi ngộ mang lại chính là cảm xúc, cảm nhận của cấp dưới Mức độ thỏamãn của đãi ngộ càng cao, quyền lực càng lớn Quyền năng này thay đổi rất lớn giữacác lãnh đạo của các tổ chức khác nhau cũng như giữa các cương vị khác nhau trongcùng một tổ chức Do đãi ngộ không chỉ dừng lại ở tiền lương, nó còn bao gồm cácyếu tố khác như sự khen ngợi, biểu dương, các cơ hội thăng tiến trong nghề nghiệp…;

vì vậy, làm thế nào để khai thác hiệu quả các chính sách đãi ngộ nhằm nâng cao hìnhảnh và quyền lực là một đòi hỏi vô cùng quan trọng đối với các nhà lãnh đạo Thêmvào đó, cảm nhận của cấp dưới đối với lãnh đạo cũng là một yếu tố quan trọng giúp

pg 6

xây dựng quyền lực do đãi ngộ Vì vậy, nhà lãnh đạo cần thiết phải làm cho cấp dướithấy rõ được tâm huyết của mình với công việc và sự quan tâm đúng mực với họ.

Để nâng cao tính hiệu quả của quyền lực do đãi ngộ mang lại, người lãnh đạocần phải sát sao, công bằng trong đánh giá hoạt động của cấp dưới; công khai chế độkhen thưởng một cách rõ ràng, minh bạch, bảo đảm sự công bằng để khuyến khích cấpdưới đóng góp cho tổ chức; phải tinh tường và nhạy cảm nắm bắt mong muốn và nhucầu của cấp dưới

 Quyền lực cưỡng bức (coercive power)_(Quyền lực trừng phạt):

Quyền lực cưỡng bức là quyền lực cứng mà trong đó nhà lãnh đạo sử dụng cácbiện pháp răn đe, trừng phạt buộc cấp dưới thực hiện theo chỉ đạo, mệnh lệnh củamình Các biện pháp trừng phạt rất đa dạng từ khiển trách, giảm lương, cắt bỏ cácchính sách đãi ngộ hay nặng hơn là thuyên chuyển công tác, sa thải Đối với cấp dưới,đây là loại hình quyền lực mang tính răn đe, áp đặt, buộc họ phải tuân theo Quyền lựccưỡng bức chỉ phù hợp trong một số ít trường hợp, chủ yếu là để duy trì kỷ luật haycủng cố các nguyên tắc của tổ chức Nó cũng được sử dụng để ngăn cản các hành vilàm phương hại tới tổ chức như thực hiện các hoạt động bất hợp pháp, vi phạm quyđịnh, chống đối các chủ trương, chính sách của tổ chức Biện pháp trừng phạt dễ dẫnđến gây rạn nứt các mối quan hệ, thậm chí tạo ra mâu thuẫn và xung đột giữa nhânviên và lãnh đạo Mặc dù vậy, trong một số trường hợp, nó là cách duy nhất để cóđược sự phục tùng của cấp dưới, đặc biệt là khi các loại hình quyền lực khác không thểgây ảnh hưởng và thiếu hiệu quả

 Quyền lực chuyên môn (expert power):

Kiến thức nói chung và kiến thức chuyên môn nói riêng cũng như kỹ năng,kinh nghiệm trong một lĩnh vực chuyên môn nào đó cũng là một yếu tố quan trọng tạolập quyền uy của mỗi con người Đối với các nhà lãnh đạo, quyền lực có được nhờtrình độ chuyên môn cao gọi là quyền lực do trình độ chuyên môn mang lại Quyền lựcnày càng phát huy tác dụng cao độ khi cấp dưới phụ thuộc nhiều vào lĩnh vực chuyênmôn đó Trình độ chuyên môn của người lãnh đạo có một vai trò hết sức to lớn khôngchỉ trong công việc mà còn trong lãnh đạo Chính nhờ có kiến thức uyên thâm, kinhnghiệm, tố chất vượt trội mà các nhà lãnh đạo có thể đưa ra được các quyết định phùhợp, giải quyết tốt các nhiệm vụ của tổ chức

Tuy nhiên, quyền lực dựa trên trình độ chuyên môn cũng chỉ tồn tại chừng nàocấp dưới còn phụ thuộc vào chuyên môn đó Một khi cấp dưới có cùng trình độchuyên môn ngang bằng với lãnh đạo thì quyền lực này sẽ không còn phát huy tácdụng.

 Quyền lực do mối quan hệ tốt đem lại (referent power)_(Quyền lực tham chiếu):

Quyền lực này thường có được từ mong muốn được làm hài lòng cấp trên củacấp dưới, do cấp dưới yêu quý, tôn trọng cấp trên Đây là nhân tố quan trọng giúp cácnhà lãnh đạo gây ảnh hưởng với cấp dưới Khi tạo được niềm tin tuyệt đối của cấpdưới thì người lãnh đạo có thể không cần yêu cầu cấp dưới làm việc này, việc khác mà

tự họ sẽ chủ động thực hiện công việc Hiện nay, các nhà lãnh đạo thường dựa vào cácmối quan hệ hơn là quyền lực hợp pháp để thực hiện công việc Quyền lực này đượcxây dựng trên cơ sở một mối quan hệ tốt đẹp và cởi mở giữa lãnh đạo và cấp dưới Do

đó, người lãnh đạo cần phải quan tâm chăm lo tới nhu cầu chính đáng của cấp dưới

2 Quyền lực chỉ được sử dụng có hiệu quả và mang lại điều tốt đẹp một khi nóphù hợp với phong cách của người lãnh đạo và mục đích lãnh đạo

3 Liên quan đến sự hiểu biết về nguồn gốc của quyền lực Người lãnh đọa càng

có nhiều khả năng vận dụng khai thác những nguồn gốc này thì khả năng thànhcông trong lãnh đạo càng nhiều

4 Liên quan đến chính những nguồn gốc quyền lực Nếu một người chỉ có khảnăng nhận thức về một cách thức tạo ra quyền lực thì người đó có xu hướng tự

bó hẹp quyền tự do của mình và hành động cứng nhắc, không giống như nhữngngười có thể hành động theo nhiều phương cách do đó nhận thức đầy đủ vàrộng rãi về nhiều loại nguồn gốc phát sinh quyền lực Tuy nhiên, điều khó ở đây

là càng có nhiều khả năng lưc chọn thì càng khó đi đến quyết định phải hànhđộng theo phương cách nào

pg 8