Trình tự thực hiện đầu tư xây dựng theo quy định: - Giai đoạn chuẩn bị dự án gồm các công việc: khảo sát xây dựng; lập, thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, quyết định hoặc chấp th
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
LÊ MINH TIẾN
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THẨM
ĐỊNH THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT ĐÔ THỊ
TẠI SỞ XÂY DỰNG KHÁNH HÒA
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NĂM 2021
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
LÊ MINH TIẾN
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THẨM ĐỊNH
THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT ĐÔ THỊ
TẠI SỞ XÂY DỰNG KHÁNH HÒA
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ XÂY DỰNG
Trang 3i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi và được sự hướng dẫn của TS Đinh Thế Mạnh Các nội dung và các kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và không sao chép dưới bất kỳ hình thức nào Những số liệu bảng biểu, hình ảnh minh họa phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, thẩm định được chính bản thân tham khảo từ các nguồn khác nhau được nêu rõ và trích dẫn, chú thích trong phần tài liệu tham khảo
Tác giả luận văn
Lê Minh Tiến
Trang 4ii
LỜI CÁM ƠN
Trước tiên, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới TS Đinh Thế Mạnh, người thầy đã nhiệt tâm hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn và giúp tôi có một cái nhìn tổng thể, đầy
đủ hơn về lĩnh vực quản lý xây dựng
Xin cảm ơn các thầy, cô của Trường Đại học Thủy lợi, đã hết lòng truyền đạt các kiến thức trong suốt thời gian tôi được học tập tại trường, đã giúp tôi tìm hiểu và mở rộng thêm nhiều kiến thức chuyên ngành xây dựng, quản lý xây dựng trên tầm cao, rộng và
đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi góp phần hoàn thành nội dung luận văn Đến nay, tôi đã hoàn thành chương trình học tập và Luận văn Thạc sĩ với đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý chất lượng thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị tại Sở Xây dựng Khánh Hòa”, chuyên ngành Quản lý xây dựng
Ngoài ra, bản thân tôi rất biết ơn Sở Xây dựng Khánh hòa đã tạo điều kiện thuận lợi,
hỗ trợ chia sẽ kinh nghiệm trong công tác quản lý, cung cấp các tài liệu cần thiết, quý báu phục vụ nghiên cứu hoàn thành luận văn
Do trình độ, kinh nghiệm bản thân cũng như thời gian nghiên cứu còn hạn chế nên Luận văn sẽ có những thiếu sót, hạn chế nhất định, tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy, cô
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 5iii
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH v
DANH MỤC BẢNG BIỂU vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ vii
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 4
1.1 Khái quát chung về công tác thẩm định thiết kế công trình xây dựng 4
1.2 Thẩm định chung về công tác lập, thẩm định hồ sơ thiết kế công trình xây dựng ở Việt Nam 9
1.2.1 Thẩm định hồ sơ thiết kế cơ sở 14
1.2.2 Thẩm định hồ sơ thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở: 19
1.3 Trách nhiệm của các chủ thể đối với chất lượng hồ sơ thiết kế công trình Xây dựng 23 1.3.1 Trách nhiệm của người quyết định đầu tư 23
1.3.2 Trách nhiệm của chủ đầu tư 24
1.3.3 Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức thẩm định 24
1.3.4 Trách nhiệm của tổ chức tư vấn xây dựng 24
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 26
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CÔNG TÁC CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT ĐÔ THỊ 28
2.1 Quy định của Pháp luật về công tác thẩm định hồ sơ thiết kế 28
2.2 Nội dung của công tác thẩm định hồ sơ thiết kế 32
2.2.1 Nội dung thẩm định thiết kế cơ sở 32
2.2.2 Nội dung thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở 34
2.3 Phương pháp thẩm định chất lượng, thẩm định dự án: 35
2.3.1 Phương pháp thẩm định theo trình tự 36
2.3.2 Phương pháp so sánh chỉ tiêu 37
2.3.3 Phương pháp phân tích độ nhạy dự án 38
2.3.4 Phương pháp dự báo 39
2.3.5 Phương pháp triệt tiêu rủi ro 40
2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thẩm định hồ sơ thiết kế 42
Trang 6iv
2.4.1 Môi trường pháp lý 42
2.4.2 Thông tin phục vụ cho công tác thẩm định 42
2.4.3 Tổ chức thực hiện chuẩn bị đầu tư đầu tư của chủ đầu tư 44
2.4.4 Quản lý nhà nước đối với đầu tư 45
2.4.5 Công tác tổ chức điều hành 45
2.4.6 Công tác tổ chức thẩm định 46
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 50
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THẨM ĐỊNH THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT ĐÔ THỊ TẠI SỞ XÂY DỰNG KHÁNH HÒA 51
3.1 Giới thiệu chung về Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa 51
3.2 Thực trạng về công tác thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị tại Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa 54
3.2.1 Thẩm định dự án, thiết kế cơ sở 64
3.2.2 Thẩm định thiết kế xây dựng sau thiết kế cơ sở 68
3.3 Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chất lượng thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị tại Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa 69
3.3.1 Cải cách thủ tục hành chính, tổ chức bộ máy tại Sở Xây dựng 70
3.3.2 Cải thiện nguồn nhân lực, trang thiết bị phục vụ công tác thẩm định 72
3.3.3 Hoàn thiện quy trình thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật 74
3.3.4 Giải pháp về phân cấp thẩm định 78
3.3.5 Giải pháp về Công khai, minh bạch, chống tiêu cực, tham nhũng và lãng phí 78 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 80
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 81
TÀI LIỆU THAM KHẢO 85
PHỤ LỤC 87
Trang 7v
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
Hình 1 1 Trình thực hiện đầu tư xây dựng 5
Hình 1 2 Trình tự lập, thẩm định dự án 25
Hình 3 1 Cơ cấu bộ máy của Sở Xây dựng 53
Hình 3 2 Quy trình thẩm định sau khi hoàn thiện 77
Trang 8vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3 1 Các thông số đầu vào và tiêu chuẩn đầu ra của Nhà máy xử lý nước thải 57Bảng 3 2 Dự toán xây dựng công trình Nhà máy xử lý nước thải phía Bắc Nha Trang 58Bảng 3 3 Dự toán xây dựng công trình Đường và kè phía Nam sông Cái 59Bảng 3 4 Kết quả thẩm định thiết kế xây dựng, dự toán xây dựng công trình HTKT của Sở Xây dựng 60
Bảng 3 5 Các thủ tục hành chính thực hiện tại Sở Xây dựng Khánh Hòa Error! Bookmark not defined.
Bảng 3 6 Thời hạn, trình tự giải quyết đối với thẩm định dự án nhóm B (25 ngày) 64Bảng 3 7 Thời hạn, trình tự giải quyết đối với thẩm định dự án nhóm C (15 ngày) 65Bảng 3 8 Thời hạn, trình tự giải quyết đối với thẩm định thiết kế cơ sở nhóm B (15 ngày) 66Bảng 3 9 Thời hạn, trình tự giải quyết đối với thẩm định thiết kế cơ sở nhóm C (10 ngày) 67Bảng 3 10 Thời hạn, trình tự giải quyết đối với thẩm định thiết kế xây dựng sau thiết
kế cơ sở (15 ngày) 68
Trang 9KTQH Kiến trúc Quy hoạch
ODA Official Development Assistance (Hỗ trợ Phát triển Chính thức)
QLDA Quản lý dự án
TTHC Thủ tục hành chính
UBND Ủy ban nhân dân
WB Word bank (Ngân hàng thế giới)
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay cùng với tiến trình phát triển của đất nước, lĩnh vực đầu tư xây dựng càng được chú trọng và đầu tư Trong lĩnh vực này, chất lượng các công trình được đặt lên hàng đầu với vai trò không nhỏ của công tác thẩm định thiết kế Hiện nay, việc tăng cường chức năng thẩm tra, thẩm định các dự án đầu tư xây dựng công trình cho cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng, hoàn thiện trách nhiệm của Chủ đầu tư trong thực hiện các công trình xây dựng, nhất là các dự án sử dụng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước Đặc biệt là các quy định mới về tăng cường kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng đối với chất lượng các công trình có ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng nếu xảy ra sự cố; công bố thông tin về năng lực các tổ chức, cá nhân hoạt động xây dựng; thẩm tra thiết kế xây dựng công trình chống thất thoát lãng phí cho công trình xây dựng sử dụng nguồn vốn ngân sách và kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành đưa hạng mục, công trình vào sử dụng
Thực tế cho thấy rất nhiều công trình được hoàn thành với chất lượng cao do đóng góp rất lớn của công tác thẩm định thiết kế Tuy nhiên, nhiều công trình có chất lượng thiết
kế chưa thực sự tốt dẫn đến phải điều chỉnh trong quá trình thi công mà một trong những nguyên nhân chính là do chất lượng của công tác thẩm dịnh thiết kế
Tại tỉnh Khánh Hòa, thực hiện Quyết định số 1659/QĐ-TTg ngày 07/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình phát triển đô thị Quốc gia giai đoạn 2012 – 2020, Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 11/7/2011 Hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ 06 (khóa XVI) của Tỉnh ủy về Chương trình phát triển hệ thống đô thị tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2011-2015; Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 11/7/2016 Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ 04 (Khóa XVII) của Tỉnh ủy về thực hiện Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2016-2020, Nghị quyết số 08/2016/NQ-HĐND ngày 11/8/2016 của HĐND tỉnh Khánh Hòa Ban hành Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030, mục tiêu phát triển đô thị toàn tỉnh Khánh Hòa trở thành đô
Trang 11thị loại I trực thuộc Trung ương Do đó, công tác đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị sẽ được chú trọng để hiện thực hóa chương trình phát triển đô thị
của tỉnh đã đề ra Vì vậy, học viên chọn đề tài luận văn thạc sĩ là “Hoàn thiện công
tác quản lý chất lượng thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị tại sở Xây dựng Khánh Hòa”
2 Mục đích của đề tài
Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác quản lý chất lượng thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị tại sở Xây dựng Khánh Hòa
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị
- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu về công tác thẩm định thiết kế công trình
hạ tầng kỹ thuật đô thị tại Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa
4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cách tiếp cận
- Tiếp cận các nghiên cứu đã công bố về công tác thẩm định thiết kế
- Tiếp cận các cơ sở khoa học về công tác thẩm định thiết kế
- Tiếp cận các văn bản quy phạm pháp luật về công tác thẩm định thiết kế
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp lý thuyết
Phương pháp phân tích thống kê trên cơ sở các số liệu được thu thập tổng hợp và phân tích số liệu thực tế
Phương pháp chuyên gia
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Trang 12- Ý nghĩa khoa học: Luận văn đã góp phần hệ thống các cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn về công tác thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị
- Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là tài liệu tham khảo để áp dụng trong công tác thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị tại Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa và các tỉnh khác
6 Kết quả đạt được
Thẩm định thực trạng về công tác thẩm định thiết kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị tại Sở Xây dựng Khánh Hòa
Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chất lượng thẩm định thiết
kế công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị tại Sở Xây dựng Khánh Hòa
Trang 13CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH THIẾT
KẾ CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG
1.1 Khái quát chung về công tác thẩm định thiết kế công trình xây dựng
Hoạt động xây dựng gồm lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng, thi công xây dựng, giám sát xây dựng, quản lý dự án, lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu, bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng, bảo hành, bảo trì công trình xây dựng và hoạt động khác có liên quan đến xây dựng công trình Theo đó, công tác thẩm định dự án đầu tư có vị trí quan trọng, giúp cho người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, cơ quan chuyên môn về xây dựng kiểm tra, thẩm định những nội dung cần thiết trong quá trình chuẩn bị và thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình làm cơ sở xem xét, phê duyệt Trình tự thực hiện đầu tư xây dựng theo quy định:
- Giai đoạn chuẩn bị dự án gồm các công việc: khảo sát xây dựng; lập, thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư (nếu có); lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng phục vụ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng; lập, thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi để phê duyệt/quyết định đầu tư xây dựng và thực hiện các công việc cần thiết khác liên quan đến chuẩn bị
dự án;
- Giai đoạn thực hiện dự án gồm các công việc: chuẩn bị mặt bằng xây dựng, rà phá bom mìn (nếu có); khảo sát xây dựng; lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng; cấp giấy phép xây dựng (đối với công trình theo quy định phải có giấy phép xây dựng); lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng xây dựng; thi công xây dựng công trình; giám sát thi công xây dựng; tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành; vận hành, chạy thử; nghiệm thu hoàn thành công trình xây dựng; bàn giao công trình đưa vào sử dụng và các công việc cần thiết khác;
- Giai đoạn kết thúc xây dựng gồm các công việc: Quyết toán hợp đồng xây dựng, quyết toán dự án hoàn thành, xác nhận hoàn thành công trình, bảo hành công trình xây dựng, bàn giao các hồ sơ liên quan và các công việc cần thiết khác
Trang 14Hình 1 1 Trình thực hiện đầu tư xây dựng
Trình tự thực hiện đầu tư xây dựng
Giai đoạn chuẩn bị dự án
Giai đoạn thực hiện dự án
Giai đoạn kết thúc xây dựng
Khảo sát xây dựng
- Lập, thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
- Quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư
Lập, thẩm định, phê duyệt QHCT
- Lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi
- Quyết định đầu tư xây dựng
- Thực hiện các công việc cần thiết khác liên quan đến chuẩn bị dự án
Chuẩn bị mặt bằng xây dựng Khảo sát xây dựng
Lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng
Cấp giấy phép xây dựng
Quyết toán hợp đồng xây dựng
Quyết toán dự án hoàn thành, xác nhận hoàn thành công trình
Bảo hành công trình xây dựng
Lựa chọn nhà thầu và ký kết HĐ xây dựng; thi công, giám sát xây dựng; tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành; vận hành, chạy thử;
- Nghiệm thu hoàn thành công trình
- Bàn giao công trình đưa vào sử dụng
Trang 15Việc thẩm định dự án là việc nghiên cứu, phân tích khách quan, khoa học, toàn diện tất
cả nội dung về kinh tế kỹ thuật của dự án, đặt trong mối tương quan với môi trường tự nhiên, kinh tế xã hội để quyết định đầu tư, bố trí vốn cho dự án Đây là một quá trình kiểm tra thẩm định các nội dung cơ bản của dự án một cách độc lập, tách biệt với quá trình soạn thảo, lập dự án Thẩm định dự án tạo cơ sở vững chắc cho hoạt động đầu tư
có hiệu quả Các ý kiến kết luận rút ra từ quá trình thẩm định là cơ sở để chủ đầu tư, người quyết định đầu tư và các đơn vị liên quan phát hiện ra các vấn đề sai sót từ thẩm định dự án qua đó giúp dự án mang tính chính xác cao hơn Để góp phần quản lý tốt hoạt động đầu tư và xây dựng cần thiết phải quản lý tốt công tác chuẩn bị đầu tư trong
đó có lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư Thẩm định dự án đầu tư là một yêu cầu không thể thiếu và là cơ sở để quyết định đầu tư
Thẩm định dự án đầu tư giúp cho việc kiểm tra, kiểm soát Trên cơ sở hồ sơ dự án, cơ quan có chức năng thẩm định sẽ tiến hành kiểm tra tính hợp pháp, tính hợp lý, mức độ chuẩn xác của các nội dung được trình bày Đây là căn cứ quan trọng để có được những kết luận có độ tin cậy cao về dự án Thẩm định dự án đầu tư giúp cho việc sàng lọc dự án Với kỹ thuật phân tích, thẩm định được áp dụng khi xem xét các nội dung của dự án sẽ giúp cho việc lựa chọn những dự án có hiệu quả, có tính khả thi cao Công tác thẩm định dự án đầu tư giúp cho việc thực thi pháp luật Thông qua kiểm tra, kiểm soát, công tác thẩm định dự án sẽ xác định rõ những nội dung cần thực hiện, cần điều chỉnh của dự án, mặt khác qua đó cũng góp phần phân định rõ trách nhiệm, quyền hạn và phối hợp hài hòa giữa các đối tác tham gia dự án, đảm bảo việc chuẩn bị, thực hiện và vận hành dự án được thuận lợi Bên cạnh đó, công tác thẩm định dự án còn giúp cho các chủ thể tham gia dự án hoạt động và làm theo pháp luật
Thẩm định là việc kiểm tra, thẩm định của người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, cơ quan chuyên môn về xây dựng đối với những nội dung cần thiết trong quá trình chuẩn
bị và thực hiện dự án đầu tư xây dựng theo quy định, bao gồm việc thẩm định của người quyết định đầu tư, chủ đầu tư để quyết định đầu tư xây dựng và phê duyệt thiết
kế xây dựng; việc thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng để kiểm soát việc tuân thủ quy định pháp luật của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng
Trang 16Thẩm định hồ sơ thiết kế công trình xây dựng là bước quan trọng trong thẩm định dự
án đầu tư là một công cụ quản lý góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03/03/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng đã quy định cụ thể về thẩm quyền, nội dung, hồ sơ và quy trình thẩm định hồ sơ thiết kế và đây là những nội dung mới của Luật Xây dựng năm 2014 so với Luật Xây dựng năm 2003, đến nay là Luật số 62/2020/QH14 sửa đổi,
bổ sung một số điều của Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 03/2016/QH14, Luật số 35/2018/QH14 và Luật số 40/2019/QH14 nhằm kiểm soát các dự án đầu tư xây dựng theo nguyên tắc tiền kiểm của Nhà nước
Tóm lại, công tác thẩm định hồ sơ thiết kế công trình xây dựng đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động xây dựng góp phần tích cực trong công tác bảo đảm chất lượng
và hiệu quả của các dự án xây dựng công trình Xây dựng Vì vậy, để nghiên cứu tổng quan về công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng, cần phải nghiên cứu, thẩm định về công tác thẩm định hồ sơ thiết kế theo từng giai đoạn: thiết kế cơ sở trong Báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng sau thiết kế cơ sở Đã có nhiều công trình khi đưa vào sử dụng đã xảy ra một số sự cố, mà nguyên nhân chính là do chất lượng thiết
kế không được quản lý tốt Công tác thiết kế xây dựng công trình phải đảm bảo an toàn cho chính bản thân công trình đó và cho các công trình lân cận xung quanh; nhằm đảm bảo an toàn và thuận lợi trong quá trình thi công xây dựng, tránh để xảy ra các sự
cố về người và tài sản Đồng thời phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định hiện hành về quản lý chất lượng công trình của Nhà nước
▪ Phân loại dự án đầu tư xây dựng:
Dự án đầu tư xây dựng được phân loại theo quy định tại Điều 49 Luật Xây dựng năm
2014 được sửa đổi, bổ sung theo quy định tại khoản 8 Điều 1 của Luật số 62/2020/QH14, được quy định chi tiết nhằm quản lý các hoạt động xây dựng theo quy định tại Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03/03/2021 như sau:
Trang 17Theo công năng phục vụ của dự án, tính chất chuyên ngành, mục đích quản lý của công trình thuộc dự án, dự án đầu tư xây dựng được phân loại theo quy định tại Phụ lục IX Nghị định này
● Theo nguồn vốn sử dụng, hình thức đầu tư, dự án đầu tư xây dựng được phân loại gồm: dự án sử dụng vốn đầu tư công, dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công,
dự án PPP và dự án sử dụng vốn khác Dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn hỗn hợp gồm nhiều nguồn vốn nêu trên được phân loại để quản lý theo các quy định của Nghị định này như sau:
- Dự án sử dụng vốn hỗn hợp có tham gia của vốn đầu tư công được quản lý theo quy định của dự án sử dụng vốn đầu tư công; dự án PPP có sử dụng vốn đầu tư công được quản lý theo quy định của pháp luật về PPP;
- Dự án sử dụng vốn hỗn hợp bao gồm vốn nhà nước ngoài đầu tư công và vốn khác: trường hợp có tỷ lệ vốn nhà nước ngoài đầu tư công lớn hơn 30% hoặc trên 500 tỷ đồng trong tổng mức đầu tư thì được quản lý theo các quy định đối với dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công; trường hợp còn lại được quản lý theo quy định đối với dự án sử dụng vốn khác
● Trừ trường hợp người quyết định đầu tư có yêu cầu lập Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, dự án đầu tư xây dựng công trình chỉ cần yêu cầu lập Báo cáo kinh tế
- kỹ thuật đầu tư xây dựng gồm:
- Dự án đầu tư xây dựng sử dụng cho mục đích tôn giáo;
- Dự án đầu tư xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp có tổng mức đầu tư dưới 15
tỷ đồng (không bao gồm tiền sử dụng đất);
- Dự án đầu tư xây dựng có nội dung chủ yếu là mua sắm hàng hóa, cung cấp dịch vụ, lắp đặt thiết bị công trình hoặc dự án sửa chữa, cải tạo không ảnh hưởng đến an toàn chịu lực công trình có giá trị chi phí phần xây dựng dưới 10% tổng mức đầu tư và không quá 05 tỷ đồng (trừ dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư)
Trang 181.2 Thẩm định chung về công tác lập, thẩm định hồ sơ thiết kế công trình xây dựng ở Việt Nam
Thiết kế là một hoạt động thuộc lĩnh vực đầu tư và xây dựng mô tả hình dáng kiến trúc, nội dung kỹ thuật và tính kinh tế của các công trình xây dựng tương lai thích ứng với năng lực sản xuất sản phẩm hay dịch vụ và công dụng đã định Các văn bản, hồ sơ
đồ án thiết kế một công trình là một tài liệu kinh tế – kỹ thuật tổng hợp phản ánh ý đồ thiết kế thông qua các bản vẽ, các giải pháp kinh tế – kỹ thuật về công trình tương lai với những luận chứng, tính toán có căn cứ khoa học Thiết kế cơ sở là các tài liệu thể hiện trên thuyết minh và bản vẽ nhằm cụ thể hoá các yếu tố đã nêu trong nội dung cúa
dự án đầu tư Hổ sơ TKKT là các tài liệu thể hiện trên thuyết minh và các bản vẽ được phát triển trên cơ sở thiết kế trong hồ sơ dự án đầu tư được duyệt Hồ sơ TKKT phải đảm bảo đủ điều kiện để lập tổng dự toán, hồ sơ mời thầu và triển khai lập bản vẽ thi công Hồ sơ TKBVTC là bước thiết kế chi tiết, bao gồm các tài liệu thể hiện trên bản
vẽ được lập trên cơ sở TKKT đã được duyệt Hồ sơ TKBVTC phải thể hiện được các chi tiết kiến trúc, kết cấu, hệ thống kỹ thuật công trình và công nghệ để nhà thầu xây lắp thực hiện thi công
Chất lượng công tác thiết kế có vai trò quan trọng, quyết định hiệu quả của vốn đầu tư Trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chất lượng thiết kế quyết định việc sử dụng vốn đầu
tư tiết kiệm, hợp lý, kinh tế Nếu chất lượng của công tác thiết kế trong giai đoạn này không tốt dễ dẫn đến việc lãng phí vốn đầu tư, ảnh hưởng đến các giai đoạn thiết kế sau bởi các giai đoạn thiết kế sau đểu được phát triển trên cơ sở các thiết kế trước đó Trong giai đoạn thực hiện đầu tư, chất lượng công tác thiết kế có ảnh hưởng lớn đến chất lượng công trình tốt hay không tốt, an toàn hay không an toàn, tiết kiệm hay lãng phí, điều kiện thi công thuận lợi hay khó khăn, tiến độ thi công nhanh hay chậm… Giai đoạn này công tác thiết kế được coi có vai trò quan trọng nhất trong các giai đoạn của quá trình đầu tư
Trong giai đoạn khai thác dự án, chất lượng thiết kế có vai trò chủ yếu quyết định việc khai thác, sử dụng công trình an toàn, thuận lợi hay nguy hiểm khó khăn; chất lượng công trình tốt hay xấu; giá thành công trình cao hay thấp; tuổi thọ công trình có đảm bảo yêu cầu đề ra trong dự án không
Trang 19Tóm lại, thiết kế xây dựng là khâu quan trọng hàng đầu trong hoạt động đầu tư xây dựng Nó có vai trò chú yếu quyết định hiệu quả kinh tế – xã hội của dự án đầu tư Đồng thời thiết kế xây dựng góp phần tạo ra môi trường mới, một không gian thiên nhiên mới thoả mãn yêu cầu sán xuất, sinh hoạt và đời sống của con người cả về mặt vật chất lẫn tinh thần
Yêu cầu đối với thiết kê xây dựng công trình phải đảm bảo các yêu cầu chung sau đây:
– Phù hợp với quy hoạch xây dựng, cảnh quan, điều kiện tự nhiên và các quy định về kiến trúc, dự án đầu tư xây dựng công trình đã được duyệt
– Phù hợp với thiết kế công nghệ trong trường hợp dự án đầu tư xây dựng công trình
có thiết kế công nghệ
– Nền móng công trình phải đảm bảo bền vững, không bị lún nứt, biến dạng quá giới hạn cho phép làm ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình, và các công trình lân cận
– Nội dung thiết kế xây dựng công trình phải phù hợp với yêu cầu của từng bước thiết
kế, thoả mãn yêu cầu và chức năng sử dụng, bảo đảm mỹ quan, giá thành hợp lý – An toàn, tiết kiệm, phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng được áp dụng, các tiêu chuẩn về phòng, chống cháy nổ, bảo vệ môi trường và những tiêu chuẩn liên quan; đối với những công trình công cộng phải bảo đảm thiết kế theo tiêu chuẩn cho người tàn tật
– Đồng bộ trong từng công trình, đáp ứng yêu cầu vận hành; đồng bộ với các công trình liên quan
Đối với các công trình dân dụng và công trình công nghiệp thì ngoài các yêu cầu trên còn phải đảm bảo các yêu cầu sau đây:
– Kiến trúc công trình phải phù hợp với phong tục, tập quán và văn hoá, xã hội của từng vùng, từng địa phương
– An toàn cho người khi xảy ra sự cố; điều kiện an toàn thuận lợi, hiệu quả cho hoạt động chữa cháy, cứu nạn; bảo đảm khoảng cách giữa các công trình, sử dụng các vật
Trang 20liệu, trang thiết bị chống cháy để hạn chế tác hại của đám cháy đối với các công trình lân cận và môi trường xung quanh
– Các điều kiện tiện nghi, vệ sinh, sức khoẻ cho người sử dụng
– Khai thác tối đa thuận lợi và hạn chế bất lợi của thiên nhiên nhằm bảo đảm tiết kiệm năng lượng
Tổ chức công tác thiết kế công trình xây dựng
Một số nguyên tắc thiết kê công trình xây dựng
– Giải pháp thiết kế phải cụ thể hoá tốt nhất chủ trương đầu tư thể hiện ở bản dự án đầu tư của chủ đầu tư
– Giải pháp thiết kế phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội và đường lối phát triển chung của đất nước, có vận dụng tốt kinh nghiệm của nước ngoài
– Khi lập các phương án thiết kế phải xem xét toàn diện các mặt kỹ thuật, kinh tế – tài chính, thẩm mỹ, bảo vệ môi trường, an ninh quốc phòng Phải chú ý đến khả năng cải tạo và mở rộng sau này
– Khi lập dự án các phương án thiết kế phải giải quyết tốt các mối quan hệ giữa các mặt: tiện nghi, bền chắc, kinh tế và mỹ quan
– Phải tôn trọng trình tự chung của quá trình thiết kế là trước hết phải đi từ vấn đề chung và sau đó mới đi vào các vấn đề cụ thể
– Phải lập một số phương án để so sánh và lựa chọn phương án tốt nhất
– Phải đảm bảo tính đồng bộ và hoàn chỉnh của giải pháp thiết kế, đảm bảo mối quan
hệ ăn khớp giữa các bộ phận của thiết kế, giữa thiết kế và thực hiện xây dựng trên thực
tế
– Phái tận dụng các thiết kế mẫu để giảm chi phí thiết kế
– Phải dựa trên các tiêu chuẩn, định mức thiết kế có cơ sở khoa học và tiến bộ, xác định đúng mức độ hiện đại của công trình xây dựng
Trang 21– Phải cố gắng rút ngắn thời gian thiết kế để công trình thiết kế xong khỏi bị lạc hậu Thiết kế xây dựng gồm các bước: Thiết kế sơ bộ (trường hợp lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi), thiết kế cơ sở (trong hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi), thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và các bước thiết kế khác (nếu có) theo thông lệ quốc tế do người quyết định đầu tư quyết định khi quyết định đầu tư dự án
Dự án đầu tư xây dựng gồm một hoặc nhiều loại công trình, mỗi loại công trình có một hoặc nhiều cấp công trình Tùy theo loại, cấp của công trình và hình thức thực hiện dự
án, việc quy định số bước thiết kế xây dựng công trình do người quyết định đầu tư quyết định, cụ thể như sau:
- Thiết kế một bước là thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đối với công trình có yêu cầu lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng;
- Thiết kế hai bước gồm thiết kế cơ sở và thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đối với công trình phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi;
- Thiết kế ba bước gồm thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đối với công trình phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi, có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật và điều kiện thi công phức tạp;
- Thiết kế theo các bước khác (nếu có) theo thông lệ quốc tế
Công trình thực hiện trình tự thiết kế xây dựng từ hai bước trở lên thì thiết kế bước sau phải phù hợp với các nội dung, thông số chủ yếu của thiết kế ở bước trước
Trường hợp thiết kế ba bước, nếu nhà thầu thi công xây dựng có đủ năng lực theo quy định của pháp luật thì được phép thực hiện bước thiết kế bản vẽ thi công
Tuỳ theo tính chất, quy mô của từng loại công trình, thiết kế xây dựng công trình có thể lập một bước, hai bước hoặc ba bước như sau:
– Thiết kế một bước là thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đối với các công trình quy định chỉ phải lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật Theo quy định tại Nghị định số 15/2021/NĐ-CP; dự án đầu tư xây dựng công trình chỉ cần yêu cầu lập Báo cáo kinh tế
- kỹ thuật đầu tư xây dựng gồm:
Trang 22+ Công trình xây dựng sử dụng cho mục đích tôn giáo;
+ Công trình xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp có tổng mức đầu tư dưới 15 tỷ đồng (không bao gồm tiền sử dụng đất)
– Thiết kế hai bước bao gồm bước thiết kế cơ sở và bước thiết kế bản vẽ thi công được
áp dụng đối với các công trình quy định phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi
– Thiết kế ba bước bao gồm bước thiết kế cơ sở, bước thiết kế kỹ thuật và bước thiết
kế bản vẽ thi công áp dụng đối với các công trình quy định phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi và có quy mô lớn, phức tạp
Đối với các công trình phải thực hiện thiết kế hai bước trở lên, các bước thiết kế tiếp theo chỉ được triển khai thực hiện trên cơ sở bước thiết kế trước dã được duyệt Việc thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi được thực hiện đối với toàn bộ dự án, từng dự
án thành phần, từng công trình xây dựng hoặc một số công trình xây dựng theo giai đoạn thực hiện, phân kỳ đầu tư của dự án nhưng phải đảm bảo tính thống nhất, đồng
bộ giữa các kết quả thẩm định và phù hợp với tiến độ dự án tại quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư của dự án Trừ dự án quan trọng quốc gia sử dụng vốn đầu tư công, dự án do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư, thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi của cơ quan chuyên môn về xây dựng đối với dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn đầu tư công, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định đối với dự án thuộc chuyên ngành quản lý theo quy định
Nhìn chung, công tác thẩm định thiết kế xây dựng từ khi Luật Xây dựng 2014 ra đời cùng với đó là hàng loạt các thông tư nghị định hướng dẫn mới được ban hành tuy vẫn còn một số nội dung còn chồng chéo và chưa rõ nhưng nhìn chung chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư, thiết kế và dự toán xây dựng, trong những năm gần đây ngày càng được nâng cao rõ rệt, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội và mục đích của công việc cũng như những người quản lý nhà nước Đến nay là Luật số 62/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 03/2016/QH14, Luật số 35/2018/QH14 và Luật số 40/2019/QH14 Các dự án đầu tư được thẩm định đều được tổ chức nghiên cứu thẩm
Trang 23định theo đúng trình tự luật pháp, đảm bảo thời gian theo quy định đáp ứng yêu cầu của các cấp phê duyệt dự án Trong những năm qua công tác thẩm định được thực hiện nghiêm túc những quy định của Nhà nước trong việc áp dụng các quy định, thể chế vào công tác thẩm định Luôn luôn thực hiện nghiêm khắc các trường hợp tư vấn không đủ năng lực thực hiện Những công trình được thẩm định là các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật, ngông nghiệp, giao thông,… với mục tiêu chính là nhằm phục vụ lợi ích cho sự phát triển kinh tế xã hội
1.2.1 Thẩm định hồ sơ thiết kế cơ sở
Thiết kế cơ sở là thiết kế được lập trong Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng trên cơ sở phương án thiết kế được lựa chọn, thể hiện được các thông số kỹ thuật chủ yếu phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, là căn cứ để triển khai các bước thiết kế tiếp theo
Thiết kế cơ sở không giống như một bản thiết kế nhà, hay thiết kế thời trang bình thường Trong hoạt động xây dựng, được chia thành nhiều giai đoạn thiết kế khác nhau Trong đó không thể không kể đến thiết kế cơ sở, đó chính là bản thiết kế mở đầu phát súng cho hoạt động xây dựng Theo đó, thiết kế cơ sở được hiểu là thiết kế bắt buộc phải lập trong các báo cáo nghiên cứu về tính khả thi của xây dựng Thiết kế cơ
sở được hình thành trên việc thông qua các con số của thông số kỹ thuật phù hợp với những tiêu chuẩn đề ra để triển khai cho những việc tiếp theo trong hoạt động xây dựng
Thiết kế cơ sở được là một giai đoạn vô cùng quan trọng trong việc đạt được mục tiêu của dự án xây dựng Thiết kế cơ sở là bước cần thiết để sao cho thiết kế phù hợp với công trình và đảm bảo sự đồng nhất giữa các công trình và quá trình khai thác sử dụng công trình
Đối với những thiết kế cơ sở, sau khi hoàn thành xong sẽ được đem ra hội đồng thẩm định để thẩm định chất lượng công trình Trong quá trình thẩm định này đơn vị có thẩm quyền quyết định đến dự án công trình còn phụ thuộc vào hai yếu tố chính là đơn
vị chủ trì và loại hình dự án xây dựng
Trang 24Đối với từng dự án xây dựng khác nhau thì sẽ có những đơn vị thẩm định khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tính chất công trình Đối với những công trình có tính chất đặc biệt thì cơ quan chủ trì công trình đó sẽ là cơ quan có thẩm quyền thẩm định, như:
- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thẩm định đối với dự án do Thủ tướng Chính phủ giao; dự án nhóm A; dự án nhóm B do người đứng đầu cơ quan trung ương của tổ chức chính trị, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan trung ương của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và của tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi là cơ quan trung ương) quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư; dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính từ 02 tỉnh trở lên; dự án nhóm
C thuộc chuyên ngành quản lý, do Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành (mà
cơ quan chuyên môn về xây dựng này trực thuộc) quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư;
- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm định đối với
dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của tỉnh; trừ dự án quy định trên
và dự án có yêu cầu lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng;
- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh thẩm định đối với dự án do Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư
Đối với dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định đối với dự án từ nhóm B trở lên, dự án có công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng thuộc chuyên ngành quản lý theo quy định, cụ thể:
- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thẩm định đối với dự án do Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư; dự án nhóm A; dự án nhóm B do người đứng đầu cơ quan trung ương, người đứng đầu tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước do Thủ tướng Chính phủ
Trang 25quyết định thành lập quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư; dự
án có công trình cấp đặc biệt, cấp I; dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính từ 02 tỉnh trở lên; dự án nhóm C thuộc chuyên ngành quản lý, do Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành (mà cơ quan chuyên môn về xây dựng này trực thuộc) quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư;
- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm định đối với
dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của tỉnh;
- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh thẩm định đối với dự án do Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư
Đối với dự án PPP, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định đối với dự án thuộc chuyên ngành quản lý theo quy định, cụ thể:
- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thẩm định đối với dự án do Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư;
dự án do người đứng đầu cơ quan trung ương, Thủ trưởng cơ quan khác theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư phê duyệt dự án hoặc phân cấp, ủy quyền phê duyệt dự án; dự án có công trình cấp đặc biệt, cấp I; dự án được đầu
tư xây dựng trên địa bàn hành chính từ 02 tỉnh trở lên;
- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm định đối với
dự án PPP được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của tỉnh, trừ dự án quy định tại điểm a khoản này
Đối với dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn khác, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định đối với dự án quy mô lớn, dự án có công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng thuộc chuyên ngành quản lý theo quy định, cụ thể:
- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thẩm định đối với dự án do Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư; dự án nhóm A; dự án đầu tư xây dựng có công trình cấp đặc biệt, cấp I;
dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của 02 tỉnh trở lên;
Trang 26- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm định đối với
dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của tỉnh;
Đối với dự án có công năng phục vụ hỗn hợp, thẩm quyền thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng được xác định theo chuyên ngành quản lý đối với công năng phục vụ của công trình chính của dự án hoặc công trình chính có cấp cao nhất trong trường hợp dự án có nhiều công trình chính
Như đã thấy tầm quan trọng của việc thiết kế cơ sở; tùy thuộc vào mỗi công trình với quy mô khác nhau thì sẽ có những cơ quan thẩm định khác nhau chứ không nhất thiết phải là một cơ quan duy nhất Như vậy để đảm bảo cho quá trình thực hiện thẩm định
và thẩm định chuyên môn tốt hơn, vì những công trình và cơ quan thẩm định sẽ ít nhiều có liên quan
Nói chung, việc thẩm định và thẩm định thiết kế cơ sở cũng chính là việc đảm bảo cho công trình được thực hiện đúng tiến độ và đảm bảo an toàn với người dân
Người đề nghị thẩm định có trách nhiệm chuẩn bị hồ sơ trước khi trình thẩm định dự
án và thiết kế cơ sở:
- Đối với dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước: Hồ sơ trình thẩm định được gửi đến
cơ quan chuyên môn về xây dựng theo phân cấp để thấm định Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng;
- Đối với dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách: Hồ sơ trình thẩm định được gửi đến cơ quan chuyên môn về xây dựng theo phân cấp để thẩm định thiết kế cơ sở (hoặc thiết kế bản vẽ thi công, dự toán xây dựng công trình đổi với dự án có yêu cầu lập Báo cáo kinh tế-kỹ thuật) và đến cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định đầu tư để thẩm định các nội dung khác của Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo kinh
tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng, thiết kế công nghệ (nếu có);
- Đối với dự án sử dụng vốn khác: Hồ sơ trình thẩm định được gửi đến cơ quan chuyên môn về xây dựng theo phân cấp để thẩm định thiết kế cơ sở đối với dự án đầu tư xây dựng có công trình cấp đặc biệt, cấp I, công trình công cộng, công trình có ảnh hưởng lớn đến cảnh quan, môi trường và an toàn cộng đồng Cơ quan chuyên môn trực thuộc
Trang 27người quyết định đầu tư thấm định các nội dung khác của Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng, thiết kế công nghệ (nếu có);
- Đối với các dự án còn lại không thuộc đối tượng thẩm định của cơ quan chuyên môn
về xây dựng, cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định đầu tư thẩm định toàn
bộ các nội dung của Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng
Cơ quan thẩm định tổ chức thực hiện thẩm định theo trình tự quy định:
Người yêu cầu thẩm định nộp hồ sơ (hồ sơ gốc) cho cơ quan thẩm định để tổ chức giám định Trong trường hợp cần lấy ý kiến của cơ quan, tổ chức có liên quan thì cơ quan thẩm định yêu cầu thẩm định viên hoàn thiện hồ sơ về nội dung lấy ý kiến Hồ sơ yêu cầu điều tra phải bảo đảm tính hợp pháp, phù hợp với nội dung yêu cầu điều tra
Hồ sơ gửi trưng cầu thẩm định được coi là hợp lệ khi bảo đảm nội dung quy định rõ ràng, được trình bày bằng tiếng Việt hoặc song ngữ (ngôn ngữ chính là tiếng Việt) và được người yêu cầu thẩm định xác nhận
Cơ quan thẩm định có trách nhiệm tiếp nhận, xác minh tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ
đã trình để điều tra, cơ quan thẩm định có trách nhiệm thẩm định và gửi văn bản yêu cầu bổ sung hồ sơ đã trình hướng dẫn cho người nộp hồ sơ hồ sơ thẩm định theo quy định Việc thẩm định được thực hiện khi cơ quan thẩm định nhận đủ hồ sơ hợp lệ Trong quá trình đánh giá, cơ quan thẩm định có quyền: Yêu cầu cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp thông tin, tài liệu, số liệu cần thiết để hỗ trợ cho việc đánh giá; mời các tổ chức, cá nhân có chuyên môn, năng lực và kinh nghiệm phù hợp tham gia đánh giá; yêu cầu chủ đầu tư trực tiếp lựa chọn tổ chức tư vấn thẩm định để thực hiện thẩm định hoặc xem xét sử dụng kết quả thẩm định do chủ đầu tư cung cấp; yêu cầu nhà đầu
tư giải trình, làm rõ các nội dung liên quan đến việc định giá khi cần thiết; đình chỉ việc thẩm định và thông báo ngay cho người yêu cầu thẩm định những sai sót, sai sót
về phương pháp tính toán, tải trọng, mô tả phương án, sơ đồ, v.v kết luận của chuyên môn Trong trường hợp không thể khắc phục được những sai sót nêu trên trong thời hạn hai mươi ngày thì cơ quan thẩm định dừng việc thẩm định và người yêu cầu thẩm định trình để thẩm định lại theo yêu cầu
Trang 28Kết quả thẩm định phải bao gồm bản đánh giá, kết luận về mức độ hài lòng đối với từng nội dung thẩm định và tất cả các nội dung gửi thẩm định theo mẫu quy định; các khuyến nghị đối với các nhà quyết định đầu tư và các nhà đầu tư Nội dung cơ quan thẩm định xem xét, đánh giá: Việc thẩm định sự phù hợp, mức độ đáp ứng chủ trương đầu tư, yêu cầu, lập dự án, thiết kế cơ sở và các tiêu chí đáp ứng phản ánh nhu cầu đầu
tư xây dựng, tính khả thi của dự án và hiệu quả thẩm định dự án, cơ sở thiết kế; thẩm định mức độ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ và nội dung của thiết kế, dự toán xây dựng công trình phục vụ cho việc thẩm định thiết kế, dự toán xây dựng công trình; xem xét, cập nhật kết quả kiểm toán phục vụ công tác đánh giá, tư vấn về phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường và ý kiến tư vấn của các cơ quan, tổ chức có liên quan (nếu có)
Cơ quan thẩm định có trách nhiệm thông báo kết quả thẩm định cho người yêu cầu thẩm định bằng thư trực tiếp hoặc qua đường bưu điện Hồ sơ gửi trưng cầu thẩm định sau khi chỉnh lý, hoàn thiện được cơ quan thẩm định kiểm tra và đóng dấu thẩm định vào một bộ hồ sơ Người trưng cầu thẩm định phải nộp bản chụp (bản photocopy hoặc tệp PDF) tài liệu đã được đóng dấu thẩm định cho cơ quan giám định
Kết thúc thẩm định , cơ quan thẩm định có trách nhiệm: Lưu, giữ: Biên bản thẩm định
; phát hiện của các tổ chức, cá nhân tham gia đánh giá; văn bản góp ý của các cơ quan,
tổ chức có liên quan; Thông báo kết quả đánh giá; bản sao tài liệu có đóng dấu thẩm định ; trả lại cho người yêu cầu thẩm định tất cả các tài liệu đã nộp để giám định, ngoại trừ các tài liệu lưu trữ nêu trên
1.2.2 Thẩm định hồ sơ thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở:
Các thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở bao gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể (Front - End Engineering Design, gọi là thiết kế FEED), thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản
vẽ thi công và các thiết kế khác (nếu có) theo thông lệ quốc tế
Thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở của cơ quan chuyên môn về xây dựng, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định bước thiết kế xây dựng đối với các công trình xây dựng sau:
- Công trình xây dựng sử dụng vốn đầu tư công;
Trang 29- Công trình xây dựng sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công thuộc dự án có quy mô nhóm B trở lên hoặc công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng;
- Công trình, xây dựng thuộc dự án PPP;
- Công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng sử dụng vốn khác được xây dựng tại khu vực không có quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn
Đối với công trình xây dựng dựng sử dụng vốn đầu tư công, công trình xây dựng sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công thuộc dự án có quy mô nhóm B trở lên hoặc công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng và công trình xây dựng thuộc dự án PPP thành phần sử dụng vốn đầu tư công
1.2.2.1 Hồ sơ thiết kế kỹ thuật
Thiết kế kỹ thuật là thiết kế cụ thể hóa thiết kế cơ sở Sau khi dự án đầu tư xây dựng công trình được phê duyệt Nhằm thể hiện đầy đủ các giải pháp, thông số kỹ thuật và vật liệu sử dụng phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng Là cơ sở để triển khai thiết kế bản vẽ thi công
Thiết kế kỹ thuật bản chất là một bản thiết kế chi tiết kỹ thuật, tuy nhiên nó cũng là một công đoạn để tạo ra một kế hoạch chi tiết kỹ thuật sẽ hướng dẫn thực hiện Thiết
kế kỹ thuật là bước tiếp theo sau khi các kiến trúc sư thực hiện thiết kế cơ sở Đối với thiết kế kỹ thuật, nó sẽ cho phép người đọc biết được dự án xây dựng này sẽ có những yếu tố kỹ thuật nào cũng như các vật liệu sử dụng ở từng chi tiết khác nhau Nó là bản
vẽ xây dựng quy mô vào lộ trình từ ngày đầu tiên, nhưng không có kỹ thuật quá mức
Để thực hiện được một bản thiết kế kỹ thuật phải cần có kinh nghiệm, sự nghiên cứu
và siêng năng vào việc lập kế hoạch và thực hiện phát triển phần mềm của các kỹ sư Thiết kế kỹ thuật giống như là xương sống của công việc dựa trên dự án Bởi vì với thiết kế kỹ thuật có thể xuất hiện ở bất kỳ quá trình làm việc nào với các khách hàng
có quy mô khác nhau và trong các ngành công nghiệp khác nhau Tuy nhiên trong một
số trường hợp không có đội ngũ kỹ thuật riêng, nên phải linh hoạt khi xử lý các vấn đề
cơ sơ lồng ghép trong cả kỹ thuật
Trang 30Các khía cạnh và vai trò của thiết kế kỹ thuật
- Kiến trúc tham chiếu: Bản thiết kế kỹ thuật cho bất kỳ triển khai hệ thống thành công nào, kiến trúc tham chiếu đặt nền tảng cho lắp ráp giải pháp và đóng vai trò là bằng chứng cho thấy thiết kế kỹ thuật là hợp lệ Một bản vẽ thiết kế kỹ thuật sẽ gồm có 3 chức năng sau:
- Khả năng thích ứng: Dự đoán tương lai luôn luôn có thể, nhưng việc chọn một thiết
kế có thể thích ứng với các yêu cầu mới, xu hướng mới và tích hợp với các công nghệ mới thường là, và điều đó bắt buộc phải làm như vậy
- Tự động hóa: Từ tự động mở rộng quy mô cho đến xoay vòng tệp, chìa khóa cho một
hệ thống hiệu quả và có thể quản lý là tự động hóa Xác định và nhúng các công cụ phù hợp để tự động hóa trong quá trình thiết kế giúp loại bỏ các lý do để gửi chúng sau này
Để thực hiện được đầy đủ 3 chức năng này thì nhà thiết kế phải trình bày được những nội dung sau trong một hồ sơ thiết kế kỹ thuật để gửi đến khách hàng gồm:
- Phần thuyết trình: phần này, kiến trúc sư sẽ trình bày các lý do, mục đích và ý tưởng thiết kế của mình làm sao thuyết phục được khách hàng đây là dự án khả thi
- Phần bản vẽ: đây là phần chính của cả hồ sơ thiết kế kỹ thuật Phần bản vẽ được xem
là gần chi tiết nhất so với bản vẽ thi công cuối cùng Nó sẽ được tính toán và chia tỷ lệ một cách chính xác sao cho những yếu tố kỹ thuật chất liệu được thể hiện rõ nhất
- Phần dự đoán: là phần kiến trúc sư dự đoán các khó khăn, vướng mắc cũng như các vấn đề phát sinh khác Trong phần này có thể đưa ra biện pháp khắc phục hoặc không Quá trình hoàn thành thiết kế và xây dựng một tòa nhà thường được chia thành các giai đoạn đáng chú ý Điều này có thể hữu ích trong việc thiết lập các mốc quan trọng
để nộp báo cáo tiến độ, chuẩn bị thông tin để phê duyệt, cổng khách hàng và để thực hiện thanh toán Tuy nhiên, có rất nhiều sự mơ hồ giữa việc đặt tên các giai đoạn và định nghĩa về các giai đoạn riêng biệt bao gồm và điều quan trọng là các tài liệu bổ
Trang 31nhiệm phải làm rõ chính xác các hoạt động nằm trong giai đoạn nào và mức độ chi tiết nào được yêu cầu
Giai đoạn thiết kế kỹ thuật xây dựng dự án
Nói chung, cụm từ thiết kế kỹ thuật, nói đến các hoạt động của dự án diễn ra sau khi thiết kế chi tiết đã được hoàn thành, nhưng trước khi hợp đồng xây dựng được đấu thầu hoặc bắt đầu xây dựng
Tuy nhiên, ngày càng tăng, thiết kế kỹ thuật có thể tiếp tục thông qua việc chuẩn bị thông tin sản xuất và tài liệu đấu thầu và ngay cả trong quá trình xây dựng, đặc biệt khi các khía cạnh của thiết kế kỹ thuật được thực hiện bởi các nhà thầu phụ chuyên nghiệp
Nhà thiết kế chính phối hợp chuẩn bị thiết kế kỹ thuật Vì điều này có thể liên quan đến thiết kế không chỉ bởi đội ngũ thiết kế cốt lõi của khách hàng mà còn bởi các nhà thầu phụ chuyên gia, nên có thể tổ chức cuộc họp khởi động của một nhà thầu chuyên gia vào đầu giai đoạn Một ma trận trách nhiệm thiết kế có thể giúp phân bổ các nhiệm
vụ thiết kế giữa các thành viên trong nhóm dự án và trong các dự án phức tạp, có thể cần phải chỉ định một điều phối viên thiết kế chịu trách nhiệm điều phối và tích hợp các khía cạnh khác nhau của thiết kế kỹ thuật
Có một số kỹ năng trong việc thiết lập thứ tự để thực hiện thiết kế kỹ thuật Đến cuối giai đoạn, thiết kế và thông số kỹ thuật của kiến trúc, kết cấu và dịch vụ cơ khí phải
mô tả tất cả các thành phần chính của công trình và cách chúng khớp với nhau, mọi công việc được chỉ định phải được xác định và cần có đủ thông tin cho các ứng dụng
để phê duyệt theo luật định được hoàn thành Bảng dữ liệu phòng cũng có khả năng đã được chuẩn bị cùng với các thông số kỹ thuật phác thảo
Thẩm định thường xuyên nên được thực hiện trong giai đoạn để thẩm định trình tự xây dựng, khả năng xây dựng, các giao diện giữa các yếu tố khác nhau của thiết kế, chương trình dự án và rủi ro
1.2.2.2 Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công
Trang 32Thiết kế bản vẽ thi công là thiết kế thể hiện đầy đủ các thông số kỹ thuật, vật liệu sử dụng và chi tiết cấu tạo phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, bảo đảm đủ điều kiện để triển khai thi công xây dựng công trình
Bản vẽ thi công là bản vẽ được sử dụng trong quá trình xây dựng công trình, bản vẽ thi công chính là giai đoạn cuối cùng của quy trình thiết kế một công trình xây dựng Sau khi được chủ đầu tư quyết định phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công làm cơ sở để triển khai thực hiện
Bản vẽ thi công là một phần của hồ sơ thiết kế thi công Nội dung của bản vẽ thi công gồm có dự toán cùng bóc tách khối lượng Nó có công dụng giúp kiến trúc sư, kỹ sư cùng những bộ phận liên quan dễ dàng hơn trong việc tính toán khối lượng nguyên liệu, dự toán kinh phí xây dựng cho toàn bộ công trình
Đối với bộ phận kỹ sư thiết kế, bản vẽ thi công chính là phần cụ thể hóa của bản vẽ thiết kế thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật Nhờ vào bản vẽ thi công mà đơn vị giám sát
dễ quản lý số lượng cũng như tiến độ công trình
Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công gồm có hai phần chính là bản vẽ kiến trúc và bộ hồ sơ thi công Bản vẽ kiến trúc giúp chủ đầu tư hình dung được tổng thể công trình trước khi được hoàn thiện
Trong hợp đồng xây dựng trọn gói sẽ gồm có bản vẽ thi công và các chi tiết liên quan đến bản vẽ Các chi tiết này thể hiện chi tiết vị trí, kích thước, các bộ phận, vật liệu xây dựng,… Tất cả các bản vẽ đều được sắp xếp đầy đủ trong hồ sơ thiết kế thi công xây dựng của một dự án đầu tư xây dựng công trình
1.3 Trách nhiệm của các chủ thể đối với chất lượng hồ sơ thiết kế công trình Xây dựng
1.3.1 Trách nhiệm của người quyết định đầu tư
Yêu cầu chủ đầu tư thực hiện đúng quy trình thẩm định phù hợp với quy mô, nguồn vốn sử dụng của dự án, loại và cấp công trình xây dựng Đối với dự án sử dụng vốn hỗn hợp, người quyết định đầu tư xác định loại nguồn vốn sử dụng để làm cơ sở thực hiện trình, thẩm định , phê duyệt dự án và thiết kế, dự toán xây dựng công trình
Trang 33Phân công, kiểm tra việc thực hiện công tác thẩm định của cơ quan chuyên môn trực thuộc
Phê duyệt hoặc ủy quyền phê duyệt dự án và thiết kế, dự toán xây dựng công trình theo quy định của pháp luật
1.3.2 Trách nhiệm của chủ đầu tư
Trình thẩm định dự án, thiết kế cơ sở và thiết kế, dự toán xây dựng công trình theo quy định của Thông tư này; tổ chức thẩm định làm cơ sở xem xét, phê duyệt thiết kế bản
vẽ thi công, dự toán xây dựng công trình đối với trường hợp thiết kế ba bước
Kiểm tra, soát xét và chịu trách nhiệm trước cơ quan thẩm định và pháp luật về tính pháp lý, nội dung của hồ sơ trình thẩm định ; giải trình, hoàn thiện hồ sơ trình thẩm định theo yêu cầu của cơ quan thẩm định
Lựa chọn trực tiếp tư vấn có đủ Điều kiện năng lực để thực hiện công tác thẩm định phục vụ thẩm định và chịu trách nhiệm kiểm tra nội dung công tác thẩm định của tư vấn đáp ứng yêu cầu thẩm định
Lưu trữ hồ sơ theo quy định
1.3.3 Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức thẩm định
Tổ chức thẩm định dự án và thiết kế, dự toán xây dựng công trình theo quy định Tuân thủ quy định về quyền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức thẩm định theo quy định của Luật Xây dựng
Báo cáo, giải trình về công tác thẩm định theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi cần thiết
Lưu trữ hồ sơ, tài liệu cần thiết có liên quan đến công tác thẩm định theo quy định
1.3.4 Trách nhiệm của tổ chức tư vấn xây dựng
Tuân thủ các quyền và nghĩa vụ của tư vấn xây dựng được quy định tại Luật Xây dựng khi lập, thẩm định dự án, thiết kế cơ sở và thiết kế, dự toán xây dựng công trình
Trang 34Cung cấp đầy đủ hồ sơ và giải trình, chỉnh sửa nội dung hồ sơ trình thẩm định theo yêu
cầu của chủ đầu tư và cơ quan thẩm định
Hình 1 2 Trình tự lập, thẩm định dự án
Xác định phương
án kiến trúc (thi tuyển, tuyển chọn)
Lựa chọn nhà thầu tư vấn khảo
sát, thiết kế
Thẩm duyệt PCCC
Thỏa thuận đấu nối điện, nước
Thẩm định phương án, tiền khả thi
Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
Báo cáo KTKT hoặc Báo cáo NCKT
Thiết kế KT, TK
BVTC, dự toán
Đánh giá tác động môi trường
Thẩm tra thiết kế,
dự toán
Thiết kế cơ sở
Trinh thẩm định thiết kế xây dựng
Cấp Giấy phép xây dựng
Trang 35KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình là công tác rất quan trọng và rất cần thiết trong quá trình thực hiện một dự án đầu tư xây dựng Một dự án dù được chuẩn bị kỹ càng, phân tích chất lượng đến đâu cũng còn tồn tại những khiếm khuyết và sai sót trong quá trình lập dự án
Trước khi Luật Xây dựng 2014 được ban hành và điều chỉnh, bổ sung năm 2020, các
dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thẩm định
dự án do mình quyết định đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư là đầu mối tổ chức thẩm định
dự án Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã tổ chức thẩm định dự án do mình quyết định đầu tư, đầu mối thẩm định dự án là đơn vị có chức năng quản lý kế hoạch ngân sách trực thuộc người quyết định đầu tư; còn đối với các dự án đầu tư từ nguồn vốn khác được giao cho các chủ đầu tư thuê tư vấn thẩm định , sau đó trình cơ quan không
có chuyên môn về xây dựng thẩm định , phê duyệt; Cơ quan chuyên môn về xây dựng
về xây dựng chỉ tham gia ý kiến thiết kế cơ sở, điều này dẫn đến dự án đầu tư tràn lan, không hiệu quả, lãng phí, mất an toàn, sự cố công trình…
Sau khi Luật Xây dựng năm 2014 có hiệu lực thi hành, rồi Luật số 62/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 03/2016/QH14, Luật số 35/2018/QH14 và Luật số 40/2019/QH14, và tiếp theo đó Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03/03/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng; đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách thì cơ quan chuyên môn về xây dựng theo phân cấp (là các Sở Xây dựng, Giao thông Vận tải, Nông nghiệp Phát triển nông thôn, Công thương và Phòng có chức năng quản lý xây dựng thuộc UBND cấp huyện) có trách nhiệm chủ trì tổ chức thẩm định nội dung dự án; các dự án đầu tư từ nguồn vốn khác thì chủ đầu tư lập hồ sơ trình cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định thiết kế cơ
sở, làm cơ sở chủ đầu tư phê duyệt dự án, điều này sẽ giúp cho các dự án đầu tư xây dựng có hiệu quả cao hơn, quản lý chất lượng công trình đảm bảo hơn
Trang 36Tác giả đã giới thiệu tổng quan về công tác thẩm định hồ sơ thiết kế công trình xây dựng; nêu mục đích, vai trò của công tác thẩm định thiết kế công trình xây dựng và ý nghĩa của việc nâng cao công tác quản lý chất lượng thẩm định Từ những tồn tại về công tác thẩm định hiện nay, tác giả sẽ tiếp tục phân tích từ thực trạng để đề xuất hướng nghiên cứu của luận văn là các giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định các công trình hạ tầng kỹ thuật tại sở xây dựng Khánh hòa
Trang 37CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CÔNG TÁC CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT ĐÔ THỊ
2.1 Quy định của Pháp luật về công tác thẩm định hồ sơ thiết kế
Công tác thẩm định hồ sơ thiết kế được căn cứ một số cơ sở pháp lý, trước hết phải nêu là Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2014 [1] Luật Xây dựng có vai trò quan trọng trong lĩnh vực hoạt động đầu tư xây dựng, bao gồm 10 chương, 168 điều quy định về hoạt động đầu tư xây dựng từ quy hoạch xây dựng, dự án đầu tư xây dựng đến khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, quản lý dự án, quản lý chất lượng công trình, bảo hành, bảo trì công trình xây dựng,… đối với tất cả các dự án đầu tư xây dựng sử dụng các nguồn vốn khác nhau Nay để hoàn thiện hơn đối với lĩnh vực hoạt động xây dựng, Quốc hội đã thông qua Luật Xây dựng số 62/2020/QH14 [2] sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng số 50/2014/QH13
đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 03/2016/QH14, Luật số 35/2018/QH14 và Luật số 40/2019/QH14
Đồng thời Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03/03/2021 [3] của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng thay thế Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/06/2015 về Quản lý dự án đầu tư xây dựng và Nghị định số 42/2017/NĐ-CP ngày 05/4/2017, Nghị định số 100/2018/NĐ-
CP ngày 16/7/2018 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của của Nghị định
số 59/2015/NĐ-CP
Nghị định số 15/2021/NĐ-CP nêu rõ, khi đầu tư xây dựng công trình phải có giải pháp
kỹ thuật và biện pháp quản lý nhằm sử dụng hiệu quả năng lượng, tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường Nhà nước khuyến khích xây dựng, phát triển và thẩm định , chứng nhận công trình hiệu quả năng lượng, công trình tiết kiệm tài nguyên, công trình xanh Khuyến khích áp dụng mô hình thông tin công trình (gọi tắt là BIM), giải pháp công nghệ số trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình Người quyết định đầu tư quyết định việc áp dụng BIM, giải pháp công nghệ số khi quyết định
dự án đầu tư xây dựng; ngoài ra, Nghị định số 15/2021/NĐ-CP còn nêu rõ quy định về
Trang 38áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài (gọi chung là tiêu chuẩn nước ngoài); tiêu chuẩn cơ sở; vật liệu và công nghệ mới trong hoạt động xây dựng
Nghị định số 15/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu
tư xây dựng, theo đó có công tác lập, thẩm định , phê duyệt và thực hiện dự án đầu tư; kết thúc xây dựng đưa công trình của dự án vào khai thác sử dụng; hình thức và nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng Phạm vi điều chỉnh của Nghị định là các cơ quan,
tổ chức, cá nhân trong nước; tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động đầu tư xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam Nghị định quy định rõ hơn về nguyên tắc cơ bản của quản lý
dự án đầu tư xây dựng, đó là: Dự án đầu tư xây dựng được quản lý thực hiện theo kế hoạch, chủ trương đầu tư và phù hợp với quy định của pháp luật có liên quan; quy định
rõ trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước, trách nhiệm, quyền hạn của người quyết định đầu tư, của chủ đầu tư và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến thực hiện các hoạt động đầu tư xây dựng của dự án; việc quản lý thực hiện dự án phải phù hợp với loại hình nguồn vốn sử dụng để đầu tư xây dựng, trong đó quản lý chặt chẽ, toàn diện, theo đúng trình tự đối với các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước để bảo đảm mục tiêu đầu tư, chất lượng, tiến độ thực hiện, tiết kiệm chi phí
và đạt được hiệu quả dự án Đối với các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn khác được Nhà nước quản lý về mục tiêu, quy mô đầu tư và các tác động của dự án đến cảnh quan, môi trường, an toàn cộng đồng và quốc phòng, an ninh Nghị định tập trung vào thực hiện cải cách hành chính; đẩy mạnh phân công, phân cấp theo thẩm quyền; nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư; điều kiện, năng lực hành nghề tư vấn hoạt động xây dựng
Thay thế cho Nghị định số 46/2015/NĐ-CP ngày 12/5/2015 về Quản lý chất lượng và Bảo trì công trình xây dựng, Chính phủ ban hành Nghị định số 06/2021/NĐ-CP ngày 26/01/2021 [4] của Chính phủ Quy định chi tiết một số nội dung về Quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng Trên cơ sở căn cứ các nội dung Luật Xây dựng 2014 và Luật sửa đổi, bổ sung Luật xây dựng năm 2020 và kết quả tổng kết quá trình thực hiện Nghị định 46/2015/NĐ-CP, về cơ bản Nghị định số 06/NĐ-CP kế thừa các nội dung ưu việt của Nghị định 46/2015/NĐ-CP; hoàn thiện, bổ
Trang 39sung một số nội dung các nội dung còn hạn chế, các quy định mới cần quản lý nhưng chưa thể hiện trong Nghị định 46/2015/NĐ-CP So với Nghị định 46/2015/NĐ-CP ngày 12/5/2015, Nghị định 06/2021/NĐ-CP ngày 26/01/2021 của Chính phủ có một số nội dung về thiết kế, giám sát, thi công xây dựng đã được quy định tương đối cụ thể, căn cứ vào điều kiện cụ thể người dân có thể dễ dàng áp dụng đối với nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân thực hiện; về phân loại công trình dựa trên căn cứ về tính chất kết cấu và công năng sử dụng của công trình; về quản lý chất lượng công tác khảo sát, thiết kế xây dựng công trình không còn quy định trong Nghị định này; ngoài ra, nghị định quy định chặt chẽ hơn về thời hạn bảo hành công trình và đối tượng phải được cơ quản quản lý nhà nước kiểm tra công tác nghiệm thu trước khi đưa vào sử dụng cũng
có sự thay đổi, bao gồm các công trình xây dựng thuộc dự án quan trọng quốc gia, công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, công trình sử dụng vốn đầu tư công và công trình ảnh hưởng đến an toàn, lợi ích cộng đồng
Nghị định số 10/2021/NĐ-CP ngày 09/02/2021 của Chính phủ [5] về Quản lý chi phí đầu tư xây dựng (thay thế cho Nghị định số 68/2019/NĐ-CP ngày 14/8/2019) quy định chi tiết Luật Xây dựng số 62/2020/QH14, trong đó phân định rõ trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về xây dựng và của người quyết định đầu tư, chủ đầu tư trong thẩm định tổng mức đầu tư xây dựng, dự toán xây dựng; chuyển trách nhiệm tổ chức thẩm định , phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở từ người quyết định sang chủ đầu tư Nghị định đồng thời quy định chi tiết những nội dung quản lý hệ thống định mức xây dựng, sửa đổi quy định về phân loại dự án đầu tư xây dựng theo các nguồn vốn “vốn ngân sách Nhà nước, vốn Nhà nước ngoài ngân sách và vốn khác” sang “vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công và vốn khác” cho phù hợp với quy định tại Luật Xây dựng số 62/2020/QH14 và các quy định pháp luật có liên quan
Xác định và quản lý tổng mức đầu tư, dự toán, Nghị định số 10/2021/NĐ-CP tạo sự linh hoạt hơn nhưng vẫn đảm bảo sự chính xác trong lựa chọn phương pháp xác định tổng mức đầu tư xây dựng, việc lựa chọn phụ thuộc vào nội dung, mức độ chi tiết về thiết kế công trình, dự án thể hiện trong bước thiết kế cơ sở Nghị định quy định giao
cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ chuẩn bị dự án hoặc chủ đầu tư (trong trường hợp đã xác định được chủ đầu tư) tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt dự toán chi phí
Trang 40các công việc ở giai đoạn chuẩn bị dự án Loại bỏ quy định việc thẩm định phục vụ thẩm định tổng mức đầu tư xây dựng chỉ thực hiện đối với các dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A hoặc dự án có kỹ thuật phức tạp, sử dụng công nghệ cao; bổ sung, quy định rõ phạm vi, nội dung cần thẩm định đối với tổng mức đầu tư xây dựng điều chỉnh; quy định cụ thể trường hợp cần có ý kiến thẩm định của cơ quan chuyên môn
về xây dựng, trường hợp chỉ cần các cơ quan chuyên môn của người quyết định đầu tư kiểm tra để giảm thiểu thủ tục Nội dung về thẩm quyền phê duyệt tổng mức đầu tư xây dựng điều chỉnh được dẫn chiếu sang Nghị định quy định chi tiết một số nội dung
về quản lý dự án đầu tư xây dựng để đảm bảo bao quát tất cả các trường hợp cũng như đảm bảo sự thống nhất giữa các quy định Sửa đổi, bổ sung một cách cụ thể, rõ ràng hơn các quy định về hệ thống cơ sở dữ liệu về định mức xây dựng, giá xây dựng công trình và chỉ số giá xây dựng, nguyên tắc xây dựng, quản lý hệ thống, trách nhiệm của
Bộ Xây dựng, Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành, UBND cấp tỉnh và các chủ thể có liên quan trong xây dựng, quản lý, vận hành hệ thống, cung cấp và kiểm soát thông tin
Quyết định số 79/2017/QĐ-BXD ngày 15/02/2017 của Bộ Xây dựng [6] về việc công
bố định mức chi phí quản lý dự án và tư vấn đầu tư xây dựng công trình
Thông tư số 18/2016/TT-BXD ngày 30/6/2016 của Bộ Xây dựng [7] về Quy định chi tiết hướng dẫn một số nội dung về thẩm định , phê duyệt dự án và thiết kế, dự toán xây dựng công trình (hiện nay Bộ Xây dựng chưa ban hành Thông tư điều chỉnh quy định theo Nghị định 15/2021/NĐ-CP)
Thông tư số 209/2016/TT-BTC ngày 10/11/2016 của Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định thiết kế kỹ thuật, phí thẩm định dự toán xây dựng [8]
Định mức dự toán xây dựng công trình; định mức dự toán lắp đặt hệ thống kỹ thuật của công trình; định mức dự toán sửa chữa và bảo dưỡng công trình xây dựng; định mức sử dụng vật liệu; định mức khảo sát xây dựng công trình; định mức dự toán lắp đặt máy và thiết bị công nghệ; định mức dự toán thí nghiệm chuyên ngành xây dựng công bố kèm theo Thông tư số 10/2019/TT-BXD ngày 26/12/2019 [9]