bài 19 tạo giống bằng phương pháp gây đột biến và công nghệ tế bào

Quy trình Các tác nhân gây đột biến: tia phóng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt, các hóa chất, một số virut… Xử lí mẫu vật bằng tác nhân gây đột biến Chọn lọc các thể đột biến có kiểu hình m

BÀI 19

TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY

ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

GVHD: Th.S lê Phan Quốc

I Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

1 Quy trình

Các tác nhân gây đột biến: tia phóng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt,

các hóa chất, một số virut…

Xử lí mẫu vật bằng tác nhân gây đột biến

Chọn lọc các thể đột biến có kiểu hình mong muốn

Tạo dòng thuần chủng

1 Quy trình

 Khi gây đột biến cần chú ý đến đối tượng, liều

lượng và thời gian xử lí

 Phương pháp này đặc biệt có hiệu quả đối với vi

sinh vật

I Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

2 Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam

 Ở vi sinh vật

Gây đột biến ở tảo lục, nấm men thu được những loại vi

sinh mang màu sắc khác nhau dùng để vẽ tranh.

 Ở vi sinh vật

Tranh vẽ bằng vi sinh vật

Gây đột biến chủng nấm men hoang dại phân lập từ bã men

bia tạo chủng nấm men Saccharomyces cerevisiae đột biến

tách chiết từ β - glucan để sản xuất đường giá rẻ.

 Ở vi sinh vật

Giống ngô DT6 chín sớm, năng suất cao, hàm lượng protein tăng 1,5%.

 Ở thực vật

 Giống đột biến

 Ở thực vật

 Giống đa bội hóa

Loại dưa hấu 3n quả to,

hương vị ngon, thịt quả

dày, hàm lượng đường

cao và không hạt.

 Ở thực vật

 Giống đa bội hóa

Ổi tam bội: quả dài,

da màu xanh sáng, thịt màu trắng ngà, chắc, giòn, có vị chua.

 Ở thực vật

 Giống đa bội hóa

Nho đa bội: quả

to hơn, ngọt hơn

và không hạt.

Tế bào đa bội có lượng ADN tăng gấp bội nên quá trình tổng hợp chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ, tế bào lớn, cơ quan dinh dưỡng to, phát triển khỏe, chống chịu tốt Thể đa bội lẻ hầu như không có khả năng sinh

Nuôi cấy mô,

tb thực vật sinh dưỡng Lai tế bào

Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn

Nuôi cấy mô,tb thực vật Lai tế bào

sinh dưỡng Nuôi cấy hạt phấn

hoặc noãn

Nguyên liệu

ban đầu

Tế bào, mô thực vật

Tiến hành Nuôi tế bào, mô trong ống

nghiệm Sau đó tái sinh thành cây

Ý nghĩa Giúp nhân nhanh các

giống cây quý hiếm từ một cây có kiểu gen quý tạo

2n = 24

Loại bỏ thành xenlulozo

Cà chua

(2n)

Cây lai Pomato

72 NST

Nuôi cấy tế bào lai

Tế bào lai

72 NST (2n)

Khoai tây

Dung hợp 2 tế bào trần khác loài

Dung hợp tế bào chất, nhân

Nuôi cấy mô,tb thực

vật Lai tế bào sinh dưỡng Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn

NL Tế bào, mô thực vật Tế bào sinh dưỡng

nó phân chia và tái sinh thành cây

mới

Ý nghĩa Giúp nhân nhanh các

giống cây quý hiếm từ một cây có kiểu gen quý tạo nên quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen

Giúp tạo ra giống mới mang đặc điểm của 2 loài.

Cây aa

Cây aa Cây a

Sơ đồ nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn chưa thụ tinh

Tế bào mẹ hạt phấn

Hai loại giao tử

a

Lưỡng bội hóa

Lưỡng bội hóa

Nuôi cấy mô, tb

thực vật Lai tế bào sinh dưỡng Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn chưa thụ tinh

NL Tế bào, mô thực

vật Tế bào sinh dưỡng thực vật Hạt phấn hoặc noãn chưa thụ tinh

Tiến

hành Nuôi tế bào, mô trong ống nghiệm

Sau đó tái sinh thành cây.

Dung hợp 2 tế bào trần tạo tế bào lại, đem nuôi cấy để

nó phân chia và tái sinh thành cây mới

- Nuôi hạt phấn hoặc noãn trong ống nghiệm, phát triển thành cây đơn bội (n)

- Tế bào đơn bội nuôi thành

mô đơn bội và tạo cây lưỡng bội bằng cônxisin

Ý

nghĩa Nhân nhanh các giống cây quý

hiếm, tạo quần thể cây trồng đồng

Giúp tạo ra giống mới mang đặc điểm của 2 loài.

Tạo được cây lưỡng bội có kiểu gen đồng hợp tử về tất

cả các gen.

Thành tựu đầu tiên

1997, Wilmut (nhà khoa học người Scotle) lần đầu tiên đã nhân bản thành công cừu Đôly.

Trình bày các

bước nhân bản

cừu Đôly.

Trình bày các bước nhân bản cừu Đôly.

Quy trình nhân bản cừu Đôly

- Lấy trứng của con cừu ra khỏi cơ thể (cừu cho trứng), loại bỏ nhân của

- Cừu con sinh ra có kiểu hình giống hệt kiểu hình của cừu cho nhân tế

b Cấy truyền phôi

Bò cho phôi

Phôi của bò cho phôi

Bò Cho phôi

Em có nhận xét

gì về

bê con sinh ra?

Khái niệm: là kĩ thuật chia cắt phôi động vật thành nhiều phôi, cấy các phôi vào tử cung của các con vật khác nhau, tạo ra nhiều con vật có kiểu gen giống nhau.

b Cấy truyền phôi

Cấy truyền phôi

là gì?

Cấy truyền phôi

là gì?

b Cấy truyền phôi

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN

Bài đã sử dụng hình ảnh và tài liệu của một số trang web: