Nghiên cứu biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý khai thác xây dựng tại công ty cổ phần xây dựng công nghiệp descon

Học viên có khoảng thời gian làm việc tại Công ty cổ phần xây dựng công nghiệp gọi là Công ty Descon, trong quá trình công tác cũng nhận thấy đơn vị gặp các khó khăn về vấn đề quản lý,

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

VŨ VĂN ĐỊNH

NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ, KHAI THÁC MÁY XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ

PHẦN XÂY DỰNG CÔNG NGHIỆP (DESCON)

Chuyên ngành: Quản lý xây dựng

Mã số: 60580302

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐINH TUẤN HẢI

HÀ NỘI, NĂM 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tác giả Các kết quả nghiên cứu và các kết luận trong luận văn là trung thực, không sao chép từ bất kỳ một nguồn nào và dưới bất kỳ hình thức nào.Việc tham khảo các nguồn tài liệu (nếu có) đã được thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định

Tác giả luận văn

VŨ VĂN ĐỊNH

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên của luận văn Thạc sĩ Khoa học này, tôi muốn gửi sự kính trọng, biết ơn của bản thân tới tất cả những người đã hỗ trợ, giúp đỡ tôi về chuyên môn, vật chất và tinh thần trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Đinh Tuấn Hải, người đã trực tiếp hướng dẫn, nhắc nhở, nhận xét, góp ý, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn Quý thầy cô trong bộ môn Quản lý xây dựng nói riêng và Quý thầy cô, cán bộ công nhân viên Trường Đại học Thủy Lợi nói chung là những người đã trực tiếp giảng dạy truyền đạt kiến thức, đã tổ chức quản lý chương trình đào tạo để cho chúng tôi có khoảng thời gian học tập quý báu trong môi trường sư phạm tốt

Tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, cán bộ công nhân viên ở các đơn vị, các dự án đã cùng làm việc, tương tác chia sẽ thông tin và góp phần không nhỏ để tôi hoàn thành luận văn này

Với gia đình, tôi sẽ luôn giành tình cảm yêu thương trên mỗi bước đường, hoàn thành luận văn này có sự động viên, đồng hành không nhỏ của gia đình tôi Tôi luôn yêu họ Tôi đã cố gắng hoàn thành luận văn này một cách chỉnh chu nhất, nhưng sẽ không tránh khỏi những thiếu sót nhất định Tôi mong muốn nhận được ý kiến nhận xét của Quý thầy cô giáo và các bạn

Cuối cùng, bằng kiến thức bản thân với những nghiên cứu, phân tích tôi luôn mong muốn sẽ hoàn thiện tốt hơn, có tính khả dụng cao để áp dụng vào các đơn vị sản xuất kinh doanh trong ngành xây dựng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH vi

DANH MỤC BẢNG BIỂU vii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích của đề tài 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết quả đạt được 3

6 Cấu trúc của luận văn 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MÁY XÂY DỰNG VÀ CÁC MÔ HÌNH QUẢN LÝ KHAI THÁC MÁY XÂY DỰNG TRONG THI CÔNG 4

1.1 Tổng quan về máy xây dựng 4

1.1.1 Giới thiệu về máy xây dựng 4

1.1.2 Tình hình sử dụng máy xây dựng 5

1.1.3 Chi phí trong sử dụng máy xây dựng 7

1.2 Mô hình quản lý khai thác máy xây dựng 8

1.2.1 Mô hình đầu tư mua sắm 8

1.2.2 Mô hình thuê mướn 9

1.2.3 Mô hình kết hợp mua sắm và thuê mướn 10

1.2.4 Mô hình tổ chức quản lý máy xây dựng 11

1.3 Một số vấn đề về khai thác máy xây dựng 11

1.3.1 Sự cố khi sử dụng máy xây dựng 11

1.3.2 An toàn lao động khi sử dụng máy xây dựng 15

1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới sử dụng hiệu quả máy xây dựng 16

1.4 Một số nghiên cứu về máy xây dựng 18

Kết luận chương 1 20

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN, PHÁP LÝ VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ, KHAI THÁC MÁY XÂY DỰNG 21

2.1 Cơ sở lý luận 21

2.1.1 Khái niệm, phân loại máy xây dựng 21

2.1.2 Công dụng của máy xây dựng 23

2.1.3 Các chỉ tiêu kinh tế của máy xây dựng 23

2.1.4 Nội dung quản lý, khai thác máy xây dựng 26

2.2 Cơ sở pháp lý 33

2.2.1 Các văn bản quy phạm pháp luật 33

2.2.2 Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn 34

2.3 Cơ sở thực tiễn 35

2.3.1 Kinh nghiệm các nước trên thế giới 35

2.3.2 Kinh nghiệm của Việt Nam 37

Kết luận chương 2 44

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ, KHAI THÁC MÁY XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG CÔNG NGHIỆP (DESCON) 45

3.1 Giới thiệu về công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon) 45

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 45

3.1.2 Các lĩnh vực hoạt động của Công ty 46

3.1.3 Cơ cấu tổ chức của Công ty 46

3.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty 48

3.2 Thực trạng công tác quản lý, khai thác máy xây dựng tại công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon) 51

3.2.1 Tình hình khai thác máy xây dựng tại các dự án 55

3.2.2 Mô hình quản lý, khai thác sử dụng máy xây dựng 60

3.2.3 Kế hoạch đầu tư mua sắm, thuê mướn máy thiết bị 61

3.2.4 Đánh giá các chỉ tiêu kinh tế của máy xây dựng tại cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon) 65

3.3 Các vấn đề hạn chế, tồn tại trong quản lý khai thác máy xây dựng tại công ty cổ

phần xây dựng công nghiệp (Descon) 67

3.3.1 Mua sắm, thuê mướn máy thiết bị 68

3.3.2 Bố trí máy xây dựng giữa các dự án 68

3.3.3 Khai thác số lượng, công suất máy 69

3.3.4 Công tác bảo quản, bảo dưỡng và sửa chữa 69

3.3.5 Công tác an toàn trên công trường 71

3.3.6 Trình độ chuyên môn của các cán bộ 72

3.3.7 Mô hình cơ cấu tổ chức quản lý khai thác máy thiết bị 73

3.4 Biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác máy xây dựng tại công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon) 74

3.4.1 Nâng cao chất lượng công tác mua sắm, thuê mướn 74

3.4.2 Nâng cao công tác điều phối máy xây dựng giữa các dự án 76

3.4.3 Tăng cường công tác bảo dưỡng và sửa chữa 78

3.4.4 Nâng cao công tác an toàn lao động trong sử dụng máy 81

3.4.5 Nâng cao trình độ của nhân lực làm việc trên công trường 83

3.4.6 Tăng cường công tác giám sát nội bộ 85

3.4.7 Đề xuất mô hình quản lý khai thác máy xây dựng 86

Kết luận chương 3 91

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 92

1 Kết luận 92

2 Kiến nghị 92

PHỤ LỤC 97

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH

Hình 1.1 Máy đào thi công tại kênh đào Panama 4

Hình 1.2 Tai nạn máy xây dựng 15

Hình 2.1 Quy trình bảo dưỡng máy xây dựng 38

Hình 2.2 Mô hình khai thác, quản lý máy xây dựng Công ty Unicons 41

Hình 2.3 Mô hình quản lý máy xây dựng của Công ty Takco 42

Hình 2.4 Mô hình khai thác, quản lý máy xây dựng Công ty Công ty Matex 43

Hình 3.1 Sơ đồ tổ chức Công ty Cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon) 47

Hình 3.2 Biểu đồ lợi nhuận sau thuế và lợi nhuận gộp từ năm 2013 đến năm 2017 49

Hình 3.3 Biểu đồ nhân lực của Descon từ năm 2012 đến năm 2017 49

Hình 3.4 Một số máy thiết bị được bàn giao trực tiếp cho tổ thợ 57

Hình 3.5 Một số máy thiết bị được bàn giao trực tiếp cho tổ lái máy 57

Hình 3.6 Tỷ lệ nguyên nhân các sự cố thường gặp tại công trường 58

Hình 3.7 Sơ đồ quản lý bảo hành, bảo trì máy xây dựng của Descon 59

Hình 3.8 Quy trình quản lý hồ máy sơ tại Descon 60

Hình 3.9 Mô hình quản lý khai thác sử dụng máy xây dựng 61

Hình 3.10 Mô hình quản lý mua mới, thuê mướn máy xây dựng tại Descon 62

Hình 3.11 Biểu đồ thời gian sử dụng máy (Cần trục tháp, vận thăng lồng) trong tháng từ năm 2014 đến năm 2016 65

Hình 3.12 Sơ đồ thỏa thuận thuê – mua máy xây dựng 76

Hình 3.13 Sơ đồ quản lý bảo dưỡng và sửa chữa 79

Hình 3.14 Quy trình bảo dưỡng máy xây dựng 80

Hình 3.15 Mô hình quản lý khai thác máy xây dựng 87

Hình 3.16 Mô hình tổ chức phòng ban chuyên biệt (Phòng QL Thiết bị) 89

Hình 3.17 Mô hình cơ cầu tổ chức Phòng Quản lý thiết bị 90

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Bảng thông tin đánh giá vận hành máy xúc đào bánh xích 39

Bảng 3.1 Báo cáo tóm tắt kết quả tài chính từ năm 2012 đến năm 2017 48

Bảng 3.2 Một số dự án xây dựng tiêu biểu của Descon 50

Bảng 3.3 Chi phí thiết bị công trình CC Bình Khánh 52

Bảng 3.4 Chi phí thiết bị công trình CC Bộ công an 53

Bảng 3.5 Chi phí thiết bị thi công công trình nhà mày bia ABI 54

Bảng 3.6 Chi phí thiết bị thi công công trình nhà máy bia Heniken 55

Bảng 3.7 So sánh công suất và chất lượng làm việc giữa cán nền thủ công và cán nền Bằng máy S-15R 59

Bảng 3.8 Kế hoạch – thực hiện đầu tư mua sắm máy từ năm 2014-2017 63

Bảng 3.9 Kế hoạch mua sắm, thuê mướn máy xây dựng (dự thảo) 64

Bảng 3.10 Thống kê hao phí máy thi công trong năm 2014 , 2015 tại công trường 66

Bảng 3.11 Thống kê số lần sửa chữa, bảo dưỡng và bảo trì của máy xây dựng năm 2014 và năm 2015 tại công trường 66

Bảng 3.12 Bảng theo dõi làm việc của cần trục tháp ( dựa trên nhật trình máy) 67

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việc cơ giới hóa và tự động hóa trong xây dựng là một khâu không thể thiếu được trong quá trình sản xuất Nó quyết định việc tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm, giảm nhẹ sức lao động chân tay và trí óc cho người lao động Đồng thời góp phần rất quan trọng vào việc rút ngắn thời gian thi công, nhanh chóng đưa công trình vào khai thác sử dụng, nâng cao hiệu quả kinh tế, chất lượng và tính thẩm mỹ đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế quốc dân Để thực hiện các công trình xây dựng, không thể thiếu được các máy xây dựng

Bên cạnh đó, trong quá trình lập tổng mức đầu tư, xác định dự toán xây dựng công trình thì chi phí máy thiết bị thi công là nội dung chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí trực tiếp xây dựng công trình Điều này cho thấy máy thiết bị xây dựng là một thành phần không thể thiếu được trong thi công các công trình xây dựng hiện nay

Phát triển thi công cơ giới cũng đã được xác định là một trong những mục tiêu, nhiệm

vụ quan trọng của ngành xây dựng hiện đại Trên thực tế, các công ty xây lắp rất coi trọng việc trang bị máy thiết bị thi công để nâng cao hiệu quả sản xuất cũng như năng lực cạnh tranh trên thị trường Tuy nhiên, đây là khoản chi phí đầu tư rất lớn, đặc biệt đối với những đơn vị chuyên thi công cơ giới như Bachy Soletanche, Cenco1, Licogi, Tổng công ty xây dựng số 1, Vậy làm thế nào để quản lý, khai thác tài sản đó một cách hiệu quả nhất, điều này sẽ phụ thuộc nhiều vào đặc điểm của doanh nghiệp, năng lực quản trị, mô hình quản lý, chiến lược phát triển v.v

Học viên có khoảng thời gian làm việc tại Công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (gọi

là Công ty Descon), trong quá trình công tác cũng nhận thấy đơn vị gặp các khó khăn

về vấn đề quản lý, khai thác máy thiết bị thi công Lãnh đạo, quản lý của Descon cũng bàn thảo, tham vấn các ý kiến để tìm phương thức tối ưu hóa hiệu quả, tuy nhiên các giải pháp đưa ra thường thiếu cơ sở lý luận khoa học một cách cặn kẽ Khi tìm hiểu, tham vấn chuyên gia, nhà quản lý cũng cho thấy rằng đây là vấn đề mới, chưa được nhiều người quan tâm, nghiên cứu, chính vì vậy học viên chọn đề tài nghiên cứu cho

Luận văn của mình là “Nghiên cứu biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác máy xây dựng tại công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon)”

2 Mục đích của đề tài

- Tìm hiểu, phân tích tình trạng khai thác máy xây dựng tại công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon)

- Xây dựng biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác máy xây dựng tại công ty

cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon)

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác máy xây dựng tại công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon)

- Phạm vi nghiên cứu: Các dự án xây dựng tại công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon)

4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

4.2 Phương pháp nghiên cứu

- Sử dụng phương pháp điều tra, thu thập và xử lý thông tin: Thu thập các số liệu, thông tin về máy xây dựng tại một số đơn vị thi công trên địa bàn Tp.HCM Điều tra, thu thập số liệu chi tiết tại Công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon)

- Phân tích tổng hợp các vấn đề, tham vấn ý kiến chuyên gia: Tổng hợp các vấn đề

chính từ đó tham vấn ý kiến các chuyên gia (Giáo viên hướng dẫn, Quản lý doanh nghiệp, Quản lý dự án, Quản lý thiết bị )

- Phương pháp thống kế, tư duy logic để giải quyết và đề xuất các giải pháp, kiến nghị

5 Kết quả đạt được

- Xây dựng được cơ sở lý luận về mô hình quản lý, khai thác máy thiết bị xây dựng tại các đơn vị thi công xây lắp hiện nay Nhận biết, đánh giá ưu và nhược điểm để áp dụng, điều chỉnh phù hợp đối với doanh nghiệp

- Đưa ra biện pháp: Nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác máy xây dựng tại Công ty

cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon)

6 Cấu trúc của luận văn

Luận văn được xây dựng gồm phần mở đầu, phần nội dung và kết luận kiến nghị, trong đó phần nội dung gồm 3 chương:

- Chương 1: Tổng quan về máy xây dựng và các mô hình quản lý khai thác máy xây dựng trong thi công

- Chương 2: Cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn về quản lý, khai thác máy xây dựng

- Chương 3: Thực trạng và biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý khai thác máy xây dựng tại công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon)

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MÁY XÂY DỰNG VÀ CÁC MÔ HÌNH QUẢN LÝ KHAI THÁC MÁY XÂY DỰNG TRONG THI CÔNG

1.1 Tổng quan về máy xây dựng

1.1.1 Giới thiệu về máy xây dựng

Máy xây dựng dùng để chỉ các máy và thiết bị phục vụ trực tiếp công tác thi công xây lắp công trình Trong lịch sử, sự ra đời sớm nhất phải kể đến là máy nâng, máy nâng

đã được sử dụng khi xây dựng các kim tự tháp cổ đại ở Ai Cập (4000 năm trước Công nguyên) Tuy nhiên, lần sử dụng và được ghi nhận chính thức là vào thế kỷ thứ 3 trước

Công nguyên, Archimedes, nhà toán học, vật lý học, thiên văn học người Hy Lạp được công nhận là người đầu tiên phát minh ra máy nâng Ở thời kỳ đó, thiết bị của ông phát minh chạy bằng dây và ròng rọc, dây thừng được cuộn quanh tang cuốn và được quay bằng đòn bẩy Những chiếc máy nâng đó chạy bằng sức người, động vật hoặc sức

nước, chủ yếu dùng để nâng các vật nặng như đá, gỗ,… từ dưới lên trên cao

Trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, động cơ hơi nước ra đời (phát minh của James Watt năm 1784), từ thời điểm này máy xây dựng bắt đầu xuất hiện và phát

triển nhiều Năm 1812 xuất hiện máy nạo vét lòng sông, năm 1839 ra đời máy đào có dung tích gầu q=1.14m3 và năng suất (30-40) m3/h do kỹ sư công binh William Otis phát minh [14]

Hình 1.1 Máy đào thi công tại kênh đào Panama

Tới năm 1906, máy xây dựng đã sử dụng động cơ đốt trong và di chuyển bằng hệ bánh xích Tới năm 1930 ở nước Mỹ, máy xây dựng có thời kỳ phát triển nhanh chóng tạo

ra nhiều máy lớn, phức tạp để phục vụ thi công các công trình dân dụng, công nghiệp, thủy điện, giao thông có quy mô lớn Sau thế chiến thứ II, những năm 1950 – 1970 cũng là thời kỳ phát triển mạnh mẽ của máy xây dựng với các phát minh, chế tạo ra các máy có tính năng cao để phục vụ công cuộc xây dựng kiến thiết

Ngày nay, với sự ra đời của động cơ đốt trong, động cơ điện, động cơ thủy lực, khí nén kết hợp với sự phát triển của khoa học công nghệ nói chung thì máy thiết bị xây dựng

đã được hoàn thiện và đạt tới trình độ cao

Tốc độ ngành xây dựng tăng lên nhanh chóng, các công trình xây dựng đòi hỏi cao về công nghệ và nâng cao năng suất lao động Mỗi công nghệ xây dựng thường gắn với các loại máy xây dựng tương ứng, điều này đã làm cho việc sử dụng hiệu quả máy xây dựng trở thành yêu cầu bắt buộc trong thi công Rất nhiều loại máy xây dựng hiện đại

ra đời và đưa vào ứng dụng thực tế như: máy nâng, máy vận chuyển, máy thi công nền móng, máy làm đất, máy thi công hầm ngầm TBM,…

1.1.2 Tình hình sử dụng máy xây dựng

Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, nền kinh tế cởi mở đã làm cho lĩnh vực xây dựng phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây Sự xuất hiện của hàng nghìn loại máy xây dựng hiện đại đã thay thế sức lao động của con người, tạo ra những công trình cao tầng, thủy lợi, thủy điện, giao thông,… kết nối hạ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển đất nước

Từ chỗ chỉ có vài chục máy lu hơi nước, máy trộn bê tông do Pháp để lại từ năm 1954, đến nay số lượng máy xây dựng trong toàn quốc đã lên tới hàng trăm ngàn đầu máy đa dạng về chủng loại Các máy xây dựng này chủ yếu được sử dụng ở các đơn vị thi công xây lắp công trình, chỉ số ít nằm rải rác trong các ngành kinh tế khác

Trong điều kiện các công trình xây dựng triển khai trải dài trên khắp địa bàn cả nước, đòi hỏi cần nhiều loại máy thiết bị có năng suất và tính năng kỹ thuật cao, cơ động để đáp ứng công việc Ngành cơ khí chế tạo ở trong nước còn nhiều hạn chế, nên hầu hết các đơn vị sử dụng phải nhập khẩu máy thiết bị từ nước ngoài, cụ thể như cần trục

được nhập khẩu từ Pháp, Đức, Trung Quốc…; máy đào máy ủi được nhập khẩu từ Nga, Nhật, Hàn Quốc…; máy sản xuất gạch được nhập khẩu từ Tây Ban Nha, Italia;…Theo báo cáo chuyên ngành thì kim ngạch nhập khẩu máy xây dựng những năm gần đây ước tính khoảng 300 – 400 triệu USD, nhưng phần lớn trong đó lại là máy cũ đã qua sử dụng

Về vấn đề nhập khẩu máy xây dựng cũ, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành thông

tư số 20/2014/TT-BKHCN hiệu lực từ đầu tháng 9 năm 2014 có quy định cụ thể về máy thiết bị đã qua sử dụng chỉ được nhập khẩu khi đảm bảo chất lượng còn lại ít nhất 80% và thời gian đã qua sử dụng không được vượt quá 3-15 năm, tùy từng loại máy

Theo báo cáo của VIRAC (Công ty nghiên cứu thị trường và ngành tại Việt Nam), ước

tính có khoảng trên 500 đơn vị tham gia thị trường mua bán và cho thuê máy xây dựng

đã ra đời, tạo nên một thị trường giao thương sôi động, chuyên nghiệp, thuận lợi trong việc đưa máy xây dựng vào thi công Một số công ty chuyên cung cấp máy xây dựng với quy mô lớn có thể kể tới như: Công ty cổ phần phát triển máy xây dựng Việt Nam, Công ty cổ phần phát triển máy công nghiệp Thăng Long, Công ty TNHH máy xây dựng T&T, Công ty TNHH máy xây dựng Hải Âu,

Để khuyến khích việc sản xuất chế tạo máy thiết bị trong nước, Chính phủ đã có quyết định số 186/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng về phê duyệt Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2020 Trong đó quy định chi tiết định hướng chiến lược của một số ngành và nhóm sản phẩm cơ khí quan trọng, trong đó có ngành cơ khí xây dựng như: Thực hiện đầu tư chiều sâu, đầu tư mới các cơ sở chế tạo máy xây dựng với thiết bị và công nghệ hiện đại đáp ứng cơ bản nhu cầu về vật liệu xây dựng, thi công xây lắp các công trình lớn, các công trình đô thị và nông thôn, tập trung chế tạo các thiết bị máy xây dựng có độ phức tạp cao, hiện đại mà thị trường trong nước và ngoài nước có nhu cầu

Máy và thiết bị xây dựng được sử dụng phổ biến hiện nay gồm có:

- Máy phát lực: Động cơ, máy phát điện, máy nén khí

- Máy vận chuyển ngang: Xe tải, máy kéo, tàu hỏa, tàu thủy, máy bay, băng tải, vít tải, máy vận chuyển khí nén

- Máy làm đất: Máy đào, máy xúc, máy đầm, máy ủi, máy san, máy cạp

- Máy thi công, gia cố nền móng: Máy đóng cọc, máy ép cọc, máy thi công cọc

khoan nhồi, máy thi công cọc barrettes; máy thi công cọc cát, máy thi công cọc xi măng đất, máy thi công bấc thấm,…

- Máy nâng chuyển: Cần trục, cầu trục, cổng trục, vận thăng, thang nâng, máy tời, pa lăng nâng

- Máy phục vụ thi công bê tông: Máy trộn bê tông, trạm trộn bê tông, xe vận chuyển

bê tông, máy bơm bê tông, máy đầm bê tông

- Máy sản xuất vật liệu xây dựng: Máy nghiền đá, máy sàng đá, máy sàng cát,…

- Máy gia công cốt thép: Máy ruỗi thép, máy cắt thép, máy uốn thép, thiết bị căng kéo thép

- Thiết bị thi công cốp pha - ván khuôn: Cốp pha, ván khuôn, đà đỡ, cột chống,…

Nguồn gốc, xuất xứ của máy thiết bị xây dựng đang sử dụng trong nước hiện nay: Ngành công nghiệp cơ khí chế tạo ở nước chỉ mới sản xuất được các máy thiết bị xây dựng có cấu tạo đơn giản như dàn giáo, đà đỡ, máy tời, máy trộn bê tông, vận thăng hàng,… với một số thương hiệu phổ biến như Hòa Phát, Hồng Hà, Coma, Saki, Võ Đình, Việt Phát,… Còn lại hầu hết các máy xây dựng lớn phải nhập khẩu từ các nước như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nga, Đức, Pháp…với các thương hiệu lớn như Komastsu, Caterpilar, Kobelco, Hitachi, Sumitomo, Huyndai, Deawoo, Sanny,

XCMG, Bauer, Libhher, Soilmec, Cassagrande v.v (Chi tiết tại bảng Phụ lục số 2)

1.1.3 Chi phí trong sử dụng máy xây dựng

Đơn vị sử dụng phải trả các khoản chi phí khi sử dụng máy xây dựng trong thi công, các chi phí này bao gồm:

- Chi phí đầu tư mua sắm, thuê mướn: Khoản chi phí đầu tiên phải trả để có được máy thiết bị đưa về công trình phục vụ thi công

- Chi phí vận chuyển, lắp đặt, tháo dỡ: Cần phải vận chuyển máy về công trình, thực hiện lắp đặt khi sử dụng và tháo dỡ khi kết thúc công việc, khoản chi phí này đáng kể cho những máy có trọng lượng lớn, kích thước cồng kềnh

- Chi phí đào tạo, hướng dẫn vận hành: Chi phí này sẽ có đối với những máy có công nghệ mới, hiện đại, phức tạp

- Chi phí trong quá trình vận hành: Chi phí nhiên liệu, thợ vận hành, quản lý, sửa chữa

hư hỏng, bảo dưỡng, bảo quản máy

- Chi phí khấu hao: Giá trị của máy giảm đi theo thời gian gọi là khấu hao máy, giá trị máy giảm do máy cũ đi được gọi là là khấu hao hữu hình, giá trị máy giảm đi do các máy mới có tính năng tốt hơn được gọi là khấu hao vô hình

- Một số chi phí khác: Chi phí về thuế, bảo hiểm, tài chính…

Theo tài liệu thống kê của Mỹ, chi phí tính cho cả vòng đời hoạt động của máy xây dựng được có cấu thành như sau: [13]

- Chi phí đầu tư ban đầu: 15%

- Chi phí vận hành: 23%

- Chi phí sửa chữa: 37%

- Chi phí khấu hao: 25%

Trong xây dựng, chi phí máy thiết bị thi công được xác định theo định mức 1776 và tổng hợp thành một đầu mục chi phí trong cấu thành giá xây dựng công trình Theo số liệu thống kê, chi phí này thường chiếm tỷ trọng 5%-20% tổng giá trị xây lắp tùy theo đặc điểm, tính chất của công trình và công việc

1.2 Mô hình quản lý khai thác máy xây dựng

1.2.1 Mô hình đầu tư mua sắm

Mô hình đầu tư mua sắm là mô hình đơn vị phải bỏ khoản đầu tư lớn ban đầu để mua máy hoặc là mua vật tư thiết bị về chế tạo sản xuất máy xây dựng Cần xác định đây là

tài sản cố định của doanh nghiệp có giá trị lớn, thời gian khấu hao kéo dài (giá trị có thể tới 1000 tỷ, thời gian khấu hao có thể tới 20 năm – Thông tư 45/2013/TT-BTC)

Đối với một đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây dựng trong nền kinh tế thị trường thì khả năng tồn tại phát triển doanh nghiệp phụ thuộc chặt chẽ vào khả năng thắng thầu xây dựng Nếu doanh nghiệp đầu tư mua sắm quá nhiều máy thiết bị sẽ có thể gặp phải nguy cơ máy thiết bị, thiết bị không được sử dụng hết công suất do không kiếm được hợp đồng xây dựng Như vậy mô hình này có đặc điểm sau:

Ưu điểm của mô hình đầu tư mua sắm:

- Máy thiết bị là tài sản cố định của đơn vị và được tính khấu hao

- Đơn vị được chủ động trong việc điều động bố trí máy thiết bị thi công giữa các dự

án của đơn vị

- Đơn vị có thể tổ chức cho thuê máy để tăng nguồn thu

Nhược điểm của mô hình đầu tư mua sắm:

- Chi phí ban đầu của đơn vị phải bỏ ra mua sắm máy xây dựng lớn

- Đơn vị phải bố trí kho bãi để bảo quản máy

- Tốn chi phí bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa, và tất cả các rủi ro liên quan tới máy xây dựng

1.2.2 Mô hình thuê mướn

Mô hình thuê mướn là hoạt động giao máy xây dựng của một chủ thể (người cho thuê) cho người khác sử dụng (người thuê) trong một khoảng thời gian nhất định, trong đó

người thuê phải trả cho người cho thuê một khoản tiền nhất định tương xứng với việc

họ đã sử dụng máy xây dựng đó Hiện nay có hai hình thức thuê máy xây dựng là thuê máy không bao gồm vận hành và thuê máy bao gồm vận hành Việc thuê máy thiết bị thường được tính theo ca, ngày hoặc tháng Chủ máy thường phải chịu về bảo hiểm, các chi phí cho bảo trì, bảo dưỡng, người thuê máy phải tự bỏ tiền nhiên liệu và dầu

mỡ bôi trơn Mô hình này có đặc điểm như sau:

Ưu điểm của mô hình thuê mướn:

- Chi phí thuê máy nhỏ hơn nhiều so với đầu tư mua sắm, vì vậy áp lực tài chính của đơn vị thi công được giảm nhẹ

- Đơn vị không phải chuẩn bị kho bãi để bảo quản máy

- Đơn vị chỉ chịu rủi ro trong quá trình thuê máy xây dựng

- Đơn vị thường không phải chịu các chi phí bảo dưỡng, sửa chữa,

Nhược điểm của mô hình thuê mướn:

- Đơn vị khó chủ động trong việc điều động máy do phải phụ thuộc vào đơn vị cho thuê, đôi khi không thuê được máy mình cần

- Đơn vị phải chia sẻ lợi nhuận từ hợp đồng thi công sang đơn vị cho thuê máy

1.2.3 Mô hình kết hợp mua sắm và thuê mướn

Mô hình kết hợp là sự kết hợp của mô hình đầu tư mua sắm và mô hình thuê mướn, phần lớn các công ty xây dựng hiện nay đang áp dụng hình thức này Các máy thiết bị thông dụng, sử dụng thường xuyên, chi phí mua sắm nhỏ như máy hàn, máy cắt, máy đầm, thì các đơn vị thi công thực hiện tự đầu tư mua sắm Các máy thiết bị cần nguồn đầu tư lớn như cần trục, máy khoan, máy đào, rô bốt ép cọc, thì các đơn vị thi công thường áp dụng hình thức thuê mướn

Một số đơn vị thi công có quy mô lớn, tiềm lực tài chính mạnh, thi công nhiều dự án xây dựng thì có thể thực hiện hình thức đầu tư mua sắm nhiều máy thiết bị nhằm đảm bảo khả năng chủ động sử dụng trong các dự án của họ, đồng thời sẽ cho các đơn vị khác thuê lại khi không khai thác sử dụng hết

Ưu điểm của mô hình kết hợp:

- Chi phí đầu tư, bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa dành cho máy thiết bị là hợp lý hơn với nhu cầu sử dụng và năng lực nguồn vốn của đơn vị

- Dễ dàng chuẩn bị kho bãi bảo quản máy

- Linh hoạt trong sử dụng, điều chuyển máy thiết bị giữa các dự án của đơn vị

Nhược điểm của mô hình kết hợp:

- Phải có kế hoạch và phương án mua sắm và cho thuê máy thiết bị phù hợp Việc quyết định máy thiết bị nào được đầu tư mua sắm hay thuê mướn phải được cân nhắc

cụ thể

- Quy mô quản trị của đơn vị phải tăng lên

1.2.4 Mô hình tổ chức quản lý máy xây dựng

Cơ cấu tổ chức quản lý máy thiết bị xây dựng của đơn vị thi công xây lắp hiện nay, thường được áp dụng theo các mô hình chủ đạo như sau:

- Mô hình quản lý bằng phòng ban chức năng trực thuộc đơn vị: Với mô hình này, đơn vị thành lập phòng chức năng như: Phòng thiết bị, Phòng vật tư thiết bị; Phòng cơ giới v.v , phòng chức năng này thực hiện toàn bộ việc quản lý, khai thác máy thiết bị của đơn vị và máy thiết bị thuê bên ngoài

- Mô hình quản lý bằng Công ty mẹ - Công ty con: Với mô hình này, đơn vị thi công

thành lập doanh nghiệp trực thuộc ( Công ty mẹ - Công ty con), doanh nghiệp trực

thuộc có chức năng chuyên về quản lý, khai thác, kinh doanh máy thiết bị Đảm bảo vai trò chính là đáp ứng nhu cầu máy thiết bị của Công ty mẹ khi tham gia dự án xây dựng, ngoài ra sẽ kinh doanh cho thuê khi máy thiết bị nhàn rỗi, không sử dụng

- Mô hình quản lý bằng Công ty thành viên: Với mô hình này, đơn vị thi công thực hiện góp vốn, sở hữu cổ phần doanh nghiệp thành viên bằng góp tài chính, máy thiết bị thiết đã đầu tư, giao việc quản lý khai thác vận hành cho Công ty thành viên Công ty

thành viên có chức năng đáp ứng nhu cầu máy thiết bị cho đơn vị thi công (đơn vị sở hữu vốn góp), và phải thực hiện các nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh hiệu quả trên giá

trị tài sản được giao quản lý

1.3 Một số vấn đề về khai thác máy xây dựng

1.3.1 Sự cố khi sử dụng máy xây dựng

1.3.1.1 Sự cố do quản lý máy

- Các sự cố loại này có thể kể tới như:

 Phương án tổ chức thi công cơ giới không hợp lý

 Không thực hiện đăng ký, kiểm định, khám nghiệm hoặc thực hiện chế độ duy tu, bảo dưỡng và sửa chữa đúng quy định

 Giao trách nhiệm không rõ ràng trong việc quản lý và sử dụng máy

 Thiếu hoặc không có hồ sơ, lý lịch, tài liệu hướng dẫn về lắp đặt, sử dụng và bảo quản máy

 Máy đã hư hỏng chưa được sửa chữa vẫn đưa vào sử dụng

 Bị va chạm bởi các máy thiết bị và phương tiện vận chuyển khác hoặc máy làm việc

1.3.1.2 Sự cố do tình trạng máy

- Máy không hoàn chỉnh:

 Trong một số trường hợp, các công nhân thi công trên công trường chủ quan không kiểm tra các bộ phận của máy trước khi vận hành

 Thiếu thiết bị an toàn hoặc đã bị hỏng, hoạt động thiếu chính xác, mất tác dụng tự động bảo vệ khi làm việc quá giới hạn tính năng cho phép

 Thiếu các thiết bị tín hiệu âm thanh, ánh sáng (đèn, còi, chuông)

 Thiếu các thiết bị áp kế, vôn kế, ampe kế, thiết bị chỉ sức nâng của cần trục ở độ ổn định tương ứng

- Máy dùng lâu hoặc để ngoài trời không che chắn bị hư hỏng:

 Một số bộ phận, chi tiết cấu tạo của máy bị biến dạng lớn, cong vênh, rạn nứt, đứt gãy

 Phương chuyển động của máy không chính xác theo điều khiển của người vận hành

do một số cơ cấu bị trục trặc

 Phanh điều khiển không đủ tác dụng hãm do bị gỉ mòn

1.3.1.3 Máy bị mất cân bằng ổn định

- Mất ổn định đối với máy đặt cố định hay di động là một trong những nguy cơ chủ yếu gây ra sự cố và tai nạn Mất cân bằng dẫn tới rung lắc hoặc nghiêng làm cho các thao tác kém chính xác hoặc có thể làm lật đổ máy Những nguy cơ gây mất ổn định thường là:

 Máy đặt lên nền (móng) không vững chắc như nền đất yếu gây lún hoặc đất dốc

vượt quá góc nghiêng cho phép Xe vận chuyển bị nghiêng lật do nền đất bị lún

 Cẩu hoặc nâng vật quá trọng tải cho phép đối với máy xúc hoặc cần trục

 Không tuân theo các vận tốc chuyển động quy định khi di chuyển, nâng, hạ vật hoặc khi

quay (gây ra mômen ly tâm lớn) Đặc biệt khi phanh hãm đột ngột có thể gây lật đổ máy

 Bị tác dụng của ngoại lực lớn như bị xô đẩy do các phương tiện vận chuyển, do các

máy khác va chạm phải hoặc khi máy làm việc mà có gió lớn (trên cấp 6), đặc biệt đối

với các máy có trọng tâm ở cao như cần trục tháp,…

1.3.1.4 Thiếu thiết bị rào, che chắn

- Khoảng không gian khi máy thiết bị hoạt động là vùng nguy hiểm với sức khỏe và tính mạng của con người Trong vùng này thường xảy ra các mối nguy hiểm như sau :

 Máy kẹp, cuộn quần áo, tóc, chân tay ở các bộ phận truyền động

 Các mảnh dụng cụ và vật liệu gia công bắn vào người

 Hơi, khí, bụi tỏa ra ở máy gia công vật liệu trong quá sử dụng, máy cắt bê tông khoan cắt tường tạo ra nhiều bụi sẽ gây các bệnh ngoài da, ảnh hưởng đến cơ quan hô hấp, tiêu hóa của con người

 Vật cẩu từ máy có thể rơi vào người trong khi đang vận chuyển

1.3.1.5 Sự cố tai nạn điện

- Các thiết bị máy xây dựng đa phần sử dụng nguồn năng lượng điện để vận hành Hơn thế các thiết bị thường có công suất cao nên khả năng để xảy ra sự cố do điện là rất lớn Khi xảy ra các sự cố chập điện, rò điện có thể là do:

 Xe hoặc máy thi công đè lên dây điện đặt dưới đất hoặc va chạm vào đường dây điện trên cao

 Bị rò dòng điện ra vỏ hoặc các bộ phận kim loại của máy bị hỏng chất cách điện

 Dây điện bị quá tải, gây cháy dây và có nguy cơ hỏa hoạn

 Vi phạm các qui định về phòng chống cháy nổ khi làm việc với điện

 Không kiểm tra hệ thống dây điện sau quá trình di chuyển từ nơi này đến nơi khác

bị va quệt làm hỏng lớp vỏ

1.3.1.6 Sự cố do thiếu ánh sáng

 Chiếu sáng không đầy đủ làm cho người điều khiển máy thiết bị dễ bị mệt mỏi, phản xạ thần kinh chậm, thị lực bị giảm do phải tiếp xúc với bụi bẩn nhiều là nguyên nhân gây chấn thương Đồng thời làm giảm năng suất lao động và hạ chất lượng sản phẩm

 Ánh sáng quá chói cũng gây ra hiện tượng mắt bị chói, bắt buộc mắt phải thích nghi Điều này làm giảm sự thu hút của mắt, lâu ngày giảm thị lực

 Trong xưởng sản xuất thiếu ánh sáng hoặc làm việc vào ban đêm, sương mù làm cho người điều khiển máy không nhìn rõ các bộ phận trên máy và khu vực xung quanh dẫn tới tai nạn

1.3.1.7 Sự cố do người vận hành

 Không bảo đảm trình độ chuyên môn như: chưa thành thạo tay nghề, các thao tác không chuẩn xác, chưa có kinh nghiệm xử lý kịp thời các sự cố

 Vi phạm điều lệ, nội quy, quy phạm về an toàn như sử dụng máy không đúng công

dụng, tính năng kỹ thuật (quá công suất, quá tải hoặc quá tốc độ,…)

 Không bảo đảm các yêu cầu về sức khỏe như mắt kém, tai nghễnh ngãng hoặc bị các bệnh về tim mạch…

 Vi phạm kỷ luật lao động như rời khỏi máy khi máy còn đang hoạt động, say rượu, bia trong lúc vận hành máy; giao máy cho người không có nhiệm vụ và nghiệp vụ điều khiển,

1.3.2 An toàn lao động khi sử dụng máy xây dựng

Máy thiết bị xây dựng thi công trên công trường thường bao gồm máy làm đất (máy đào,máy ủi, máy đầm…), máy nâng chuyển (cần trục, thang tải, pa lăng…), máy sản xuất vật liệu (máy đập, nghiền, sang, đá, máy trộn bê tông…), máy gia công kim loại

gỗ, máy cắt bê tông,… Hầu hết các loại máy trên đều có các loại phụ tùng như dây cáp, curoa, ròng rọc,… ở ngoài công trường, việc bảo quản không được tốt, người điều khiển và sử dụng máy thiết bị không hiểu các cơ cấu hay tính năng hoạt động của máy, không nắm vững quy trình vận hành, không tuân theo nội quy an toàn khi sử dụng và điều đó đã gây ra các sự cố và tai nạn lao động

Theo thống kê, xây dựng là lĩnh vực sản xuất có tỷ lệ tại nạn lao động chết cao nhất Năm 2015, hơn 35% tổng số vụ tai nạn chết người và lĩnh vực xây dựng chiếm 37,9% trong đó Có rất nhiều yếu tố gây ra các vụ tai nạn lao động, yếu tố ngã từ trên cao chiếm 28,1% tổng số vụ và có 26,4% số người chết, điện giật chiếm 18,9% và có 17,2% số người chết, vật rơi và đổ sập chiếm 16,8% tổng số vụ và có 22,6% số người chết và các yếu tố khác như: tai nạn khi di chuyển, máy thiết bị cán, kẹp…

Hình 1.2 Tai nạn máy xây dựng

Về an toàn sử dụng máy xây dựng, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 04/2017/TT-BXD ngày 30/3/2017 quy định về quản lý an toàn lao động trong thi công

xây dựng công trình Trong đó có quy định rõ về quản lý đối với máy, thiết bị, vật tư

có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động sử dụng trong thi công xây dựng

Yêu cầu an toàn lao động khi sử dụng các loại máy sẽ có một số điểm khác nhau, nhưng yêu cầu chung cần đáp ứng các điểm sau:

- Tất cả các thiết bị, máy thiết bị trước khi đưa vào sử dụng phải được kiểm tra kỹ lưỡng tình trạng kỹ thuật của máy đặc biệt là cơ cấu an toàn như phanh, cơ cấu tự hãm…

- Người trực tiếp vận hành máy thiết bị phải được đào tạo qua trường lớp, có chuyên môn, có tinh thần trách nhiệm sử dụng máy thiết bị

- Người lao động phải được trang bị đầy đủ các thiết bị bảo hộ lao động theo quy định cho từng loại máy và từng công việc

- Các bộ phận chuyển động của máy phải được che chắn cẩn thận ở những vị trí dễ gây tai nạn

- Thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng máy để tránh trường hợp hỏng hóc trong quá trình thi công

- Trong thời gian nghỉ cần khóa, hãm các bộ phận cần thiết của máy Để máy ở nơi an toàn không bị trôi và nghiêng đổ

- Các máy cố định cần được lắp đặt chắc chắn và máy phải được đặt nơi bằng phẳng, khô ráo, sạch sẽ, không trơn ướt gây tai nạn lao động

- Khi làm việc ban đêm hoặc trong sương mù thiếu ánh sáng thì phải có hệ thống chiếu sáng riêng để đảm bảo ánh sáng

1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới sử dụng hiệu quả máy xây dựng

Để máy máy thiết bị hoạt động hiệu quả cao các doanh nghiệp không những biết tổ chức lựa chọn máy, sắp xếp dây chuyền hợp lý mà còn phải chú ý phân tích đến những yếu tố khách quan cũng như chủ quan có thể tác động đến máy thiết bị thiết bị Các yếu tố chủ quan tác động đến máy thiết bị là các nhân tố tác động trực tiếp lên sự hoạt

động của máy thiết bị Nhân tố này doanh nghiệp có thể kiểm soát và có thể chủ động tạo ra hoặc thay đổi theo hướng có lợi cho việc sử dụng máy thiết bị

Các yếu tố khách quan tác động đến máy thiết bị là các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp, có liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp cũng như hoạt động của máy thiết bị, các nhân tố này nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp Vì vậy doanh nghiệp cần phải sắp xếp sao cho sự hoạt động của máy thiết bị thích ứng được với sự thay đổi của các yếu tố khách quan này

Các nhân tố chủ quan gồm:

- Nguồn nhân lực: Con người luôn là thành phần chính trong mọi quy trình sản xuất Khi máy thiết bị hiện đại hơn thì trình độ của người công nhân cũng phải được nâng cao để thích ứng Người công nhân không những phải vận hành được máy thiết bị mà phải hiểu được nó, phải có các kỹ năng, kỹ xảo cơ bản để sử dụng chúng một cách tốt nhất, giảm các thao tác thừa, kịp thời phát hiện những sai sót trong quá trình sản xuất sản phẩm, phát hiện sự cố tìm ra nguyên nhân khắc phục Do đó cần phải chú ý đầu tư máy thiết bị phù hợp với trình độ của người công nhân vận hành máy

- Trình độ quản lý máy thiết bị: Trình độ quản lý máy thiết bị thể hiện ở việc sắp xếp một cơ cấu tổ chức hợp lý, bảo quản sửa máy thiết bị kịp thời và tính toán các loại hao mòn chính xác Một cơ cấu máy thiết bị hợp lý đó là được sắp xếp khoa học, đúng nơi đúng chỗ, đủ về chất lượng, số lượng, tiết kiệm có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, linh hoạt thích ứng với điều kiện của môi trường Trong quá trình hoạt động máy thiết bị không thể tránh khỏi sự hỏng hóc Để duy trì khả năng hoạt động liên tục cũng như tuổi thọ của máy thiết bị thì trong quá trình sử dụng cần phải thường xuyên kiểm tra phát hiện kịp thời các sai sót nguyên nhân làm giảm chất lượng sản phẩm, để tìm ra giải pháp khắc phục kịp thời Để hạn chế tối đa các sự cố kỹ thuật của máy thiết bị các doanh nghiệp cần thành lập chế độ sửa chữa dự phòng theo kế hoạch nhằm giảm hao mòn ngăn ngừa sự cố đảm bảo hoạt động bình thường của máy thiết

bị, kéo dài tuổi thọ, tiết kiệm chi phí đầu tư mới

- Hệ thống trao đổi xử lý thông tin: Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, nếu doanh nghiệp xây dựng nắm bắt kịp thời về sự phát triển của máy thiết bị về sự cải tiến máy

thiết bị trong tương lai, doanh nghiệp đó sẽ chủ động hơn trong việc sử dụng máy thiết

bị Do vậy để sử dụng một cách có hiệu quả máy thiết bị nhằm cạnh tranh được với đối thủ của mình, các doanh nghiệp xây dựng cần phải chủ động tiếp cận với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật

Các nhân tố khách quan gồm:

- Môi trường công nghệ: Nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ mà doanh nghiệp

có điều kiện ứng dụng và phát huy hết các ưu điểm cũng như tiềm năng của máy thiết

bị Nếu máy thiết bị hiện đại, công nghệ tiên tiến thì hiệu quả mà nó mang lại sẽ vô cùng to lớn Tuy nhiên, khi áp dụng các công nghệ tiên tiến vào thì nguy cơ tốc độ hao mòn vô hình cao, dẫn đến giá trị máy thiết bị giảm nhanh chóng Để bắt kịp xu hướng phát triển công nghệ thì doanh nghiệp xây dựng cần đầu tư nguồn vốn tương đối lớn, đây là một trong các khó khăn cho các doanh nghiệp hiện nay

- Môi trường sinh thái, khí hậu: Do đặc thù của công việc mà hệ thống máy thiết bị thường được để ở ngoài trời không có phương tiện che chắn bảo quản Nếu môi trường thuận lợi sẽ hạn chế được những sự cố hỏng hóc máy thiết bị thường xảy ra Nếu thời tiết không thuận lợi như mưa gió bão lụt dễ dẫn đến sự han gỉ máy thiết bị, sự giãn nở các bộ phận chi tiết ảnh hưởng đến tiến trình làm việc của chúng gây ảnh hưởng lên chất lượng sản phẩm Hiện nay các doanh nghiệp xây dựng thường không chú trọng đến yếu tố môi trường tự nhiên vì vậy khi tính đến các loại hao mòn và khấu hao họ không tính vào giá trị sản phẩm dẫn đến sự lãng phí rất lớn

- Môi trường pháp lý: Dù hoạt động trong môi trường nào, dưới hình thức nào các doanh nghiệp xây dựng vẫn phải tuân thủ pháp luật Khi mua sắm, nhập khẩu máy xây dựng phải tuân thủ các quy định về xuất nhập khẩu, thuế phí, khi sử dụng máy xây dựng phải tuân theo các quy định về an toàn lao động, vệ sinh môi trường,

1.4 Một số nghiên cứu về máy xây dựng

Cùng với sự phát triển của ngành xây dựng, máy xây dựng cũng có những bước phát triển qua các thời kỳ Có nhiều nghiên cứu, sách, giáo trình đã tìm hiểu về hiệu quả quản lý, khai thác MXD với mong muốn nâng cao năng suất, cải thiệu chất lượng cho ngành xây dựng Một số nghiên cứu tìm hiểu cho các loại MXD nói chung nhưng cũng

có một số nghiên cứu đi vào chi tiết một loại máy cụ thể Có thể kể đến một số nghiên

cứu sau: Douglas.D Gransberg, Calin.M Popescu and Richard.C Ryan Contruction equipment management for Engineers, eatimators, and owners New York: Taylor & Francis.2006; Robert L.Peunfoyel al Contruction planning, Equipment, and Methods New York: McGraw – Hill Education – Europe 1956; Bùi Ngọc Toàn Quản lý vật tư thiết bị trong dự án xây dựng Hà Nội: Nhà xuất bản Xây dựng 2011; Lưu Bá Thuận Giáo trình máy xây dựng Hà Nội: Nhà xuất bản Xây dựng 2011; Nguyễn Ngọc Trung Bài giảng “Môn học máy xây dựng” Trường Đại học Giao thông vận tải 2013; Phạm Thị Hà, Nghiên cứu giải pháp nâng cao công tác quản lý vật liệu – nhân lực – thiết bị trong quá trình thi công xây dựng tại Công ty Cổ phần Xây dựng Bình Minh, Đại học Thủy Lợi; Thái Hà Phi, Tối ưu hóa cấu trúc các cơ sở sửa chữa máy xây dựng, Tạp chí xây dựng –Xôphia– Bungari, 1995.; Thái Hà Phi Nghiên cứu phương pháp khai thác hiệu quả các máy xây dựng đa năng phục vụ xây dựng đường giao thông nông thôn, Tạp chí Giao thông Vận tải – Bộ GTVT, 2009.; Thái Hà Phi Phương pháp xác định chế độ làm việc của máy làm đất trong điều kiện thi công ở Việt Nam,

Tạp chí khoa học – Trường Đại học GTVT, 2003

Các nghiên cứu được thực hiện đã mang lại nhiều kết quả tích cực như:

- Giúp hiểu rõ được cấu tạo, đặc tính kỹ thuật của các loại MXD để sử dụng MXD một cách hiệu quả, công việc bảo trì, bảo dưỡng máy thuận lợi và ít hư hỏng trong quá trình sử dụng máy

- Tính toán các chi phí cho công tác quản lý, khai thác MXD, đồng thời lên kế hoạch hợp lý để mua sắm hoặc thuê mướn MXD cho các dự án xây dựng

- Xây dựng các giải pháp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng MXD

Tuy vậy cần nhận thức rõ rằng để áp dụng vào mỗi công ty xây dựng thì việc quản lý, khai thác MXD sẽ có những điều chỉnh phù hợp với nguồn lực và mô hình hoạt động của công ty Trong luận văn này, học viên sẽ nghiên cứu biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác máy xây dựng tại công ty cổ phần xây dựng công nghiệp (Descon) gắn với các đặc điểm riêng của công ty

Kết luận chương 1

Chương 1 đã tìm hiểu tổng quan về máy xây dựng, các mô hình quản lý khai thác máy xây dựng trong thi công cũng như một số vấn đề về khai thác máy xây dựng Có thể nhận thấy máy xây dựng đã ra đời từ rất sớm và ngày càng phát triển gắn liền với sự phát triển công nghệ xây dựng

Hiện nay, tại Việt Nam đã có rất nhiều các loại máy xây dựng được sử dụng trong thi công giúp giải phóng sức lao động của con người và tăng năng suất lao động Trong quá trình sử dụng máy xây dựng cũng gây ra nhiều sự cố khác nhau buộc nhà quản lý phải quan tâm nhằm hạn chế các tác động xấu của chúng tới chất lượng, hiệu quả công việc xây dựng

Các kết quả thu được giúp học viên có cái nhìn khái quát về máy xây dựng và hiệu quả khai thác sử dụng máy xây dựng hiện nay Từ đó học viên sẽ định hướng các nội dung nghiên cứu cụ thể cho chương 2 cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn về quản lý, khai thác máy xây dựng

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN, PHÁP LÝ VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ, KHAI THÁC MÁY XÂY DỰNG

2.1 Cơ sở lý luận

2.1.1 Khái niệm, phân loại máy xây dựng

2.1.1.1 Khái niệm máy xây dựng

Máy xây dựng là danh từ chung để chỉ các máy và thiết bị phục vụ cho việc công nghiệp hóa công tác xây dựng cơ bản: dân dụng, công nghiệp, giao thông vận tải, thủy lợi Máy xây dựng rất đa dạng và phong phú về chủng loại [2],[3]

Theo định nghĩa trên ta thấy trong bất kỳ một hoạt động xây dựng nào muốn tạo ra được sản phẩm thì con người đều cần một loại công cụ, dụng cụ nhất định Hay nói cách khác là một loại máy xây dựng để thông qua đó chế tạo sản xuất ra sản phẩm theo

ý mình Do vậy máy xây dựng được coi là yếu tố quan trọng nhất của sản xuất xây dựng, có nhiều tính năng và tác dụng Nếu phân biệt một cách chính xác về máy xây dựng thì ta cũng có thể hiểu: Máy xây dựng là vật được chế tạo gồm nhiều bộ phận để thực hiện chính xác hay một số công việc chuyên môn; còn thiết bị là tổng thể máy thiết bị, dụng cụ phụ tùng cho một hoạt động nào đó

Tùy từng loại hình công trình, địa hình và điều kiện thi công mà ta có các loại máy xây dựng khác nhau sao cho phù hợp Máy xây dựng là một trong những yếu tố biểu hiện

sự quan trọng của công nghệ thi công Trong cơ chế thị trường sức cạnh tranh giữa các doanh nghiệp xây dựng cùng sản xuất một loại sản phẩm, thì công nghệ góp phần quan trọng trong việc doanh nghiệp đó có thành công hay không Vì vậy, máy xây dựng đối với mọi doanh nghiệp xây dựng đều vô cùng quan trọng, nó quyết định sản phẩm mà doanh nghiệp đó tạo ra với số lượng nhiều hay ít và hiệu quả mang lại Điều này cho thấy, để quản lý và khai thác hiệu quả máy xây dựng thì các doanh nghiệp xây dựng cần phải có sự quan tâm chú ý, đặc biệt phải có sự am hiểu về máy xây dựng

2.1.1.2 Phân loại máy xây dựng

Việc phân loại máy xây dựng phụ thuộc vào đặc điểm, công dụng, phương pháp điều khiển hoặc hệ thống di chuyển của các loại máy để phân chia, sao cho có thể phản ánh đúng được công năng cũng như tên gọi của chúng

- Dựa vào công dụng, máy xây dựng được chia thành các nhóm sau:

 Máy phát lực: Để cung cấp động lực cho máy khác làm việc như máy phát điện, máy nén khí,

 Máy vận chuyển ngang: Vận chuyển theo phương ngang như các phương tiện vận chuyển đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường không

 Máy vận chuyển liên tục: Vận chuyển vật liệu, hàng hóa thành dòng liên tục như băng tải, vít tải,

 Máy nâng vận chuyển: Vận chuyển theo phương thẳng đứng như kích, tời, cần trục, cầu trục,

 Máy làm đất: Phục vụ các khâu thi công đất như máy ủi, máy xúc, máy đầm,

 Máy làm đá: Máy nghiền, máy sàng, máy rửa cát đá,

 Máy phục vụ công tác bê tông như máy trộn, máy bơm bê tông, máy đầm,

 Máy gia công sắt thép như máy hàn, máy cắt, máy uốn - nắn,

 Máy gia cố nền móng như máy đóng cọc, máy ép cọc, máy khoan cọc nhồi, máy cắm bấc thấm

 Máy chuyên dùng cho từng ngành như máy đào kênh mương, máy rải bê tông nhựa, thiết bị lắp dầm cầu,

- Dựa vào nguồn động lực, máy xây dựng được chia làm 3 loại: Máy dẫn động bằng động cơ đốt trong, máy dẫn động bằng động cơ điện và máy dẫn động bằng động cơ thủy lực

- Dựa vào hệ thống di chuyển, máy xây dựng được chia làm 5 loại: Máy di chuyển bằng bánh lốp, máy di chuyển bằng bánh xích, máy di chuyển bằng bánh sắt lăn trên ray, máy di chuyển trên phao, máy di chuyển bằng cơ cấu tự bước

- Dựa vào phương pháp điều khiển, máy xây dựng được chia làm 4 loại: Máy điều khiển bằng cơ khí, máy điều khiển bằng thủy lực, máy điều khiển bằng điện, máy điều

khiển bằng khí nén

2.1.2 Công dụng của máy xây dựng

Máy thiết bị nói chung và máy xây dựng nói riêng là công cụ đắc lực, hỗ trợ con người trong mọi công việc Máy xây dựng đóng vai trò chủ yếu trong việc:

- Đẩy nhanh tiến độ thi công

- Tăng năng suất lao động, giảm nhẹ sức lao động

- Nâng cao chất lượng công trình

- Giảm giá thành sản phẩm

- Đảm bảo được an toàn lao động

Để đáp ứng được nhu cầu xây dựng ngày càng nhiều, ngày càng sôi động trên địa bàn

cả nước hiện nay, cần rất nhiều loại máy xây dựng có năng suất và tính năng kỹ thuật cao, dễ vận hành thao tác trên công trường

2.1.3 Các chỉ tiêu kinh tế của máy xây dựng

2.1.3.1 Chỉ tiêu về năng suất của máy xây dựng

Năng suất máy là khả năng sản xuất của máy trong một đơn vị thời gian làm việc (m3/h; T/h; T/ca, ) Năng suất máy phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: đối tượng mà máy phải thi công, chế độ làm việc, cấu tạo, trình độ kỹ thuật của công nhân, cách tổ chức khai thác máy,

Năng suất lao động được chia làm 3 loại chủ yếu: Năng suất lý thuyết, năng suất kỹ thuật và năng suất thực tế Ba loại năng suất này có quan hệ tương quan tới nhau bằng các hệ số

- Năng suất lý thuyết: Là khả năng tính theo cấu tạo của máy, dùng để đánh giá giải pháp cấu tạo của máy ở giai đoạn thiết kế

- Năng suất kỹ thuật: Là năng suất lớn nhất mà máy có thể đạt được sau một giờ làm việc thuần túy và liên tục trong những điều kiện cụ thể phù hợp với khả năng kỹ thuật của máy Dùng để đánh giá máy ở giai đoạn thử nghiệm xuất xưởng

- Năng suất thực tế: Là năng suất được xác định dựa trên năng suất kỹ thuật có tính đến các điều kiện sử dụng ca máy

2.1.3.2 Chỉ tiêu về chi phí nhiên liệu [4]

- Chi phí nhiên liệu tính cho một giờ máy là mức tiêu hao nhiên liệu (như xăng, dầu, điện, gas hoặc khí nén) để tạo ra động lực cho máy hoạt động trong một ca làm việc (gọi là nhiên liệu chính) và nhiên liệu phụ (như dầu mỡ bôi trơn, nhiên liệu để điều chỉnh, nhiên liệu cho động cơ, dầu truyền động)

2.1.3.3 Chỉ tiêu về hiệu quả kinh tế [5] [6]

- Giá thành một ca máy là mức chi phí bình quân xác định cho một ca làm việc theo quy định của máy thi công xây dựng Giá ca máy được xác định trên cơ sở yêu cầu quản lý sử dụng máy, các định mức hao phí tính giá ca máy và mặt bằng giá của địa phương Giá ca máy của công trình cụ thể được xác định phù hợp với thiết kế tổ chức xây dựng, biện pháp tổ chức thi công xây dựng, loại máy thi công sử dụng để thực hiện công việc, tiến độ thi công và mặt bằng giá tại khu vực xây dựng công trình

- Giá thành một đơn vị sản phẩm bao gồm toàn bộ chi phí sản xuất (bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung và chi phí máy thi công), được tính như sau:

sd

C m Q

 (2-1)

Trong đó:

m: Giá thành một đơn vị sản phẩm

C: Chi phí làm việc của ca máy

Qsd: Năng suất sử dụng ca máy

- Hiệu quả của việc khai thác máy mới được xác định bằng cách đem so sánh nó với một máy đang dùng có hiệu quả kinh tế lớn nhất Ở đây, chỉ tiêu lớn nhất của hiệu quả kinh tế là thời hạn quay vòng vốn, công thức:

K T E

 (2-2)

Trong đó:

Th: Thời gian quay vòng vốn

K: Vốn đầu tư cần thiết để đưa máy thiết bị mới vào sản xuất

E: Kinh phí hàng năm thu được do sử dụng máy

- Hệ số sử dụng máy được tính bằng tổng thời gian làm việc của máy làm việc trong một ca chia cho tổng thời gian máy trong một ca, thời gian tổng này bằng tổng số thời gian máy trong một dây chuyền làm việc

mlv sd

M

T K

T



 (2-3)

Trong đó:

Tmlv: Tổng thời gian máy làm việc thực tế trong ca

∑TM: Tổng thời gian máy bố trí trong ca làm việc

2.1.3.4 Chỉ tiêu về độ tin cậy

Độ tin cậy của máy là tính chất máy phải hoàn thành những chức năng đã cho mà vẫn giữ được những chỉ tiêu khai thác của nó trong một khoảng thời gian yêu cầu cho trước Độ tin cậy được đặc trưng bằng tính không hỏng, ít phải đem đi sửa chữa và định tính bởi độ bền lâu của máy

- Tính không hỏng là tính chất máy giữ được khả năng làm việc của nó, đặc trưng về mặt định lượng là xác suất làm việc không hỏng, thời gian làm việc trung bình đến khi hỏng và cường độ hỏng

- Tính sửa chữa là tính chất của máy phải thích ứng với công tác bảo dưỡng, sửa chữa, gồm có thời gian phục hồi trung bình và chi phí về bảo dưỡng kỹ thuật của máy

- Độ bền lâu là khả năng duy trì tính chất làm việc của máy tới trạng thái giới hạn với các điều kiện quy định về bảo dưỡng sửa chữa

2.1.4 Nội dung quản lý, khai thác máy xây dựng

Quản lý, khai thác máy xây dựng là một tập hợp công việc như lựa chọn máy thiết bị, quy trình thực hiện, tiến độ thời gian sử dụng và cách thức bảo quản máy thiết bị trong quá trình thi công xây dựng công trình Việc quản lý, khai thác máy xây dựng để tránh những hư hỏng trong quá trình sử dụng và chịu tác động bởi các yếu tố bên ngoài như nắng, mưa, con người, Nội dung quản lý, khai thác máy xây dựng gồm có:

2.1.4.1 Lựa chọn máy xây dựng cho dự án xây dựng

Trong điều kiện thi công ngày càng hiện đại với đặc trưng cơ bản nhất là mức độ cơ giới hóa các quá trình công nghệ thi công Việc xác định đúng số lượng cũng như chủng loại máy xây dựng cần thiết có ý nghĩa to lớn vì điều kiện sử dụng, khối lượng công việc không ổn định và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau

Việc lựa chọn máy hay nhóm máy xây dựng phải căn cứ vào nhiều yếu tố xuất phát từ mục đích, yêu cầu cụ thể của công trình thi công và các chỉ tiêu đặt ra ban đầu Vấn đề lựa chọn máy xây dựng để thi công thường bao gồm lựa chọn nhóm máy theo công nghệ và lựa chọn cỡ máy chủ đạo kèm theo số lượng máy phụ trợ

Nguyên tắc lựa chọn cỡ máy chủ đạo đó là năng suất khai thác của máy chủ đạo vừa phải đáp ứng được cường độ thi công, vừa phải đảm bảo chỉ tiêu năng suất chung của

cả nhóm máy theo quan hệ sau:

Cường độ thi công

theo yêu cầu ≤

Năng suất khai thác của máy chủ đạo ≤

Năng suất khai thác của cả nhóm máy Thực tế, năng suất của máy phụ trợ thường được chọn cao hơn năng suất của máy chủ đạo, mức độ lớn hơn về năng suất của máy phụ trợ so với máy chủ đạo tùy theo tính chất hoạt động của cả nhóm máy

Đối với nhóm máy hoạt động đều đặn nhịp nhàng như máy xúc đào đất với các xe ô tô ben tự đổ trong công tác san lấp thì năng suất của ô tô ben cần chọn lớn hơn so với năng suất của máy đào khoảng 10%-15%

Đối với nhóm máy có sự gián đoạn trong thi công, do phải chuyển đổi công đoạn và vị trí làm việc của máy thì tỷ lệ trên có thể là 50% - 100%

Trong quá trình lựa chọn nhóm máy nếu chỉ chú ý đến máy chủ đạo mà không ràng buộc về năng suất với các máy phụ trợ thì sẽ không phát huy hết năng suất của máy chính, làm tăng chi phí sử dụng máy thi công

Để có MXD phục vụ dự án, nhà quản lý dự án có thể có các quyết định mua hoặc thuê Nếu thuê thì là thuê vận hành hoặc thuê tài chính, còn quyết định mua mới thì mua MXD mới hay máy đã qua sử dụng Ở mỗi công tác lại có các vấn đề cần suy xét riêng, đòi hỏi đơn vị cần lập và lựa chọn phương án tối ưu nhất và tốt nhất

2.1.4.2 Quản lý khai thác máy xây dựng trong thi công xây dựng

- Khai thác MXD gồm các nội dung cơ bản sau:

 Khai thác thi công bao gồm lựa chọn MXD, bố trí và xác định sơ đồ công nghệ, tổ chức quản lý và điều phối MXD

 Khai thác kỹ thuật là tổng hợp các biện pháp để duy trì chất lượng MXD bao gồm tiếp nhận, bàn giao, chạy và thử, tháo, lắp ráp, vận chuyển, bảo quản, bảo dưỡng sửa chữa, cung cấp phụ tùng vật tư kỹ thuật, công tác bảo đảm an toàn trong khai thác sử dụng

- Quản lý khai thác MXD gồm những vấn đề sau đây:

 Nghiên cứu các hình thức tổ chức quản lý xe máy thi công phù hợp với đặc điểm xây dựng để dễ bố trí công tác, dễ điều động và dễ phối hợp giữa các loại xe máy cũng như cơ giới với thủ công

 Tổ chức đội cơ giới của doanh nghiệp xây dựng có tỷ lệ cơ cấu các loại xe máy hợp

lý vừa đảm bảo tính ổn định, vừa đảm bảo tính năng động

 Tổ chức khai thác năng lực của xe máy về mặt số lượng máy, thời gian làm việc của máy, công suất máy, năng suất máy, chi phí sử dụng máy

 Nghiên cứu và tổ chức và thực hiện các chế độ vận hành máy, các định mức kinh tế

kỹ thuật của máy nhằm phát huy tối đa khả năng của máy và đảm bảo an toàn cho người cũng như cho máy

 Tổ chức việc bảo quản máy, cung cấp nguyên nhiên liệu, thiết bị phụ tùng thay thế, bảo dưỡng kỹ thuật và sửa chữa kịp thời theo định kỳ nhằm đảm bảo cho máy luôn ở trạng thái sẵn sàng làm việc

 Tổ chức quản lý lực lượng MXD là vấn đề cần giải quyết ở cấp doanh nghiệp Cấp

dự án chủ yếu giải quyết các vấn đề về khai thác MXD

 Hình thức tổ chức quản lý lực lượng MXD nói chung trong thi công các công trình xây dựng có ảnh hưởng lớn đến việc phát huy khả năng công tác của chúng, nhất là đối với trường hợp thi công cơ giới kết hợp với thủ công

 Các loại MXD theo hình thức tổ chức quản lý có thể tồn tại ở các đơn vị cơ giới độc

lập (là doanh nghiệp độc lập) và ở các đơn vị cơ giới trực thuộc một doanh nghiệp 2.1.4.3 Tổ chức bảo dưỡng sửa chữa, bảo quản và vận chuyển máy xây dựng

- Tổ chức bảo dưỡng kỹ thuật và sửa chữa:

Hệ thống bảo dưỡng và sửa chữa MXD là tổng hợp các hoạt động về tổ chức, kế hoạch, công nghệ, cung ứng vật tư và sử dụng cán bộ nhằm duy trì và khôi phục trạng thái kỹ thuật tốt của MXD trong suốt thời hạn phục vụ, nhằm đảm bảo an toàn và nâng cao hiệu suất sử dụng MXD

Phải tiến hành công tác vệ sinh thường xuyên trước tất cả các công tác khác của bảo dưỡng kỹ thuật Bảo dưỡng để phục hồi độ chặt cần thiết của các mối ghép do quá trình sử dụng, độ tin cậy của các mối ghép bị giảm dưới tác dụng của lực rung thì cần tiến hành công tác siết chặt, kiểm tra hiệu chỉnh và phục hồi lại khe hở trong các mối ghép Bên cạnh đó cần làm cả công tác bôi trơn để giảm cường độ mài mòn của chi tiết máy ở các mối ghép, tăng sự làm việc ổn định của liên kết, giảm ma sát và bảo đảm sự làm việc ổn định của liên kết

Tùy theo mức độ phức tạp và tình hình thực tế của cơ cấu máy hay máy mà nội dung

và mức độ sửa chữa có khác nhau Sửa chữa có thế tiến hành theo kế hoạch và có sửa chữa đột xuất ngoài kế hoạch

- Tổ chức bảo quản:

Bảo quản là giúp MXD tránh được tác hại của môi trường và tải trọng cơ học tác dụng lên chúng khi thời gian MXD không làm việc Thời gian MXD không làm việc thường liên quan đến việc sử dụng MXD theo mùa hay các điều kiện sản xuất khác Tùy theo điều kiện có thể chia ra làm 3 phương pháp bảo quản là: Bảo quản trong kho kín, bảo quản ngoài trời và bảo quản hỗn hợp

Phải tiến hành tổ chức bảo quản MXD khi thời gian không sử dụng lớn hơn 10 ngày Cũng theo thời gian, bảo quản có thể chia thành bảo quản ngắn hạn và bảo quản dài hạn

Địa điểm bảo quản thường được bố trí ngay trọng phạm vi sử dụng của đơn vị sử dụng MXD, nhưng phải cách xa khu nhà ở > 50m và gần kho xăng dầu Đối với bãi bảo quản phải có hàng rào bảo vệ, có độ dốc thoát nước và phải tuân thủ đúng các quy định chung và quy tắc riêng dành cho từng loại MXD

- Tổ chức vận chuyển:

Để thi công các công trình người ta phải vận chuyển MXD từ kho bãi đến địa điểm thi công Ngược lại, cũng phải vận chuyển MXD từ công trường tới nơi bảo dưỡng, sửa chữa hay bảo quản Vận chuyển MXD đôi khi gặp rất nhiều khó khăn, nhất là khi công trường nằm ở vùng sâu, vùng xa, nơi chưa có hệ thống mạng lưới giao thông

Tùy theo đặc điểm kết cấu của MXD, khối lượng và kích thước của chúng, tùy theo điều kiện đường sá, cầu cống, khoảng cách và các điều kiện vận chuyển khác mà có thể áp dụng các hình thức vận chuyển như tự hành, kéo theo, chở bằng rơ moóc chuyên dùng, vận chuyển bằng đường sắt, đường thủy hoặc hàng không

Tổ chức vận chuyển MXD cần phải tuân theo yêu cầu hướng dẫn sử dụng của MXD và các điều kiện vận chuyển, quyết định lựa chọn hình thức và phương tiện vận chuyển

2.1.4.4 Quản lý an toàn lao động trong sử dụng máy xây dựng

An toàn lao động là một trong những mục tiêu quan trọng của bất kì dự án nào, đây cũng là vấn đề mà tất cả các đơn vị từ chủ đầu tư đến nhà thầu thi công quan tâm hàng

đầu An toàn lao động có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ tính mạng con người, bảo

vệ MXD, là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và năng suất lao động

- Một số quy định về an toàn cho người sử dụng MXD:

Tất cả các MXD, kể cả cũ và mới trước khi được đưa vào sử dụng đều phải được kiểm tra kỹ lưỡng tình trạng kỹ thuật của máy theo yêu cầu ghi trong hướng dẫn sử dụng như là: Các cơ cấu an toàn, cơ cấu tự hãm, cơ cấu hạn chế hành trình Ngoài ra, mỗi MXD còn có những quy định cụ thể, chi tiết của riêng nó Những quy định này phải được thực hiện đầy đủ trước khi đưa vào sử dụng

Công nhân đã qua các lớp đào tạo và có chứng chỉ nghề, bằng lái, cấp thợ, có hiểu biết

về tính năng, cấu tạo máy, đã qua huấn luyện về an toàn sử dụng máy mới được sử dụng máy Nếu phát hiện bất kỳ hành vi làm việc bất cẩn, không an toàn cần yêu cầu thay người điều khiển máy Công nhân lái máy và phụ máy cần được trang bị đầy đủ các trang bị bảo hộ lao động quy định cho từng nghề và từng máy như kính, mũ, quần áo… và các dụng cụ an toàn khác Phải lái máy và tiến hành thao tác theo đúng tuyến thi công, trình tự thi công và các quy định về kỹ thuật an toàn khác do các kỹ sư tư vấn thi công và an toàn lao động đề ra

Tất cả các bộ phận chuyển động khác của máy như trục quay, xích… cần được che chắn cẩn thận ở những vị trí có thể gây tai nạn cho con người Thường xuyên kiểm tra, làm vệ sinh máy, tra dầu mỡ, điều chỉnh, sửa chữa nhỏ các bộ phận, đặc biệt là các bộ phận an toàn, loại trừ các khả năng làm hỏng hóc máy

Trong thời gian nghỉ, cần loại trừ khả năng tự động mở máy Phải khóa, hãm bộ phận khởi động Để MXD đứng ở nơi an toàn, nếu cần thiết phải kê, chèn bánh cho máy khỏi trôi và nghiêng, đổ

Đối với các MXD cố định phải lắp đặt chắc chắn, tin cậy trên bệ máy và mặt bằng nơi máy đứng Chỗ MXD đứng phải khô ráo, sạch sẽ, không trơn ướt dễ gây tai nạn lao động Đối với các MXD khi di chuyển, làm việc ban đêm hoặc thời tiết xấu, có sương mù, mặc dù đã có hệ thống chiếu sáng chung nhưng vẫn phải dùng chiếu sáng riêng ở trước