Báo Cáo Tiểu Luận - Nhập Môn Khoa Học Du Lịch - Đề Tài - Điều Kiện Phát Triển Du Lịch

Nhập môn KHOA HỌC DU LỊCH  Chủ đề ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH LỜI MỞ ĐẦU Du lịch là một ngành kinh tế đã, đang và sẽ phát triển Điều kiện phát triển du lịch đã trở thành một đề tài[.]

Nhập môn KHOA HỌC DU LỊCH

 Chủ đề: ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH

LỜI MỞ ĐẦU

Du lịch là một ngành kinh tế đã, đang và sẽ phát triển Điều kiện phát triển

du lịch đã trở thành một đề tài nghiên cứu hấp dẫn, lôi cuốn không chỉ nhiều nhà nghiên cứu trên toàn thế giới mà cả các nhà du lịch Việt Nam Đối tượng nghiên cứu của đề tài bao gồm tất cả các điều kiện liên quan đến sự phát triển

du lịch: Những điều kiện chung (điều kiện an ninh chính trị và an toàn xã hội; điều kiện kinh tế; chính sách phát triển du lịch) và các điều kiện tự thân làm nảy sinh nhu cầu du lịch (thời gian rỗi, khả năng tài chính của du khách tiềm năng; trình độ dân trí); khả năng cung ứng nhu cầu du lịch (điều kiện tự nhiên và tài nguyên du lịch thiên nhiên; điều kiện kinh tế và tài nguyên du lịch nhân văn; tình hình và sự kiện đặc biệt; sự sẵn sàng đón tiếp) và sự hình thành điểm du lịch Mục đích nghiên cứu nhằm tìm ra các điều kiện thuận lợi cho sự phát triển

du lịch của đất nước từ đó tìm ra cách đầu tư thích đáng, hướng qui hoạch đúng đắn để phát triển du lịch nước nhà

I Những điều kiện chung:

1 Điều kiện an ninh chính trị và an toàn xã hội:

Để du lịch không ngừng phát triển trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, sự phối hợp chặt chẽ giữa quốc phòng và an ninh với các hoạt động du lịch có ý nghĩa cực kì quan trọng

Du lịch, bên cạnh việc nghỉ ngơi là “thẩm nhận những giá trị vật chất, tinh thần độc đáo, khác lạ với quê hương mình” thì còn đòi hỏi sự giao lưu, đi lại của du khách giữa các quốc gia, các vùng với nhau Vì thế, một thế giới bất ổn về chính trị, xung đột về sắc tộc, tôn giáo sẽ gây nên nỗi hoài nghi, tâm lý sợ hãi cho du khách Bên cạnh đó, những cuộc nội chiến, những cuộc chiến tranh xâm lược với nhiều loại trang thiết bị lợi hại làm hủy hoại tài nguyên du lịch, các công trình nghệ thuật kiến trúc do loài người sáng tạo nên Ở Việt Nam qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nhiều công trình phục vụ phát triển

du lịch bị phá hoại, nếu tồn tại thì chỉ còn một phần và chúng ta đang ra sức kiến tạo lại Năm 2000, hòn đảo Bali (Inđônêxia) bị đánh bom khủng bố để lại nỗi kinh hoàng cho khách du lịch Năm 2003 bệnh SAT ở Trung Quốc, dịch Cúm gà ở Việt Nam gây nên những tổn thất lớn cho du lịch

Thiên tai cũng có tác động xấu đến sự phát triển du lịch Vào những ngày cuới năm 2004, một trận song thần lớn nhất từ trước tới nay xảy ra ở Đông Nam Á đã gây thiệt hại lớn về người và của, ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển du lịch Bên cạnh đó là sự phát sinh và lây lan các loại dịch bệnh như tả lỵ, dịch hạch sốt rét

2 Điều kiện kinh tế:

Kinh tế là một trong những yếu tố hàng đầu ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển của du lịch Kinh tế phát triển cao tạo điều kiện ra đời của nhiều nhân

tố quan trọng khác nhau như mức sống, mức thu nhập, thời gian rỗi, nhu cầu nghỉ ngơi…

*Điều kiện kinh tế ảnh hưởng đến cung và cầu của du lịch:

a Cầu:

Các nhà khoa học đã tính được rằng mỗi khi thu nhập của nhân dân tăng lên thì

sự tiêu dùng du lịch cũng tăng theo Ở các nước phát triển, nếu thu nhập quốc dân tăng lên 1% thì chi phí cho du lịch tăng lên 1,5% Ở nước ta tuy thu nhập người dân chưa cao, nhưng hàng năm các tổ chức công đoàn vẫn hay tổ chức các chuyến du lịch cho công nhân viên chức Đặc biệt những năm gần đây, các chuyến đi tự túc của nhân dân ngày càng tăng, không chỉ những chuyến du lịch trong nước mà cả ở nước ngoài

b Cung:

Có khả năng đáp ứng:

Những cái nhất thiết nhất đối với khách du lịch là mạng lưới đường sá, phương tiện giao thông, khách sạn, nhà hàng… Nền kinh tế phát triển sẽ tác động trực

tiếp đến hoạt động du lịch đảm bảo thoả mãn các nhu cầu của khách du lịch về

ăn, ở, đi lại, như khách sạn, nhà hàng, hệ thống phương tiện vận chuyển, các khu giải trí, cửa hàng, công viên, đường sá, hệ thống cấp thoát nước, mạng lưới điện, trong khu vực

*Du lịch phụ thuộc vào nhiều ngành kinh tế:

Theo các chuyên gia kinh tế thuộc Hội đồng kinh tế và Xã hội của Liên Hợp Quốc, một đất nước có thể phát triển du lịch một cách vững chắc nếu nước đó

tự sản xuất được phần lớn số của cải vật chất cần thiết cho du lịch Hầu như tất

cả các ngành kinh tế đều tham gia cung ứng và thức đẩy du lịch phát triển

Giao thông vận tải

Trong những năm gần đây giao thông vận tải có những chuyển biến quan trọng, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển du lịch Ví dụ, trước khi Jame Watt phát minh ra động cơ hơi nước liên tục, phương tiện đi lại chủ yếu của con người là đi bộ hoặc dùng gia súc để kéo xe, nhưng sau phát minh này, hàng loạt phương tiện giao thông hiện đại ra đời như xe máy, ô tô, tàu hỏa, máy bay, giúp con người có thể đi xa hơn, an toàn và chở được nhiều người hơn.

Hiện nay trên thế giới có trên 500 triệu khách du lịch đi qua biên giới các nước

bằng các phương tiện vận chuyển hành khách quốc tế Về mặt chất lượng vận

chuyển cần xem xét tới bốn khía cạnh là tốc độ, an toàn, tiện nghi và giá cả.

+ Tốc độ vận chuyển: việc tăng tốc độ vận chuyển cho phép tiết kiệm thời gian

đi lại và cho phép kéo dài thời gian ở lại nơi du lịch

+ Đảm bảo an toàn trong vận chuyển: ngày nay sự tiến bộ trong kỹ thuật làm

tăng rõ rệt tính an toàn trong vận chuyển hành khách giúp thu hút được nhiều người tham gia vào hoạt động du lịch.

+ Đảm bảo tiện tiện nghi trong các phương tiện vận chuyển: các phương tiện

vận chuyển ngày càng có đầy đủ tiện nghi giúp cho du khách thấy an tâm và thoải mái hơn vì họ không phải hao phí sức khoẻ trên hành trình.

+ Vận chuyển với giá rẻ: giá cước vận tải có xu hướng giảm để nhiều tầng lớp

nhân dân có thể sử sử dụng được phương tiện vận chuyển.

a Công nghiệp

Ngành công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm có ý nghĩa quan trọng với ngành du lịch, vì đây là cơ sở cung ứng nhiều hàng hóa nhất cho du lịch như: đường, thịt, sữa, đồ hộp, công ngiệp chế biến rượu bia, thuốc lá…

Một số ngành công nghiệp nhẹ đóng vai trò không kém quan trọng trong cung ứng vật tư cho du lịch như: Công nghiệp dệt, công nghiệp thuỷ tinh, công nghiệp sành sứ và đò gốm…

+ Ngành công nghiệp dệt cung cấp cho các xí nghiệp du lịch các loại vải để trang bị cho các phòng khách, các loại khăn trải bàn, ga giường, thảm…

+ Ngành công nghiệp chế biến gỗ trang bị đồ gỗ cho các văn phòng, cơ sở lưu trú

Muốn phát triển du lịch, các ngành sản xuất có quan hệ mật thiết với du lịch không phải chỉ đáp ứng yêu cầu tối thiểu về khối lượng hàng hoá mà phải bảo đảm hàng hoá có chất lượng cao, có thẩm mỹ và chủng loại phong phú, đa dạng

Công nghiệp ở một địa phương cũng là động lực quan trọng đối với du lịch Một số đông khách du lịch, đặc biệt là khách du lịch nước ngoài, rất muốn biết

về nền kinh tế của một nước hay một quốc gia Tham quan công nghiệp là một

cách hay để phát triển mối quan tâm, niềm hứng thú về văn hoá của nơi đó và tạo ra một thị trường tiềm năng lớn đối với sản phẩm đã làm ra Hệ thống công trình thuỷ điện Hoà Bình (đập nước, hồ và đường hầm, tám tổ máy trong lòng núi) hàng nămthu hút hàng chục nghìn khách là một ví dụ điển hình

b Thông tin liên lạc:

Thông tin liên lạc cũng có ảnh hưởng sâu sắc đến du lịch Các phương tiện

truyền tin nhanh chóng sẽ giúp cho việc quảng bá du lịch một cách hữu hiệu

Ví dụ, với sự ra đời của Internet, các ứng dụng trực tuyến trong ngành du lịch ra đời như các trang web về du lịch, diễn đàn du lịch,…đã mang những ý tưởng kinh doanh du lịch đến với khối lượng người dùng khổng lồ thông qua mạng Internet, cùng với đó giảm chi phí so với các phương pháp quảng bá truyền thống

c Kiến trúc và xây dựng

Ngành xây dựng và vật liệu xây dựng có vai trò rất quan trọng đối với du lịch

Những công trình kiến trúc đẹp, được xây dựng kì công góp phần hấp dẫn

khách Mặc dù du khách là những người rời khỏi nơi ở tiện nghi của mình tìm đến các miền hoang sơ, xa lạ, song họ vẫn đòi hỏi điều kiện ăn nghỉ đàng

hoàng, tiện nghi

3 Chính sách phát triển du lịch:

Nhà nước có cơ chế, chính sách huy động mọi nguồn lực, tăng đầu tư phát triển

du lịch để bảo đảm du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn của quốc gia Nhà nước

có chính sách phát triển du lịch bền vững, bảo vệ thiên nhiên và môi trường, giá trị văn hóa dân tộc

* Dự thảo Luật Du lịch (sửa đổi)

Đây là một trong những đề xuất về chính sách phát triển du lịch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại dự thảo Luật Du lịch (sửa đổi)

Nhà nước bố trí ngân sách cho công tác quy hoạch; hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng du lịch; bảo vệ, tôn tạo tài nguyên và môi trường du lịch, nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch

Bên cạnh đó, Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch; công dân Việt Nam, người nước ngoài ở Việt Nam đi du lịch trong nước và nước ngoài; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của khách du lịch

*Bảo vệ môi trường du lịch

Theo dự thảo, môi trường tự nhiên, môi trường xã hội cần được bảo vệ và phát triển nhằm bảo đảm môi trường du lịch xanh, sạch, đẹp, an ninh, an toàn, lành mạnh và văn minh

Bộ, cơ quan ngang bộ trong chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình ban hành các quy định nhằm bảo vệ, tôn tạo và phát triển môi trường du lịch Uỷ ban nhân dân các cấp có biện pháp để bảo vệ, tôn tạo và phát triển môi trường

du lịch phù hợp với thực tế của địa phương

Tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch có trách nhiệm thu gom, xử lý các loại chất thải phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh du lịch; khắc phục tác động tiêu cực do hoạt động của mình gây ra đối với môi trường; có biện pháp phòng, chống tệ nạn xã hội trong cơ sở kinh doanh của mình

Bên cạnh đó, khách du lịch, cộng đồng dân cư địa phương và các tổ chức, cá nhân khác có trách nhiệm bảo vệ và gìn giữ cảnh quan, môi trường, bản sắc văn hoá, thuần phong mỹ tục của dân tộc; có thái độ ứng xử văn minh, lịch sự nhằm nâng cao hình ảnh đất nước, con người và du lịch Việt Nam

II Các điều kiện tự than làm nảy sinh nhu cầu du lịch:

1 Thời gian rỗi:

Thời gian rảnh rỗi là điều kiện quan trọng để dẫn đến nhu cầu du lịch của mỗi người Đó có thể là các cuối tuần (đối với học sinh, sinh viên hay công nhân viên chức), các dịp lễ/ tết, hay kì nghỉ định kì (nghỉ hè/ nghỉ đông),…

Khi có thời gian rảnh rỗi, mọi người thường hướng đến các hoạt động nghỉ dưỡng để thư giãn, giải trí sau khoảng thời gian học tập, làm việc mệt mỏi và áp lực

Ngoài ra, ta còn phải dựa theo các yếu tố ngoại cảnh để đưa ra kế hoạch du lịch hợp lí cho khách hàng tiềm năng

Các yếu tố ngoại cảnh có thể xảy ra như là :

 Các thời điểm trong năm: đầu hè nên đi biển miền bắc để tránh sóng bão, tương

tự thì tháng 7 tháng 8 nên tránh du lịch biển miền trung (do bão dễ xảy ra) mà nên đi miền nam (trước mùa mưa, biển miền nam sóng không dữ và trời nắng đẹp)

 Tình hình thời tiết: nếu biển động hoặc trong thời gian bão thì không nên đi

biển hay những nơi dễ xảy ra sạt lở đất (nhất là đối với vùng núi),…

 Tình hình xã hội: tránh kế hoạch du lịch ở những nơi đang có chiến tranh hay

bạo động (Thái Lan, một số vùng Trung Đông), nơi bị ô nhiễm và độc hại (các vùng biển nhiễm hóa chất, thành phố bị rò rỉ phóng xạ,…)

 Các dịp lễ Văn hóa: Giỗ tổ Hùng Vương; đi thăm đền Hùng, đi trảy hội Gióng,

lễ hội chùa Hương, lễ hội Hoa Tam Giác Mạch ở Hà Giang, Oktoberfest tháng

10 ở Đức, mùa lễ Holi ở Ấn Độ,…

2 Khả năng tài chính của du khách tiềm năng:

Người du lịch cần phải có khả năng tài chính để đảm bảo chi trả cho các dịch vụ

du lịch như tàu xe, nơi ăn nghỉ, hoạt động giải trí,…

Đối với du khách tiềm năng, nguồn lực tài chính có thể do họ tự thân tích lũy hoặc được trợ cấp, phụ cấp để phục vụ nhu cầu du lịch của bản thân

Ngoài ra, ta cần dựa vào khả năng tài chính của du khách tiềm năng để đưa ra những kế hoạch du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí phù hợp với phong cách chi tiêu của khách hàng

3 Nhận thức:

Sự phát triển của du lịch còn phụ thuộc vào trình độ văn hóa chung của nhân dân ở một đất nước Nếu trình độ văn hóa của cộng đồng được nâng cao, nhu cầu đi du lịch của nhân dân ở đó tăng lên rõ rệt Mặt khác, nếu trình độ văn hóa của nhân dân nước đó cao thì đất nước đó khi phát triển du lịch sẽ dễ đảm bảo phục vụ khách du lịch một cách văn minh và làm hài lòng khách du lịch đến đó Trình độ dân trí thể hiện bằng các hành động, cách ứng xử cụ thể với môi trường xung quanh, bằng thái độ đối với du khách của người dân địa phương, bằng cách cư xử của du khách tại nơi du lịch

III Khả năng cung ứng nhu cầu du lịch:

1 Hấp dẫn du lịch:

a Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:

* Vị trí địa lý:

Khoảng cách từ nơi du lịch đến các địa điểm du lịch có ý nghĩa quan trọng đối với nước nhận khách du lịch Tuy nhiên những bất lợi về khoảng cách đã dần được khắc phục bằng sự phát triển của ngành giao thông vận tải Từ rất lâu, Việt Nam đã bị các nước nhòm ngó vì địa thế “cửa ngõ ba châu” của mình Vị trí địa lý này rất thuận lợi cho việc đi lại giao lưu văn hóa, phát triển du lịch quốc tế

* Địa hình:

Địa hình là một trong những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên phong cảnh và

sự đa dạng của phong cảnh nơi đó Đối với du lịch, địa hình càng đa dạng, độc đáo càng có sức hấp dẫn du khách Đặc biệt khách du lịch thường ưa thích những nơi nhiều đồi núi, mà địa hình nước ta có đến ¾ là đồi núi Trong các kiểu địa hình, kiểu địa hình Karst (núi và hang động) và địa hình bờ nước là những tài nguyên du lịch rất giá trị Địa hình đá vôi nước ta phân bố rộng khắp

từ vĩ tuyến 160 trở lên với nhiều hệ thống hang động có giá trị du lịch như Phong Nha, Hương Tích, Bích Động, Thẩm Tà Toong… Đặc biệt là kiểu địa hình karst ngập nước nhiệt đới ở Vịnh Hạ Long- địa danh đã hai lần được

UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới

* Khí hậu:

Khí hậu Việt Nam là khí hậu nhiệt đới gió mùa-kiểu khí hậu khá ôn hòa thường được du khách ưa thích Nhiệt độ trung bình năm của Việt Nam từ 220C đến 270C, thích hợp với du lịch biển Hơn nữa, du khách ở các nước hàn đới còn có nhu cầu sang Việt Nam để tránh cái rét lên tới âm độ ở nước họ

* Thủy văn:

Thủy văn-nước là một yếu tố không thể thiếu được để duy trì sự sống của con người Gương nước rộng lớn không những tạo ra một bầu không khí trong lành mà còn có tác dụng rất tốt đối với sức khỏe con người Theo các nhà địa thủy chất văn Việt Nam, ở nước ta có trên 400 điểm nước khoáng có giá trị như Kim Bôi, Quang Hanh, Hội Vân…

* Thế giới động, thực vật:

Thế giới động, thực vật đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của du lịch chủ yếu nhờ sự đa dạng và tính đặc hữu Ngay nay con người có xu hướng quay trở về với thiên nhiên, vì vậy thế giới động thực vật hoang dã ngày càng thu hút con người và trở thành một hoạt động du lịch sôi nổi Ở Việt Nam có một số địa điểm du lịch thỏa mãn ý thích khám phá những nơi rừng rậm nhiệt đới, nhiều cây leo…của du khách nước ngoài như vườn Quốc gia Cúc Phương, Bên En, Tam Đảo…

Tài nguyên du lịch nhân văn:

Giá trị văn hóa lịch sử, các thành tựu chính trị và kinh tế có ý nghĩa đặc trưng cho sự phát triển của du lịch ở một địa điểm, một vùng hoặc một đất nước Chúng có sức hấp dẫn đặc biệt với số đông khách du lịch với nhiều nhu cầu và mục đích khác nhau của chuyến du lịch Các thành tựu về kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút khách du lịch đến xem như hội chợ triển lãm, hội chợ giới thiệu sản phẩm…Ví dụ tham gia triển lãm và Hội thảo quốc tế chuyên ngành giao thông vận tải đường bộ (Viet Transport) năm 2010 có trên

30 công ty đến từ 10 quốc gia trên thế giới trưng bày các sản phẩm và dịch vụ , tập trung vào nhóm đường bộ và đường cao tốc, đường sắt, hệ thống giao thông