Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của phòng tư pháp UBND thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái

Báo cáo thực tập đề tài Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của phòng tư pháp UBND thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái tại trường Học viện phụ nữ Việt Nam. Báo cáo thực tập đề tài Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của phòng tư pháp UBND thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái tại trường Học viện phụ nữ Việt Nam.

HỌC VIỆN PHỤ NỮ VIỆT NAM

KHOA LUẬT

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

Chuyên đề: Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của phòng tư pháp UBND thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh

Yên Bái

Họ và tên sinh viên

Khoá Lớp:

Địa điểm thực tập:

Thời gian thực tập:

Giảng viên hướng dẫn:

Cán bộ hướng dẫn thực tập ở cơ sở:

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn vấn đề thực tập 1

2 Phạm vi thực tập 2

3 Mục tiêu của cá nhân trong đợt thực tập 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

B NỘI DUNG 4

1 Tổng quan về Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái 4

1.1 Lịch sử hình thành của Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái 4

1.2 Chức năng của Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái 4

1.3 Cơ cấu tổ chức của Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái 5

1.4 Các hoạt động chủ yếu hiện nay của Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái 6

1.5 Đánh giá chung về đơn vị thực tập 9

2 Các hoạt động thực tập trong quá trình thực tập 9

2.1 Kế hoạch thực tập của cá nhân 9

2.2 Những công việc đã làm 10

2.3 Kết quả đã làm được 11

3 Đánh giá chung về đơn vị thực tập 11

3.1 Bài học kinh nghiệm 14

3.2 Đề xuất đối với cơ sở thực tập 15

3.3 Đề xuất với Khoa Luật, Học viện Phụ nữ Việt Nam 16

C KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

3

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn vấn đề thực tập

Tuyên truyền pháp luật là một trong những hoạt động có ý nghĩa quan trọng vàmang hiệu quả, giá trị thiết thực trong công tác thực thi pháp luật, xây dựng nhà nướcpháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam Theo đó, pháp luật có thực sự phát huy hiệuquả mà mục tiêu ban hành chỉ khi hệ thống pháp luật được thực thi, muốn vậy thì phápluật cần phải tiếp cận với mọi tầng lớp nhân dân và đi sâu vào đời sống xã hội Người dân

có biết, có hiểu chính xác quan điểm, tư tưởng của pháp luật thì mới có đủ căn cứ, điềukiện chấp hành và thực thi pháp luật tốt

Nhà nước với chức năng quản lý xã hội, vì vậy, việc triển khai công tác tuyêntruyền, phổ biến, giáo dục pháp luật luôn là hoạt động gắn liền với Nhà nước Nhà nướcthực hiện chức năng này thông qua sự hỗ trợ, phối hợp và giúp việc từ phía các cơ quanNhà nước ở các địa phương, bộ, ban ngành, hay chính là các cơ quan Nhà nước

Phòng Tư pháp với vị trí là một cơ quan chuyên môn thuộc UBND hành chính cáccấp, đồng thời là cơ quan đóng vai trò quan trọng, chính yếu trong công tác thi hành vàxây dựng pháp luật, đồng thời với chức năng tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luậttrong quần chúng nhân dân

Với những lý do nêu trên, em đã lựa chọn Phòng Tư pháp UBND thị xã Nghĩa Lộ,tỉnh Yên Bái là nơi thực tập và nghiên cứu về vấn đề tuyên truyền, phổ biến, giáo dụcpháp luật tại địa phương

Xuất phát từ những lý do về mặt lý luận và thực tiễn nêu trên, em quyết định lựa

chọn đề tài : “Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tại Phòng Tư pháp

UBND thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái ” để tìm hiểu và phân tích trong Báo cáo thực tập

này

2 Phạm vi thực tập

Hoạt động thực tập được thực hiện trong phạm vi sau đây:

- Phạm vi thời gian: 17/2/2022 - 10/3/2020

- Phạm vi không gian: tại Phòng Tư pháp UBND thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái

- Phạm vi nội dung: công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật

3 Mục tiêu của cá nhân trong đợt thực tập

Trong đợt thực tập này, em đã đặt ra cho mình những mục tiêu sau đây cho bảnthân:

Thứ nhất, nhận thức và có hiểu biết tổng quan, khái quát về các thông tin liên quan

đến đơn vị thực tập như: lịch sử hình thành, chức năng, cơ cấu tổ chức, hoạt động

Thứ hai, có những hiểu biết nhất định về công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục

pháp luật thông qua quá trình tiếp cận thực tế công việc tại Phòng Tư pháp UBND thị xã

Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái (“Phòng Tư pháp UBND thị xã Nghĩa Lộ”)

Thứ ba, đánh giá hoạt động của Phòng Tư pháp, căn cứ từ những kinh nghiệm cá

nhân sau khoảng thời gian thực tập, đề xuất với đơn vị thực tập một số phương án đểnâng cao hiệu quả công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật Đồng thời đề xuấtvới khoa Luật trường Học viện Phụ nữ Việt Nam một số nội dung liên quan đến công táctriển khai việc thực tập (nếu có)

4 Phương pháp nghiên cứu

Công tác thực tập được nghiên cứu thông qua các phương pháp sau đây:

- Phương pháp phân tích: đây là phương pháp phân chia những vấn đề chung, khái

quát nhất thành những phần nội dung nhỏ, những bộ phận khác nhau Thông qua phươngpháp này có thể nghiên cứu sâu sắc hơn, rõ ràng và chi tiết hơn các nội dung đề ra vànhận biết được sự tồn tại của các mối quan hệ, tính phụ thuộc bên trong nội dung đó.Phương pháp này được áp dụng chủ yếu trong việc tìm hiểu và phân tích quy định, nộidung pháp lý

- Phương pháp tổng hợp: phương pháp tổng hợp được áp dụng tại bài báo cáo nhằmliên kết, thống nhất những kết luận thuộc bộ phận nội dung đã được phân tích nhằm đánhgiá khái quát lại toàn bộ vấn đề Bởi vậy, phương pháp tổng hợp và phương pháp phântích luôn song hành với nhau giúp bài viết đưa ra được cái nhìn, nhận thức sâu sắc hơn vềtổng thể vấn đề đưa ra

- Phương pháp đánh giá: phương pháp đánh giá được sử dụng thông qua việc đưanhận thức, quan điểm của chính học viện về vấn đề nghiên cứu để tạo ra cách nhìn, nhậnđịnh khách quan nhất Chính bởi xuất phát từ quan điểm của học viên nên phương phápnày được sử dụng tại hầu hết toàn bộ nội dung bài báo cáo, đặc biệt là khi chỉ ra nhữngvướng mắc, bất cập của quy định pháp luật cùng đề xuất phương án giải quyết vấn đề

Ngoài ra, một số phương pháp khác như: phương pháp quy nạp, phương pháp liệt

kê, phương pháp so sánh, cũng được vận dụng một cách hài hòa, linh hoạt nhằm đạtđược mục đích cuối cùng của bài Báo cáo được đề ra

B NỘI DUNG

1 Tổng quan về Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái

1.1 Lịch sử hình thành của Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái

Phòng Tư pháp - UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái được thành lập ngày31/08/2006 theo quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái về việc thành lập Phòng

Tư pháp thuộc UBND các huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Yên Bái.1

1.2 Chức năng của Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái

Căn cứ theo Quyết định số 01/2021/QĐ-UBND của UBND thị xã Nghĩa Lộ ngày 25tháng 12 năm 2021 Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Phòng

Tư pháp thuộc Ủy ban nhân dân thị xã Nghĩa Lộ, Phòng Tư pháp có vị trí, chức năngnhất định Cụ thể như sau:

“Phòng Tư pháp là cơ quan chuyên môn thuộc UBND thị xã Nghĩa Lộ, tham mưu,giúp Ủy ban nhân dân thị xã Nghĩa Lộ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: côngtác xây dựng và thi hành pháp luật; theo dõi tình hình thi hành pháp luật; kiểm tra, xử lý,

rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; hòa giải

ở cơ sở; trợ giúp pháp lý; nuôi con nuôi; hộ tịch; chứng thực; quản lý công tác thi hànhpháp luật về xử lý vi phạm hành chính và các công tác tư pháp khác theo quy định phápluật

Phòng Tư pháp có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chịu sự chỉđạo, quản lý về tổ chức, vị trí làm việc, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức của

Ủy ban nhân dân thị xã Nghĩa Lộ theo thẩm quyền, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra,

1 Nguồn: https://yen-bai.congtydoanhnghiep.com/phong-tu-phap-thi-xa-nghia-lo

thanh tra, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp.”2

1.3 Cơ cấu tổ chức của Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái

Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ có cơ cấu tổ chức gồm 01 Trưởng phòng và

01 Phó trưởng phòng và biên chế công chức công tác chuyên môn nghiệp vụ.3

Thứ nhất, đối với Trưởng phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ

Trưởng phòng Tư pháp là người đứng đầu Phòng chịu trách nhiệm trước UBND Thị

xã Nghĩa Lộ, Chủ tịch UBND Thị xã Nghĩa Lộ và trước pháp luật về thực hiện chứcnăng, nhiệm vụ, quyền hạn và toàn bộ hoạt động của Phòng Tư pháp, cụ thể bao gồm:

- “Căn cứ các quy định hiện hành của pháp luật và phân công của UBND Thị xãNghĩa Lộ, ban hành quy chế làm việc, chế độ thông tin báo cáo của phòng và chủ đạo,kiểm tra thực hiện quy định đó;

- Chịu trách nhiệm trước UBND Thị xã Nghĩa Lộ, Chủ tịch UBND Thị xã Nghĩa Lộtrong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Phòng Tư pháp theo thẩmquyền và các công việc được UBND, Chủ tịch UBND thành phố phân công hoặc ủyquyền; thực hành tiết kiệm chống lãng phí và chịu trách nhiệm khi để xảy ra tình trạngtham nhũng, lãng phí gây thiệt hại trong cơ quan thuộc thẩm quyền quản lý;

Có trách nhiệm báo cáo với UBND Thị xã Nghĩa Lộ, Chủ tịch UBND Thị xã Nghĩa

Lộ về tổ chức, hoạt động của Phòng Tư pháp; báo cáo công tác, cung cấp tài liệu trướcHội đồng nhân dân và UBND Thị xã Nghĩa Lộ khi có yêu cầu; phối hợp với Trưởngphòng khác và người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội của Thị xã Nghĩa Lộ giải quyếtnhững vấn đề liên quan trong việc thực hiện nhiệm vụ của Phòng”4

2 UBND Thị xã Nghĩa Lộ (2021), Điều 1 Quyết định số 01/2021/QĐ-UBND Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Phòng Tư pháp thuộc Ủy ban nhân dân thị xã Nghĩa Lộ.

3 Trang thông tin điện tử UBND thị xã Nghĩa Lộ, Cơ cấu tổ chức bộ máy các phòng ban Nguồn:

https://nghialo.yenbai.gov.vn/to-chuc-bo-may/phong-ban

Thứ hai, đối với Phó Trưởng phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ.

“Phó Trưởng phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ có chức năng giúp Trưởngphòng phụ trách và theo dõi một số công tác, chịu trách nhiệm trước Trưởng phòng vàtrước pháp luật về nhiệm vụ được phân công Khi Trưởng phòng vắng mặt, phân côngPhó Trưởng phòng được Trưởng phòng ủy nhiệm điều hành hoạt động của Phòng

Việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, điều động, luân chuyển, khen thưởng, kỷluật, cho từ chức, nghỉ hưu và thực hiện chế độ chính sách khác đối với Trưởng phòng,Phó Trưởng phòng Tư pháp được thực hiện theo quy định của pháp luật và phân cấp của

Ủy ban nhân dân tỉnh.”5

1.4 Các hoạt động chủ yếu hiện nay của Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái

Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ thực hiện các hoạt động trong phạm vichức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật và quy định nội bộ Cụ thể bao gồm cáchoạt động chủ yếu sau đây:

“- Trình UBND thị xã ban hành nghị quyết, quyết định, quy hoạch kế hoạch pháttriển trung hạn và hàng năm về lĩnh vực tư pháp thuộc thẩm quyền ban hành của Hộiđồng nhân dân và UBND thị xã: chương trình, biện pháp tổ chức thực hiện các nhiệm vụcải cách hành chính, cải cách tư pháp, xây dựng, hoàn thiện pháp luật về các lĩnh vựcthuộc phạm vi thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân và UBND huyện trong lĩnhvực tư pháp; dự thảo văn bản quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu

- Tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, kế hoạch trong lĩnhvực tư pháp sau khi đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

- Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ về công tác tư pháp ởphường theo quy định của pháp luật

- Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

- Công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật

- Công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật

- Rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật

- Phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở

- Giúp UBND thị xã thực hiện nhiệm vụ để xây dựng cấp xã đạt tiêu chuẩn tiếp cậnpháp luật; là cơ quan thường trực của Hội đồng đánh giá tiếp cận pháp luật

- Thực hiện các nhiệm vụ về trợ giúp pháp lý

- Thực hiện một số hoạt động trong công tác quản lý và đăng ký hộ tịch

- Thực hiện nhiệm vụ quản lý về nuôi con nuôi theo quy định

- Thực hiện một số hoạt động trong chứng thực

- Thực hiện một số công tác trong thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

- Giúp UBND thị xã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn về thi hành án dân sự, thi hành

án hành chính theo quy định

- Giúp UBND thị xã tổ chức tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ quản lýnhà nước về công tác tư pháp

- Tổ chức ứng dụng khoa học, công nghệ; xây dựng hệ thống thông tin lưu trữ phục

vụ công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Phòng Tư pháp

- Thực hiện công tác thông tin, thống kê, báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hìnhthực hiện nhiệm vụ được giao theo quy định của UBND thị xã và Sở Tư pháp

- Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan, kiểm tra, tham gia thanh tra việc thựchiện pháp luật trong các lĩnh vực quản lý đối với tổ chức, cá nhân trên địa bàn; …

- Quản lý tổ chức bộ máy, vị trí việc làm, biên chế trong phạm vi thuộc quản lý củaPhòng Tư pháp/

- Quản lý tài sản, tài chính của Phòng Tư pháp theo phân công của UBND thị xã

- Các hoạt động, công việc khác theo quy định của pháp luật và chỉ đạo của UBNDthị xã” 6

Có thể thấy một trong các hoạt động thuộc chức năng, nhiệm vụ chính của Phòng

Tư pháp có bao gồm cả hoạt động phổ biến, tuyên truyền và giáo dục pháp luật tại địaphương Cụ thể Phòng Tư pháp tham gia xuyên suốt trong các hoạt động, công tác phổbiến, tuyên truyền và giáo dục pháp luật, từ xây dựng chương trình, kế hoạch, chủ trì,phối hợp với các cơ quan, đơn vị tham mưu giúp UBND thị xã chỉ đạo, hướng dẫn, triểnkhai, theo dõi, kiểm tra, sơ kết, tổng kết việc thực hiện kế hoạch cho đến công tác tổnghợp, báo cáo kết quả triển khai thực hiện về UBND thị xã sau khi thực hiện cho đến việctheo dõi, hướng dẫn và kiểm tra, đôn đốc,… công việc thực hiện Nói một cách khác,Phòng Tư pháp là cơ quan đóng vai trò chính yếu trong hoạt động công tác này dưới sựkiểm soát của UBND thị xã

1.5 Đánh giá chung về đơn vị thực tập

6 UBND Thị xã Nghĩa Lộ (2021), Điều 2 Quyết định số 01/2021/QĐ-UBND Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Phòng Tư pháp thuộc Ủy ban nhân dân thị xã Nghĩa Lộ.

Nhìn chung, Phòng Tư pháp UBND Thị xã Nghĩa Lộ là một cơ quan chuyên mônthuộc UBND thị xã, thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND thị xã trong chức năngquản lý nhà nước về một số lĩnh vực nhất định Căn cứ theo những quy định hiện hành vềchức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Phòng Tư pháp được ghi nhận tạiUBND thị xã có thể thấy phạm vi các nội dung này hoàn toàn phù hợp với bản chất vị trícủa đơn vị

Trong công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật, Phòng Tư pháp là cơquan quan trọng, có chức năng, vị trí như đầu mối, đồng thời phụ trách hỗ trợ UBND thị

xã xuyên suốt quá trình thực hiện công tác

Chính vì vậy, có thể nói rằng việc lựa chọn nghiên cứu, báo cáo về công tác tuyêntruyền, phổ biến và giáo dục pháp luật khi thực tập tại Phòng Tư pháp UBND Thị xãNghĩa Lộ là hoàn toàn phù hợp Qua quá trình thực tập có thể tiếp cận và có cơ sở kháchquan, thực tiễn để đánh giá hiệu quả công tác này tại địa phương

2 Các hoạt động thực tập trong quá trình thực tập

2.1 Kế hoạch thực tập của cá nhân

Bản thân em trong quá trình thực tập đã đặt ra kế hoạch chi tiết cho mình Theo đónội dung kế hoạch đề ra hướng tới đạt được mục tiêu thực tập cá nhân đã đặt ra ban đầuvới nội dung công việc chủ yếu xoay quanh việc tiếp cận và tìm hiểu về công tác phổbiến, tuyên truyền giáo dục pháp luật được thực hiện triển khai tại Phòng Tư pháp

Bảng kế hoạch thực tập của em thể hiện một cách chi tiết các nội dung về thời gian,địa điểm, nội dung thực hiện, mục tiêu công việc và kết quả mong muốn nhận được quaquá trình thực tập

Trong quá trình thực tập, em cũng đã theo sát và thực hiện gần như đầy đủ, kịp tiến

độ và chính xác theo bảng kế hoạch này qua những công việc thực tế đã làm và kết quả