Đề tài xu hướng truyền thông đối ngoại mỹ dưới thời tổng thống joe biden

TS Lê Thanh Bình, truyền thông đối ngoại là một bộ phận quan trọng hợp thành chính sách đối ngoại củamột quốc gia; nó được định nghĩa là tổng thể mọi hoạt động liên quan đến nguồn phát,t

BỘ NGOẠI GIAO HỌC VIỆN NGOẠI GIAO KHOA TRUYỀN THÔNG VÀ VĂN HÓA ĐỐI NGOẠI

TIỂU LUẬN GIỮA KỲ HỌC PHẦN: TRUYỀN THÔNG ĐỐI NGOẠI

ĐỀ TÀI: XU HƯỚNG TRUYỀN THÔNG ĐỐI NGOẠI MỸ

DƯỚI THỜI TỔNG THỐNG JOE BIDEN

Giảng viên hướng dẫn: TS Vũ Tuấn Anh

Lớp thực hiện: TT46E

4 Nguyễn Thị Thu Nguyên TT46E-106-1923

5 Lương Thị Thục Uyên TT46E-107-1923

HÀ NỘI - 2021

PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ

1 Phụ trách chi tiết nội dung

Chương I Cơ sở lý thuyết

1 Truyền thông đại chúng

2 Truyền thông đối ngoại

Trịnh Lê AnhLương Thục Uyên

1 Truyền thông đối ngoại trong chính sách hàn gắn các mối quan

hệ với đồng minh và đối tác

Hoàng Quỳnh AnhNguyễn Minh ÁnhTrần Hà Phương

2 Truyền thông đối ngoại trong chính sách giải quyết các vấn đề toàn cầu

Nguyễn Minh ÁnhNguyễn Thu Nguyên

3 Truyền thông đối ngoại trong chính sách giải quyết quan hệ vớiTrung Quốc

Trần Hà PhươngHoàng Quỳnh Anh

Chương III Tổng kết - Đánh giá

Trần Hà PhươngHoàng Quỳnh AnhNguyễn Minh ÁnhNguyễn Thu Nguyên

2 Phụ trách tổng quan

Trần Hà Phương

MỤC LỤC

Chương II Xu hướng Truyền thông đối ngoại Mỹ dưới thời Joe Biden 12

1 Truyền thông đối ngoại trong chính sách hàn gắn quan hệ với đồng minh và đối

2 Truyền thông đối ngoại trong giải quyết các vấn đề toàn cầu 37

3 Truyền thông đối ngoại trong chính sách giải quyết quan hệ với Trung Quốc 48

1 Xu hướng truyền thông đối ngoại Mỹ dưới thời Joe Biden 67

2 Tác động của truyền thông đối ngoại Mỹ dưới thời Joe Biden đến công chúng 71

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Truyền thông đối ngoại là một bộ phận không thể thiếu của chính sách đốingoại của từng quốc gia, nhất là trong bối cảnh sự phát triển của xã hội và thông tin cómối quan hệ biện chứng chặt chẽ Mỹ, với cương vị là cường quốc hàng đầu trên thếgiới, tư tưởng bá chủ, lãnh đạo thế giới, Mỹ thực hiện chiến lược an ninh, quân sự,kinh tế, mang tính toàn cầu và quan hệ với nhiều nước nên đặc biệt quan tâm đếnhoạt động truyền thông đối ngoại

Ngày 20/01/2021, Joe Biden chính thức trở thành Tổng thống thứ 46 của Hợpchủng quốc Hoa Kỳ sau khi chiến thắng một cuộc bầu cử chưa từng có trong lịch sử.Không lâu sau đó, trong Thông điệp liên bang ngày 4-2-2021, ông Biden đã đề rađường lối đối ngoại mới cho nước Mỹ giai đoạn 2021 - 2025 Chính sách đã thay đổi

bộ mặt của truyền thông đối ngoại nước này sao cho phù hợp với bối cảnh chính trịtrong và ngoài nước Mỹ vốn diễn biến rất phức tạp

Nhóm nghiên cứu lựa chọn đề tài “Xu hướng truyền thông đối ngoại Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Joe Biden” nhằm phân tích một cách tương đối toàn diện xu

hướng thực hiện hoạt động truyền thông đối ngoại từ ba chính sách chính, mười thángsau khi Tổng thống mới của nước Mỹ lên nắm quyền Từ đó, nhóm rút ra đánh giá vànhận xét về tác động của truyền thông đối ngoại Mỹ dưới thời Joe Biden đến côngchúng

2 Tổng quan tài liệu

a Nghiên cứu về truyền thông đối ngoại nói chung

Trong cuốn Giáo trình Truyền thông đối ngoại của PGS TS Lê Thanh Bình,

truyền thông đối ngoại là một bộ phận quan trọng hợp thành chính sách đối ngoại củamột quốc gia; nó được định nghĩa là tổng thể mọi hoạt động liên quan đến nguồn phát,thông điệp, công chúng, phương thức truyền thông, chủ thể, công nghệ truyềnthông, của một nước đối với các nước khác 1

b Nghiên cứu về truyền thông đối ngoại Mỹ

Cũng trong cuốn Giáo trình Truyền thông đối ngoại, PGS TS Lê Thanh Bình

đã bàn đến mô hình truyền thông đối ngoại của Mỹ trên ba khía cạnh: mô hình chiềudọc từ cấp trung ương đến cấp địa phương, mô hình chiều ngang thông qua truyền

1 PGS TS Lê Thanh Bình: Giáo trình Truyền thông đối ngoại, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội,

2021, tr.23.

thông đại chúng và truyền thông đối ngoại kết hợp với ngoại công chúng.2

Trong bài nghiên cứu “Public diplomacy meets social media: A study of theU.S Embassy's blogs and micro-blogs”3 (Tạm dịch: Khi Ngoại giao công chúng gặp Mạng xã hội: một nghiên cứu về blog và tiểu blog của Đại sứ quán Mỹ.”), hai tác giả

Xin Zhong và Jiayi Lu đã chỉ ra các đặc điểm chính trong truyền thông ngoại giaocông chúng của Đại sứ quán Hoa Kỳ qua phương tiện truyền thông xã hội, cụ thể làcác blog và tiểu blog trên Tencent

Trong khuôn khổ bài nghiên cứu của nhóm, chúng tôi lựa chọn phân tích xuhướng truyền thông đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống Joe Biden dựa trên bachính sách đối ngoại chính mà ông đưa ra hồi đầu năm 2021

3 Mục đích, mục tiêu nghiên cứu

a Mục đích nghiên cứu

Bài nghiên cứu nhằm mục đích đưa ra cơ sở lý thuyết về truyền thông đốingoại, từ đó tìm hiểu về xu hướng Truyền thông đối ngoại Mỹ dưới thời Joe Biden,đồng thời rút ra những đánh giá về những xu hướng này và nhận xét tác động củatruyền thông đối ngoại Mỹ trong giai đoạn này đến công chúng

b Mục tiêu nghiên cứu

Với mục đích như trên, bài nghiên cứu có ba mục tiêu như sau:

Thứ nhất, bài nghiên cứu đưa ra những phân tích tổng quan về Truyền thông

đối ngoại Mỹ

Thứ hai, bài tìm hiểu chính sách đối ngoại Mỹ dưới thời Joe Biden và truyền

thông đối ngoại Mỹ thời Joe Biden nhìn từ ba chính sách chính

Thứ ba, qua những lý thuyết và thực tiễn trên, bài nghiên cứu rút ra đánh giá về

xu hướng truyền thông đối ngoại Mỹ dưới thời Joe Biden và tác động của nó đến côngchúng

4 Phương pháp nghiên cứu

Đối với đề tài này, nhóm sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

Thứ nhất, phương pháp phân tích nội dung Khi tiến hành nghiên cứu, nhóm

đọc và phân tích các tài liệu đề cập đến truyền thông đối ngoại Hoa Kỳ dưới thời Tổngthống Biden

2 PGS TS Lê Thanh Bình: Giáo trình Truyền thông đối ngoại, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2021

3 Xin Zhong, Jiayi Lu, Public diplomacy meets social media: A study of the U.S Embassy's blogs and blogs (12/2013), xem ngày 22/10/2021

micro-<https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S036381111300091X>

Thứ hai, phương pháp phân tích diễn ngôn Nhóm tổng hợp và phân tích ngôn

ngữ được sử dụng trong các bài phát biểu, bài báo, đại diện cho truyền thông đốingoại Mỹ dưới thời Tổng thống Biden

5 Đối tượng & phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu

Với đề tài này, nhóm tập trung nghiên cứu hoạt động truyền thông đối ngoạicủa Mỹ kể từ khi Joe Biden lên nắm quyền dựa trên ba chính sách chính: hàn gắn cácmối quan hệ với đồng minh và đối tác, giải quyết các vấn đề toàn cầu và giải quyếtmối quan hệ với Trung Quốc

b Phạm vi nghiên cứu

Nhóm tập trung nghiên cứu trong khoảng thời gian từ 20/01/2021 đến nay, tức

là từ khi Joe Biden trở thành Tổng thống Mỹ Tuy nhiên, để đảm bảo tính logic củaviệc đánh giá, chúng tôi có nhắc đến khoảng thời gian nắm quyền của các Tổng thống

b Ý nghĩa thực tiễn

Xác định được xu hướng truyền thông đối ngoại Mỹ dưới thời Joe Biden là rấtquan trọng bởi dù đây là chính sách riêng của các quốc gia này, nhưng vì Mỹ là cườngquốc lớn nhất thế giới nên nó tác động tới môi trường an ninh, chính trị, ngoại giaotoàn cầu Ngoài ra, hiểu rõ truyền thông đối ngoại Mỹ có thể giúp Việt Nam đúc kếtđược những bài học kinh nghiệm trong việc xây dựng và triển khai hoạt động đốingoại, đồng thời tạo thế chủ động khi quan hệ với không chỉ Mỹ mà còn các quốc giakhác trên thế giới

7 Kết cấu tiểu luận

Ngoài các phần mở đầu, kết luận mục lục và tài liệu tham khảo, tiểu luận gồm 3

chương chính:

Chương I: Cơ sở lý thuyết

Chương II: Xu hướng Truyền thông đối ngoại Mỹ dưới thời Joe BidenChương III: Tổng kết - Đánh giá

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1 Truyền thông đại chúng

Theo Janowitz, “Truyền thông đại chúng bao gồm các định chế và các kỹ thuật

mà nhờ đó những nhóm chuyên môn sử dụng những thiết bị công nghệ như máy in,radio, phim, để truyền phát nội dung biểu tượng đến công chúng lớn”.4

Theo James R.Wilson và Stan R.Wilson, “Truyền thông đại chúng là một quytrình mà những nhà truyền thông chuyên nghiệp sử dụng những phương tiện kỹ thuật

để chia sẻ thông tin vượt qua khoảng cách về không gian nhằm gây ảnh hưởng đếnquảng đại quần chúng, khán thính giả.5

Theo PGS, TS Nguyễn Văn Dững, “Nhìn từ bình diện giao tiếp, truyền thông đạichúng là kênh giao tiếp đại chúng với đặc trưng bản chất là nhiều người tham gia vềnhững chủ đề mà họ quan tâm, với tần suất ngày càng gia tăng” Còn “Dưới góc độtiếp cận từ các phương tiện kỹ thuật, truyền thông đại chúng là tổ hợp các kênh truyềnthông chuyển tải thông điệp tới đông đảo nhân dân”.6

Bên cạnh đó, “Truyền thông đại chúng còn được hiểu là hoạt động truyền thông

- giao tiếp xã hội trên phạm vi rộng lớn được thực hiện thông qua các phương tiện kỹthuật và công nghệ truyền thông Với sự phát triển vượt bậc của kỹ thuật và công nghệ

số, truyền thông đa phương tiện được xem là một trong những xu hướng chính củatruyền thông đại chúng trong thời đại công nghệ 4.0.7

4 Janowitz, M, 1968, The Study of mass communication, International encyclopedia of the social sciences 3,

tr.41-53

5 Wilson, J and Stan L.R, 1995, Mass Media/Mass Culture: An Introduction, McGRaw-Hill

6 PGS, TS Nguyễn Văn Dững (Chủ biên), PGS, TS Đỗ Thị Thu Hằng, 2018, Truyền thông – Lý thuyết và kỹ năng cơ bản NXB Thông tin và Truyền thông, tr.29.

7 TS Vũ Tuấn Anh, 2020, Giáo trình Phương pháp nghiên cứu truyền thông NXB Khoa học Xã hội, tr.18.

1.2 Đặc điểm

Trước hết, “truyền thông đại chúng” biểu hiện tính đại chúng của nguồn phát(nhà báo chuyên nghiệp, “nhà báo không chuyên”, các chuyên gia, công chúng rộngrãi, ); đại chúng về thông điệp (mang tính phổ biến, liên quan đến nhiều người, hìnhthức và nội dung thông điệp…); đại chúng về kênh phát (có thể bằng báo in, radio,truyền hình, Internet, ); đại chúng về công chúng tiếp nhận (trong nước, ngoài nước,giới tính, nghề nghiệp, ).8

Theo PGS, TS Nguyễn Văn Dững và PGS, TS Đỗ Thị Thu Hằng đề cập đến 7đặc tính của truyền thông đại chúng9, bao gồm:

(1) Tính công khai: do các vấn đề của truyền thông có liên quan và ảnh hưởng đếnnhiều người;

(2) Tính phổ cập: các thông điệp truyền thông hướng đến đối tượng đông đảo côngchúng trong xã hội;

(3) Tính mục đích: mỗi thông điệp trong truyền thông đại chúng đều mang mụcđích của nhà truyền thông;

(4) Tính phong phú, đa dạng, đa chiều: có nhiều cách và hình thức thể hiện khácnhau, đối tượng tiếp nhận và phản ảnh ở nhiều lĩnh vực khác nhau;

(5) Tính dễ nhớ, dễ hiểu và dễ làm theo;

(6) Tính gián tiếp: các thông điệp của truyền thông đại chúng được truyền tải thôngqua các phương tiện của truyền thông đại chúng chứ không tiếp xúc trong quátrình phổ cập và phát tán thông tin;

(7) Tính chất tương tác tỉ lệ thuận với hiệu quả của quá trình truyền thông: có sựtham gia rộng rãi của nhiều nhóm công chúng khác nhau, thể hiện tính tươngtác qua lại

1.3 Chức năng

Truyền thông đóng vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của xã hội,phải kể đến vai trò đối với công chúng, xã hội, xa hơn là đối với kinh tế và chính trị Với công chúng, truyền thông đại chúng có chức năng khởi nguồn và cơ bản

nhất là thông tin – giao tiếp, thỏa mãn nhu cầu của công chúng: được biết thông tin và

để giải trí, tạo ra các xu hướng về lối sống, văn hóa và giáo dục tư tưởng…

8 PGS TS Lê Thanh Bình 2021, Giáo trình Truyền thông đối ngoại, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội,

tr.16-17

9 PGS, TS Nguyễn Văn Dững (Chủ biên), PGS, TS Đỗ Thị Thu Hằng, 2018, Tài liệu đã dẫn

Với xã hội, truyền thông đại chúng tạo ra sức mạnh truyền thông, góp phần

phản biện và kiến tạo dư luận xã hội, đồng thời xây dựng và bồi đắng giá trị văn hóa

và thế giới quan cho cộng đồng

Với kinh tế, nhờ có truyền thông đại chúng mà doanh nghiệp có thể quảng bá

sản phẩm và dịch vụ và cũng chính là nhu cầu của bản thân các kênh truyền thông đạichúng để thu lợi Các kênh truyền thông đều cần có ngân sách để thu, chi hay đổi mớicông nghệ Truyền thông đại chúng còn là động lực thúc đẩy kinh tế, khi các kênhtruyền thông phải luôn vận động để cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường Hiện nay,truyền thông nói chung và truyền thông đại chúng nói riêng cũng đang góp phần giảiquyết vấn đề thiếu việc làm trong xã hội và tạo giá trị kinh tế cho mỗi quốc gia, khuvực

Với chính trị, ngoài hai chức năng hàng đầu về giám sát và phản biện xã hội,

truyền thông đại chúng còn cung cấp thông tin về các thay đổi chính sách của cơ quannhà nước tới người dân, thuyết phục công chúng thay đổi ý thức, hành vi đúng vớipháp luật Chính phủ nhờ truyền thông để thăm dò ý kiến của dư luận trước khi banhành các văn bản pháp lý, bởi vậy Nhà nước khi điều chỉnh các chính sách quản lý sẽtạo ra được sự đồng thuận cao hơn từ công chúng.10

2 Truyền thông đối ngoại

10Công ty TNHH Nghiên cứu và Tư vấn Quốc Việt, (2018) Nghiên cứu truyền thông – Vai trò của

truyền thông, xem ngày 24/10/2021,

<http://qvcorp.com.vn/tin-tuc-1/Nghien-cuu-truyen-thong-Vai-tro-cua-truyen-thong-747.html >

11 PGS TS Lê Thanh Bình: Giáo trình Truyền thông đối ngoại, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội,

2.2 Vai trò

Truyền thông đối ngoại luôn xác định một bên là ai (quốc gia chủ thể) và bênkia là các quốc gia còn lại Do luôn gắn với một quốc gia cụ thể nên sẽ luôn tồn tạichính sách, chiến lược truyền thông đối ngoại rõ ràng, cụ thể mang lại lợi ích quốc giachủ thể và phục vụ các quyền lợi liên quan đã được các bên tham gia thỏa thuận Vìmuốn bảo vệ quyền lợi quốc gia nên trong truyền thông đối ngoại, chủ thể thườngkhông muốn truyền đạt thông điệp tiêu cực, không tự làm “hở sườn” của mình, không

tự “vạch áo cho người xem lưng”12 Công tác truyền thông đối ngoại có vai trò thựchiện hai chiều thông tin

Thứ nhất, thông tin về tình hình trong nước ra nước ngoài Đối với công tác

này, nội dung thông tin thay đổi tùy thuộc vào từng địa bàn, từng giai đoạn phát triểncủa quốc gia đó, cũng như từng đối tượng và yêu cầu đặt ra tại từng thời điểm để xácđịnh nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm phù hợp

Thứ hai, thông tin về tình hình thế giới, khu vực vào trong nước Với tiến bộ

vượt bậc của công nghệ thông tin và trình độ dân trí ngày càng cao, người dân có khảnăng tiếp cận trực tiếp với mọi thông tin trên thế giới thông qua các phương tiệntruyền thông đại chúng, do đó, truyền thông đối ngoại có nhiệm vụ hết sức quan trọng

là đáp ứng nhu cầu thông tin của người dân về tình hình quốc tế và đường lối, chínhsách đối ngoại của đất nước

Xét về lợi ích quốc gia, thực hiện tốt công tác truyền thông đối ngoại sẽ giúpthế giới hiểu hơn về đất nước, con người, về những giá trị văn hóa, vật chất, tinh thầncủa dân tộc Việt Nam; nâng cao hình ảnh, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế;góp phần thực hiện chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa quan

hệ quốc tế và hội nhập quốc tế của đất nước ta, tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân thếgiới, sự đóng góp của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài Thực hiện tốt côngtác truyền thông đối ngoại còn góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo đảm ổn địnhkinh tế - xã hội

2021, tr22,23.

12 PGS TS Lê Thanh Bình: Giáo trình Truyền thông đối ngoại, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội,

2021, tr23,24.

Chương II Xu hướng Truyền thông đối ngoại Mỹ dưới thời Joe Biden

II.I Tổng quan về Truyền thông đối ngoại Mỹ

1 Khái niệm

Về bản chất, truyền thông đối ngoại là quan hệ trao đổi, thu nhận thông tin,truyền phát thông điệp giữa hai quốc gia với nhau nhằm mang lại lợi ích song phương.Truyền thông đối ngoại là một bộ phận quan trọng cấu thành chính sách đối ngoạiquốc gia.13

Tại Mỹ, mặc dù là quốc gia đi đầu trong việc xây dựng truyền thông đối ngoạitiêu biểu từ Chiến tranh thế giới thứ hai, nhưng “truyền thông đối ngoại” không có

thuật ngữ cụ thể tương ứng Song, công chúng vẫn có thể hiểu các cụm như External Communication, Foreign Communication Relation hay Media Diplomacy biểu thị cho

các hoạt động truyền thông đối ngoại của Mỹ Từ đây có thể thấy, truyền thông đối

ngoại là một thành tố quan trọng của hoạt động ngoại giao công chúng (Public Diplomacy) của Mỹ.

Trong khi đó, tại Trung Quốc, truyền thông đối ngoại được thay thế bởi thuậtngữ “đối ngoại tuyên truyền” hay “ngoại tuyên”, nhằm nhấn mạnh sự quảng bá hìnhảnh của Trung Quốc ra cộng đồng quốc tế Cụm từ “tuyên truyền” trong tiếng Hoakhông mang nội hàm tiêu cực như trong cách dịch Anh ngữ mà mang ý nghĩa tích cực

về các hoạt động ôn hòa như phát hành báo chí, định hình khái quát hệ tư tưởng haythậm chí là quảng cáo.14

Còn tại Việt Nam, truyền thông đối ngoại được hiểu là báo chí - truyền thôngtrong hoạt động thông tin đối ngoại Cụ thể, các phương tiện truyền thông đại chúng ởViệt Nam góp phần làm cân bằng, chủ động, và nâng cao an toàn thông tin trongtruyền thông đối ngoại

2 Lịch sử

Những ngày đầu lập quốc

Lịch sử truyền thông đối ngoại Mỹ bắt đầu từ câu chuyện của những ngườisáng lập ra quốc gia này Từ thế kỷ 18, nhà khai quốc Hoa Kỳ Benjamin Franklin đãvượt qua tòa án và chính phủ Anh, Pháp để đi tới London và Paris, mang sứ mệnh nói

13 PGS TS Lê Thanh Bình, 2021, Giáo trình Truyền thông đối ngoại, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà

Nội, tr.22.

14 PGS TS Lê Thanh Bình, 2021, Tài liệu đã dẫn, tr.153.

cho người dân hai nước này hiểu về tình hình của Mỹ lúc bấy giờ.15 Ông đã xuất bản

các tài liệu, bài báo và tiểu luận dưới tên mình, cũng như các bí danh khác nhau trêncác tờ báo của Anh, để tạo ấn tượng rằng nhiều nhóm có thiện cảm với các thuộc địa

Mỹ (Thirteen Colonies) Ông cũng khuyến khích một số nhà văn Anh viết về trường

hợp của Mỹ và sản xuất các tập sách nhỏ cũng như tài liệu để phân phối ra nướcngoài.16 Cùng thời, nhà khai quốc Thomas Jefferson cũng đã viết thư tín để thông tinđến những tri thức Pháp để họ biết về Hoa Kỳ.17

Trong chiến tranh thế giới thứ II

Một bước ngoặt lớn trong chính sách ngoại giao công chúng của Hoa Kỳ đã xảy

ra trong Cuộc chiến tranh thế giới thứ II Thế chiến thứ II đã tạo ra một hệ thống toàncầu thực sự đầu tiên trong lịch sử, khi các sự kiện ở khu vực này có thể ảnh hưởng đếnkhu vực khác và các sự kiện đều có thể trở thành tâm điểm của các nước liên quan.18

Không ai khác, Mỹ là quốc gia hiểu được tầm quan trọng hơn cả của truyền thông đốingoại

Để chống lại sự tuyên truyền và chiến tranh tâm lý của Đức Quốc xã, Tổngthống Wilson đã thành lập Ủy ban Thông tin Công cộng Mỹ do nhà báo George Creelđứng đầu Một phần công việc của cơ quan này là xuất bản các bài báo liên quan đếnchiến tranh, tạo các ấn phẩm, áp phích và quảng cáo ngoài trời về chiến tranh.19

Vào tháng 2 năm 1942, Đài Tiếng nói Hoa Kỳ - Voice of America (VOA) bắtđầu các buổi phát sóng đầu tiên nhằm vào khu vực châu Âu bị chiếm đóng bởi Đức vàkhu vực Bắc Phi để “truyền bá phúc âm về dân chủ”, rồi đến Liên Xô vào năm 1947

Bên cạnh đó, Mỹ thành lập Văn phòng Thông tin Chiến tranh (OWI) ngay từtháng 6/1942, với nỗ lực đầu tiên hướng tới việc thể chế hóa tuyên truyền và ngoạigiao công chúng OWI chịu trách nhiệm về “chiến tranh tâm lý” (mặt trận truyềnthông đại chúng) trong Thế chiến thứ II

Ngoài ra, năm 1948, Đạo luật Smith Mundt - Đạo luật Trao đổi Thông tin vàGiáo dục Hoa Kỳ đã được Quốc hội nước này thông qua

Trong thời kỳ chiến tranh lạnh

15 Bardos, A.A, 2001, Public diplomacy: An old art, a new profession Virginia Quarterly Review, tr.424 – 437

16 Napoli, J.J., & Fejeran, J, 2004, Of two minds: US public diplomacy and the Middle East Global Media

Journal

17 Bardos, A.A, 2001 Tài liệu đã dẫn

18 PGS TS Lê Thanh Bình, 2021, Tài liệu đã dẫn, tr.149

19 Napoli, J.J., & Fejeran, J, 2004, Tài liệu đã dẫn

Năm 1953, Cơ quan Thông tin Hoa Kỳ (United States Information Agency USIA), sau đó được gọi là United States Information Service - USIS, được thành lập

-nhằm mục đích chống lại tuyên truyền của Cộng sản với khẩu “Kể câu chuyện của

nước Mỹ với thế giới” (“Telling America’s Story to the World”) Cơ quan này mang

trách nhiệm giúp nước Mỹ đạt được các chính sách đối ngoại của mình Trong giaiđoạn này, Hoa Kỳ đề cao truyền thông đối ngoại tới mức trong mỗi cơ quan ngoại giao

và cố vấn của Mỹ trên khắp thế giới đều có một sĩ quan thuộc USIS.20

Từ năm 1953 đến năm 1989, Hoa Kỳ chạy đua trong cuộc chiến tuyên truyềntích cực với Liên Xô, từ các chương trình trao đổi đến đài phát thanh bí mật Trongcuộc chiến này, Mỹ luôn tập trung công kích những điểm yếu của Liên Xô trong cácvấn đề về nhân quyền và tự do báo chí

USIS đã chiến thắng trong hoạt động truyền thông đối ngoại vào chiến tranhlạnh Tuy nhiên, sau khi chiến tranh lạnh kết thúc, nguồn tài trợ cho ngoại giao côngchúng giảm mạnh do Mỹ bắt đầu cảm thấy ngoại giao công chúng không còn là mộtyếu tố thiết yếu nữa, đặc biệt khi “mối đe dọa màu đỏ” sụp đổ và Hoa Kỳ khẳng địnhđược vị thế trên bản đồ chính trị thế giới.21 USIS cũng bị dỡ bỏ vào năm 1999

Từ sự kiện khủng bố ngày 11/09/2001 cho đến nay

Tuy nhiên, sau khi USIS dỡ bỏ không bao lâu, định kiến và tư tưởng chống Mỹgia tăng mạnh mẽ ở nhiều nơi trên thế giới, đỉnh điểm là vụ khủng bố ngày 11/09/2001của lực lượng Hồi giáo cực đoan Cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu nhằm vào cáclực lượng Hồi giáo cực đoan do Mỹ triển khai đã làm căng thẳng mối quan hệ giữa Mỹ

và các quốc gia Hồi giáo, làm giảm uy tín và xấu đi hình ảnh về một nước Mỹ nhânquyền.22

Chính sự kiện này dẫn đến một loạt các hoạt động tăng cường ngoại giao côngchúng gắn với truyền thông đối ngoại dưới chính quyền Tổng thống Bush như Chươngtrình Sáng kiến ngôn ngữ An ninh quốc gia hay chiến dịch tài trợ cho hai dịch vụ phátsóng tiếng Ả Rập hướng vào thế giới Ả Rập và Hồi giáo: (1) Đài phát thanh Sawanhắm vào giới trẻ và (2) Kênh truyền hình Al-Hurra Ngoài ra, một tạp chí dành chogiới trẻ Ả Rập có tên là “Hi” cũng đã được Mỹ xuất bản Năm 2002, Văn phòng

Truyền thông toàn cầu (Office of Global Communications - OGC) được thành lập

20 Bardos, A.A, 2001 Tài liệu đã dẫn, tr.425

21 Laqueur, W, 1994, Save public diplomacy Foreign Affairs, tr.19

22 PGS TS Lê Thanh Bình, 2021, Tài liệu đã dẫn, tr.151

Kể từ ngày 11/9, số lượng các trang tiếng Ả Rập được xuất bản trên trangwebsite USINFO đã tăng lên khoảng bốn lần Hơn nữa, trang USINFO hiện được liênkết với hơn 470 địa điểm Ả Rập khác.23

Khi các tổng thống kế nhiệm nắm quyền, nước Mỹ có cựu Tổng thống BarackObama - một nhà lãnh đạo đã thành công đưa các chính sách ngoại giao công chúngtrở thành công cụ để nước Mỹ đạt được mục tiêu của mình và định hướng toàn cầu; cócựu Tổng thống Donald Trump - người đứng đầu nổi tiếng (tai tiếng) với việc sử dụngmạng xã hội nhằm phục vụ truyền thông đối ngoại cho các chính sách ông đề ra vàủng hộ

Có thể nói, kể từ sau sự kiện ngày 11/9/2001, những nỗ lực tái thiết các hoạtđộng ngoại giao công chúng của Hoa Kỳ đã phần nào khôi phục lại lòng tin với nhândân các nước về các giá trị văn hóa Mỹ24, về một đất nước tự do dân chủ Nước Mỹ đãthành công truyền bá “giấc mơ Mỹ” trong nhân dân các quốc gia trên thế giới, đặc biệt

là giới trẻ (du học) và tầng lớp lao động (nhập cư) Về nội bộ, các nhà lãnh đạo Mỹ đãnắm vững tầm quan trọng của truyền thông đối ngoại và chính công dân Mỹ cũng ủng

hộ tham gia các hoạt động ngoại giao công chúng, trong đó có truyền thông đốingoại.25

3 Vai trò

Truyền thông đối ngoại có vai trò vô cùng quan trọng với mỗi quốc gia, nhất làtrong bối cảnh xã hội càng phát triển thì đòi hỏi thông tin càng đa dạng, sâu sắc vàngược lại, khi thông tin phong phú hóa sẽ thúc đẩy xã hội phát triển hơn

Đặc biệt với Mỹ - một siêu cường quốc trên thế giới lại càng hiểu rõ hơn tầmquan trọng của truyền thông đối ngoại trong công cuộc xây dựng và phát triển đấtnước

Thứ nhất, vai trò trong hoạt động thông tin qua lại giữa chính phủ và người dân

Mỹ Bởi Mỹ là quốc gia đề cao các giá trị tự do, nhân quyền, điều này khẳng định ởviệc các hoạch định chính sách đối ngoại của Mỹ được đánh giá là cởi mở, có sự đónggóp của các nhân tố như các tổ chức, nhóm lợi ích và người dân - những người trựctiếp sẽ ủng hộ các chính sách đối ngoại Như vậy, truyền thông đối ngoại Mỹ có tính

23 Harrison, P, Statement before the House of International Relations Committee US Department of State.

24 Cultural Programs, xem ngày 26/10/2021, < https://exchanges.state.gov/us/exchange-experience >

25 PGS TS Lê Thanh Bình, 2021, Tài liệu đã dẫn, tr.152

hai chiều và đòi hỏi thông tin đối ngoại từ Mỹ ra thế giới hay từ thế giới vào Mỹ luôncần truyền tải kịp thời và chính xác tới người dân Quá trình này nếu được triển khaihiệu quả sẽ góp phần xúc tiến chính sách đối ngoại, gia tăng lợi ích an ninh quốc gia,đồng thời tiếp tục lan tỏa các giá trị của Mỹ tới chính người dân của họ ở trong vàngoài nước.

Thứ hai, vai trò trong hoạt động quảng bá chính sách đối ngoại, nâng tầm hình

ảnh quốc gia “Truyền thông đối với Chính phủ Mỹ là phương tiện quảng bá hình ảnhđất nước, là một sức mạnh mềm, giúp lan tỏa ảnh hưởng của Mỹ đến toàn cầu.”26 Nhắcđến truyền thông đối ngoại của Mỹ là nhắc đến hoạt động các hoạt động ngoại giaocông chúng Mỹ coi truyền thông đối ngoại là yếu tố quan trọng trong quá trình triểnkhai ngoại giao công chúng Vì vậy, khi xét đến đặc điểm, vai trò của truyền thông đốingoại Mỹ, có thể phân tích thông qua đặc điểm, vai trò ngoại giao công chúng của Mỹ

Cụ thể, truyền thông đối ngoại Mỹ kết hợp với ngoại giao công chúng mangmục tiêu giúp người dân của các quốc gia khác hiểu rõ hơn về các chính sách của Mỹ,

từ đó cải thiện và xây dựng hình ảnh tích cực của quốc gia Truyền thông đối ngoại

Mỹ chịu trách nhiệm tiến hành các chương trình chuyên môn văn hóa, giáo dục đểhình thành và duy trì sự hiểu biết lẫn nhau với các quốc gia nằm trong mục tiêu đốingoại của Mỹ Từ đó gắn chặt các mối quan hệ đa quốc gia, tăng cường an ninh và lantỏa các giá trị văn hóa - xã hội của Mỹ

Thứ ba, vai trò trong hoạt động kinh tế đối ngoại Như đã đề cập, khi hình ảnh

của nước Mỹ được cải thiện, các giá trị Mỹ trở nên phổ biến, các doanh nghiệp Mỹcũng được hưởng lợi Nhờ có truyền thông đối ngoại, các doanh nghiệp Mỹ tạo dựng

uy tín, thương hiệu đối với các đối tác, nhà đầu tư nước ngoài trong bối cảnh thế giớingày một gia tăng hội nhập

Thứ tư, truyền thông đối ngoại Mỹ góp phần nhận diện, vạch trần, phản bác các

luận điệu và thông tin sai lệch của các nhà nước và phi nhà nước trên thế giới nhằmgây tổn hại đến lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ Các cơ quan trực tiếp đảm nhậnnhiệm vụ này như Trung tâm Phản ứng toàn cầu đóng vai trò rất quan trọng trongchiến lược chống khủng bố của Chính phủ Mỹ

26 Lê Thanh Bình, Vũ Trọng Lâm: Truyền thông giao lưu văn hóa với vấn đề bảo vệ lợi ích và an ninh văn hóa quốc gia, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2015, tr.53.

4 Kênh truyền thông đối ngoại

4.1 Mô hình triển khai theo chiều dọc

4.1.1 Mô hình theo chiều dọc từ cấp trung ương đến cấp địa phương

a Truyền thông đối ngoại tại các bộ và cơ quan ngang Bộ

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ

Truyền thông đối ngoại Hoa Kỳ được xem là một nhiệm vụ quan trọng vì thế

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã phát triển một hệ thống các cơ quan chuyên trách cho nhiệm

vụ này Một thứ trưởng phụ trách ngoại giao công chúng được phân công chỉ đạo cáchoạt động ngoại giao công chúng của Hoa Kỳ Các vụ, phòng thuộc công chúng vàngoại giao công chúng bao gồm: Cục Giáo dục - Văn hóa; Cục các chương trìnhThông tin Quốc tế; Cục Quan hệ công chúng; Trung tâm phản ứng Toàn cầu; Phòngchính sách, Kế hoạch và Tài nguyên; và Đơn vị Triển lãm.27

Ủy ban Tư vấn Ngoại giao công chúng của Mỹ (USA CPD)

Ủy ban này có nhiệm vụ phụ trách đánh giá và đưa ra các khuyến nghị, giảipháp cho các chính sách, chương trình hoạt động của các cơ quan Mỹ tham gia hoạtđộng công chúng trong và ngoài nước

Cơ quan thông tin Hoa Kỳ (USIS)

Cơ quan thông tin Hoa Kỳ mang nhiệm vụ chính là tìm hiểu, cung cấp thông tin

và gây ảnh hưởng đến công chúng nước ngoài nhằm thúc đẩy lợi ích quốc gia của Mỹ,tăng cường đối thoại giữa người Mỹ, các cơ quan của Mỹ đối với các đối tác nướcngoài.28

Về chương trình phát thanh và truyền hình, một số cơ quan như Ủy ban Quản lýPhát thanh và Truyền hình quốc tế (BGG) - Cục Truyền thông Thế giới của Mỹ; CụcPhát thanh và Truyền hình quốc tế (IBB) sẽ phụ trách

Về các websites chính thức của Nhà Trắng, Bộ Quốc phòng Mỹ, Cục Dự trữLiên Bang đều do chính các cơ quan đó quản lý, nhằm mục đích thông tin cho côngchúng và duy trì các mối quan hệ thông qua việc tương tác qua lại trên Internet

Về hoạt động PR Chính phủ, Cục Quan hệ công (The Bureau of Public Affairs)

là cầu nối giữa truyền thông trong nước và quốc tế, với nhiệm vụ truyền tải thông tinchính xác và kịp thời các chính sách của Mỹ thông qua các kênh truyền thông khác

27 PGS TS Lê Thanh Bình: Giáo trình Truyền thông đối ngoại, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội,

2021, tr.134.

28 Lê Thanh Bình, Vũ Trọng Lâm: Truyền thông giao lưu văn hóa với vấn đề bảo vệ lợi ích và an ninh văn hóa quốc gia, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2015, tr.142.

nhau

b Truyền thông đối ngoại cấp địa phương và người dân

Ở cấp tiểu bang, mỗi tiểu bang đều có cơ quan cung cấp thông tin cho công

chúng Các cơ quan này thường xuyên cung cấp thông tin cho công chúng và báo chí

về chính sách và hoạt động của nhiều cơ quan khác nhau cũng như tổ chức các chiếndịch cung cấp thông tin và tác động đến người dân về một vấn đề nào đó Các cơ quancấp thành phố cũng có nhân viên truyền thông để cung cấp thông tin cho người dân,báo chí, kể cả du khách và giúp họ tận dụng các cơ hội và lợi thế một cách tối đa

Quá trình hoạch định chính sách đối ngoại của Mỹ cho phép sự có mặt củanhiều bên có thể chịu tác động nếu chính sách đó được thông qua Quá trình truyềnthông đối ngoại diễn ra hai chiều đầu vào và đầu ra Trong mô hình truyền thông đốingoại Mỹ, sự đóng góp của các nhân tố khác như các nhóm lợi ích, các tổ chức khác

và người dân đóng vai trò cũng rất là quan trọng

Các nhóm lợi ích ở Mỹ ra đời rất sớm và có khoảng hơn 22.000 nhóm có tổ

chức ở Mỹ29 Cũng chính vì sự đa dạng của nhóm này, nghề nghiệp lobby và thinktank (nhà tư vấn) có nhiều mối quan hệ mang yếu tố nước ngoài nên có ảnh hưởngnhất định đến hoạt động truyền thông đối ngoại

Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Mỹ còn làm việc với các tổ chức khác và người dân đểcùng tìm ra các giải pháp dành cho ngoại giao, truyền thông đối ngoại tới nhiều đốitượng công chúng và những thách thức khác về phát triển trên thế giới bao gồm: Cácnhà học thuật, khoa học và các chuyên gia think tank; Các doanh nghiệp ở mọi lĩnhvực và cấp độ; các tổ chức phi chính phủ, các quỹ và tổ chức từ thiện, các cộng đồng ởcác bang

Các trang thông tin của chính phủ Mỹ chủ yếu là cung cấp những thông tinđáng chú ý tin tức và sự kiện đồng thời đưa ra những thông tin liên quan về bộ máynhà nước

4.2 Mô hình triển khai theo chiều ngang

4.2.1 Chiều ngang thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng đa dạng

Theo chiều ngang, với ý nghĩa là mô hình này không chỉ sử dụng đơn thuầnmột loại hình truyền thông đơn lẻ mà dàn ngang ra cho tất cả các loại hình truyềnthông khác cùng tham gia Các phương tiện truyền thông đại chúng luôn là công cụ

29 PGS TS Lê Thanh Bình, Tài liệu đã dẫn, tr.145.

đắc lực của các quốc gia để xây dựng chiến lược và tổ chức các chiến dịch quảng báhình ảnh quốc gia,

4.2.1.1 Báo chí truyền thông Mỹ

Mỹ là cường quốc đứng đầu về lực lượng truyền thông đại chúng hùng mạnhbậc nhất thế giới “Công nghiệp báo chí Mỹ chiếm 2% tổng sản phẩm côngnghiệp với hơn 1.690 tờ nhật báo, 8.000 tuần báo, 11.000 tạp chí”30 Tuy nhiên, với

xu thế của các phương tiện truyền thông mới thì báo in đang giảm dần số lượng, vaitrò Đến những năm đầu thế kỷ XXI, dân số Mỹ đã tiêu thụ khoảng 35% số lượng báochí trên thế giới và Mỹ nắm giữ 17% số kênh truyền hình và 26% số đài phát thanhtrên thế giới Các hãng thông tấn lớn như AP, CNN, ABC, NBC, CBS,Bloomberg, đều là những hãng thông tấn lớn trên thế giới của nước Mỹ Hình ảnhnước Mỹ dân chủ luôn được xây dựng thông qua truyền thông đại chúng nhằm truyềntải và thúc đẩy truyền thông đối ngoại của Mỹ một cách hiệu quả, làm tiền đề chonhững chính sách của nước Mỹ trong việc xây dựng hình ảnh của đất nước

a Truyền hình

Truyền hình ở Hoa Kỳ từ lâu đã bị thống trị bởi các mạng lưới truyền hình “BigThree”: American Broadcasting Company (ABC), CBS (trước đây là ColumbiaBroadcasting System) và National Broadcasting Company (NBC); tuy nhiên FoxBroadcasting Company (Fox), ra mắt vào tháng 10 năm 1986, đã trở nên nổi bật vàhiện được coi là một phần của "Big Four"

b Báo nói

Đài tiếng nói Hoa Kỳ - Voice of America là dịch vụ truyền thông đối ngoại

chính thức của Chính phủ Mỹ Chính phủ Mỹ sở hữu và kiểm soát những hãng phátsóng ra nước ngoài như Đài Tiếng nói Hoa Kỳ nhằm kiểm soát hoạt động thông tin đốingoại ra bên ngoài Hiện nay, VOA đang nằm dưới sự quản lý của Ủy ban Phát thanh

và Truyền hình Quốc tế (IBB), là một bộ phận của Ủy ban Phát thanh chính quyền(BBG)

c Báo viết

Hoa Kỳ có khoảng 1.300 nhật báo Hầu hết các tờ báo hàng ngày đều đượcphân phối tại các địa phương Một số tờ báo nổi tiếng nhất như The Wall StreetJournal có thể được tìm thấy trên khắp đất nước này Có thể kể đến những tờ báo tiêu

30 Lê Thanh Bình, 2009, Quản lý và phát triển báo chí, tr.119,126

biểu ở Mỹ như: USA Today, New York Times, Los Angeles Times, Washington Post,Daily News, New York Post, CNN…

Nước Mỹ luôn nhân danh và đề cao dân chủ, tôn trọng tự do báo chí Trongthực tế, báo chí chính thống của nước này có sự chia rẽ chính trị rõ rệt Tư tưởng chínhtrị của Đảng Cộng hòa có xu hướng truyền thống, bảo thủ, xoay quanh việc gìn giữ vàduy trì các giá trị truyền thống Họ ủng hộ nền kinh tế thị trường tự do, hạn chế tốithiểu sự can thiệp của chính phủ vào nền kinh tế, thắt chặt nhập cư bất hợp pháp, ủng

hộ quyền được sống của thai nhi (pro-life) và chống nạo phá thai, chống hôn nhânđồng tính, chống việc kiểm soát súng đạn Trong khi đó, Đảng Dân chủ được xem là

có khuynh hướng tự do (kể từ thập niên 30 của thế kỷ XX) và ủng hộ quyền tự do dân

sự, tự do xã hội Đảng Dân chủ có chủ trương loại bỏ các ràng buộc về giá trị truyềnthống lâu đời, loại bỏ những quy ước về đạo đức, thúc đẩy tự do cá nhân Đảng Dânchủ muốn chính phủ can thiệp vào nền kinh tế, họ có chủ trương đánh thuế cao đối vớinhững người có thu nhập cao, cũng như thúc đẩy phúc lợi xã hội Đảng này cũng ủng

hộ hôn nhân đồng tính, ủng hộ nạo phá thai, ủng hộ việc thắt chặt sở hữu súng, chínhsách nhập cư thông thoáng

Bảng 1: Sự phân cực về quan điểm chính trị

4.2.1.2 Mạng xã hội ở Mỹ

Ở Mỹ, các hoạt động truyền thông đối ngoại thường được các nhà chính trị giathực hiện thông qua các mạng xã hội Có thể nói, Internet, mạng xã hội đã trở thànhnhững bậc thang dẫn tới thành công cho chiến dịch tranh cử của Donald Trump, tạonên sức mạnh kết nối nhanh chóng, thường xuyên, cập nhật liên tục với người dân Mỹ

Kể từ đầu thế kỷ 21, Internet đã phát triển nhanh chóng và trở thành trận địa “sốngcòn” đối với mỗi đảng phái chính trị Kể từ cuộc bầu cử năm 2000, Dick Morris, chiến

lược gia trưởng cho chiến dịch tranh cử của Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã nhấn mạnhtới tính gắn kết giữa Internet và các hoạt động chính trị, với phát ngôn: “Internet sẽ làQuốc hội Internet sẽ trở thành Nghị viện Internet chính là cuộc bầu cử”.

Cho tới năm 2008, việc sử dụng email, cùng với mạng xã hội được xem là mộttrong những công cụ đóng góp chính cho chiến thắng của Tổng thống Barack Obama

“Barack Obama sẽ không trở thành Tổng thống, nếu không có Internet”, AriannaHuffington nhấn mạnh

Có thể kể đến mạng xã hội Twitter đều là nơi mà tổng thống Donald Trumpdùng để đăng tải các chính sách nước Mỹ Ví dụ như, tháng 12-2016, Twitter là “kênhphát ngôn” của ông Trump về sự kiện Trung Quốc tịch thu tàu lặn không người lái của

Mỹ Đầu tháng 1 này, ông Trump tiếp tục dùng Twitter chỉ trích thái độ của TrungQuốc liên quan tới việc Triều Tiên tuyên bố kế hoạch bắn thử tên lửa đạn đạo xuyênlục địa Thậm chí một dòng tweet của ông Trump về cú điện thoại với lãnh đạo ĐàiLoan Thái Anh Văn đã khiến Trung Quốc phản ứng

4.2.2 Chiều ngang phối hợp với ngoại giao công chúng và ngoại giao văn hóa của Mỹ

Các cơ quan, tổ chức trực tiếp thực hiện các hoạt động ngoại giao công chúngcủa Mỹ bao gồm: Ủy ban Tư vấn Ngoại giao công chúng của Mỹ (USACPD), Cơquan Thông tin Hoa Kỳ ( USIA), Cục Ngoại giao Nhân dân và các vấn đề công chúng(PD&PA)

Chính sách ngoại giao công chúng trở thành công cụ hữu ích để thúc đẩy việcđạt được các mục tiêu và định hướng toàn cầu khi Tổng thống Obama và DonaldTrump lên nắm quyền

Bên cạnh việc sử dụng ngoại giao công chúng, ngoại giao văn hóa cũng trởthành phương tiện truyền thông đối ngoại vì văn hóa có những đặc tính như: chi phíthấp, rủi ro thấp, hiệu quả mang lại cao và có tính bền vững, lâu dài Quốc hội Mỹ đãthông qua việc thành lập Ủy ban tư vấn ngoại giao văn hóa với nhiệm vụ là tư vấn choNgoại trưởng các chương trình, chính sách để thúc đẩy việc sử dụng ngoại giao vănhóa trong chính sách đối ngoại của Mỹ, chú ý đặc biệt tới gia tăng sự hiện diện ở nướcngoài và phát triển chiến lược cho những đối tác trong lĩnh vực công hoặc tư để tài trợcác chương trình trao đổi văn hóa, thúc đẩy lợi ích quốc gia của Mỹ Những thủ phápNgoại giao văn hóa nổi bật của Mỹ đó là thông qua (1) các hoạt động liên quan đến

văn hóa và nghệ thuật như sản xuất những bộ phim về các siêu anh hùng đồng thời qua

đó tuyên truyền cho thế giới về hình ảnh nước mỹ dân chủ, (2) các hoạt động giáo dụcnhư đã triển khai một loạt các chương trình tái thúc đẩy công tác ngoại giao côngchúng Mỹ gắn với truyền thông đối ngoại trong đó có chương trình Sáng kiến ngônngữ an ninh quốc gia (Security Language Initiative - NSLI) Đây giống như là mộtphương tiện để tăng cường an ninh quốc gia và mở rộng đối thoại giữa các nền vănhóa Sáng kiến Ngôn ngữ An ninh Quốc gia có ba mục tiêu lớn: mở rộng số lượngngười Mỹ thông thạo các ngôn ngữ cần thiết và bắt đầu ở độ tuổi trẻ hơn, tăng sốlượng người nói ngoại ngữ trình độ cao, tăng số lượng giáo viên ngoại ngữ và nguồnlực cho họ Bên cạnh đó, Mỹ cũng đã có những chính sách như việc tài trợ học bổngcho các sinh viên ngoài nước như Chương trình Fulbright, Chương trình Gilman

Thông qua các hoạt động ngoại giao văn hóa, Mỹ đã giới thiệu với nhân dâncác nước sự đa dạng, phong phú, đa sắc màu của nền văn hóa Mỹ Hơn nữa, Mỹ cũngrất thành công trong việc củng cố và làm sâu sắc hơn quan hệ ngoại giao giữa Mỹ vớicác quốc gia khác, giúp xoa dịu và hòa giải giữa Mỹ với các quốc gia thù địch

II.II Chính sách đối ngoại Mỹ thời Joe Biden

1 Bối cảnh chính trị Mỹ trong những năm gần đây

1.1 Quốc tế

Thứ nhất, tình hình chính trị thế giới đa dạng hơn trước Cục diện thế giới theo

xu hướng đa cực, đa trung tâm diễn ra nhanh hơn Các nước lớn điều chỉnh chiến lược,vừa hợp tác, vừa cạnh tranh, đấu tranh, kiềm chế lẫn nhau, tác động mạnh đến cục diệnthế giới và khu vực Vì vậy, những nguy cơ, thách thức trở nên đa dạng hơn, xuất hiện

ở trên mọi lĩnh vực, ở giữa mọi khu vực

Thứ hai, những vấn đề chính trị thế giới có tính lan tỏa nhanh hơn trước Có thể

thấy, tác động cộng hưởng giữa các nguy cơ toàn cầu ngày càng rõ Trong bối cảnhhiện nay, quy mô của những thách thức tích tụ trước và trong dịch bệnh COVID-19,nhất là những vấn đề bất bình đẳng, đói nghèo, khủng hoảng y tế, xung đột, đòi hỏiphải có những giải pháp và cơ chế toàn cầu, cần phải chung tay đối phó với thách thức

an ninh gây ra hậu quả lớn mà trước nay chưa từng có

Thứ ba, tình hình chính trị thế giới khó lường hơn trước Các thách thức an ninh

ngày càng diễn biến phức tạp, đặc biệt là khi có sự can thiệp của các nước lớn Theo

xu hướng hiện nay, hòa bình, hợp tác và phát triển tiếp tục được ủng hộ, nhưng xungđột tôn giáo, sắc tộc, tranh giành tài nguyên và lãnh thổ có thể gia tăng Có thể khẳngđịnh, cục diện an ninh - chính trị toàn cầu đang ở giai đoạn hết sức nhạy cảm, trong đócạnh tranh nước lớn gia tăng về cường độ và quy mô Cục diện thế giới tiếp tục biếnđổi, về cơ bản các nước lớn vẫn vừa hợp tác, vừa cạnh tranh, song khía cạnh đấu tranh,kiềm chế lẫn nhau cũng gay gắt hơn

Thứ nhất, đất nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi đại dịch COVID-19 Đại

dịch Covid-19 đã làm gần 20 triệu người Mỹ bị lây nhiễm và gần 350 ngàn người chết(đứng đầu thế giới) nhưng chưa dừng lại ở đó Chính phủ của Donald Trump còn bịcáo buộc không xử lý cuộc khủng hoảng đúng cách, gây ra nhiều các cuộc biểu tình,bạo loạn ở hầu hết các bang

Thứ hai, cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11 năm 2020 chứng kiến chiến

thắng của Đảng Dân chủ - Joe Biden, cựu phó tổng thống trong nhiệm vụ của Obama.Cuộc bầu cử đạt tỷ lệ số cử tri đi bầu cao nhất trong hơn một thế kỷ qua, với Joe Bidentrở thành ứng cử viên tổng thống được nhiều phiếu bầu nhất trong lịch sử Hoa Kỳ vàDonald Trump giành được nhiều phiếu bầu thứ hai Sau cuộc bỏ phiếu, Donald Trump

và các thành viên Đảng Cộng hòa khác đã nộp hơn 50 đơn kiện trên khắp đất nước để

cố gắng tranh cử, mặc dù kết quả đã được cử tri đoàn Hoa Kỳ xác nhận Tuy Trumpchưa thừa nhận thất bại nhưng Đảng Dân chủ Mỹ đã thắng, khủng hoảng chính trị vàchiến dịch tranh cử tổng thống làm nước Mỹ chia rẽ sâu sắc

Thứ ba, chính trị trong nước của Mỹ vẫn phân cực mạnh vào năm 2020 Đây

cũng là năm bắt đầu bằng việc Mỹ đã ký kết một phần thỏa thuận thương mại vớiTrung Quốc vào tháng 1 năm 2020 Tuy nhiên, điều này vẫn không chấm dứt căngthẳng thương mại và ngoại giao giữa hai nước, vốn đã trở nên trầm trọng hơn do sự lanrộng của đại dịch COVID-19 ở Mỹ Vào tháng 2 năm 2020

2 Chính sách đối ngoại của Biden

Trở thành Tổng thống thứ 46 của nước Mỹ, Tổng thống Joe Biden đã đề rađường lối đối ngoại với bộ mặt hoàn toàn mới đối với các quốc gia, khu vực, nhữngnơi đóng vai trò then chốt trong chiến lược toàn cầu của Mỹ

2.1 Phương châm

Trong giai đoạn 2021 - 2025, chính quyền Biden sẽ thực hiện chiến sách đốingoại với phương châm “Nước Mỹ đã sẵn sàng trở lại, sẵn sàng dẫn dắt trật tự thếgiới” và “sẵn sàng tìm lại linh hồn cho nước Mỹ”

(1) Kiểm soát đại dịch COVID-19 và củng cố an ninh y tế toàn cầu

Mỹ sẽ hợp tác cùng các chính phủ, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồngtrên toàn thế giới cùng làm việc để đẩy mạnh tiêm chủng toàn cầu Đồng thời, Mỹcũng kêu gọi các nước đầu tư vào an ninh y tế toàn cầu, bao gồm các công cụ để dựđoán, ngăn ngừa và kiểm soát đại dịch cũng như cần phải tạo một cam kết vững chắcgiữa các nước về việc chia sẻ thông tin chính xác và kịp thời để một cuộc khủng hoảngnhư thế này không bao giờ xảy ra nữa

(2) Đảo ngược cuộc khủng hoảng kinh tế do đại dịch và xây dựng một nền kinh tếtoàn cầu bao trùm và ổn định hơn

Ông Blinken nhấn mạnh rằng nước Mỹ sẽ mang đến một cách tiếp cận mới vớicác chính sách thương mại giúp phát triển tầng lớp trung lưu Mỹ, tạo ra những côngviệc mới và tốt hơn, và mang lại lợi ích cho tất cả công dân Mỹ

(3) Củng cố dân chủ

Ngoại trưởng đã đề cập đến vấn đề nền dân chủ đang bị đe dọa nghiêm trọngbởi chủ nghĩa độc tài, chủ nghĩa dân tộc, phân biệt chủng tộc, nạn tham nhũng, Tuynhiên, Mỹ sẽ không thúc đẩy dân chủ thông qua các can thiệp quân sự tốn kém hoặcbằng cách cố gắng lật đổ các chế độ độc tài bằng vũ lực như trong quá khứ mà thay

vào đó, họ sẽ sẽ khuyến khích dân chủ qua những cải cách quan trọng, lật lại nhữngđạo luật không phù hợp, chống tham nhũng và ngăn chặn các hành vi bất bình đẳng (4) Xây dựng một hệ thống di trú hiệu quả và nhân đạo.

Mỹ sẽ hợp tác chặt chẽ với các quốc gia khác, đặc biệt là các nước láng giềng ởTrung Mỹ để giúp họ mang lại cơ hội kinh tế và an ninh vật chất tốt hơn giúp ngănchặn vấn đề nhập cư từ gốc rễ

(5) Hàn gắn mối quan hệ với các đồng minh và đối tác

Ngoại trưởng Blinken nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ nỗ lực để kết nối lại với bạn bè vàđồng minh của mình, đồng thời tái tạo lại các mối quan hệ đối tác đã được xây dựng từnhiều năm trước sao cho phù hợp với những thách thức của ngày hôm nay và ngàymai Trong đó bao gồm các quốc gia ở châu Âu và châu Á đã là đối tác tin cậy củachúng tôi trong nhiều thập kỷ, cũng như các đối tác cũ và mới ở châu Phi, Trung Đông

(7) Đảm bảo sự lãnh đạo của Mỹ trong lĩnh vực công nghệ

Mỹ vẫn sẽ duy trì lợi thế về khoa học và công nghệ của mình nhưng đồng thờicần phải đảm bảo công nghệ bảo vệ quyền riêng tư, làm cho thế giới an toàn hơn vàlành mạnh hơn cũng như làm cho các nền dân chủ linh hoạt hơn Họ cũng sẽ tăngcường hiệu quả của công nghệ trong quốc phòng an ninh và ngoại giao

(8) Giải quyết mối quan hệ với Trung Quốc

Trung Quốc được đánh giá là quốc gia duy nhất có sức mạnh kinh tế, ngoạigiao, quân sự và công nghệ đe dọa đến những quy tắc và giá trị của Mỹ Vì thế, Mỹcần phải tăng cường sự hiện diện của mình trong các tổ chức quốc tế và chú trọng cácmối quan hệ ngoại giao

3 Đánh giá

Thứ nhất, Joe Biden có những quan điểm khác biệt sâu sắc về chính sách đối

ngoại so với thời của Donald Trump Quan điểm "đưa nước Mỹ trở lại" của ông hoàntoàn trái ngược với "nước Mỹ trên hết", "nước Mỹ đơn độc" của thời ông Trump trước

đó

Quan hệ với Trung Quốc Tiến hành chiến tranh thương

mại với thái độ cứng rắn

Chỉ trích chiếntranh thương mại,thái độ cứng rắnnhưng có thể dịugiọng

Quan hệ với Triều Tiên Tích cực tiếp cận Lạnh nhạt

Một số cơ chế đa phương

(WHO, COP 21, Hiệp định

Paris, )

Sự khác biệt trong chính sách này có thể lý giải bởi các nguyên nhân: (1) Do JoeBiden và Donald Trump thuộc 2 đảng với lập trường khác biệt Lập trường của ĐảngDân chủ được xem là có khuynh hướng tự do và ủng hộ quyền tự do dân sự, tự do xãhội, trong khi đó, Đảng Cộng hòa bảo thủ hơn về mặt xã hội và tự do hơn về mặt kinh

tế, (2) Mối quan ngại của nước Mỹ luôn thay đổi, trong khi Joe Biden luôn quan tâmđến Trung Quốc và muốn thắt chặt quan hệ với các đồng minh để đối phó với TrungQuốc, thì Donald Trump lại muốn rút khỏi cơ chế đa phương để bảo vệ lợi ích của Mỹ

Thứ hai, chính sách đối ngoại của Joe Biden hoàn toàn phù hợp với bối cảnh

nước Mỹ lúc đó: (1) Nước Mỹ phải đối mặt với việc kinh tế suy thoái do ảnh hưởngcủa đại dịch COVID-19, vì vậy việc thực hiện một thực hiện một chính sách đối ngoạimới để hội nhập kinh tế quốc tế và kết nối toàn cầu là hoàn toàn phù hợp, (2) Tìnhhình chính trị nước Mỹ đang phân cực mạnh do ảnh hưởng của chiến tranh thương mại

Mỹ - Trung và đặc biệt là sau cuộc bầu cử Tổng thống, việc thay đổi quan điểm đốingoại, đặc biệt với Trung Quốc sẽ giúp Joe Biden hàn gắn nước Mỹ, (3) Bối cảnh thếgiới đang xuất hiện nhiều vấn đề toàn cầu như nạn di cư, chiến tranh hạt nhân, hay

biến đổi khí hậu Vì vậy muốn xác lập vị thế đứng đầu, Mỹ cần phải thể hiện vai tròlãnh đạo trong việc giải quyết các vấn đề đó.

Thứ ba, về triển vọng chính sách đối ngoại của Joe Biden:

(1) Về cơ hội, chính quyền của Tổng thống Biden hội tụ những nhà ngoại giao uytín, nhiều kinh nghiệm với tư tưởng ôn hòa, tôn trọng các giá trị truyền thống của nềnngoại giao Mỹ Điều này giúp các chính sách đối ngoại sẽ được triển khai một cáchhiệu quả hơn Hơn nữa, cho đến thời điểm hiện tại, Mỹ vẫn đang là quốc gia có ảnhhưởng lớn trên thế giới về đối ngoại, chính trị, kinh tế, quân sự

(2) Về thách thức, một là sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội Mỹ ngày càng sâu sắc,

do vấn đề người nhập cư và những người Mỹ gốc Á Qua đó, hình ảnh của nước Mỹ sẽ

bị ảnh hưởng nghiệm trọng nếu nước Mỹ không giải quyết được vấn đề này và khiếnviệc triển khai chính sách đối ngoại sẽ gặp trở ngại Hai là lời hứa hẹn về việc thựchiện tiêm chủng vaccine cho 300 triệu người Mỹ trong 100 ngày đầu tiên ông Bidentrở thành Tổng thống đã không thành hiện thực, điều này có thể sẽ khiến nền kinh tế

Mỹ tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức khi người dân không được tiếp cận vớivaccine, các doanh nghiệp không thể tiếp cận với thị trường bên ngoài dẫn đến suythoái nền kinh tế Mỹ Ba là niềm tin của các đồng minh đối với Mỹ ngày càng suygiảm sâu sắc Ngay sau khi ông Joe Biden đắc cử Tổng thống Mỹ, EU đã ký với TrungQuốc hiệp định thương mại tự do nhằm tạo sự cân bằng trong quan hệ Mỹ - TrungQuốc Bốn là, chính sách kinh tế và quân sự của Mỹ sẽ gặp phải sự cạnh tranh vớiTrung Quốc và Nga Trung Quốc đã đặt ra mục tiêu đứng đầu nền kinh tế thế giới vàonăm 2028, vượt qua Mỹ và trở thành nước sở hữu sức mạnh hải quân đứng đầu Bêncạnh đó, Nga sẽ tiếp tục phát triển sức mạnh hạt nhân để kiềm chế sức mạnh quân sựcủa Mỹ, ngăn không Mỹ can thiệp vào nội tình của Nga, đặc biệt là cuộc bầu cử Tổngthống Nga vào năm 2024 Cuối cùng, việc Trung Quốc thông qua luật hải cảnh cũngkhiến Mỹ gặp phải những trở ngại trong việc bảo đảm tự do an toàn hàng hải ở TâyThái Bình Dương và Biển Đông

II.III Truyền thông đối ngoại Mỹ thời Joe Biden

1 Truyền thông đối ngoại trong chính sách hàn gắn quan hệ với đồng minh và đối tác

Nước Mỹ thời hậu Donald Trump phải đối mặt với sự xói mòn nghiêm trọng

trong cơ chế hợp tác đa phương Cụ thể, việc từ bỏ hàng loạt các cơ chế như Hiệp địnhĐối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) do chính Mỹ khởi xướng, Hiệp định Paris vềbiến đổi khí hậu (tháng 6/2017), gửi thông báo rút khỏi UNESCO (10/2017)31, đơnphương từ bỏ Thỏa thuận Hạt nhân với Iran (2015) đã làm sụt giảm nghiêm trọng hìnhảnh nước lớn của Mỹ trong mắt cộng đồng quốc tế Đây hoặc là những tổ chức liênchính phủ lớn với sự tham gia của đông đảo quốc gia, hoặc là những thoả thuận mà cảthế giới phải trải qua quá trình đàm phán căng thẳng mới có thể ký kết, Đặc biệt,tháng 7 năm 2020 vừa qua, trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đưa thế giới vào cuộc

khủng hoảng chưa từng có, Donald Trump ra tuyên bố cắt đứt mối quan hệ với Tổ

chức Y tế Thế giới (WHO) khi đang là nhà tài trợ lớn nhất32, từ đó vấp phải sự chỉtrích lớn của cộng đồng quốc tế

Ở nhiệm kỳ của mình, chính quyền tổng thống Joe Biden cần nhanh chóng nốilại và thắt chặt quan hệ với đồng minh và đối tác vì những nguyên nhân như sau

Thứ nhất, hàn gắn cho sự phát triển của nước Mỹ Song song cùng trách

nhiệm, không thể phủ nhận việc tham gia sâu rộng vào các liên kết toàn cầu và cơ chếhợp tác đa phương giúp Mỹ đạt được những lợi ích nhất định cho quốc gia, bao gồm

cả lợi ích kinh tế, văn hoá và chính trị Bên cạnh đó, sự hiện diện tại các thể chế toàncầu còn giúp Mỹ nắm trong tay quyền đưa ra sáng kiến và quyết định các vấn đềchung, gia tăng ảnh hưởng của mình, chèo lái các quyết định theo hướng phục vụ cholợi ích của Mỹ, đồng thời vẫn thể hiện trách nhiệm của một nước lớn trong việc giảiquyết những đe dọa của toàn nhân loại: vấn đề dịch bệnh, biến đổi khí hậu, tranh chấp

ở Biển Đông, chiến tranh hạt nhân,

Thứ hai, Mỹ cần xây dựng các thiết chế đồng minh, đặc biệt là phe đồng minh

dân chủ để kịp thời cạnh tranh, đối đầu với những đối thủ trực tiếp, đặc biệt là Nga vàTrung Quốc Trên thực tế, trong khi Mỹ gần như “cô lập" mình với thế giới khi từ bỏcác định chế, Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình lại cho rằng toàn cầu hoá là “xuhướng không thể đảo ngược"33 và tận dụng bối cảnh thuận lợi này để nhanh chóng giavai trò của mình tại nhiều liên kết quốc tế Tại các cơ chế như Tổ chức Lương thực và

31 Tuổi Trẻ, 2019 Mỹ và Israel chính thức rời khỏi UNESCO [online] Available at: israel-chinh-thuc-roi-khoi-unesco-201901020559334.htm> [Accessed 10 October 2021].

<https://tuoitre.vn/my-va-32 Nhân dân, 2021 Mỹ chính thức khởi động tiến trình rút khỏi WHO [online] Available at:

<https://nhandan.vn/tin-tuc-the-gioi/my-chinh-thuc-khoi-dong-tien-trinh-rut-khoi-who-607874> [Accessed 10 October 2021].

33 La Croix, 2017 La mondialisation est-elle irréversible? Available at:

https://www.la-croix.com/Journal/mondialisation-est-elle-irreversible-2017-11-13-1100891487 [Accessed 10 October 2021]

Nông nghiệp của Liên Hiệp Quốc, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên HợpQuốc, tiếng nói của Bắc Kinh ngày càng có trọng lượng Đặc biệt mới đây nhất, vàongày 16/9, Trung Quốc đã chính thức nộp đơn gia nhập Hiệp định này34 Nếu gia nhậpCPTPP, Trung Quốc sẽ là nền kinh tế lớn nhất khối, qua đó củng cố vai trò dẫn dắt vềkinh tế trong thương mại toàn cầu Tất cả những động thái này sẽ gây áp lực lớn vàlàm lung lay vị trí siêu cường số một thế giới, đòi hỏi Hoa Kỳ phải nhanh chóng hànhđộng

Để triển khai thành công chính sách này, truyền thông đối ngoại Mỹ nắm giữvai trò đặc biệt quan trọng trong việc củng cố “danh dự" nước Mỹ trong các hợp tácsong phương và đa phương, từ đó giúp Mỹ gặt hái lợi ích, gia tăng ảnh hưởng và lôikéo đồng minh thông qua mô hình đối ngoại phối hợp chặt chẽ theo cả chiều dọc vàchiều ngang

1.1 Tái hòa nhập lại các thể chế đa phương

Truyền thông đối ngoại tập trung nhấn mạnh chính sách mà qua đó chính quyềnJoe Biden từng bước đưa Mỹ trở lại những cơ chế mà trước đây chính quyền DonaldTrump đã từ bỏ như: Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Hội nghị Liên hợp quốc về biếnđổi khí hậu (COP-21), hàn gắn lại mối quan hệ với Tổ chức Thương mại thế giới(WTO) Đồng thời, bằng việc kết hợp chặt chẽ các kênh đối ngoại từ liên bang đến báochí, Hoa Kỳ có xu hướng đặt trọng tâm truyền thông đối ngoại là thể hiện thái độ coitrọng sự liên kết giữa các quốc gia, vừa công nhận tầm quan trọng của liên kết đaphương trong bối cảnh toàn cầu, vừa xác lập vai trò của mình cùng những nhiệm vụ

mà Mỹ cam kết sẽ triển khai một khi cơ chế được tái thiết lập Cụ thể:

Trước hết, truyền thông đối ngoại Mỹ tập trung truyền tải thông tin về từng dấu

mốc, sự kiện của quá trình tái gia nhập Từ trung ương, trang tin của Nhà Trắng

(https://www.whitehouse.gov/) đã đăng tải thông cáo báo chí về việc Hợp chủng quốcHoa Kỳ chính thức gia nhập Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu ngày 20/1/2021 vớitiêu đề “Paris Climate Agreement” Thông cáo thể hiện lời tuyên thệ của Tổng thống

Joe Biden với nội dung “Tôi, Joseph R Biden Jr., Tổng thống Hợp chủng quốc Hoa

Kỳ, thay mặt cho Nước Mỹ, đã xem xét Thỏa thuận Paris, được thực hiện tại Paris vào ngày 12 tháng 12 năm 2015 và xin chấp nhận thỏa thuận và mọi điều khoản của thỏa

34 Nhân dân, 2021 Mỹ chính thức khởi động tiến trình rút khỏi WHO [online] Available at:

<https://nhandan.vn/tin-tuc-the-gioi/my-chinh-thuc-khoi-dong-tien-trinh-rut-khoi-who-607874> [Accessed 10 October 2021].

thuận” Ngày 19/2/2021, trang tin chính thức của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ (https://www.state.gov/) cũng đưa thông cáo: “The United States Officially Rejoins the Paris Agreement” (tạm dịch: “Hợp chủng quốc Hoa Kỳ chính thức gia nhập”), đánh

dấu sắc lệnh của vị tân tổng thống chính thức có hiệu lực Sau đó, các trang báo đã đưa

tin về sự kiện này, ví dụ VOA News có bài viết “Biden Orders US to Rejoin Paris Climate Accord, WHO”.35

Có thể thấy, hoạt động truyền thông đối ngoại từ phía Tổng thống, Nhà Trắng

và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chủ yếu mang tính thông báo, bao gồm những thông tin cơbản và cốt lõi về sự kiện Thông tin bởi vậy có độ tin cậy, đóng vai trò làm cơ sở vàđịnh hướng cho thông tin trên báo chí Về phía các phương tiện truyền thông đạichúng, khi đưa tin, những thông tin về các dấu mốc của sự kiện vẫn giữ được sự chínhxác, khách quan, tôn trọng sự thật, không bị ảnh hưởng bởi tính phân cực chính trị

Thứ hai, bên cạnh nội dung tuyên cáo về hoạt động tái hợp tác, truyền thông

đối ngoại còn phản ánh rõ nét ý chí của chính quyền Joe Biden khi quyết định tái gianhập các cơ chế đa phương này Cụ thể, qua hoạt động đưa tin của mình, cả cơ quanđối ngoại đến báo chí đều nỗ lực truyền tải đến công chúng hình ảnh của chính quyềntân Tổng thống với những nhận thức rõ ràng về tầm quan trọng của việc tham gia cácliên kết toàn cầu Ở đó, Mỹ cần xác lập vị trí lãnh đạo của mình để dẫn dắt thế giớigiải quyết các vấn đề toàn cầu Từ đó, công chúng toàn cầu nói chung, các đối táctrong cơ chế đa phương nói riêng có thể thấu hiểu được thái độ đặc biệt thiện chí vớichính sách hàn gắn của Joe Biden Minh chứng là, trên trang tin của Bộ Ngoại giao

Hoa Kỳ, cụm từ “on his first day in office” được đặt ở dòng đầu tiên của thông cáo

“The United States Officially Rejoins the Paris Agreement”36 nhấn mạnh đây là mộttrong những quyết định đầu tiên được đưa ra bởi ông Joe Biden trên cương vị Tổngthống Hoa Kỳ là ký sắc lệnh đưa Hoa Kỳ trở lại Tổ chức Y tế Thế giới

Quan điểm này còn được ủng hộ mạnh mẽ bởi bởi báo chí thuộc Đảng Dân chủ

Ví dụ, tờ The Washington Post có bài “Biden to reengage with World Health Organization, will join global vaccine efforts”(tạm dịch: “Biden tái liên kết với Tổ

35 Margaret Besheer 2021, Biden Orders US to Rejoin Paris Climate Accord, WHO Available at:

<https://www.voanews.com/a/usa_us-politics_biden-orders-us-rejoin-paris-climate-accord-who/6200999.html> [Accessed 10 October 2021].

36 United States Department of State 2021 The United States Officially Rejoins the Paris Agreement - United States Department of State [online] Available at: <https://www.state.gov/the-united-states-officially-rejoins-the- paris-agreement/#:~:text=On%20January%2020%2C%20on%20his,becomes%20a%20Party%20again

%20today.> [Accessed 13 October 2021].

chức Y tế Thế giới, sẽ tham gia các nỗ lực vắc xin toàn cầu”), CNN đánh giá việc gia nhập Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu là “một bước đi ý nghĩa của chính quyền Biden” 37 , đồng thời khẳng định “Hành động của Biden gửi đi một thông điệp mạnh

mẽ rằng Hoa Kỳ sẵn sàng hợp tác trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu” với mục đích ”tìm cách giành lại vai trò lãnh đạo mà nước này từng nắm giữ”38

Tuy nhiên, từ phía báo chí thân Đảng Đối lập, trong bài báo “US formally rejoins Paris climate accord as Biden seeks to reverse Trump energy policies”39, Fox

News lại dẫn quan điểm rằng “Thỏa thuận này sẽ ít ảnh hưởng đến khí hậu và sẽ làm tổn hại đến sinh kế của người Mỹ." Diễn ngôn thể hiện rõ quan điểm chống lại những

quyết định của Joe Biden, cho thấy quyết định không mang lại lợi ích cho công dân

Mỹ như cách cơ quan đối ngoại liên bang và báo chí cánh tả vẫn được truyền thông

Thứ ba, truyền thông đối ngoại còn thể hiện quan điểm của mình về Donald

Trump khi đưa tin về quyết định này của tổng thống đương nhiệm Joe Biden Quanđiểm này không thuộc phạm vi thông tin mà về cơ quan đối ngoại liên bang thực hiện,

mà được báo chí tập trung truyền tải song song với việc đưa thông tin Bởi vậy, nó phụthuộc phần lớn vào Đảng phái chính trị mà báo ủng hộ Thực tế, báo chí thân ĐảngDân chủ thể hiện rõ quan điểm không tích cực về hình ảnh của cựu Tổng thốngDonald Trump, gần như quy trách nhiệm làm rạn vỡ các liên kết đa phương về phía

người tiền nhiệm, khi tờ The New York Times đặt tiêu đề: “Biden restores ties with the World Health Organization that were cut by Trump”40 (tạm dịch: “Biden khôi phục quan hệ với Tổ chức Y tế Thế giới đã bị Trump cắt đứt”) Ở đây, báo cánh tả đã ngầm

buộc tội Donald Trump khi đặt vị cựu tổng thống vào vế tương phản: “nối lại" - “cắtđứt", mà đồng thời còn đề cao một lần nữa Joe Biden - người đang cố gắng “dọn dẹp"tàn dư mà Trump để lại

1.2 Thiết lập các đồng minh dân chủ

37 Veronica Stracqualursi , Drew Kann 2021, US officially rejoins the Paris climate accord, Available at:

<https://edition.cnn.com/2021/02/19/politics/us-rejoins-paris-agreement-biden-administration/index.html>, [Accessed 13 October 2021].

38 D rew Kann , Kylie Atwood 2021, Paris climate accord: Biden announces US will rejoin landmark

agreement, Available at: <https://edition.cnn.com/2021/01/20/politics/paris-climate-biden/index.html> ,

[Accessed 13 October 2021].

39 Fox News 2021 US formally rejoins Paris climate accord as Biden seeks to reverse Trump energy policies [online] Available at: <https://www.foxnews.com/politics/us-formally-rejoins-paris-climate-accords-blinken- announces> [Accessed 12 October 2021].

40 Nytimes.com 2021 Biden restores ties with the World Health Organization that were cut by Trump [online] Available at: <https://www.nytimes.com/2021/01/20/world/biden-restores-who-ties.html> [Accessed 13 October 2021].

Khẩn trương xây dựng các thiết chế đồng minh là một trong những nhiệm vụcấp bách của Mỹ nhằm đối đầu với Nga và Mỹ Truyền thông đối ngoại đã trở thànhcông cụ đặc hiệu phục vụ cho chiến lược này của Tổng thống Joe Biden

Thứ nhất, truyền thông đối ngoại củng cố vai trò của tinh thần dân chủ

Thật vậy, trang tin của Nhà Trắng (https://www.whitehouse.gov/) đã đăng tảicác bài phát biểu của Joe Biden mà trong bài phát biểu đó, thông điệp “Dân chủ là yếu

tố tối cần thiết để đi đến một xã hội tốt đẹp và tiến bộ” xuất hiện dày đặc Cụ thể, vàongày 15/09/2021, trang tin đã ghi lại toàn văn phát biểu của Tổng thống Joe Biden vàoNgày Quốc tế vì Dân chủ41 có nội dung nhấn mạnh vào khía cạnh tích cực về dân chủ:

“Nhân ngày Quốc tế Dân chủ này, chúng tôi khẳng định lại một chân lý cơ bản: dân chủ — chính quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân — là phương tiện lâu dài nhất của nhân loại để thúc đẩy hòa bình, thịnh vượng và an ninh.”, “Bảo vệ các giá trị dân chủ của Mỹ ở trong nước và trên toàn thế giới là điều cần thiết để đổi mới

sức mạnh quốc gia và thúc đẩy lợi ích của chúng ta.”, “Chúng ta phải khai thác sức mạnh của nền dân chủ [ ] để chúng ta có thể xây dựng công bằng xã hội cho tất cả mọi người.” Trước đó, vào ngày 24/03/2021, trong bài phát biểu của mình vào Ngày

Quốc khánh Hy Lạp42, Joe Biden liên tục khẳng định “giá trị dân chủ” đã, đang và sẽ

tiếp tục là chất keo gắn kết bền chặt nhất cho tình bạn kéo giữa Hy Lạp và Mỹ: “Cách

đây đúng 200 năm, cùng được truyền cảm hứng từ lý tưởng tự do, tự quyết và niềm

tin mãnh liệt vào nền dân chủ, những động lực của Cách mạng Mỹ, người dân Hy Lạp

đã tuyên bố độc lập của họ.”, “Vào Ngày Quốc khánh của Hy Lạp, chúng tôi kỷ niệm

lịch sử và các giá trị hợp nhất Mỹ và Cộng hòa Hy Lạp Những nhà sáng lập của chúng tôi đã lấy cảm hứng từ tấm gương của Hy Lạp cổ đại để xây dựng Hiến pháp của chúng tôi và hình thành nền dân chủ hiện đại đầu tiên trên thế giới.”, “Khi tôn vinh lịch sử và thành tựu chung của mình, chúng tôi tin rằng những giá trị chung đã định hướng cho xã hội của chúng ta trong suốt 200 năm qua sẽ giúp chúng ta cùng nhau hoàn thành nhiều mục tiêu hơn nữa trong những năm tới.”, “ nhắc nhở người Mỹ và người Hy Lạp về sức mạnh trường tồn của các nguyên tắc đã làm khởi

41 The White House 2021 Statement by President Joseph R Biden, Jr on the International Day of Democracy

| The White House [online] Available at:

biden-jr-on-the-international-day-of-democracy/> [Accessed 13 October 2021].

<https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/09/15/statement-by-president-joseph-r-42 The White House 2021 A Proclamation on Greek Independence Day: A National Day of Celebration of Greek and American Democracy, 2021 | The White House [online] Available at:

national-day-of-celebration-of-greek-and-american-democracy-2021/> [Accessed 13 October 2021].

<https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/03/24/greek-independence-day-a-phát các cuộc cách mạng trong quá khứ của chúng ta và các giá trị duy trì các nền dân chủ của chúng ta.”, “Cùng nhau, chúng ta sẽ tiếp tục nâng cao ngọn đèn dân chủ, bất kể thách thức nào xảy đến với chúng ta.”

Bên cạnh đó, truyền thông đối ngoại còn thông tin về các nội dung liên quanđến “giá trị phi dân chủ” Cụ thể, vào ngày 12/03/2021, trên trang CNN, bài báo “2020was a *very* bad year for democracy43” (Tạm dịch: Năm 2020 là một năm rất tồi tệ đối với nền dân chủ) bên cạnh việc chỉ ra tình trạng nền dân chủ thế giới đang bị tổn

thương nghiêm trọng và mong muốn bảo vệ nền dân chủ của các tổng thống Mỹ, cònnhắc đến ý định “phá hoại dân chủ” từ phía Trung Quốc khi họ tìm cách hạ thấp vàche đậy vai trò của mình trong đại dịch Covid-19

Thứ hai, truyền thông đối ngoại tập trung truyền tải thiện chí hợp tác và thái độ

đề cao liên minh dân chủ toàn cầu của Joe Biden, được thể hiện qua việc đưa tin vềcác nhóm đồng minh quan trọng trong thời điểm hiện tại của Hoa Kỳ là nhóm Bộ Tứ(Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản, Australia, các nước trong Liên minh Châu Âu và AUKUS(Mỹ, Úc, Anh) Ở cấp Trung ương, trên trang tin chính thức của Nhà Trắng, chính

quyền Joe Biden đưa tuyên bố chung “The Spirit of the Quad”44 (tạm dịch: “Tinh thần của Bộ Tứ”) Theo đó, cơ quan hành chính liên bang khẳng định những mục tiêu

chung và cam kết xây dựng vững chắc một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do vàrộng mở cũng như tầm nhìn xa và tham vọng đối với quan hệ đối tác trong nhóm BáoCNN cũng có hàng loạt bài viết đưa tin về hội nghị thượng đỉnh trực tuyến của nhóm

Bộ Tứ diễn ra vào ngày 9/3/2021, trong đó báo nhấn mạnh quan điểm của người phát

ngôn Nhà Trắng Jen Psaki cho biết: “Đây là một trong những cam kết đa phương sớm nhất của ông ấy (Joe Biden), thể hiện tầm quan trọng của chúng tôi trong việc hợp tác chặt chẽ với các đồng minh và đối tác ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương 45”

Đặc biệt, trong quan hệ với NATO và Liên minh châu Âu, gần đây khi Hoa Kỳgặp phải mâu thuẫn với Pháp, truyền thông đối ngoại của Hoa Kỳ cũng thực hiện hànhđộng xoa dịu đồng minh của mình trên phương tiện truyền thông đại chúng, nhằm lấy

43 Analysis Chris Cillizza, C., 2021 Analysis: 2020 was a *very* bad year for democracy [online] CNN Available at: <https://edition.cnn.com/2021/03/13/politics/democracy-freedom-house-report/index.html> [Accessed 13 October 2021].

44 The White House 2021 Quad Leaders’ Joint Statement: “The Spirit of the Quad” | The White House [online] Available at: <https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/03/12/quad-leaders- joint-statement-the-spirit-of-the-quad/> [Accessed 13 October 2021].

45 Brad Lendon and Selina Wang, C., 2021 Leaders of US, Japan, India and Australia to meet in first-ever 'Quad' summit [online] CNN Available at: <https://edition.cnn.com/2021/03/09/asia/first-ever-quad-leaders- summit-intl-hnk/index.html> [Accessed 13 October 2021].

lại hình ảnh của một nước Mỹ có trách nhiệm và sẵn sàng chia sẻ quyền lợi với tất cảđồng minh Về chi tiết vụ việc, chỉ 2 tuần sau cuộc họp trực tuyến với giới chức Pháp,cam kết thúc đẩy hợp tác quốc phòng, Australia bất ngờ hủy hợp đồng tàu ngầm chạydiesel-điện với Pháp để theo đuổi chương trình tàu ngầm năng lượng hạt nhân vớicông nghệ của Mỹ và Anh Ngay lập tức, Pháp đã đưa ra những động thái triệu hồi đại

sứ Mỹ và Úc để tham vấn Bởi vậy, truyền thông đối ngoại đã tập trung phát đi thôngđiệp rằng nhà Trắng bày tỏ sự tiếc nuối về vấn đề này, đồng thời khẳng định Mỹ muốngiải quyết căng thẳng thông qua đường ngoại giao Vào ngày 16-9, Ngoại trưởng MỹAntony Blinken nhấn mạnh Pháp là một đối tác quan trọng ở Ấn Độ Dương - Thái

Bình Dương và trên toàn thế giới, và " Washington muốn tìm mọi cơ hội để làm sâu sắc hơn mối quan hệ hợp tác xuyên Đại Tây Dương ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”, và “Pháp đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện điều đó."46, theo

Reuters Tờ New York Times có bài viết với tiêu đề: “Blinken, in Paris, Tries to Restore Trust After Submarine Snub”(tạm dịch: “Tại Paris, Blinken cố gắng khôi phục lòng tin sau vụ tàu ngầm") Về chuyến công tác này, CNN trong bài viết “Blinken

arrives in France on mission to repair ties after rift over nuclear deal”47 (tạm dịch:

“Blinken đến Pháp với nhiệm vụ sửa chữa mối quan hệ sau khi rạn nứt về thỏa thuận hạt nhân”), tờ báo đã dùng từ “Francophile" - nghĩa là “người yêu thích Tiếng Pháp"

để chỉ vị ngoại trưởng Mỹ - người có thể nói trôi chảy ngôn ngữ này, nhằm tạo thiệncảm giới chức và công chúng Pháp Tất cả nhằm nhấn mạnh rằng Pháp cũng như Liênminh Châu Âu vẫn luôn là đối tác chiến lược của Mỹ trong nhiệm kỳ tổng thống JoeBiden

Đồng thời, truyền thông đối ngoại cũng phản ánh chính sách đa phương - đađồng minh của Mỹ rõ nét, khi ngay cả khi đang cố gắng xoa dịu Pháp, CNN vẫn có bài

viết “US defends partnership with UK and Australia after the French blast 'brutal' decision”48 (tạm dịch: “Hoa Kỳ bảo vệ quan hệ đối tác với Anh và Úc sau quyết định

“giận dữ" của Pháp”).

46 Psaledakis, D and Pamuk, H., 2021 Blinken calls France vital partner in Indo-Pacific in apparent bid to calm French fury [online] Reuters Available at: <https://www.reuters.com/world/blinken-says-france-is-vital-indo- pacific-partner-2021-09-16/> [Accessed 13 October 2021].

47 Kylie Atwood and Nicole Gaouette, C., 2021 Blinken arrives in France on mission to repair ties after rift over nuclear deal [online] CNN Available at:

<https://edition.cnn.com/2021/10/04/politics/blinken-france-repair-trip/index.html> [Accessed 13 October 2021].

48 Maegan Vazquez and Arlette Saenz, C (2021) US defends partnership with UK and Australia after the French blast 'brutal' decision, CNN Available at:

https://edition.cnn.com/2021/09/16/politics/aukus-france-us-biden/index.html (Accessed: 12 October 2021).

Thứ ba, truyền thông đối ngoại thể hiện một cách rõ rệt ý đồ cạnh tranh tầm

ảnh hưởng với các nước đối thủ của Mỹ thông qua các liên minh dân chủ

Về chiến lược này, báo chí cánh tả ủng hộ quan điểm của Joe Biden đã triển

khai hàng loạt bài viết với tựa đề như: “US-China policy: Biden is bringing together Japan, Australia and India to stare down China”49 (tạm dịch: “Chính sách Mỹ-Trung: Biden đang tập hợp Nhật Bản, Úc và Ấn Độ để nhắm vào vào Trung Quốc” - CNN).

Tiêu đề bài báo nhắm thẳng đến Trung Quốc - quốc gia luôn trong tình trạng căng

thẳng với Mỹ và tận dụng hậu quả từ những chính sách của Trump để nhân rộng sức

ảnh hưởng toàn cầu Trong bài báo, CNN cũng nhấn mạnh tôn chỉ hoạt động của

“Bộ Tứ” trực tiếp liên quan đến quốc gia này: …:"the Quad," an informal strategic

forum of the United States, Australia, Japan and India all democratic countries with

a vested interest in countering China's rise in Asia.” (tạm dịch: .“Bộ tứ", một diễn đàn chiến lược không chính thức của Hoa Kỳ, Úc, Nhật Bản và Ấn Độ - tất cả các nước dân chủ cùng mục tiêu chống lại sự trỗi dậy của Trung Quốc ở châu Á”) Bên

cạnh đó, bài báo cũng chỉ ra những động lực và ý chí mạnh mẽ của các quốc gia thành viên trong liên minh “Bộ Tứ” trước cuộc đối đầu với Trung Quốc Trong mối

quan hệ Nhật Bản - Trung Quốc, CNN nêu rõ: “Japan has also welcomed greater US involvement in the region After attempting to pursue a warmer China policy in the early years of Chinese President Xi Jinping's time as leader, Japan has grown increasingly wary of Beijing over the past year.” (tạm dịch: ”Nhật Bản hoan nghênh

sự đóng góp nhiều hơn của Hoa Kỳ trong khu vực Sau khi nỗ lực theo đuổi chính sách “láng giềng thân thiện” của Trung Quốc trong những năm đầu thời Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình làm lãnh đạo, Nhật Bản ngày càng cảnh giác với Bắc Kinh trong năm qua Nhật Bản sẽ "kiên quyết bảo vệ" lãnh thổ của mình ở Biển Đông "trước hành động của Trung Quốc.")

Như vậy, có 3 thông điệp được truyền tải rõ rệt bởi CNN về vấn đề này: (1)

Đối thủ trực tiếp của liên minh “Bộ Tứ” không ai khác là Trung Quốc; (2) Các quốcgia trong liên minh đều có đủ động cơ và ý chí đối đầu với đối thủ trực tiếp này và (3)Nước Mỹ, với sự đồng lòng của khối liên minh, vẫn là quốc gia có tầm ảnh hưởngnhất tại châu Á nói riêng, trên thế giới nói chung

49 Analysis Ben Westcott, C., 2021 Biden is bringing together Japan, Australia and India to stare down China [online] CNN Available at:

<https://edition.cnn.com/2021/09/23/asia/us-china-india-australia-japan-quad-intl-hnk/index.html> [Accessed 13 October 2021].

Cùng với đó, tờ The Wall Street Journal (WSJ) cũng đưa tin với tiêu đề:

“Biden Seeks Allies’ Support in Confronting Putin, China”50 (tạm dịch: “Biden tìm kiếm sự ủng hộ của đồng minh trong cuộc đối đầu với Putin, Trung Quốc”) Bên cạnh

Trung Quốc, Nga cũng được xác định là một trong những đối thủ trực tiếp trước

chính sách tập hợp đồng minh của Mỹ Bài báo thông tin về việc Tổng thống JoeBiden ngay trong chuyến công du đầu tiên sẽ tìm cách tập hợp các đối tác châu Âu vàcác quốc gia dân chủ khác, nhằm mục đích chống lại Nga, Trung Quốc - những thế

chế được Tổng thống này cho rằng là “mối đe dọa gia tăng chủ nghĩa độc tài” The

WSJ trong bài báo đã nêu ra một cơ sở cho khả năng lãnh đạo các liên minh của Mỹ:

“One of his chief tasks in the coming days in Europe will be advocating for the primacy of the U.S.-led western liberal order that has been in place since World War II.” (tạm dịch: “Một trong những nhiệm vụ chính của ông trong những ngày tới ở châu

Âu sẽ là ưu tiên vận động cho trật tự tự do phương Tây do Hoa Kỳ lãnh đạo đã tồn tại

kể từ Thế chiến thứ hai.”) Đưa ra căn cứ lịch sử về việc Hoa Kỳ đã từng lãnh đạo các

nước phương Tây như một cách để gia tăng sự thuyết phục và khẳng định quá trình vận động các nước đồng minh của Mỹ như một điều tất yếu trong tiến trình lịch sử

của thế giới Bài báo cũng trích dẫn lời của Tổng thống Joe Biden, với từ ngữ ám chỉ

trực tiếp về Nga và Trung Quốc: “We’re in a battle between democracies and autocracies” (tạm dịch: “Chúng ta đang ở trong một cuộc chiến giữa các nền dân chủ

và các chế độ chuyên quyền”) - song đây là một “cuộc chiến” mà có vẻ Hoa Kỳ đang

nắm ưu thế khi có sự góp sức của các quốc gia đồng minh Như vậy, bài báo xuất hiệntrên WSJ tiếp tục khẳng định những đối thủ trực tiếp của Mỹ và liên minh các quốcgia, đồng thời cung cấp các luận điệu làm gia tăng tính thuyết phục về tiềm năng lãnhđạo của nước Mỹ trên phạm vi toàn cầu

2 Truyền thông đối ngoại trong giải quyết các vấn đề toàn cầu

Kể từ khi Biden nhận chính quyền từ tay Donald Trump, nước Mỹ có nhữngbiến chuyển mạnh mẽ về chính sách đối ngoại, đặc biệt trong mối quan hệ giữa Hoa

Kỳ và các quốc gia trên thế giới Dịch bệnh Covid-19 và vấn đề nhập cư là hai trongnhững bài toán chưa có lời giải chính xác Vì vậy, nhóm tác giả quyết định lựa chọn

50 Restuccia, K., 2021 Biden Seeks Allies’ Support in Confronting Putin, China [online] WSJ Available at:

<https://www.wsj.com/articles/biden-heads-to-europe-to-restore-alliances-and-counter-autocracys-rise-11623231001> [Accessed 13 October 2021].

hai vấn đề toàn cầu này nhằm phân tích xu hướng truyền thông đối ngoại Mỹ trongloạt chính sách giải quyết những vấn đề toàn cầu.

2.1 Vấn đề Covid-19

Ngay từ những ngày đầu làm việc tại nhà trắng, tổng thống Joe Biden đã nhanhchóng đưa ra các quyết sách nhằm phòng chống và ngăn chặn đại dịch toàn cầu Chính

sách đối phó với dịch Covid-19 của Mỹ bao gồm ba chiến lược: Thứ nhất, Mỹ kích

hoạt và vận hành cơ chế chia sẻ vac-xin toàn cầu, trong đó quốc gia này dẫn đầu vớichương trình quyên góp vac-xin dư thừa của Hoa Kỳ và khuyến khích các quốc gia

khác có nguồn cung dư thừa cũng làm như vậy Thứ hai, Mỹ tăng cường hợp tác đa

phương nhằm đẩy lùi dịch bệnh Mỹ, thông qua USAID đang dẫn đầu thế giới với tưcách là quốc gia tài trợ cho Gavi để hỗ trợ COVAX với khoản đóng góp 2 tỷ đô la vào

tháng 3 năm 2021 Thứ ba, Mỹ thể hiện trách nhiệm trong việc cải thiện dịch vụ y tế

toàn cầu Trong đó, nước này chú trọng củng cố các mối quan hệ đối tác và đầu tư lâudài về y tế nhằm cung cấp chuyên môn kỹ thuật và cơ sở hạ tầng cần thiết để hỗ trợcác quốc gia phản ứng nhanh với Covid-19

Trong việc thực thi các chính sách nêu trên, truyền thông đối ngoại Mỹ đóngvai trò đặc biệt quan trọng: lan tỏa những giá trị Mỹ, củng cố vị thế lãnh đạo của nướcnày, từ đó tăng thiện cảm và tăng tính thuyết phục của những chính sách toàn cầu mànước Mỹ đề ra nhằm hỗ trợ các quốc gia trên thế giới phòng chống, ngăn chặn và vượtqua đại dịch Khi nghiên cứu, phân tích các thông tin, bài báo được đăng tải liên quanđến những hành động của nước này về Covid-19 ở cấp độ thế giới, người viết nhậnthấy truyền thông đối ngoại Mỹ có những xu hướng chủ yếu sau:

Thứ nhất, truyền thông đối ngoại nhấn mạnh mối quan hệ giữa vị thế đứng đầu

của Mỹ và việc tham gia giải quyết vấn đề Covid-19 Trước hết, chính phủ Mỹ trựctiếp nêu quan điểm mạnh mẽ về vai trò nước này trong công cuộc phòng chống dịchbệnh toàn cầu Cụ thể, tại website của Tổng cục Quan hệ Công chúng Mỹ (state.gov),tất cả những biện pháp đối phó với tình hình dịch bệnh toàn cầu và hỗ trợ các quốc giađược thực hiện đều được nước này thông tin rõ ràng, kèm theo đó là những câu từ của

Joe Biden được nhấn mạnh: “America will be the arsenal of vaccines in our global fight against COVID-19, just as America was the arsenal of democracy in World War II.” (tạm dịch: “Mỹ sẽ là kho vũ khí vắc-xin trong cuộc chiến toàn cầu của chúng ta chống lại COVID-19, giống như Mỹ từng là kho vũ khí của nền dân chủ trong Thế

chiến thứ hai”) Bổ sung những chứng cứ lịch sử như là một thói quen của tổng thống

Biden nhằm tăng tính thuyết phục của những luận điểm Ở đây Mỹ so sánh vắc-xinnhư vũ khí và bối cảnh dịch bệnh Covid-19 như chiến tranh thế giới thứ hai, còn Mỹđóng vai trò là nguồn cung cấp Sự so sánh mang đầy thiện chí, khi Mỹ thể hiện quanđiểm sẵn sàng chia sẻ nguồn vac-xin quý giá - công cụ hữu hiệu nhất tại thời điểm nàybảo vệ các quốc gia trước dịch bệnh Tuy nhiên, chúng ta cũng phải nhớ rõ nước Mỹ

đã thu lợi gì từ buôn bán vũ khí trong những cuộc chiến Và điều nước Mỹ muốn nhấnmạnh ở đây, có chăng không phải thiện chí về cung cấp vac-xin, mà chính là năng lực,tiềm lực và vị thế của quốc gia cho phép nước Mỹ, chỉ riêng nước Mỹ có thể làm được

và làm tốt điều đó Vì vậy, truyền thông nhà nước Mỹ đã vạch định rất rõ ràng về vaitrò của mình trong cuộc chiến chống Covid-19 Bên cạnh đó, trên trang tin Forbes có

đăng tải bài viết có tiêu đề: “Why America Must Lead A Global Action Plan For The Covid-19 Pandemic” 51 (tạm dịch: “Tại sao Mỹ phải dẫn đầu một kế hoạch hành động toàn cầu cho đại dịch Covid-19”) Bài viết đưa ra những lý giải cho khẳng định về vị

thế dẫn đầu của Mỹ cần được chú trọng trong đại dịch Covid-19 Cụ thể, có 2 lý do

được đưa ra Một mặt, nước Mỹ đi dầu trong xử lý các cuộc khủng hoảng y tế trong

lịch sử với những dẫn chứng nổi bật: sáng kiến phòng chống AIDS toàn cầu PEPFARcủa George W Bush hay phản ứng của Barack Obama đối với dịch bệnh Ebola ở Tây

Phi, Mặt khác, nước Mỹ sở hữu nền tảng về kinh tế, công nghệ và ý thức cộng đồng

để chia sẻ với các quốc gia trên mặt trận chống dịch Như vậy, nếu như báo chí nhànước đóng vai trò cung cấp thông tin mang tính khẳng định, thì báo chí tư nhân Mỹ cónhiệm vụ củng cố quan điểm nhà nước, góp phần thuyết phục không chỉ qua việc đưatin về các hành động thực hiện chính sách của Mỹ, mà còn tác động đến tư duy ngườiđọc, người xem

Thứ hai, truyền thông đối ngoại Mỹ khắc họa rõ nét cuộc cạnh tranh vị thế lãnh

đạo của Mỹ với các nước đối thủ trong việc giải quyết đại dịch Covid-19, cụ thể làTrung Quốc Báo chí nước này khác biệt rõ ràng về nội dung truyền tải từ sự phân cựctrong quan điểm chính trị Theo đó, những tờ báo theo phe đảng Dân chủ, hậu thuẫnJoe Biden có xu hướng phát hành các bài viết về danh tiếng xấu của Trung Quốc sauđại dịch, chỉ trích những luận điệu của quốc gia này hay so sánh chiến lược ngăn chặn

51 Friedman, E (2021) Why America Must Lead A Global Action Plan For The Covid-19 Pandemic, Forbes Available at:

for-covid-19/?sh=14d373b52d25 (Accessed: 26 October 2021)

https://www.forbes.com/sites/coronavirusfrontlines/2020/05/15/why-america-must-lead-a-global-action-plan-covid-19 giữa Mỹ và Trung Quốc Lấy ví dụ, tờ CNN đưa tin vào ngày 6/8/2021 với

tiêu đề: “China doubles down on baseless 'US origins' Covid conspiracy as Delta outbreak worsens” 52 (tạm dịch: Trung Quốc tiếp tục củng cố luận điệu vô căn cứ rằng Covid có 'nguồn gốc từ Hoa Kỳ' khi sự bùng phát của biến thể Delta tồi tệ hơn) Cụ thể, tờ báo chỉ ra rằng: “The wholly unfounded theory, which claims the virus may have been leaked from a US Army lab, has been repeatedly promoted by Chinese officials and state media since March last year.” (tạm dịch: Giả thuyết hoàn toàn vô

căn cứ, theo đó virus có thể đã bị rò rỉ từ một phòng thí nghiệm của Quân đội Mỹ, đãđược các quan chức và truyền thông nhà nước Trung Quốc liên tục truyền bá kể từtháng 3 năm ngoái) Xuất hiện trên trang tin có sức ảnh hưởng mạnh mẽ với côngchúng quốc tế của Mỹ, thuyết âm mưu về việc buộc tội nước này của Trung Quốc có

vẻ như phản tác dụng Thay vào đó, Trung Quốc rơi vào thế đối nghịch với Mỹ - đưa

ra những cáo buộc không có căn cứ, trong khi chính phủ Mỹ đã hết sức nỗ lực hànhđộng vì cộng đồng Song song với việc hạ bệ đối thủ, nhiều bài báo cũng nhắm thẳng

đến việc phủ nhận khả năng của Trung Quốc trong tư thế lãnh đạo toàn cầu như: “U.S Can Stop the Pandemic and Counter China” 53 , (tạm dịch: Nước Mỹ có thể ngăn chặn được đại dịch và đánh bại Trung Quốc) được đăng tải trên The Washington Post vào

ngày 17/5/202 Phần chapeau của bài báo tóm lược súc tích quan điểm và có sức

truyền tải thông điệp mạnh mẽ: “Vaccine diplomacy would save lives, bolster national security, and help everyone but the Communist Party.” (tạm dịch: Ngoại giao vắc xin

sẽ cứu sống con người, củng cố an ninh quốc gia và giúp đỡ tất cả mọi người, trừĐảng Cộng sản.) Hơn nữa, truyền thông Mỹ còn chỉ rõ sự đối đầu giữa hai quốc gia,

như tiêu đề bài báo được đăng trên tờ The Washington post, “Covid-19 Heightens U.S.-China Rivalry” (tạm dịch: Covid-19 làm gia tăng sự đối đầu Mỹ - Trung” 54

Những nội dung trên đây của báo chí Mỹ đã phản ánh rõ rệt sự đối trọng Mỹ - Trungtrong cuộc chiến chống lại Covid-19 Dịch bệnh đã trở thành một trong những tác

52 Nectar Gan and Steve George, C (2021) China doubles down on baseless 'US origins' Covid conspiracy as Delta outbreak worsens, CNN Available at:

https://edition.cnn.com/2021/08/06/china/china-covid-origin-mic-intl-hnk/index.html (Accessed: 26 October 2021).

53 Sasse, B (2021) Opinion | U.S Can Stop the Pandemic and Counter China, WSJ Available at: https://www.wsj.com/articles/u-s-can-stop-the-pandemic-and-counter-china-11621268815 (Accessed: 26 October 2021).

54 Fidler, S (2021) Covid-19 Heightens U.S.-China Rivalry, New Report Says, WSJ Available at: https://www.wsj.com/articles/covid-19-heightens-u-s-china-rivalry-new-report-says-11611048600 (Accessed: 26 October 2021)