Một số kinh nghiệm dạy học tích hợp trong bài Phong cách Hồ Chí Minh – Ngữ văn lớp 9.

1. Mở đầu 1.1. Lý do chọn đề tài: Môn Văn trong trường Trung học cơ sở (THCS) là một môn học thuộc nhóm khoa học xã hội góp phần giáo dục cho học sinh “những tư tưởng, tình cảm cao đẹp như lòng nhân ái, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước, sự căm ghét cái xấu, cái ác, rèn luyện tính tự lập, biết tư duy sáng tạo, bước đầu có năng lực cảm thụ những giá trị chân, thiện, mĩ trong nghệ thuật 1 . Đồng thời, nó cũng là môn học thuộc nhóm công cụ, có mối quan hệ với các môn học khác: Học tốt môn Văn sẽ tác động tích cực tới các môn học khác và ngược lại. Chính vì vậy, dạy học tích hợp là xu hướng chung của giáo dục phổ thông các nước trên thế giới. Thông qua dạy học tích hợp, giáo viên hình thành cho học sinh những kiến thức, kĩ năng mới, phát triển những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề trong học tập và thực tiễn cuộc sống. Trong Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn trung học cơ sở (THCS) và trung học phổ thông (THPT) đổi mới lần này (tháng 012018), khi đề cập phương pháp giáo dục, vấn đề dạy học tích hợp và phân hóa đã được nhấn mạnh và làm rõ hơn so với các lần cải cách giáo dục trước đây. Tích hợp (tiếng Anh: Integration; tiếng Pháp: Intégration) là một khái niệm rộng, không chỉ dùng trong lí luận dạy học. Theo định nghĩa của UNESCO, tích hợp là “Một cách trình bày các khái niệm và nguyên lí khoa học cho phép diễn đạt sự thống nhất cơ bản của tư tưởng khoa học, tránh nhấn quá mạnh hoặc quá sớm sự sai khác giữa các lĩnh vực khoa học khác nhau” 2. Như vậy, tích hợp có nghĩa là sự xác lập cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất trên cơ sở những bộ phận riêng lẻ. Trong giáo dục, tích hợp được hiểu là sự kết hợp một cách hữu cơ, có hệ thống, ở những mức độ khác nhau các kiến thức, kĩ năng thuộc các môn học khác nhau hoặc các hợp phần của bộ môn thành một nội dung thống nhất, dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập đếntrong các môn học hoặc các hợp phần của bộ môn đó. Tích hợp là một trong những quan điểm dạy học nhằm nâng cao năng lực của người học, giúp đào tạo những người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống hiện đại. Kết hợp các kiến thức liên môn trong môn Ngữ văn làm cho học sinh hứng thú khi học tập bộ môn, vận dụng được nhiều mảng kiến thức khác nhau, kết hợp hài hòa kiến thức các môn học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Chính vì vậy, để thúc đẩy phong trào học tập của học sinh, tạo bước đột phá trong dạy học, giúp học sinh biết kết hợp giữa học với hành và có hành vi, cách ứng xử phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, tôi mạnh dạn chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm dạy học tích hợp trong bài Phong cách Hồ Chí Minh – Ngữ văn lớp 9. 1.2. Mục đích nghiên cứu: Giúp học sinh phân biệt cái cốt yếu với cái thứ yếu. Từ đó dự tính được những điều cần thiết cho học sinh. Chú trọng đến việc sử dụng kiến thức trong tình huống cụ thể: Giúp học sinh hòa nhập vào thực tiễn cuộc sống. Giúp người học thiết lập mối quan hệ giữa những khái niệm khác nhau của cùng một môn học cũng như những môn học khác nhau.. Giúp học sinh có năng lực giải quyết các thách thức bất ngờ gặp trong cuộc sống. Điều đó, đòi hỏi người đối mặt phải biết huy động những năng lực đã có không chỉ ở một khía cạnh mà nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết. 1.3. Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu việc vận dụng tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học bài “Phong cách Hồ Chí Minh” – Ngữ văn lớp 9. Rút ra kinh nghiệm để áp dụng vào công tác giảng dạy của bản thân. 1.4. Phương pháp nghiên cứu: + Phương pháp dạy học gợi mở vấn đáp + Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề. + Phương pháp dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ. + Phương pháp dạy học trực quan. + Phương pháp dạy học luyện tập và thực hành. + Phương pháp dạy học bằng bản đồ tư duy. Nghiên cứu tài liệu trên các kênh thông tin đại chúng và thực tế giảng dạy trên lớp. 2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1. Cơ sở lý luận Nội dung, chương trình Ngữ văn bậc THCS được cấu tạo theo nguyên tắc đồng tâm, trên cơ sở lấy 6 kiểu văn bản: tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghÞ luËn, thuyết minh, điều hành làm trục đồng quy với một sự tiếp nối, kế thừa và phát triển nâng cao rất logíc và hợp lí. Mục tiêu cao nhất của bộ môn Ngữ văn là giúp HS cảm nhận được cái hay cái đẹp trong tác phẩm văn học. Từ đó, rèn luyện và thực hành kĩ năng tạo lập văn bản (nói – viết) cho hoc sinh. Vì vậy, giáo viên phải xác định được chính xác trọng tâm kiến thức, kĩ năng của bài dạy. Trên cơ sở đó có phương pháp dạy phù hợp. Thông qua đó, rèn luyện, bồi dưỡng phát triển tư duy, phát triển trí thông minh của học sinh. Đối với môn Ngữ văn mục tiêu giáo dục và phát triển tư duy logic, kỹ năng quan sát, nhận xét, phân tích và cảm thụ vấn đề luôn được xác định là quan trọng nhất. Với đặc thù là một môn khoa học xã hội mà tri thức vừa mang tính cụ thể, vừa tư duy, trừu tượng lại gắn liền với thực tiễn đời sống. Đồng thời cũng là một môn học hình thành các kỹ năng sống cho học sinh. Kiến thức bộ môn cũng có liên quan đến kiến thức của nhiều môn học. Do vậy, một trong những phương pháp giảng dạy bộ môn hiệu quả đó là tích hợp liên môn trong quá trình dạy học. Trong những năm gần đây, đa số các giáo viên đều đã được tiếp cận, tìm hiểu vấn đề, thấy rõ tác dụng, ý nghĩa của việc tích hợp kiến thức các môn trong giảng dạy bộ môn Ngữ văn. Việc tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy đã bước đầu mang lại kết quả khả quan, các giờ Ngữ văn trở nên sống động hơn với sự kiện và nhân vật lịch sử, kiến thức Địa lí, Giáo dục công dân và Hiểu biết xã hội cùng với tham quan, du lịch. Vì thế các vấn đề trong môn Ngữ văn được cụ thể hóa sinh động, trực quan qua những hình ảnh mà học sinh được quan sát. Từ đó, học sinh đã được tiếp cận các kiến thức trong môn Ngữ văn ở nhiều khía cạnh, nhiều giác quan. Điều này đã thúc đẩy các em học tập tích cực hơn, có nhận thức rõ ràng và từ đó có thái độ đúng đắn, hành vi phù hợp 2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: Trong thực tế hiện nay việc học đối với một bộ phận học sinh không có hứng thú học tập môn Ngữ văn. Vì môn Ngữ văn vừa khó, vừa đòi hỏi người học phải có khả năng tư duy, khả năng phân tích hình ảnh, câu từ. Biết cảm nhận cái hay, cái đẹp trong tác phẩm. Ngoài ra còn phải có trí tưởng tượng phong phú, có óc phán đoán, biết liên hệ bài học với cuộc sống. Từ đó, rút ra bài học, kinh nghiệm cho bản thân. Bên cạnh đó, phải có sự kết hợp nhuần nhuyễn kiến thức của ba phân môn là: Văn học, tiếng Việt, tập làm văn mới tạo lập được văn bản. Chính vì vậy, khi dạy học theo phương pháp đơn môn, học sinh không có hứng thú học, các em chỉ tiếp thu bài một cách thụ động. Nên khi viết bài thì nội dung sơ sài, câu từ thì lủng củng… dẫn đến chất lượng thấp. Điểm giỏi không có, điểm khá ít, chủ yếu là điểm trung bình, điểm yếu vẫn còn. Trong quá trình trình dạy học tôi nhận thấy việc dạy học tích hợp các môn học không những giúp học sinh (HS) nắm vững kiến thức mà còn giúp HS phát triển năng lực, kiến thức, kỹ năng, vận dụng sáng tạo kiến thức và làm cho việc học tập trở nên ý nghĩa hơn đối với HS so với việc các môn học được thực hiện riêng rẽ. Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục giúp đào tạo những người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề phức tạp của cuộc sống hiện đại. Vì vậy, với bài “Phong cách Hồ Chí Minh” việc dạy học theo hướng tích hợp các bộ môn Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân, Mĩ thuât, Âm nhạc, Hoạt động ngoài giờ lên lớp và Hiểu biết xã hội đã giúp HS tích cực chủ động, trở thành chủ thể của hoạt động học tâp. Các em hào hứng, hăng say nắm bài một cách hiệu quả, giờ học trở nên sinh động, hấp dẫn. Rèn được các kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng vận dụng kiến thức trong học tập vào trong thực tiễn, nâng cao khả năng tổng hợp phân tích đánh giá và giải quyết vấn đề cho học sinh. Đồng thời, hình thành thái độ rõ ràng, tích cực trong học tập. Từ đó, HS có thói quen tự học, tự rèn luyện. Các em biết xây dựng mối quan hệ bạn bè thân thiện, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng. 2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề: 2.3.1. Nội dung nghiên cứu và tiến hành thực hiện: Bài “ Phong cách Hồ Chí Minh” được giảng dạy trong chương trình Ngữ văn 9 – Học kỳ 1, với mục tiêu là giáo dục cho HS: thấy được tầm vóc lớn lao trong cốt cách văn hóa Hồ Chí Minh qua một văn bản nhật dụng có sử dụng kết hợp các yếu tố nghị luận, tự sự, biểu cảm. Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt. Và ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Vì vậy, để đạt được mục tiêu của bài học cần sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học trong đó phương pháp tích hợp kiến thức các bộ môn đóng vai trò quan trọng. Sau khi học xong bài, học sinh cần nắm được: tầm vóc lớn lao trong côt cách văn hóa Hồ Chí Minh; một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt; ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Để học sinh nắm được mục tiêu trên, tôi tích hợp với các môn học sau: Môn Âm nhạc: Thông qua môn Âm nhạc giáo viên (GV) đã cho HS kết nối với bài hoc một cách tự nhiên, hiệu quả. Môn GDCD: Ở lớp 8, bài “Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác”, giáo dục cho HS việc Bác luôn học hỏi, tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa nhân loại để làm đẹp thêm cho văn hóa Việt Nam. Ở lớp 7, bài “Sống giản dị” GV lồng ghép giáo dục HS về lối sống giản dị, tiết kiệm. Môn Mĩ thuật: Dựa vào kiến thức môn Mỹ thuật đã học trong nhà trường, HS vẽ được bản đồ tư duy về nội dung của bài học. Biết cách vẽ và phối màu cho bức tranh Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp: GV giáo dục cho HS thấy rõ sự hy sinh cao cả, cả cuộc đời cho thống nhất của dân tộc, cho ấm no, hạnh phúc của nhân dân, yêu nước thương dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Kể những mẩu chuyện về lối sống giản dị, tiết kiệm của Bác để thấy được tấm gương đạo đức sáng ngời của Người. Môn Lịch sử: Giúp HS tiếp cận và vận dụng các kiến thức lịch sử ở lớp 9 Bài 16: “Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài trong những năm 19111925”. GV giới thiệu cho HS biết những nơi Bác đến, Bác đi. Từ đó, rèn cho HS kỹ năng biết vận dụng kiến thức vào thực tế, biết phân tích đánh giá sự kiện, nhân vật lịch sử phục vụ bài học. Hình thành cho HS ý thức thái độ tích cực, yêu chuộng hoà bình, ghét chiến tranh. Biết quý trọng gìn giữ thành quả mà ông cha để lại. Môn Địa lí: Dựa vào kiến thức địa lí, HS biết được cách đây 106 năm, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã rời bến cảng Nhà Rồng trên con tàu buôn nào và điểm đầu tiên Người đặt chân đến nước Pháp là ở đâu? Giúp các em có ý muốn khám phá, tìm hiểu về những nơi mà Hồ Chí Minh từng đặt chân đến. Tích hợp với hiểu biết xã hội: Qua tài liệu trong sách giáo khoa, các thông tin từ tivi. Internet…HS biết được những nơi Bác từng đến, học tập và làm việc trong ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước ở nước ngoài. Nhờ tinh thần học hỏi không ngừng mà Bác đã biết được khoảng 30 ngôn ngữ trên thế giới. Biết được sự giản dị trong lối sống của Bác... Đối tượng dạy học: Học sinh tham gia học theo dự án: Số lượng 32 em thuộc lớp 9A, trường THCS Quảng Định. Số lớp thực hiện: 1 lớp. Lớp 9A là lớp học đa số HS là chưa có nhiều điều kiện để ứng dụng CNTT trong quá trình học tập. Tuy nhiên, khi sử dụng phương pháp dạy học tích hợp nhiều môn học vào bài giảng, chúng tôi thấy HS có hứng thú học tập hơn. Các em hăng say phát biểu xây dựng bài, nắm chắc các kiến thức trong sách giáo khoa. Và biết liên hệ kiến thức bài học với thực tiễn cuộc sống. Kết quả đạt được rất tốt. Vì thế, bài giảng này có thể áp dụng được với các đối tượng HS trong các trường THCS. Bài dạy được thực hiện với các bước sau: Phần giới thiệu bài, cách tiến hành: Để đưa HS vào bài học, tôi sử dụng Video ca nhạc mở bài hát“Hồ Chí Minh đẹp nhất tên người” của nhạc sĩ Trần Kiết Tường cho học sinh nghe. Tôi tích hợp với môn Âm nhạc bằng câu hỏi: Em có cảm nhận như thế nào khi nghe xong bài hát này? Bằng kiến thức hiểu biết của mình các em có thể trả lời như sau: Mỗi lần hát vang bài hát này chắc chắn chúng ta đều cảm thấy tự hào về dân tộc, lòng biết ơn sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, người con ưu tú của Đảng, của dân tộc, suốt đời cống hiến cho non sông đất nước. Với việc sử dụng phương pháp tích hợp kiến thức Âm nhạc để giới thiệu bài, tôi đã mở ra cho học sinh việc chuẩn bị tìm hiểu bài “ Phong cách Hồ Chí Minh”. Ở bước tìm hiểu chung: Với yêu cầu là HS nắm được tác giả và hoàn cảnh ra đời của văn bản. Cũng như kĩ năng phân tích hình ảnh, để nắm chắc kiến thức bài học. Để đạt được yêu cầu của phần này, tích hợp với Hiểu biết xã hội, tôi cho HS tìm hiểu về tác giả thông qua câu hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả Lê Anh Trà? Bằng kiến thức hiểu biết xã hội, HS trả lời như sau: Lê Anh Trà sinh năm1927 mât năm 1999, quê quán: xã Phổ Minh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Dân tộc: Kinh, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, có học vị Tiến sĩ. Năm1984 ông được phong là Phó giáo sư, đến năm 1991 được phong Giáo sư. Lê Anh Trà Tiếp theo tôi cho HS tìm hiểu về xuất xứ của văn bản với câu hỏi sau: Em hãy cho biêt đoạn trích này có xuất xứ từ đâu ? Với hiểu biết của mình, HS trả lời: Văn bản được trích từ bài “Phong cách HCM, cái vĩ đại gắn với cái giản dị”, in trong tập Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam, XB 1990. Như vậy, thông qua kiến thức về hiểu biết xã hội, Tôi đã giúp HS hiểu rõ hơn về thân thế của tác giả Lê Anh Trà, thấy được công lao to lớn của tác giả trong việc thể hiện chân thực về nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh. Qua đó, HS tự hào, học tập những nét đẹp trong phong cách và lối sống của Bác. Đồng thời giúp các em hiểu rõ hơn về xuất xứ của văn bản. Phần tìm hiểu văn bản là khâu quan trọng nhất, phần này yêu cầu về kiến thức HS phải nắm được: Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh. Một số biểu hiện của phong cách HCM trong đời sống và trong sinh hoạt Ý nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể. Về kĩ năng: Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắn văn hóa dân tộc. Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống. Để HS hiểu rõ hơn về Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, Tích hợp với Lịch sử 9, tôi đưa ra hệ thống câu hỏi: Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại trong hoàn cảnh nào? Bác ra đi tìm đường cứu nước và trở về nước vào thời gian nào? Với việc tìm hiểu trên các trang mạng và bằng kiến thức đã học về Lịch sử, HS có thể trả lời: Ngày 05 tháng 6 năm 1911 Hồ Chí Minh lúc đó tên là NguyễnTấtThành rời bến Nhà Rồng trên con tàu Đô đốc LatoucheTréville lên đường sang Pháp với tên gọi Văn Ba hay biệt danh anh Ba để học hỏi những điều mà Hồ Chí Minh cho là tinh hoa và tiến bộ từ các nước phương Tây cho việc thực hiện công cuộc giải phóng Việt Nam khỏi ách thuộc địa của Thực dân Pháp. cuộc hành trình qua 3 đại dương, 4 châu lục và gần 30 quốc gia đã đưa Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác Lênin, học thuyết cách mạng tiên phong của thời đại. Và ngày 2811941, sau 30 năm bôn ba ở nước ngoài, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt bước chân đầu tiên trở về với Tổ quốc. Nơi đón Người trở về là mảnh đất bên cột mốc 108 cũ trên biên giới ViệtTrung. Mảnh đất địa đầu phía Đông Bắc của Tổ quốc nay thuộc xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Thời khắc thiêng liêng ấy đã trở thành cột mốc lịch sử, đánh dấu sự mở đầu cho trang sử mới của cách mạng Việt Nam. Tàu LatoucheTréville,con tàu đã đưa người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước ( Ảnh tư liệu) Cột mốc 108 nơi Bác Hồ về nước Lán Khuổi Nậm, Pác Bó, xã Trường Hà (Hà Quảng nơi diễn ra Hội nghị TƯ Đảng lầ thứ 8 từ ngày 10 1951941) do lãnh tụ NAQ chủ trì Để HS hiểu rõ hơn về nơi Bác ra đi tìm đường cứu nước và địa điểm đàu tiên Bác đặt đến là ở đâu cũng như vốn tri thức văn hóa Người tiếp thu được như thế nào? Tôi Tich hợp với kiến thức hiểu biết xã hội và Địa lí, đưa ra hệ thống câu hỏi: Em biết gì về Bến cảng Nhà Rồng ? Điểm đầu tiên Bác đặt chân đến là ở đâu? Vốn tri thức văn hóa của Hồ Chí Minh sâu rộng như thế nào? Để có được vốn tri thức văn hóa sâu rộng ấy Người đã tiếp thu bằng cách nào? Trong những năm hoạt động ở nước ngoài Bác đã làm những nghề gì? Với việc tìm hiểu trên các trang mạng cũng như thông tin trong sách, báo, HS trả lời: Bến Nhà Rồng, nay Bảo tàng Hồ Chí Minh được xây dựng từ 1863 đến năm 1864 ngôi nhà Rồng này được hoàn thành. Nhà Rồng nguyên là trụ sở công ty Tàu biển Năm Sao của Pháp tại ngã ba sông Sài Gòn và sông Bến Nghé. Trên nóc nhà có gắn một đôi rồng lớn bằng đất nung, trám men xanh. Giữa đôi rồng là chiếc phù điêu mang hình đầu ngựa và chiếc mỏ neo thay thế cho trái châu. Đây là biểu tượng của công ty vận tải. Có lẽ vì vậy mà người dân Sài Gòn thời bấy giờ quen gọi tòa nhà này là Nhà Rồng. Bến Nhà Rồng ( xưa và cay), nơi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước Cách đây 111 năm, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã rời bến cảng Nhà Rồng trên con tàu buôn mang tên Đô đốc LatoucheTréville. Theo hành trình của tàu, một tháng sau đó tàu LatoucheTréville đến cảng Marseille, tiếp theo cập cảng Le Havre phía đôngbắc của Pháp, đánh dấu lần đầu tiên Người đặt chân đến nước Pháp Đại diện lâm thời Đại sứ quán VN tại Pháp Đặng Giang phát biểu tại nơi Bác từng sống và làm việc. Trước tượng đài Bác Hồ ở Công viên Montreau Trong bản lý lịch đại biểu dự Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ 7, Bác Hồ được miêu tả: Biết các thứ tiếng: Pháp, Anh, Trung Quốc, Ý, Đức, Nga, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Ngoài ra dựa vào những lần Bác đi thăm nước ngoài, cũng như những lần đón tiếp các phái đoàn ngoại giao tới thăm Việt Nam, Bác còn có thể sử dụng thông thạo khá nhiều ngoại ngữ khác nữa như: Tiếng Xiêm (Thái Lan), tiếng Ả Rập... Viết văn bằng tiếng Pháp Thuế máu Làm thơ bằng chữ Hán: Nguyên tiêu ... Trong những năm ở nước ngoài Bác đã làm nhiều nghề như: Phụ bếp trên chiếc tàu buôn Đô đốc LatoucheTréville năm 1911. Năm 1912,Người đến Mỹ. Thời gian này Bác làm thuê công việc trong nhà cho một gia đình người Mỹ. Năm 1913, Bác sang Anh quốc. Tại đây, Bác làm công nhân cào tuyết, đốt lò, rồi phụ bếp cho 1 khách sạn nổi tiếng. Thời kỳ 19171923, Bác sống tại Pháp hoạt động chính trị, viết báo và sáng lập ra tờ báo Người cùng khổ, làm nghề chụp ảnh, gốm xứ, có thời gian ngắn làm hướng dẫn viên du lịch... Thời kỳ 19231924, tại Liên Xô, Bác hoạt động chính trị, được vào học lớp bồi dưỡng chính trị của Liên Xô, tiếp tục viết báo. .. Nguyễn Tất Thành làm bồi bếp ở Luân Đôn nước Anh năm 1914 Khách sạn Carlton ở Thủ đô London , vương quốc Anh Nguyễn Tất Thành vừa làm thuê vừa tự học tiếng

7 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2

8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

9 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 4

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài:

Môn Văn trong trường Trung học cơ sở (THCS) là một môn học thuộcnhóm khoa học xã hội góp phần giáo dục cho học sinh “những tư tưởng, tìnhcảm cao đẹp như lòng nhân ái, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước, sự cămghét cái xấu, cái ác, rèn luyện tính tự lập, biết tư duy sáng tạo, bước đầu có nănglực cảm thụ những giá trị chân, thiện, mĩ trong nghệ thuật" [1] Đồng thời, nócũng là môn học thuộc nhóm công cụ, có mối quan hệ với các môn học khác:Học tốt môn Văn sẽ tác động tích cực tới các môn học khác và ngược lại Chính

vì vậy, dạy học tích hợp là xu hướng chung của giáo dục phổ thông các nướctrên thế giới Thông qua dạy học tích hợp, giáo viên hình thành cho học sinhnhững kiến thức, kĩ năng mới, phát triển những năng lực cần thiết, nhất là nănglực giải quyết vấn đề trong học tập và thực tiễn cuộc sống Trong Dự thảoChương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn trung học cơ sở (THCS) vàtrung học phổ thông (THPT) đổi mới lần này (tháng 01/2018), khi đề cậpphương pháp giáo dục, vấn đề dạy học tích hợp và phân hóa đã được nhấn mạnh

và làm rõ hơn so với các lần cải cách giáo dục trước đây

Tích hợp (tiếng Anh: Integration; tiếng Pháp: Intégration) là một kháiniệm rộng, không chỉ dùng trong lí luận dạy học Theo định nghĩa củaUNESCO, tích hợp là “Một cách trình bày các khái niệm và nguyên lí khoa họccho phép diễn đạt sự thống nhất cơ bản của tư tưởng khoa học, tránh nhấn quámạnh hoặc quá sớm sự sai khác giữa các lĩnh vực khoa học khác nhau” [2]. Nhưvậy, tích hợp có nghĩa là sự xác lập cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất trên

cơ sở những bộ phận riêng lẻ Trong giáo dục, tích hợp được hiểu là sự kết hợpmột cách hữu cơ, có hệ thống, ở những mức độ khác nhau các kiến thức, kĩ năngthuộc các môn học khác nhau hoặc các hợp phần của bộ môn thành một nộidung thống nhất, dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đềcập đếntrong các môn học hoặc các hợp phần của bộ môn đó Tích hợp là mộttrong những quan điểm dạy học nhằm nâng cao năng lực của người học, giúpđào tạo những người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đềtrong học tập và trong cuộc sống hiện đại

Kết hợp các kiến thức liên môn trong môn Ngữ văn làm cho học sinhhứng thú khi học tập bộ môn, vận dụng được nhiều mảng kiến thức khác nhau,kết hợp hài hòa kiến thức các môn học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

Chính vì vậy, để thúc đẩy phong trào học tập của học sinh, tạo bước độtphá trong dạy học, giúp học sinh biết kết hợp giữa học với hành và có hành vi,cách ứng xử phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, tôi mạnh dạn chia sẻ, trao đổi kinh

nghiệm: "Một số kinh nghiệm dạy học tích hợp trong bài Phong cách Hồ

Giúp người học thiết lập mối quan hệ giữa những khái niệm khác nhaucủa cùng một môn học cũng như những môn học khác nhau

Giúp học sinh có năng lực giải quyết các thách thức bất ngờ gặp trongcuộc sống Điều đó, đòi hỏi người đối mặt phải biết huy động những năng lực đã

có không chỉ ở một khía cạnh mà nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu việc vận dụng tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học bài

“Phong cách Hồ Chí Minh” – Ngữ văn lớp 9 Rút ra kinh nghiệm để áp dụngvào công tác giảng dạy của bản thân

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp dạy học gợi mở - vấn đáp

+ Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề

+ Phương pháp dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ

+ Phương pháp dạy học trực quan

+ Phương pháp dạy học luyện tập và thực hành

+ Phương pháp dạy học bằng bản đồ tư duy

Nghiên cứu tài liệu trên các kênh thông tin đại chúng và thực tế giảng dạytrên lớp

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận

Nội dung, chương trình Ngữ văn bậc THCS được cấu tạo theo nguyên tắcđồng tâm, trên cơ sở lấy 6 kiểu văn bản: tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghÞ luËn,

thuyết minh, điều hành làm trục đồng quy với một sự tiếp nối, kế thừa và phát

triển nâng cao rất logíc và hợp lí Mục tiêu cao nhất của bộ môn Ngữ văn là giúp

HS cảm nhận được cái hay cái đẹp trong tác phẩm văn học Từ đó, rèn luyện vàthực hành kĩ năng tạo lập văn bản (nói – viết) cho hoc sinh Vì vậy, giáo viênphải xác định được chính xác trọng tâm kiến thức, kĩ năng của bài dạy Trên cơ

sở đó có phương pháp dạy phù hợp Thông qua đó, rèn luyện, bồi dưỡng pháttriển tư duy, phát triển trí thông minh của học sinh

Đối với môn Ngữ văn mục tiêu giáo dục và phát triển tư duy logic, kỹnăng quan sát, nhận xét, phân tích và cảm thụ vấn đề luôn được xác định là quantrọng nhất Với đặc thù là một môn khoa học xã hội mà tri thức vừa mang tính

cụ thể, vừa tư duy, trừu tượng lại gắn liền với thực tiễn đời sống Đồng thờicũng là một môn học hình thành các kỹ năng sống cho học sinh Kiến thức bộmôn cũng có liên quan đến kiến thức của nhiều môn học Do vậy, một trongnhững phương pháp giảng dạy bộ môn hiệu quả đó là tích hợp liên môn trongquá trình dạy học

Trong những năm gần đây, đa số các giáo viên đều đã được tiếp cận, tìm hiểuvấn đề, thấy rõ tác dụng, ý nghĩa của việc tích hợp kiến thức các môn tronggiảng dạy bộ môn Ngữ văn Việc tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy đãbước đầu mang lại kết quả khả quan, các giờ Ngữ văn trở nên sống động hơn với

sự kiện và nhân vật lịch sử, kiến thức Địa lí, Giáo dục công dân và Hiểu biết xãhội cùng với tham quan, du lịch Vì thế các vấn đề trong môn Ngữ văn được cụthể hóa sinh động, trực quan qua những hình ảnh mà học sinh được quan sát Từ

đó, học sinh đã được tiếp cận các kiến thức trong môn Ngữ văn ở nhiều khíacạnh, nhiều giác quan Điều này đã thúc đẩy các em học tập tích cực hơn, cónhận thức rõ ràng và từ đó có thái độ đúng đắn, hành vi phù hợp

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

Trong thực tế hiện nay việc học đối với một bộ phận học sinh không cóhứng thú học tập môn Ngữ văn Vì môn Ngữ văn vừa khó, vừa đòi hỏi ngườihọc phải có khả năng tư duy, khả năng phân tích hình ảnh, câu từ Biết cảm nhậncái hay, cái đẹp trong tác phẩm Ngoài ra còn phải có trí tưởng tượng phong phú,

có óc phán đoán, biết liên hệ bài học với cuộc sống Từ đó, rút ra bài học, kinhnghiệm cho bản thân Bên cạnh đó, phải có sự kết hợp nhuần nhuyễn kiến thứccủa ba phân môn là: Văn học, tiếng Việt, tập làm văn mới tạo lập được văn bản.Chính vì vậy, khi dạy học theo phương pháp đơn môn, học sinh không có hứngthú học, các em chỉ tiếp thu bài một cách thụ động Nên khi viết bài thì nội dung

sơ sài, câu từ thì lủng củng… dẫn đến chất lượng thấp Điểm giỏi không có,điểm khá ít, chủ yếu là điểm trung bình, điểm yếu vẫn còn

Trong quá trình trình dạy học tôi nhận thấy việc dạy học tích hợp các mônhọc không những giúp học sinh (HS) nắm vững kiến thức mà còn giúp HS pháttriển năng lực, kiến thức, kỹ năng, vận dụng sáng tạo kiến thức và làm cho việchọc tập trở nên ý nghĩa hơn đối với HS so với việc các môn học được thực hiệnriêng rẽ Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục giúp đào tạo nhữngngười có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề phức tạp củacuộc sống hiện đại

Vì vậy, với bài “Phong cách Hồ Chí Minh” việc dạy học theo hướng tíchhợp các bộ môn Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân, Mĩ thuât, Âm nhạc, Hoạtđộng ngoài giờ lên lớp và Hiểu biết xã hội đã giúp HS tích cực chủ động, trởthành chủ thể của hoạt động học tâp Các em hào hứng, hăng say nắm bài mộtcách hiệu quả, giờ học trở nên sinh động, hấp dẫn Rèn được các kỹ năng, đặcbiệt là kỹ năng vận dụng kiến thức trong học tập vào trong thực tiễn, nâng caokhả năng tổng hợp phân tích đánh giá và giải quyết vấn đề cho học sinh Đồngthời, hình thành thái độ rõ ràng, tích cực trong học tập Từ đó, HS có thói quen

tự học, tự rèn luyện Các em biết xây dựng mối quan hệ bạn bè thân thiện, sống

có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

2.3.1 Nội dung nghiên cứu và tiến hành thực hiện:

Bài “ Phong cách Hồ Chí Minh” được giảng dạy trong chương trình

Ngữ văn 9 – Học kỳ 1, với mục tiêu là giáo dục cho HS: thấy được tầm vóc lớnlao trong cốt cách văn hóa Hồ Chí Minh qua một văn bản nhật dụng có sử dụngkết hợp các yếu tố nghị luận, tự sự, biểu cảm Một số biểu hiện của phong cách

Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt Và ý nghĩa của phong cách HồChí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Vì vậy, để đạt được mục

tiíu của băi học cần sử dụng linh hoạt câc phương phâp dạy học trong đóphương phâp tích hợp kiến thức câc bộ môn đóng vai trò quan trọng

Sau khi học xong băi, học sinh cần nắm được: tầm vóc lớn lao trong côtcâch văn hóa Hồ Chí Minh; một số biểu hiện của phong câch Hồ Chí Minh trongđời sống vă trong sinh hoạt; ý nghĩa của phong câch Hồ Chí Minh trong việc giữgìn bản sắc văn hóa dđn tộc

Để học sinh nắm được mục tiíu trín, tôi tích hợp với câc môn học sau:

* Môn Đm nhạc: Thông qua môn Đm nhạc giâo viín (GV) đê cho HS kết

nối với băi hoc một câch tự nhiín, hiệu quả

* Môn GDCD : Ở lớp 8, băi “Tôn trọng vă học hỏi câc dđn tộc khâc”,

giâo dục cho HS việc Bâc luôn học hỏi, tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn

hóa nhđn loại để lăm đẹp thím cho văn hóa Việt Nam Ở lớp 7, băi “Sống giản dị” GV lồng ghĩp giâo dục HS về lối sống giản dị, tiết kiệm. 

* Môn Mĩ thuật: Dựa văo kiến thức môn Mỹ thuật đê học trong nhătrường, HS vẽ được bản đồ tư duy về nội dung của băi học Biết câch vẽ vă phốimău cho bức tranh

* Hoạt động giâo dục ngoăi giờ lín lớp: GV giâo dục cho HS thấy rõ sự

hy sinh cao cả, cả cuộc đời cho thống nhất của dđn tộc, cho ấm no, hạnhphúc của nhđn dđn, yíu nước thương dđn của Chủ tịch Hồ Chí Minh Kể nhữngmẩu chuyện về lối sống giản dị, tiết kiệm của Bâc để thấy được tấm gương đạođức sâng ngời của Người. 

* Môn Lịch sử: Giúp HS tiếp cận vă vận dụng câc kiến thức lịch sử ở lớp

9 Băi 16: “Những hoạt động của Nguyễn Âi Quốc ở nước ngoăi trong những năm 1911-1925” GV giới thiệu cho HS biết những nơi Bâc đến, Bâc đi Từ đó,rỉn cho HS kỹ năng biết vận dụng kiến thức văo thực tế, biết phđn tích đânh giâ

sự kiện, nhđn vật lịch sử phục vụ băi học Hình thănh cho HS ý thức thâi độ tíchcực, yíu chuộng hoă bình, ghĩt chiến tranh Biết quý trọng gìn giữ thănh quả mẵng cha để lại

* Môn Địa lí: Dựa văo kiến thức địa lí, HS biết được câch đđy 106 năm,

người thanh niín yíu nước Nguyễn Tất Thănh đê rời bến cảng Nhă Rồng tríncon tău buôn năo vă điểm đầu tiín Người đặt chđn đến nước Phâp lă ở đđu?Giúp câc em có ý muốn khâm phâ, tìm hiểu về những nơi mă Hồ Chí Minh từngđặt chđn đến

* Tích hợp với hiểu biết xê hội: Qua tăi liệu trong sâch giâo khoa, câc

thông tin từ ti-vi Internet…HS biết được những nơi Bâc từng đến, học tập vălăm việc trong ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước ở nước ngoăi Nhờ tinhthần học hỏi không ngừng mă Bâc đê biết được khoảng 30 ngôn ngữ trín thếgiới Biết được sự giản dị trong lối sống của Bâc

Đối tượng dạy học:

- Học sinh tham gia học theo dự ân: Số lượng 32 em thuộc lớp 9A, trườngTHCS Quảng Định

- Số lớp thực hiện: 1 lớp

- Lớp 9A là lớp học đa số HS là chưa có nhiều điều kiện để ứng dụngCNTT trong quá trình học tập Tuy nhiên, khi sử dụng phương pháp dạy họctích hợp nhiều môn học vào bài giảng, chúng tôi thấy HS có hứng thú học tậphơn Các em hăng say phát biểu xây dựng bài, nắm chắc các kiến thức trongsách giáo khoa Và biết liên hệ kiến thức bài học với thực tiễn cuộc sống Kếtquả đạt được rất tốt.

Vì thế, bài giảng này có thể áp dụng được với các đối tượng HS trong cáctrường THCS

Bài dạy được thực hiện với các bước sau:

Phần giới thiệu bài, cách tiến hành: Để đưa HS vào bài học, tôi sử dụng

Video ca nhạc mở bài hát“Hồ Chí Minh đẹp nhất tên người” của nhạc sĩ Trần

Kiết Tường cho học sinh nghe

Tôi tích hợp với môn Âm nhạc bằng câu hỏi: Em có cảm nhận như thế

nào khi nghe xong bài hát này? Bằng kiến thức hiểu biết của mình các em có thểtrả lời như sau: Mỗi lần hát vang bài hát này chắc chắn chúng ta đều cảm thấy tựhào về dân tộc, lòng biết ơn sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, người con ưu

tú của Đảng, của dân tộc, suốt đời cống hiến cho non sông đất nước

Với việc sử dụng phương pháp tích hợp kiến thức Âm nhạc để giới thiệu bài, tôi đã mở ra cho học sinh việc chuẩn bị tìm hiểu bài “ Phong cách Hồ Chí Minh ”.

Ở bước tìm hiểu chung: Với yêu cầu là HS nắm được tác giả và hoàn

cảnh ra đời của văn bản Cũng như kĩ năng phân tích hình ảnh, để nắm chắc kiếnthức bài học.

Để đạt được yêu cầu của phần này, tích hợp với Hiểu biết xã hội, tôi cho

HS tìm hiểu về tác giả thông qua câu hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của em về

tác giả Lê Anh Trà? Bằng kiến thức hiểu biết xã hội, HS trả lời như sau: Lê Anh Trà sinh năm1927 mât năm 1999, quê quán: xã Phổ Minh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi Dân tộc: Kinh, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, có học vị

Tiến sĩ Năm1984 ông được phong là Phó giáo sư, đến năm 1991 được phongGiáo sư

Lê Anh Trà

Tiếp theo tôi cho HS tìm hiểu về xuất xứ của văn bản với câu hỏi sau:

Em hãy cho biêt đoạn trích này có xuất xứ từ đâu ? Với hiểu biết của mình, HStrả lời: Văn bản được trích từ bài “Phong cách HCM, cái vĩ đại gắn với cái giản

dị”, in trong tập Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam, XB 1990.

Như vậy, thông qua kiến thức về hiểu biết xã hội, Tôi đã giúp HS hiểu rõhơn về thân thế của tác giả Lê Anh Trà, thấy được công lao to lớn của tác giảtrong việc thể hiện chân thực về nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh Qua

đó, HS tự hào, học tập những nét đẹp trong phong cách và lối sống của Bác.Đồng thời giúp các em hiểu rõ hơn về xuất xứ của văn bản

Phần tìm hiểu văn bản là khâu quan trọng nhất, phần này yêu cầu về

kiến thức HS phải nắm được:

- Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh

- Một số biểu hiện của phong cách HCM trong đời sống và trong sinh hoạt

- Ý nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể

Về kĩ năng:

- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới

và bảo vệ bản sắn văn hóa dân tộc

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn

đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống

Để HS hiểu rõ hơn về Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhânloại, Tích hợp với Lịch sử 9, tôi đưa ra hệ thống câu hỏi: Hồ Chí Minh tiếp thu

tinh hoa văn hóa nhân loại trong hoàn cảnh nào? Bác ra đi tìm đường cứu nước

và trở về nước vào thời gian nào?

Với việc tìm hiểu trên các trang mạng và bằng kiến thức đã học về Lịch sử,

HS có thể trả lời: Ngày 05 tháng 6 năm 1911 Hồ Chí Minh lúc đó tên

là NguyễnTấtThành rời bến Nhà Rồng trên con tàu Đô đốc Tréville lên đường sang Pháp với tên gọi Văn Ba hay biệt danh anh Ba để họchỏi những điều mà Hồ Chí Minh cho là "tinh hoa và tiến bộ" từcác nước phương Tây cho việc thực hiện công cuộc giải phóng Việt Nam khỏiách thuộc địa của Thực dân Pháp cuộc hành trình qua 3 đại dương, 4 châu lục

Latouche-và gần 30 quốc gia đã đưa Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, họcthuyết cách mạng tiên phong của thời đại

Và ngày 28/1/1941, sau 30 năm bôn ba ở nước ngoài, Chủ tịch Hồ ChíMinh đã đặt bước chân đầu tiên trở về với Tổ quốc Nơi đón Người trở về làmảnh đất bên cột mốc 108 cũ trên biên giới Việt-Trung. Mảnh đất địa đầu phíaĐông Bắc của Tổ quốc nay thuộc xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh CaoBằng Thời khắc thiêng liêng ấy đã trở thành cột mốc lịch sử, đánh dấu sự mởđầu cho trang sử mới của cách mạng Việt Nam

Tàu Latouche-Tréville,con tàu đã đưa người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi

tìm đường cứu nước ( Ảnh tư liệu)

Cột mốc 108 - nơi Bác Hồ về nước Lán Khuổi Nậm, Pác Bó, xã Trường Hà (Hà

Quảng nơi diễn ra Hội nghị TƯ Đảng lầ thứ 8

từ ngày 10- 19/5/1941) do lãnh tụ NAQ chủ trì

Để HS hiểu rõ hơn về nơi Bác ra đi tìm đường cứu nước và địa điểm đàu

tiên Bác đặt đến là ở đâu cũng như vốn tri thức văn hóa Người tiếp thu được như thế nào? Tôi Tich hợp với kiến thức hiểu biết xã hội và Địa lí, đưa ra hệ thống

câu hỏi: Em biết gì về Bến cảng Nhà Rồng ? Điểm đầu tiên Bác đặt chân đến là

ở đâu? Vốn tri thức văn hóa của Hồ Chí Minh sâu rộng như thế nào? Để có đượcvốn tri thức văn hóa sâu rộng ấy Người đã tiếp thu bằng cách nào? Trong nhữngnăm hoạt động ở nước ngoài Bác đã làm những nghề gì?

Với việc tìm hiểu trên các trang mạng cũng như thông tin trong sách, báo,

HS trả lời: Bến Nhà Rồng, nay Bảo tàng Hồ Chí Minh được xây dựng từ 1863đến năm 1864 ngôi nhà Rồng này được hoàn thành Nhà Rồng nguyên là trụ sởcông ty Tàu biển Năm Sao của Pháp tại ngã ba sông Sài Gòn và sông Bến Nghé.Trên nóc nhà có gắn một đôi rồng lớn bằng đất nung, trám men xanh Giữa đôirồng là chiếc phù điêu mang hình "đầu ngựa và chiếc mỏ neo" thay thế cho tráichâu Đây là biểu tượng của công ty vận tải Có lẽ vì vậy mà người dân Sài Gònthời bấy giờ quen gọi tòa nhà này là Nhà Rồng

Bến Nhà Rồng ( xưa và cay), nơi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước

Cách đây 111 năm, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã rờibến cảng Nhà Rồng trên con tàu buôn mang tên Đô đốc Latouche-Tréville.Theo hành trình của tàu, một tháng sau đó tàu Latouche-Tréville đến cảngMarseille, tiếp theo cập cảng Le Havre phía đông-bắc của Pháp, đánh dấu lầnđầu tiên Người đặt chân đến nước Pháp

Đại diện lâm thời Đại sứ quán VN tại Pháp Đặng

Giang phát biểu tại nơi Bác từng sống và làm việc Trước tượng đài Bác Hồ ở Công viên

Montreau

Trong bản lý lịch đại biểu dự Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ 7, Bác Hồđược miêu tả: "Biết các thứ tiếng: Pháp, Anh, Trung Quốc, Ý, Đức, Nga, TâyBan Nha và Bồ Đào Nha" Ngoài ra dựa vào những lần Bác đi thăm nước ngoài,cũng như những lần đón tiếp các phái đoàn ngoại giao tới thăm Việt Nam, Báccòn có thể sử dụng thông thạo khá nhiều ngoại ngữ khác nữa như: Tiếng Xiêm(Thái Lan), tiếng Ả Rập Viết văn bằng tiếng Pháp "Thuế máu" Làm thơ bằngchữ Hán: " Nguyên tiêu "

Trong những năm ở nước ngoài Bác đã làm nhiều nghề như: Phụ bếp trênchiếc tàu buôn Đô đốc Latouche-Tréville năm 1911 Năm 1912,Người đến Mỹ.Thời gian này Bác làm thuê công việc trong nhà cho một gia đình người Mỹ. Năm 1913, Bác sang Anh quốc Tại đây, Bác làm công nhân cào tuyết, đốt lò,rồi phụ bếp cho 1 khách sạn nổi tiếng. Thời kỳ 1917-1923, Bác sống tại Pháphoạt động chính trị, viết báo và sáng lập ra tờ báo "Người cùng khổ", làm nghềchụp ảnh, gốm xứ, có thời gian ngắn làm hướng dẫn viên du lịch  Thời kỳ1923-1924, tại Liên Xô, Bác hoạt động chính trị, được vào học lớp bồi dưỡngchính trị của Liên Xô, tiếp tục viết báo. 

Nguyễn Tất Thành làm bồi bếp ở

Luân Đôn nước Anh năm 1914 Khách sạn Carlton ở Thủ đô London , vương quốc Anh Nguyễn Tất Thành vừa làm thuê

vừa tự học tiếng

Nguyễn Ái Quốc (người ngồi hàng đầu bên

trái) Nguyễn Ái Quốc tại Đại hội Tua (Pháp) năm 1920 với một số đại biểu dự Đại hội Quốc tế

Cộng sản lần thứ V (7/1924).

Như vậy, thông qua nội dung này, HS hoạt động tích cực, chủ động tìm hiểu kiến thức, nắm chắc kiến thức, biết được Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại trong cuộc đời hoạt động cách mạng đầy gian nan vất vả Người học hỏi tìm hiểu đến mức khá uyên thâm và tiếp thu một cách có chọn lọc, không chịu ảnh hưởng một cách thụ động Tiếp thu những cái hay, cái đẹp; phê phán những tiêu cực hạn chế Có thể nói, cách tiếp thu của Bác

là sự kết hợp hài hòa giữa tinh hoa văn hóa dân tộc với tinh hoa văn hóa nhân loại Đồng thời, giúp HS thấy được tinh thần tự lực, kiên trì vượt qua mọi khó khăn gian khổ của Bác để tìm ra con đường cứu nước chân chính cho dân tộc Việt Nam Từ đó, hình thành cho HS ý thức thái độ tích cực yêu chuộng hoà bình, ghét chiến tranh Biết quý trọng gìn giữ thành quả

mà ông cha để lại

Tiếp tục tích hợp với môn GDCD 8, để khắc sâu kiến thức cho học sinh,tôi nêu câu hỏi:Qua phần một vừa tìm hiểu em học hỏi được ở Bác những gì?

Từ nội dung bài học vừa tìm hiểu, HS trả lời như sau: Học hỏi Bác, chúng

ta luôn không ngừng học tập để nâng cao vốn hiểu biết, tiếp thu có chọn lọcnhững nét văn hóa của thế giới, tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác nhưngkhông làm mất đi bản sắc văn hóa dân tộc

Muốn cho HS hiểu rõ về nét đẹp trong lối sống của Hồ Chí Minh Tôidùng phương pháp tích hợp nhiều môn học để HS vừa năm chắc kiến thức vừa

có thể liên hệ được với thực tiễn đời sống Chiếu lên màn hình cho HS xem một

số hình ảnh về nơi Bác sống và làm việc, những món ăn Bác ăn hàng ngày Sau

đó tôi cho HS tìm hiểu bằng hệ thống câu hỏi: Là người đứng đầu Đảng và nhànước nhưng Bác có lối sống như thế nào? Nơi ở, nơi làm việc của Bác được giớithiệu ra sao? Có đúng với quan sát khi đến thăm nhà Bác không? Trang phụccủa Bác theo cảm nhận của tác thế nào? Nếu nói lối sống của Bác như vậy lànghèo khổ có được không? Vì sao?

Qua các thông tin trong sách giáo khoa và được xem trên máy chiếu, HSthấy được mặc dù là người đứng đầu Đảng và Nhà nước nhưng Hồ Chí Minh cólối sống vô cùng giản dị: Nơi ở, nơi làm việc đơn sơ, Chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗbên cạch chiếc ao là nơi tiếp khách, nơi làm việc, nơi ngủ Trang phục của Báccũng hết sức giản dị, tư trang ít ỏi với bộ quần áo bà ba nâu, áo trấn thủ, đôi déplốp, chiếc va li con, vài vật kỉ niệm.

Ngoài ra việc ăn uống của Người cũng vô cùng đạm bạc, dân dã: cá kho,rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.Từ đó, cho HS thấy cách sống giản dịđạm bạc của Bác Hồ lại vô cùng thanh cao, sang trọng Đây không phải là lốisống khắc khổ của người tự vui trong cảnh nghèo khó Mà cũng không phải làcách tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời, hơn người

Tiếp theo Tích hợp hiểu biết xã hội và GDCD, tôi chiếu lên màn hình cho

HS xem một số hình ảnh về nơi ở của nguyên thủ một số nước, sau đó hỏi: Em

có nhận xét gì về cuộc sống của nguyên thủ quốc gia ở nước khác? Bác có xứngđáng được đãi ngộ như họ không? Qua đó, em học tập ở Bác đức tính gì?

Cung điện Istana Nurul Iman nơi Quốc vương Brunei Sultan Hassanal Bolkiah sống

Với cảm nhận của mình, HS trả lời: Quốc vương Brunei Sultan HassanalBolkiah là một trong những Quốc vương giàu có thứ hai trên thế giới ( sau vuaVajiralongkorn- Thái Lan – 43 tỷ USD vào tháng 1/2021) với tài sản khoảng 28

tỷ USD, theo số liệu thống kê của Forbes tính đến hết 2021 Ông và gia đìnhđang sinh sống tại cung điện Istana Nurul Iman được đánh giá là cung điện rộnglớn thứ 2 trên thế giới, chỉ đứng sau duy nhất Tử Cấm Thành của Trung Quốc.Nơi đây có tổng cộng 1.788 phòng ngủ, 257 phòng tắm, 5 bể bơi lớn và 110 ga-

ra ôtô Tất cả các phòng đều được dát vàng và bạc còn toàn bộ đồ nội thất được

mạ vàng và đính kim cương

Là một vị Chủ tịch nước, Hồ Chí Minh xứng đáng được hưởng những đãingộ như các nguyên thủ quốc gia khác, thế nhưng đất nước đang lầm than, nhândân đang đói khổ làm sao Bác có thể ăn ngon khi còn rất nhiều người ăn không