đây, hoạt động khám chữa bệnh đã đạt được nhiều thành tựu; Luật Khám bệnh, chữa bệnh đã có những ảnh hưởng quan trọng, giúp lĩnh vực khám chữa bệnh có những bước phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, hoạt động khám bệnh, chữa bệnh vẫn tồn tại nhiều hạn chế, đồng thời sự phát triển hoạt động khám chữa bệnh cũng nảy sinh một số vấn đề về thực tiễn chưa có cơ chế pháp lý để giải quyết. Do đó, việc ban hành Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi) là cần thiết và có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với hoạt động khám, chữa bệnh. B. NỘI DUNG. I. Xác định vấn đề. 1. Chủ thể thẩm định. Khoản 1 Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 có quy định: “1.Bộ Tư pháp có trách nhiệm thẩm định dự án Luật, pháp lệnh, dự thảo, Nghị quyết trước khi trình Chính phủ. Đối với dự án, dự thảo có nội dung phức tạp, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực hoặc do Bộ Tư Pháp chủ trì soạn thảo thì Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành lập Hội đồng thẩm định, bao gồm đại diện các cơ quan tổ chức có liên quan, các chuyên gia, nhà khoa học.” Vì vậy, đối với dự thảo Luật do Chính phủ trình sẽ do
Trang 1MỤC LỤC A MỞ ĐẦU 1
B NỘI DUNG 1
I Xác định vấn đề 1
1 Chủ thể thẩm định 1
2 Phạm vi điều chỉnh 1
3 Đối tượng điều chỉnh 2
II Sự cần thiết ban hành Luật khám chữa bệnh (sửa đổi) 2
1 Cơ sở chính trị 2
2 Cơ sở pháp lý 3
3 Cơ sở thực tiễn 3
a) Nhận diện những bất cập hiện nay 3
b) Hậu quả của những bất cập 4
c) Nguyên nhân dẫn đến bất cập 5
C KẾT LUẬN 5
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 6
PHỤ LỤC 7 Báo cáo thẩm định Dự thảo Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi)
0
Trang 2A MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, hoạt động khám chữa bệnh đã đạt được nhiều thành tựu;Luật Khám bệnh, chữa bệnh đã có những ảnh hưởng quan trọng, giúp lĩnh vực khám chữa bệnh có những bước phát triển mạnh mẽ Tuy nhiên, hoạt động khám bệnh, chữa bệnh vẫn tồn tại nhiều hạn chế, đồng thời sự phát triển hoạt động khám chữa bệnh cũng nảy sinh một số vấn đề về thực tiễn chưa có cơ chế pháp lý để giải quyết Do đó, việc ban hành Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi) là cần thiết và có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với hoạt động khám, chữa bệnh
B NỘI DUNG
I Xác định vấn đề
1 Chủ thể thẩm định
Khoản 1 Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 có quy
định: “1.Bộ Tư pháp có trách nhiệm thẩm định dự án Luật, pháp lệnh, dự thảo,
Nghị quyết trước khi trình Chính phủ
Đối với dự án, dự thảo có nội dung phức tạp, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực hoặc do Bộ Tư Pháp chủ trì soạn thảo thì Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành lập Hội đồng thẩm định, bao gồm đại diện các cơ quan tổ chức có liên quan, các chuyên gia, nhà khoa học.”
Vì vậy, đối với dự thảo Luật do Chính phủ trình sẽ do Bộ Tư pháp chủ trì thẩm định, trong trường hợp này, Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành lập Hội đồng thẩm định bao gồm đại diện các cơ quan tổ chức có liên quan, các chuyên gia, nhà khoa học thẩm định dự thảo Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi)
2 Phạm vi điều chỉnh
Luật này quy định quyền và nghĩa vụ của người bệnh, người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; điều kiện đối với người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; quy định chuyên môn
1
Trang 3kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh; áp dụng kỹ thuật, phương pháp mới trong khám bệnh, chữa bệnh; sai sót chuyên môn kỹ thuật, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh
chấp trong khám bệnh, chữa bệnh; điều kiện bảo đảm công tác khám, chữa bệnh
3 Đối tượng điều chỉnh
Đối tượng điều chỉnh của Luật khám chữa bệnh (sửa đổi) là quan hệ phát sinh giữa người bệnh, người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở khám bệnh,
chữa bệnh
II Sự cần thiết ban hành Luật khám chữa bệnh (sửa đổi)
1 Cơ sở chính trị
Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã ban hành
Nghị quyết số 20/NQ-TW ngày 25/10/2017 Về tăng cường công tác bảo vệ, chăm
sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới đã đề cập toàn diện các lĩnh vực hoạt động bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, từ đánh giá tình hình và nguyên nhân, xác định rõ quan điểm chỉ đạo và các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể Các tồn tại, bất cập của Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 cũng được nêu
rõ
Bên cạnh đó, Nghị quyết số 20-NQ/TW cũng nêu rõ: “Đầu tư cho bảo vệ, chăm
sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân là đầu tư cho phát triển Nhà nước ưu tiên đầu
tư ngân sách và có cơ chế, chính sách huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực
để bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân; tổ chức cung cấp dịch vụ công, bảo đảm các dịch vụ cơ bản, đồng thời khuyến khích hợp tác công - tư, đầu
tư tư nhân, cung cấp các dịch vụ theo yêu cầu Phát triển nền y học Việt Nam khoa học, dân tộc và đại chúng Xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả
và hội nhập theo phương châm phòng bệnh hơn chữa bệnh; y tế dự phòng là then
2
Trang 4chốt, y tế cơ sở là nền tảng; y tế chuyên sâu đồng bộ và cân đối với y tế cộng đồng; gắn kết y học cổ truyền với y học hiện đại, quân y và dân y Phát triển dược liệu, công nghiệp
dược và thiết bị y tế”
Do vậy, để thể chế hóa quan điểm của Đảng, khắc phục những tồn tại, hạn chế của Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 và giải quyết các vấn đề về thực tiễn phát sinh chưa có cơ sở pháp lý thì việc xây dựng dự thảo Luật khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) là hết sức cần thiết
2 Cơ sở pháp lý
Hiến pháp 2013, Điều 38 quy định: “1 Mọi người có quyền được bảo vệ,
chăm sóc sức khỏe, bình đẳng trong việc sử dụng các dịch vụ y tế và có nghĩa vụ thực hiện các quy định về phòng bệnh, khám bệnh, chữa bệnh
2.Nghiêm cấm các hành vi đe dọa cuộc sống, sức khỏe của người khác và cộng đồng”
Bên cạnh đó, ngày 29-11-2009, Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 40/2009/QH12 được ban hành và có hiệu lực từ ngày 1-1-2011 tạo hành lang pháp
lý vô cùng quan trọng cho công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh Tuy nhiên, đến nay, Luật khám bệnh, chữa bệnh 2009 đã nảy sinh một
số vấn đề về thực tiễn chưa có cơ chế pháp lý để giải quyết Bên cạnh đó, một số quy định đã lạc hậu so với sự phát triển kinh tế - xã hội, không phù hợp với yêu cầu thực tiễn hay các biện pháp quy định trong văn bản chưa đủ mạnh để giải quyết các vấn đề phát sinh
Do đó, đòi hỏi cần ban hành Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi)
3
Trang 53 Cơ sở thực tiễn
a) Nhận diện những bất cập hiện nay
Sau nhiều năm ban hành, nhìn nhận quá trình thực hiện Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 cũng đã có một số hạn chế, bất cập như một số quy định chưa bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam
Thứ nhất, về chứng chỉ hành nghề Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009 (LKBCB
2009) chỉ quy định cấp chứng chỉ hành nghề cho 6 nhóm đối tượng, quy định này chưa bao phủ hết các đối tượng tham gia hoạt động khám bệnh, chữa bệnh trong thực tế như cán bộ khối y tế dự phòng, kỹ sư xạ trị,…Bên cạnh đó,LKBCB 2009 quy định việc cấp chứng chỉ hành nghề theo hình thức xét hồ sơ dựa vào các bằng cấp, chứng chỉ, chứng nhận chuyên môn nên không xác định được phạm vi hành nghề cụ thể cũng như thực lực của người hành nghề
Thứ hai, Luật Khám bệnh, chữa bệnh đã quy định cụ thể một số hình thức tổ
chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh Tuy nhiên, quy định này chưa bao quát hết các hình thức tổ chức của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tồn tại trong thực tế hoặc mới phát sinh Ví dụ: Trung tâm y tế huyện, Trung tâm nội tiết, Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản,
Thứ ba, quy định người nước ngoài vào khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo
đợt, chuyển giao kỹ thuật, mổ biểu diễn phải có giấy phép hành nghề không phù hợp với thực tiễn do không bảo đảm được tính kịp thời của hoạt động khám, chữa bệnh nhân đạo và chuyển giao kỹ thuật
Đặc biệt, LKBCB 2009 cũng đang bỏ sót các hành vi nghiêm cấm như: thoái
thác nghĩa vụ đóng viện phí gây khó khăn cho cơ sở; cấm lưu trú trong cơ sở y tế không vì mục đích khám, chữa bệnh; cấm bạo hành nhân viên y tế dưới mọi hình thức; cấm tự ý xâm nhập vào khu vực chuyên môn của nhân viên y tế Bên cạnh đó,
4
Trang 6hiện nay Luật vẫn còn nhiều khoảng trống về các quy định chuyên môn kỹ thuật trong khám chữa bệnh; giải quyết tranh chấp; ứng dụng công nghệ thông tin trong khám chữa bệnh; an ninh bệnh viện, đòi hỏi ban hành Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi)
b) Hậu quả của những bất cập
Một là, việc cấp chứng chỉ hành nghề dựa trên xét duyệt hồ sơ không đánh giá
được thực chất năng lực chuyên môn của người hành nghề cũng như chất lượng đào tạo của cơ sở đào tạo, tiềm ẩn nguy cơ khám bệnh không đúng quy trình, tiêu chuẩn, ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng của người dân
Hai là, quy định cấp chứng chỉ hành nghề cho 6 nhóm đối tượng chưa bao phủ
hết các đối tượng tham gia hoạt động khám bệnh, chữa bệnh gây khó khăn cho người hành nghề và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong quá trình tổ chức thực hiện khám, chữa bệnh Ngoài ra, việc không xác định thời hạn của chứng chỉ hành nghề làm cho
cơ quan quản lý nhà nước khó theo dõi, giám sát quản lý chất lượng người hành
nghề Ba là, một số nội dung liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin trong
hoạt động khám bệnh, chữa bệnh như bệnh án điện tử, khám bệnh, chữa bệnh từ xa, đăng ký hành nghề… chưa được quy định cụ thể trong Luật nên chưa có cơ chế pháp lý để tổ chức triển khai thực hiện
Bốn là, LKBCB năm 2009 chưa bao quát hết các hình thức tổ chức của cơ sở
khám bệnh, chữa bệnh trong thực tế, gây nên nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện, cấp giấy phép hoạt động cho các hình thức này
5
Trang 7c) Nguyên nhân dẫn đến bất cập
Trình độ phát triển kinh tế của nước ta còn thấp Ngân sách nhà nước còn hạn hẹp, thu nhập của người dân còn thấp trong khi nhu cầu chăm sóc sức khoẻ của
người dân ngày càng cao, đa dạng; yêu cầu đầu tư cho y tế lớn
Các văn bản hướng dẫn còn thiếu cụ thể, thiếu đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật khác, gây ra những khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý nhà nước cũng như tổ chức thực thi pháp luật
Ngoài ra, công tác tổ chức thực hiện còn hạn chế do năng lực, cơ sở vật chất, đội ngũ nhân viên chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn phát sinh
C KẾT LUẬN
Việc ban hành Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi) là cần thiết và có ý nghĩa vô cùng quan trọng nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập, giải quyết những vấn đề mới phát sinh để phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cho người dân theo định hướng công bằng, hiệu quả, phát triển và hội nhập quốc tế, lấy người bệnh làm trung tâm; tăng cường hiệu lực, hiệu quả, trật tự, kỷ cương, kỷ luật quản lý nhà nước về hoạt động khám bệnh, chữa bệnh
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1) Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp
hành Trung ương Đảng khóa 12 về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới;
2) Sự cần thiết sửa đổi luật khám chữa bệnh:
bo
6
Trang 8PHỤ LỤC
Hà Nội, ngày 23 tháng 04 năm 2021
BÁO CÁO Thẩm định Dự thảo Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi)
Kính gửi:
7
Trang 9- Bộ Tư pháp;
- Văn phòng Chính phủ
Căn cứ Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015; Nghị định 34/2016/NĐCP Hướng dẫn Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 Bộ
Tư pháp đã tổ chức phiên họp Hội đồng thẩm định dự thảo Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi) Phiên họp Hội đồng thẩm định được tổ chức với sự tham dự của 16/17 thành viên, do ông Đinh Trung Tụng - Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Chủ tịch Hội đồng chủ trì Thành viên hội đồng gồm các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý đại diện cho các cơ quan, tổ chức, bao gồm: Tòa án nhân dân tối cao, Vụ Pháp chế - Bộ
Y tế, Vụ Pháp chế -
Ủy ban dân tộc, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Hội Luật gia Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Trường Đại học Luật Hà Nội, Sở Tư pháp thành phố Hà Nội,
Sau đây là ý kiến của Hội đồng thẩm định về dự án Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi)
I Sự cần thiết ban hành dự thảo Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi)
1 Cơ sở chính trị
Nghị quyết số 20/NQ-TW ngày 25/10/2017Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII Về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao
sức khỏe nhân dân trong tình hình mới đã nêu rõ: “Đầu tư cho bảo vệ, chăm sóc và
nâng cao sức khoẻ nhân dân là đầu tư cho phát triển Nhà nước ưu tiên đầu tư ngân sách và có cơ chế, chính sách huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực để bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân; tổ chức cung cấp dịch vụ công, bảo đảm các dịch vụ cơ bản, đồng thời khuyến khích hợp tác công - tư, đầu tư tư nhân, cung cấp các dịch vụ theo yêu cầu Phát triển nền y học Việt Nam khoa học,
8
Trang 10dân tộc và đại chúng Xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả và hội nhập theo phương châm phòng bệnh hơn chữa bệnh; y tế dự phòng là then chốt, y tế cơ sở là nền tảng; y tế chuyên sâu đồng bộ và cân đối với y tế cộng đồng; gắn kết y học cổ truyền với y học hiện đại, quân y và dân y Phát triển dược liệu, công nghiệp dược và thiết bị y tế”
Do vậy, để thể chế hóa quan điểm của Đảng, khắc phục những tồn tại, hạn chế của Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 và giải quyết các vấn đề về thực tiễn phát sinh chưa có cơ sở pháp lý thì việc xây dựng dự án Luật khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) là hết sức cần thiết
2 Cơ sở pháp lý
Hiến pháp 2013, Điều 38 quy định: “1 Mọi người có quyền được bảo vệ,
chăm sóc sức khỏe, bình đẳng trong việc sử dụng các dịch vụ y tế và có nghĩa vụ thực hiện các quy định về phòng bệnh, khám bệnh, chữa bệnh
2.Nghiêm cấm các hành vi đe dọa cuộc sống, sức khỏe của người khác và cộng đồng”
Đặc biệt, ngày 29-11-2009, Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 40/2009/QH12
được ban hành và có hiệu lực từ ngày 1-1-2011 tạo hành lang pháp lý vô cùng quan trọng cho công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh Tuy nhiên, đến nay, Luật khám bệnh, chữa bệnh 2009 đã nảy sinh một số vấn đề về thực tiễn chưa có cơ chế pháp lý để giải quyết Bên cạnh đó, một số quy định đã lạc hậu
so với sự phát triển kinh tế - xã hội, không phù hợp với yêu cầu thực tiễn hay các biện pháp quy định trong văn bản chưa đủ mạnh để giải quyết các vấn đề phát sinh
Do đó, đòi hỏi cần ban hành Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi)
3 Cơ sở thực tiễn
a) Nhận diện những bất cập hiện nay
9
Trang 11Sau nhiều năm ban hành, nhìn nhận quá trình thực hiện Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 cũng đã có một số hạn chế, bất cập như một số quy định chưa bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam
Thứ nhất, về chứng chỉ hành nghề Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009 (LKBCB
2009) chỉ quy định cấp chứng chỉ hành nghề cho 6 nhóm đối tượng, quy định này chưa bao phủ hết các đối tượng tham gia hoạt động khám bệnh, chữa bệnh trong thực tế như cán bộ khối y tế dự phòng, kỹ sư xạ trị,…Bên cạnh đó, LKBCB 2009 quy định việc cấp chứng chỉ hành nghề theo hình thức xét hồ sơ dựa vào các bằng cấp, chứng chỉ, chứng nhận chuyên môn nên không xác định được phạm vi hành nghề cụ thể cũng như thực lực của người hành nghề
Thứ hai, Luật Khám bệnh, chữa bệnh đã quy định cụ thể một số hình thức tổ
chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh Tuy nhiên, quy định này chưa bao quát hết các hình thức tổ chức của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tồn tại trong thực tế hoặc mới phát sinh Ví dụ: Trung tâm y tế huyện, Trung tâm nội tiết,
Thứ ba, quy định người nước ngoài vào khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo
đợt, chuyển giao kỹ thuật, mổ biểu diễn phải có giấy phép hành nghề không phù hợp với thực tiễn do không bảo đảm được tính kịp thời của hoạt động khám, chữa bệnh nhân đạo và chuyển giao kỹ thuật
Đặc biệt, LKBCB 2009 cũng đang bỏ sót các hành vi nghiêm cấm như: thoái
thác nghĩa vụ đóng viện phí gây khó khăn cho cơ sở; cấm lưu trú trong cơ sở y tế không vì mục đích khám, chữa bệnh; cấm bạo hành nhân viên y tế dưới mọi hình thức; cấm tự ý xâm nhập vào khu vực chuyên môn của nhân viên y tế Bên cạnh đó, hiện nay Luật vẫn còn nhiều khoảng trống về các quy định chuyên môn kỹ thuật trong khám chữa bệnh; giải quyết tranh chấp; ứng dụng công nghệ thông tin trong
10
Trang 12khám chữa bệnh; an ninh bệnh viện, đòi hỏi ban hành Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi)
b) Hậu quả của những bất cập
Một là, việc cấp chứng chỉ hành nghề dựa trên xét duyệt hồ sơ không đánh giá
được thực chất năng lực chuyên môn của người hành nghề cũng như chất lượng đào tạo của cơ sở đào tạo, tiềm ẩn nguy cơ khám bệnh không đúng quy trình, tiêu chuẩn, ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng của người dân
Hai là, quy định cấp chứng chỉ hành nghề cho 6 nhóm đối tượng chưa bao phủ
hết các đối tượng tham gia hoạt động khám bệnh, chữa bệnh gây khó khăn cho người hành nghề và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong quá trình tổ chức thực hiện khám, chữa bệnh Ngoài ra, việc không xác định thời hạn của chứng chỉ hành nghề làm cho
cơ quan quản lý nhà nước khó theo dõi, giám sát quản lý chất lượng người hành
nghề Ba là, một số nội dung liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin trong
hoạt động khám bệnh, chữa bệnh như bệnh án điện tử, khám bệnh, chữa bệnh từ xa, đăng ký hành nghề… chưa được quy định cụ thể trong Luật nên chưa có cơ chế pháp lý để tổ chức triển khai thực hiện
Bốn là, LKBCB năm 2009 chưa bao quát hết các hình thức tổ chức của cơ sở
khám bệnh, chữa bệnh trong thực tế, gây nên nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện, cấp giấy phép hoạt động cho các hình thức này
c) Nguyên nhân dẫn đến bất cập
Các văn bản hướng dẫn còn thiếu cụ thể, thiếu đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật khác, gây ra những khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý nhà nước cũng như tổ chức thực thi pháp luật
Ngoài ra, công tác tổ chức thực hiện còn hạn chế do năng lực, cơ sở vật chất, đội ngũ nhân viên chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn phát sinh
11