Đặc điểm chung của Văn hóa Qua các tài liệu nghiên cứu có thể thấy các đặc điểm của văn hóa được gói gọn như sau: Văn hóa mang tính hệ thống: Tương tự như tính lịch sử, văn hoá cũng được
Trang 1MỤC LỤC
1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Khái niệm Văn hóa? 1
1.2 Đặc điểm chung của Văn hóa 1
1.3 Quan hệ giữa truyền thống và hiện đại 2
1.3.1 Những tác động tích cực của giá trị văn hóa truyền thống 3
1.3.2 Những tác động tiêu cực của các hủ tục đến lối sống và văn hóa của người Việt Nam hiện nay 3
2 Ý KIẾN CÁ NHÂN VỀ MỘT NỘI DUNG CỦA VĂN HÓA HIỆN NAY : CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐẶT RA VỚI VĂN HÓA VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA THANH NIÊN 4
2.1 Cơ hội 4
2.2 Thách thức 6
2.3 Trách nhiệm đối với thanh niên hiện nay 8
3 KẾT LUẬN 9
4 TÀI LIỆU THAM KHẢO 9
Trang 21 MỞ ĐẦU
Văn hóa của mỗi dân tộc luôn là một dòng chảy không ngừng và ở đó, quan
hệ giữa truyền thống với hiện đại có vai trò rất quan trọng Trải qua hơn 4000 năm với những thăng trầm lịch sử, những trang văn hóa Việt Nam cũng theo đó mà có nhiều sự đổi thay Trong thế giới đang không ngừng thay đổi thì việc các thế hệ trẻ tìm hiểu để có những nhận thức đúng về văn hóa dân tộc càng quan trọng hơn bao giờ hết Vì vậy, em thực hiện chủ đề “Những đặc điểm của văn hóa Việt Nam từ truyền thống đến hiện đại và Ý kiến cá nhân về một nội dung của văn hóa Việt Nam hiện nay” để làm rõ trong phần bài tập của mình
1.1 Khái niệm Văn hóa?
Hiện không có khái niệm chính xác giải thích văn hoá là gì Tuy nhiên, có
thể tham khảo hai cách giải thích phổ biến như sau: Theo UNESCO “Văn hóa là
tổng thể sống động các hoạt động và sáng tạo trong quá khứ và trong hiện tại Qua các thế kỷ, hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên một hệ thống các giá trị, các
truyền thống và thị hiếu - những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dân tộc” Còn theo Chủ tịch Hồ Chí Minh “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống,
loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa” Như vậy, có thể thấy, văn hoá được coi là toàn bộ các khía cạnh của cuộc sống xã hội như ngôn ngữ, tiếng nói, tôn giáo, tư tưởng, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh… của dân tộc, đất nước Nó mang đến giá trị về mặt tinh thần nhằm phục vụ cho nhu cầu và lợi ích của cộng đồng người dân
1.2 Đặc điểm chung của Văn hóa
Qua các tài liệu nghiên cứu có thể thấy các đặc điểm của văn hóa được gói gọn như sau:
Văn hóa mang tính hệ thống: Tương tự như tính lịch sử, văn hoá cũng được đúc kết theo chuỗi các sự kiện, kết nối trong suốt chiều dài lịch sử gắn với quá trình phát triển của dân tộc, quốc gia
Văn hóa mang tính giá trị của cả một dân tộc: Bất cứ một khía cạnh nào của văn hoá cũng mang đến một giá trị nào đó Có thể có tính tức thời hoặc có thể mang tính lâu dài Tuy nhiên, nhìn chung, văn hoá mang đến ý nghĩa tốt đẹp,
Trang 3thậm chí nhiều trường hợp còn trở thành thước đo chuẩn mực của con người và
xã hội
Văn hóa mang tính nhân sinh sâu sắc: Văn hóa được hình thành từ rất sớm nên tính nhân sinh theo đó cũng rất sâu sắc phù hợp với phạm trù của nó
Văn hóa mang tính lịch sử: Văn hoá được hình thành theo chiều dài lịch sử của nhân loại, phản ánh quá trình sáng tạo của con người trong một khoảng thời gian dài thậm chí gắn với bề dày lịch sử của một dân tộc
1.3 Quan hệ giữa truyền thống và hiện đại
Trải qua những tiến trình lịch sử, dòng chảy của thời gian, sự phát triển của khoa học-công nghệ, văn hóa Việt Nam có rất nhiều sự đổi mới Tuy nhiên con người và văn hóa Việt Nam luôn có sự liên hệ với cội nguồn truyền thống Truyền thống là những kinh nghiệm đấu tranh sinh tồn của một dân tộc đã được đúc kết thành các giá trị và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác Truyền thống bao gồm tất cả các lĩnh vực của xã hội, nhưng tập trung nhiều nhất trong lĩnh vực văn hóa Trong cuộc đấu tranh sinh tồn của một dân tộc, truyền thống có ý nghĩa vô cùng to lớn Vừa là nguồn sống vừa là nguồn sáng tạo của dân tộc Vì thế, truyền thống không phải là những vật trưng bày chết cứng trong viện bảo tàng, mà nó luôn tồn tại trong mối quan hệ với hiện tại và tương lai Báo cáo phát triển con người 2004 của UNDP cũng cho rằng, phải nhìn nhận truyền thống từ hiện tại và tương lai thì chúng ta mới thực hiện thành công công cuộc phát triển Ðồng thời, UNDP cũng khuyến cáo: "Việc bảo vệ truyền thống bằng mọi giá sẽ kéo lùi sự phát triển con người" Có nghĩa là, xét từ góc độ hiện tại theo tinh thần lịch sử, không phải mọi truyền thống đều có giá trị như nhau, không phải mọi truyền thống đều có tác động tích cực phục vụ công cuộc phát triển Vì thế, việc xác định giá trị truyền thống tích cực là một vấn đề rất quan trọng
Hội nghị T.W 5 khóa VIII của Ðảng đã đúc kết ý kiến về các giá trị truyền thống cơ bản của người Việt Nam để đưa ra một định nghĩa về bản sắc dân tộc như sau: "Bản sắc dân tộc bao gồm những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước Ðó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã - Tổ quốc; lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý, đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động; sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống Bản sắc văn hóa dân
Trang 4tộc còn đậm nét cả trong các hình thức biểu hiện mang tính dân tộc độc đáo" Còn
về các giá trị đặc thù riêng biệt, chúng tôi quan niệm là những giá trị có nhiệm vụ
cụ thể hóa ý nghĩa của các giá trị cơ bản Những giá trị riêng biệt đó lại được cụ thể hóa bằng các hình tượng văn hóa - nghệ thuật Tuy nhiên, chúng ta phải xác định rằng giá trị văn hóa truyền thống chỉ có ý nghĩa lịch sử tương đối Vai trò và tác động của các giá trị văn hóa truyền thống có thể khác nhau qua các thời kỳ lịch
sử Vì thế, việc nghiên cứu sự tác động của các giá trị văn hóa truyền thống đến cuộc sống hiện tại là một nhiệm vụ quan trọng để giúp chúng ta phân biệt được những tác động tích cực với những tác động tiêu cực, từ đó phát huy mặt tích cực
và khắc phục mặt tiêu cực của các giá trị truyền thống Ðó chính là vấn đề cơ bản của mối quan hệ giữa truyền thống với hiện đại
1.3.1 Những tác động tích cực của giá trị văn hóa truyền thống
Trước hết, cần khẳng định rằng những giá trị truyền thống cơ bản đã nêu vẫn
có ý nghĩa tác động tích cực đến việc xây dựng con người mới và nền văn hóa đương đại của chúng ta Lòng yêu nước không chỉ thể hiện ở tinh thần giữ nước,
mà nó còn hun đúc cho mọi người Việt Nam tinh thần quyết tâm xây dựng một nước Việt Nam giàu đẹp Lòng tự cường dân tộc đã tiếp cho người dân một sức mạnh để đưa đất nước nhập vào dòng chảy phát triển của thế giới Tính cần cù sáng tạo đã giúp con người và văn hóa Việt Nam đạt được những tiến bộ rất quan trọng Cần cù sáng tạo được thể hiện trong học tập, nghiên cứu và trong lao động, sản xuất Lòng khoan dung cũng là một giá trị truyền thống quan trọng của dân tộc
ta Xưa ông cha ta có câu: "Ðánh kẻ chạy đi không ai đánh người chạy lại" Nay Ðảng ta có câu: "Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước" Cũng với tinh thần khoan dung, chúng ta đang xây dựng một nền văn hóa có khả năng dung hợp các thành tựu tiến bộ của các nền văn hóa trên thế giới Ðức tính giản dị cũng là một giá trị văn hóa truyền thống quan trọng của dân tộc, đã được Ðảng và Bác Hồ nâng lên thành phương châm sống của con người mới Việt Nam Truyền thống thương người như thể thương thân cũng đang tạo cho văn hóa Việt Nam một nét đẹp riêng
và có tác động không nhỏ đến sự phát triển con người và xã hội
1.3.2 Những tác động tiêu cực của các hủ tục đến lối sống và văn hóa của người Việt Nam hiện nay
Ở nước ta hiện nay, trong lĩnh vực văn hóa tập tục, nhiều yếu tố lạc hậu, phản tiến bộ đã được hạn chế Tuy nhiên, trong thời đại của tự do văn hóa thì
Trang 5nhiều hủ tục khác lại đang có cơ hội được phục hồi Tục lệ cưới xin, ăn uống linh đình đang quay trở lại với mức độ rầm rộ hơn xưa Hủ tục về ma chay cũng vẫn còn tồn tại khá nặng nề ở một số nơi
Trong lĩnh vực văn hóa giáo dục, truyền thống "tôn sư trọng đạo" và hiếu học của người phương Ðông là một nét đẹp văn hóa Tuy nhiên, truyền thống tôn
sư trọng đạo nhiều khi được hiểu một cách tuyệt đối hóa, dẫn đến cách truyền thụ kiến thức theo kiểu thầy đọc, trò nghe, làm cho học sinh trở thành cái máy tiếp thu thụ động, hạn chế óc tìm tòi sáng tạo của học sinh Ðiều này hiện nay đang bị nhiều người lên tiếng phê phán
Trong lĩnh vực văn hóa tín ngưỡng - tôn giáo (không bàn tới hiện tượng lợi dụng tự do tín ngưỡng - tôn giáo để đạt mục đích ở ngoài tín ngưỡng - tôn giáo) cũng đang bị lợi dụng, làm cho nạn mê tín dị đoan tăng lên Lễ hội tràn lan Lễ hội
cũ được phục hồi, lễ hội mới được sáng tạo thêm Ðã có thống kê trong tháng giêng, cả nước đã có tới một nghìn lễ hội, trong đó có 65 lễ hội cấp quốc gia, còn tính cả năm thì nước ta có khoảng 9 nghìn lễ hội thuộc đủ các loại và các cấp Lễ hội diễn ra ngày này sang ngày khác, có lễ hội diễn ra hàng tháng trời, có lễ hội kéo dài cả mùa xuân Tất nhiên, vui chơi là một nhu cầu chính đáng, nhưng vui chơi triền miên là một sự lãng phí tiền của và thời gian Rõ ràng, tập tục "Tháng giêng là tháng ăn chơi - Tháng hai cờ bạc tháng ba hội hè" đang tác động tiêu cực đến con người và văn hóa Việt Nam Có thể nói, hiện tượng lễ bái và tình trạng lễ hội tràn lan đang là một trong những vấn đề nhức nhối của văn hóa Việt Nam
2 Ý KIẾN CÁ NHÂN VỀ MỘT NỘI DUNG CỦA VĂN HÓA HIỆN NAY :
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐẶT RA VỚI VĂN HÓA VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA THANH NIÊN
2.1 Cơ hội
Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế giúp văn hóa Việt Nam có được
cơ hội quảng bá rộng rãi trên thế giới Văn hóa Việt Nam phát triển trong bối cảnh
công nghệ thông tin có những bước phát triển như vũ bão, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế cũng mở ra khả năng giao lưu, hợp tác và phát triển toàn diện về văn hóa, nâng cao cơ hội quảng bá văn hóa Việt Nam ra toàn thế giới Khoa học - công nghệ, truyền thông đại chúng phát triển mang đến cho người dân khả năng sáng tạo
Trang 6và thụ hưởng các sản phẩm văn hóa mới nhanh chóng, hiệu quả và có tính tương tác cao
Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và nền kinh tế số tạo ra những thuận lợi cho sự phát triển văn hóa Việt Nam, giúp chúng ta khai thác tiềm năng
kinh tế của văn hóa trên môi trường số Công nghệ số, in-tơ-nét phát triển kéo theo
khả năng tiếp cận các nội dung văn hóa trở nên dễ dàng và không bị giới hạn bởi các đường biên giới quốc gia, điều này cũng đòi hỏi sự khác biệt, độc đáo trong nội dung, ý tưởng của các sản phẩm văn hóa như là một ưu thế cạnh tranh quan trọng Các nước phát triển trên thế giới đang chuyển nhanh sang nền kinh tế tri thức, kinh
tế sáng tạo, công nghệ số hóa và sự số hóa các nội dung văn hóa Những thay đổi này đã đem lại những cơ hội lớn về khả năng giảm thiểu chi phí sản xuất, góp phần tạo ra các kênh phân phối, quảng bá sản phẩm mới, đòi hỏi những hành động nhạy bén và sự thích ứng liên tục với sự thay đổi của môi trường Sự chuyển đổi kỹ thuật số và tinh thần kinh doanh đưa ra những cơ hội, khả năng và thách thức mới cho ngành văn hóa về phương thức hoạt động
Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta đã và đang tạo
ra sự tích cực xã hội và tích cực văn hóa cho người dân, là cơ hội thúc đẩy tinh thần tự quản, năng lực làm chủ của nhân dân trong việc tổ chức các hoạt động và sáng tạo văn hóa Người dân ngày càng được khuyến khích tham gia vào các hoạt động xã hội và hoạt động văn hóa với tư cách như những nhân tố chủ động, từ hoạch định đến đánh giá các vấn đề xã hội và văn hóa, thậm chí là người đồng kiến tạo xã hội và văn hóa cùng với bộ máy nhà nước Yếu tố nội sinh của sự phát triển
xã hội và văn hóa được tăng lên cao, phần nào đó thể hiện vai trò tăng lên của người dân so với Nhà nước trong nhiều vấn đề xã hội và văn hóa
Chủ trương hội nhập quốc tế chủ động, tích cực, toàn diện của Đảng và Nhà nước tạo điều kiện cho văn hóa Việt Nam hội nhập và phát triển Trong bối cảnh toàn cầu hóa, với đường lối đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, văn hóa Việt Nam có cơ hội thuận lợi để tiếp thu tri thức, các nguồn lực và kinh nghiệm quản lý tiên tiến, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và sáng tạo những giá trị văn hóa mới Đặc biệt, công nghiệp văn hóa đang được định hướng là một trong những ngành trụ cột của kinh tế Kinh tế đang trên đà phát triển, đời sống nhân dân được
Trang 7cải thiện đã hình thành nên một thị trường tiêu dùng/hưởng thụ văn hóa với nhu cầu ngày càng lớn, là cơ sở quan trọng thúc đẩy văn hóa phát triển
2.2 Thách thức
Bên cạnh những cơ hội, văn hóa Việt Nam phải đối mặt với không ít thách thức, đó là:
Thách thức trong việc hoàn thiện thể chế văn hóa Để có thể hỗ trợ sự đa
dạng và năng động của văn hóa (mà không can thiệp quá đà và giới hạn sức sáng tạo), chúng ta cần hoàn thiện các chính sách thuế và quy định pháp luật về kinh doanh nghệ thuật và thị trường, như quyền sở hữu trí tuệ, hoàn thiện hành lang pháp lý thúc đẩy sự tham gia vào phát triển văn hóa của các đối tác và nguồn lực khác nhau Thúc đẩy sự phát triển của công nghiệp văn hóa hay công nghiệp sáng tạo như một giải pháp để phát triển văn hóa Xây dựng các cơ chế thúc đẩy phát huy nguồn lực, nhằm tạo nên sự hiệp lực, hợp tác chặt chẽ trong văn hóa, thúc đẩy
sự điều phối, kết hợp giữa Nhà nước, các nhà tài trợ, thành phần tư nhân để hỗ trợ cho sự phát triển bền vững, tăng trưởng, cạnh tranh và cải tổ trong lĩnh vực văn hóa
Thách thức trong việc chuyển đổi mô hình từ quản lý tập trung sang mô hình phân cấp quản lý văn hóa phù hợp với bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa; trong đó, chức năng của Chính phủ đã chuyển theo hướng làm văn
hóa sang quản lý văn hóa, từ quản lý vi mô sang quản lý vĩ mô, từ quản lý trực tiếp sang quản lý gián tiếp Thách thức trong việc tiếp tục đổi mới tư duy lãnh đạo văn hóa của Đảng theo hướng cởi mở, phát huy tính sáng tạo, chủ động của các chủ thể văn hóa Xây dựng các chủ trương, đường lối, nghị quyết bám sát thực tiễn nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và yêu cầu phát triển bền vững; có
sự phân quyền rõ ràng giữa Đảng và chính quyền trong triển khai thực hiện Gia tăng việc kiểm tra, giám sát, tổng kết, đánh giá trong quá trình thực hiện Đổi mới
tư duy quản lý văn hóa dựa trên tư tưởng về quyền văn hóa và tinh thần xây dựng
hệ thống hành chính công hiện đại; từng bước xây dựng cơ chế phân cấp, phân quyền mới theo nguyên tắc các cơ quan nhà nước tập trung vào phát triển hệ thống thể chế, đầu tư vào phát triển kết cấu hạ tầng chủ chốt, phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, tổ chức một số hoạt động và sự kiện văn hóa - nghệ thuật quốc gia, các việc còn lại giao cho cộng đồng, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thực hiện
Trang 8Thách thức về việc nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các lĩnh
vực văn hóa trong bối cảnh nguồn lực dành cho văn hóa, cơ chế chính sách khuyến
khích đầu tư cho văn hóa chưa đáp ứng được nhu cầu, chưa tương xứng với vai trò
và vị thế của văn hóa khi đặt trong quan điểm phát triển bền vững đất nước Thách thức về năng lực đổi mới sáng tạo, trong việc cải cách lĩnh vực văn hóa để làm cho
văn hóa trở nên phát triển bền vững hơn; trong đó có những thách thức mới về việc
nâng cao năng lực quản lý văn hóa trong cơ chế thị trường, về kỹ năng kinh
doanh Một trong những yêu cầu mới của lĩnh vực văn hóa là cần thiết lập mối
quan hệ mạnh mẽ hơn với công chúng/người tiêu dùng, doanh nghiệp và cộng đồng, từ đó nâng cao nhận thức về những các giá trị khác nhau của văn hóa
Thách thức của bối cảnh nền kinh tế số, của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của công nghệ truyền thông đa phương tiện và kỹ thuật số, thị trường tự do, lĩnh vực văn hóa cần tạo ra sự khác biệt và ứng dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ trong việc tạo ra những sản phẩm, dịch vụ độc đáo, đa dạng, đáp ứng nhu cầu của công chúng Sự bùng nổ về thông tin, truyền thông đi kèm với làn sóng giao thoa, du nhập văn hóa với nhiều yếu tố văn hóa mới, có mặt tích cực nhưng cũng có không ít tiêu cực, trong khi trình độ cán bộ và phương tiện kỹ thuật để quản lý những vấn đề mới mẻ này còn hạn chế, dẫn đến sự lúng túng, bị động trong tổ chức thực hiện
Thách thức từ toàn cầu hóa văn hóa như là một quá trình lưu thông mà thông qua đó, các nền văn hóa dân tộc đang ngày càng hội nhập và phụ thuộc lẫn nhau Toàn cầu hóa văn hóa có nguy cơ làm mất bản sắc văn hóa dân tộc nếu chúng ta không nâng cao sức mạnh nội sinh trong văn hóa, tiến hành hiện đại văn hóa nhưng không xa rời các giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Bối cảnh toàn cầu hóa đặt ra thách thức cần xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc với tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại để làm phong phú cho văn hóa Việt Nam, củng cố nội lực, tạo sức đề kháng trước những cuộc “xâm lăng văn hóa” từ bên ngoài, xử lý tốt các mối quan hệ giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc
và quốc tế; xử lý tốt các xung đột văn hóa nảy sinh trong quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, toàn cầu hóa
Trang 9Thách thức trong việc xử lý hài hòa nhiều mối quan hệ khác nhau của văn
hóa, như mối quan hệ giữa văn hóa và chính trị, văn hóa và kinh tế, giữa truyền
thống và hiện đại
2.3 Trách nhiệm đối với thanh niên hiện nay
Thứ nhất, thanh niên phải nhận thức rõ ý nghĩa tầm quan trọng của việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, bởi chỉ có trên
cơ sở nhận thức đúng thì mới giúp thanh niên có những hành động đúng trong việc
đề ra chương trình, kế hoạch hành động có hiệu quả nhất Không chỉ có vậy, nó còn là cơ sở, động lực cho thanh niên tích cực nghiên cứu, tìm hiểu bản sắc văn hóa dân tộc, tham gia vào các lễ hội với một thái độ nghiêm túc, cầu thị và biết tiếp thu chọn lọc có phê phán tinh hoa văn hóa dân tộc và thế giới, thấy được cái hay, cái tiến bộ cần phải trân trọng giữ gìn, quảng bá
Thứ hai, phải đề ra chương trình, kế hoạch hành động cụ thể thiết thực để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Sau khi đã có nhận thức đúng thì thanh niên phải xây dựng kế hoạch, đề ra những biện pháp cụ thể hữu ích để làm cho những di tích lịch sử, những lễ hội truyền thống của dân tộc như lễ hội Đền Hùng ở Phú Thọ, lễ hội chùa Hương ở Hà Nội… được thăng hoa có ý nghĩa quan trọng về mặt tinh thần Thông qua công tác tuyên truyền vận động, giáo dục, thanh niên cần ý thức
và giúp người dân biết giữ gìn những gì đã có, hiểu rõ đâu là cái cần phải giữ gìn, bảo vệ không những cho hôm nay mà còn cho mãi mãi về sau và cái gì cần phê phán, loại bỏ ra khỏi đời sống xã hội Ở những cuộc thi, những chương trình, những lễ hội là dịp tốt nhất để cho thanh niên phát huy hết vai trò, sở trường, năng lực của bản thân góp phần định hướng những giá trị về đạo đức, lối sống có văn hóa cho thanh niên và các tầng lớp khác
Thứ ba, phát huy tính tích cực, chủ động của thanh niên trong giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Điều kiện bên ngoài có thuận lợi bao nhiêu chăng nữa, nhưng nếu bản thân mỗi thanh niên không tích cực nghiên cứu, tìm hiểu thì sẽ không bao giờ phát huy được vai trò của bản thân mình Không ai hết mà chính thanh niên phải là người chiến sĩ xung phong trên mặt trận văn hóa như Hồ Chí Minh đã từng nói: Mỗi người phải là một chiến sĩ trong cuộc đấu tranh chống lại văn hóa lai căng, xấu độc từ bên ngoài Thấy được vai trò của mình, có những bạn sinh viên đã vượt qua chặng đường hàng mấy trăm cây số để lên vùng cao đem cái chữ đến với
Trang 10đồng bào, góp phần xóa mù chữ, giúp đồng bào biết được ánh sáng của sự văn minh tiến bộ và tích cực ủng hộ những chủ trương, chính sách của Đảng về xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc
Thứ tư, thanh niên phải tích cực đấu tranh chống lại âm mưu chống phá của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch trên mặt trận văn hóa tư tưởng Hiện nay chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đang triệt để lợi dụng cuộc đấu tranh trên mặt trận văn hóa và chúng coi đây là mũi nhọn xung kích làm phai nhạt mục tiêu
lý tưởng của thanh niên Những biểu hiện xấu của văn hóa phương Tây với lối sống thực dụng, sống chỉ có biết hôm nay, không biết đến có ngày mai; những hành vi đi ngược lại với lợi ích của quốc gia, dân tộc; sự thích thú những bộ phim nước ngoài với nội dung chém giết, võ thuật và nhiều tệ nạn trong thanh niên hiện nay chính là những phản văn hóa, những việc làm và hành động tác động rất mạnh đến tâm lý của thanh niên Sự tác động xấu đó dễ làm cho một bộ phận thanh niên chúng ta quay lưng lại với lịch sử dân tộc, với phong tục tâp quán của con người Việt Nam, với văn hóa Việt Nam Thanh niên là những người hàng ngày hàng giờ phải đối mặt, phải tiếp xúc với văn hóa đó nhiều nhất cho nên phải chủ động kế thừa những cái tiến bộ và lọc bỏ những cái không phù hợp, đi ngược lại với văn hóa của dân tộc Thanh niên phải nhận thức rõ văn hóa Việt Nam là thành quả của
sự kết tinh văn hóa dân tộc và văn hóa thế giới, phải trang bị cho mình một hệ thống tri thức vững vàng, đầy đủ để không bị động bất ngờ, thường xuyên tìm hiểu văn hóa dân tộc và văn hóa thế giới để tạo hành trang tri thức, góp phần xây dựng đất nước
3 KẾT LUẬN
Sự phát triển văn hóa Việt Nam hiện nay và trong tương lai tới rất quan trọng đối với sự phát triển chung của đất nước Tận dụng cơ hội và phát huy điểm mạnh, hạn chế điểm yếu và vượt qua được thách thức sẽ là cách thức tốt nhất để Việt Nam phát triển văn hóa, thực sự biến văn hóa trở thành động lực và mục tiêu cho sự phát triển đất nước, để văn hóa thực sự “soi đường cho quốc dân đi” như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn