Tài liệu tham khảo Tài chính quốc tế - Chương 3: Tỷ giá
Trang 1CHƯƠNG 3: TỶ GIÁ
ThS Phạm Thị Thu Hằng
Bộ môn Tài chính quốc tế - Viện Ngân hàng Tài Chính Đại học Kinh Tế Quốc Dân
Trang 2CHƯƠNG 3: TỶ GIÁ
Tổng quan về tỷ giá
Các chế độ tỷ giá
Các nhân tố tác động đến tỷ giá
Rủi ro tỷ giá trong KD ngoại tệ
Chính sách tỷ giá của Việt Nam
TỶ GIÁ
Câu hỏi và bài tập
Trang 3TỔNG QUAN VỀ TỶ GIÁ
Cách đọc và biểu diễn Xác định tỷ giá chéo
Phân loại
Khái niệm
Vai trò
Trang 4Khái niệm tỷ giá
Giá cả của
1 đồng tiền được
biểu hiện bằng 1 số
lượng đơn vị của
đồng tiền khác
Số đơn vị nội tệ trên 1 đơn
vị ngoại tệ và ngược lại
Phản ánh mối quan hệ về mặt giá trị giữa các đồng tiền khác nhau
với nhau
Trang 5Tổng quan về tỷ giá
Cách biểu diễn tỷ giá
- Biểu diễn trực tiếp
Một số lượng cố định ngoại tệ được biểu hiện bằng một số lượng biến
đổi nội tệ
Đồng tiền yết giá là ngoại tệ, đồng tiền định giá là nội tệ
Đa số các nước biểu diễn theo phương pháp trực tiếp và đồng USD là
đồng tiền yết giá
- Biểu diễn gián tiếp
Một số lượng cố định nội tệ được biểu hiện bằng một số lượng biến đổi
ngoại tệ
Đồng tiền yết giá là nội tệ, đồng tiền định giá là ngoại tệ
England (GBP), Autraylia (AUD), New zealand (NZD), SDR và EUR
sử dụng phương pháp gián tiếp, và USD là đồng tiền định giá
Trang 6Tổng quan về tỷ giá
Cách đọc tỷ giá
- Điểm tỷ giá: Điểm tỷ giá là đơn vị (thông thường là đơn vị thập
phân) cuối cùng của tỷ giá được yết theo thông lệ trong các giao dịch ngoại hối.
- Số tỷ giá
- Đơn vị tỷ giá
- Tỷ giá mua < tỷ giá bán
Trang 7Tổng quan về tỷ giá
Phân loại tỷ giá:
- Căn cứ vào cơ chế quản lý: tỷ giá cố định, tỷ giá thả nổi, tỷ giá thả nổi có điều tiết
- Căn cứ theo nghiệp vụ kinh doanh: Tỷ giá giao ngay, tỷ giá kỳ hạn, tỷ giá hoán đổi,, tỷ giá tùy chọn, tỷ giá theo HĐ tương lai
- Căn cứ theo quản lý thị trường: tỷ giá chính thức, tỷ giá kinh doanh, tỷ giá thị trường tự do
- Căn cứ vào bản chất: tỷ giá danh nghĩa và tỷ giá thực tế
+ tỷ giá danh nghĩa là tỷ giá được ghi trên các hợp đồng kinh tế
+ tỷ giá thực tế là tỷ giá đã được điều chỉnh theo sự thay đổi tương quan giá cả giữa hai đồng tiền
En = Er Pb/Pf
Trang 8Vai trò của tỷ giá
Kích thích
và điều tiết xuất khẩu
Điều tiết thu nhập trong hoạt động kinh tế đối ngoại
Công cụ trong cạnh tranh thương mại
So sánh sức
mua giữa
các đồng tiền
Trang 9Tổng quan về tỷ giá
Tỷ giá chéo giữa hai đồng tiền
cùng dựa vào đồng tiền yết giá
Tỷ giá chéo giữa hai đồng tiền
cùng dựa vào đồng tiền định giá
Tỷ giá chéo giữa hai đồng tiền dựa
vào đồng thứ ba mà đồng thứ ba là
định giá với đồng tiền này nhưng
lại là yết giá với đồng tiền kia
Tính tỷ giá chéo
Trang 10Các chế độ tỷ giá
Tỷ giá
Chế độ tỷ giá thả nổi
Chế độ tỷ giá thả nổi có điều tiết
Chế độ tỷ giá cố định
Trang 11Các chế độ tỷ giá
Chế độ tỷ giá cố định
- Tỷ giá được xác định và duy trì một cách cố định (tại một điểm hay một khoảng hẹp) trong một thời kỳ dài.
- Ngân hàng Trung ương thường được chỉ định là cơ quan xác định và duy trì tỷ giá cố định.
- Tỷ giá áp dụng trong các hoạt động mua bán ngoại tệ trên thị trường chính thức là tỷ giá quy định bởi Ngân hàng Trung ương
Trang 12Các chế độ tỷ giá
- Ưu điểm của chế độ tỷ giá cố định:
+ Đảm bảo sự ổn định về tỷ giá trong một thời gian dài
+ Chính phủ và NHTW dễ dàng đạt được các mục tiêu liên quan.
- Nhược điểm của chế độ tỷ giá cố định:
+ Không phản ánh đúng tỷ giá thị trường.
+ Thị trường ngoại hối không phát triển, luôn tiềm ẩn những hạn chế
về tình trạng mất cân đối cung cầu ngoại tệ, hạn chế phát triển thương mại quốc tế.
+ Chi phí can thiệp và quản lý dự trữ ngoại hối rất lớn.
Trang 13Các chế độ tỷ giá
Chế độ tỷ giá thả nổi:
- Tỷ giá hối đoái được xác định và vận động một cách tự do theo quy luật thị trường mà trực tiếp là quy luật cung - cầu ngoại tệ trên thị trường ngoại tệ.
- Ưu điểm: đảm bảo cán cân thanh toán, đảm bảo chính sách tiền tệ,
làm cho nền kinh tế trở nên độc lập, góp phần ổn định kinh tế, đầu tư
tư nhân, ổn định thị trường
- Chính sách này được nhiều nước tư bản có đồng tiền mạnh
áp dụng như Mỹ, Anh…
- Nhược điểm: rủi ro cho việc quản lý nguồn vốn và hoạt động xuất
nhập khẩu
Trang 14Các chế độ tỷ giá
Chế độ tỷ giá thả nổi có điều tiết:
- Sự kết hợp giữa bàn tay vô hình của thị trường và bàn tay hữu hình của chính phủ.
- Là chế độ đa tỷ giá vì trong nền kinh tế luôn tồn tại nhiều mức
tỷ giá xoay quanh tỷ giá chính thức do NHTWcông bố.
- NHTW có thể can thiệp thông qua chính sách tỷ giá bao gồm các công cụ trực tiếp và gián tiếp.
- Khắc phục được những nhược điểm và phát huy được ưu điểm của hai chế độ tỷ giá thả nổi và cố định
- Chế độ này nên chế độ này được nhiều nước áp dụng đặc biệt
là các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam.
Trang 15Các nhân tố tác động đến tỷ giá
Nhân tố khác
Cung cầu ngoại tệ Lạm phát
Lãi suất Tăng trưởng
Kinh tế
Tỷ giá Các nhân tố tác động
Trang 16Rủi ro tỷ giá trong kinh doanh ngoại tệ
Trạng thái ngoại tệ: các giao dịch làm phát sinh sự chuyển giao
quyền sở hữu về ngoại tệ làm phát sinh trạng thái ngoại tệ (EP)
Trạng thái ngoại tệ trường (trạng thái ngoại tệ dương): các giao
dịch làm phát sinh tăng quyền sở hữu về một ngoại tệ sẽ làm phát sinh trạng thái trường LFC
Trạng thái ngoại tệ đoản (Trạng thái ngoại tệ âm)- SFC.
Trạng thái ngoại tệ ròng: là chênh lệch giữa TSC và TSN của một
ngoại tệ tại một thời điểm phản ánh số dư của ngoại tệ đó tại thời điểm tính toán
Thời điểm phát sinh trạng thái ngoại tệ: tòoài điểm ký kết hợp
đồng chứ không phải thời điểm thanh toán
Trang 17Rủi ro tỷ giá trong kinh doanh ngoại tệ
Rủi ro tỷ giá trong kinh doanh ngoại tệ: NHTM phải đối mặt
với rủi ro tỷ giá trong kinh doanh ngoại tệ khi trạng thái ngoại tệ ròng khác không
Các biện pháp hạn chế rủi ro tỷ giá trong kinh doanh ngoại tệ:
- Swaps
- Futures
- Forwards
- Options
Trang 18Chính sách tỷ giá
Khái niệm:
Là những hoạt động của chính phủ (mà đại diện là NHTW) thông qua một chế độ tỷ giá nhất định (hay cơ chế điều hành tỷ giá) và hệ thống các công
cụ can thiệp nhằm duy trì một mức tỷ giá cố định hay tác động để tỷ giá biến động đến một mức cần thiết phù hợp với mục tiêu chính sách kinh tế quốc gia
Mục tiêu:
- Ổn định tỷ giá góp phần ổn định thương mại, đầu tư và cán cân TTQT
- Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thực hiện các chuyển dịch cơ cấu kinh tế và mục tiêu của các chính sách kinh tế vĩ mô khác
- Đảm bảo ổn định dự trữ quốc gia để thực hiện các nghĩa vụ tài chính quốc tế
Trang 19Chính sách tỷ giá
Các công cụ của chính sách tỷ giá
Các công cụ trực tiếp:
-Xác lập các hạn mức, định mức về sử dụng, dự trữ & lưu thông
ngoại tệ
-Can thiệp trực tiếp vào cung cầu ngoại tệ
-Quy định biên độ dao động
Các công cụ gián tiếp:
-Thông qua cung cầu tiền tệ, thay đổi lãi suất
-Thông qua chính sách thương mại quốc tế
-Thông qua việc tác động vào sự di chuyển của các luồng vốn
Trang 20Thank You !