BIỆN PHÁP GIÁO DỤC TÍNH TỰ LẬP CHO TRẺ MẪU GIÁO 56 TUỔI THÔNG QUA CÁC HOẠT ĐỘNG HẰNG NGÀY

Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục mầm non có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người. • Theo điều 22, chương II, mục 1, Luật giáo dục ghi rõ: “Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách chuẩn bị cho trẻ em vào học lớp một” đây là cơ sở hình thành ở trẻ em mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn ở bên trong, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời.

Giáo viên: NGUYỄN ĐÌNH THÁI LỘC

TRƯỜNG MN HOA PHƯỢNG

Đặt vấn đề

• Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục mầm non có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người

• Theo điều 22, chương II, mục 1, Luật giáo dục ghi rõ:

“Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình

thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách chuẩn bị cho trẻ em vào học lớp một” đây là cơ sở hình thành

ở trẻ em mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn ở bên trong, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời

• Tính tự lập được hình thành rất sớm và là một biểu hiện tâm lí có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành các phẩm chất nhân cách của trẻ Một số dấu hiệu đáng tin cậy của bắt đầu sự hình thành tính tự lập, đó là nhu cầu tự khẳng định mình xuất hiện Trẻ muốn tự làm một

số công việc trong sinh hoạt hằng ngày Giáo dục tính tự lập cho trẻ ngay từ khi còn bé không những tạo ra cho trẻ khả năng tự lập trong sinh hoạt hằng ngày mà còn là một trong những điều kiện quan trọng để hình thành sự

tự tin, năng động, sáng tạo, làm cơ sở hình thành các kĩ năng sống sau này

• Trang bị kỹ năng sống cho trẻ Mầm non là điều quan

trọng đặc biệt là kĩ năng sống tự lập cho trẻ Tự lập

không có nghĩa là bỏ mặc con lầm tất cả mọi thứ Tự lập

là dạy con độc lập trong cuộc sống, độc lập trong sinh hoạt và độc lập trong suy nghĩ

• Chính vì lẽ đó mà tình trạng trẻ thụ động còn nhiều,nhiều trẻ chưa mấy chủ động trong giao tiếp và không

tự hoàn thành trọn vẹn được một việc gì, cho dù việc đó

là rất đơn giản Điều này làm ảnh hưởng rất nhiều đếnchất lượng học tập cũng như các hoạt động tập thể vàcuộc sống sau này của trẻ

• Nhưng trên thực tế hiện nay, tầng lớp trí thức ngàycàng nhiều nên mỗi gia đình chỉ sinh từ 01 đến 02 conkhoảng cách tuổi tác của trẻ trong gia đình thường rấtchênh lệch Tâm lý chung của những bậc làm cha làm

mẹ còn rất bao bọc con trẻ, lúc nào cũng nghĩ con mìnhcòn non nớt nên không dám thả lỏng con để con tựkhám phá, thương con không muốn con mình phải tựlập, tự làm,…điều đó làm hạn chế và ảnh hưởng đến

sự mạnh dạn tự tin, hòa nhập cùng bạn bè cũng nhưthế giới bên ngoài của trẻ

• Từ những nhận thức về mục tiêu và tầm quan trọngcủa việc giáo dục tính tự lập cho trẻ mẫu giáo 5-6tuổi Trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ tôiluôn suy nghĩ phải thế nào để giáo dục tính tự lậpcho trẻ được tốt nhất nên tôi đã mạnh dạn nghiên

cứu và chọn đề tài “Biện pháp giáo dục tính tự lập

cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua các hoạt động hằng ngày”

Thuận lợi:

• Được sự quan tâm của ban giám hiệu đã tạo điều kiện để tôi được tham gia lớp học bồi dưỡng thường xuyên hàng tuần, tham gia nghiên cứu tài liệu, dự giờ đồng nghiệp, bồi dưỡng chuyên môn hàng tháng.

• Được sự quan tâm sâu sát, hướng dẫn tận tình của phó hiệu trưởng chuyên môn, chia sẻ kiến thức trong giảng dạy Được

sự phối hợp nhịp nhàng và hỗ trợ nhiệt tình của giáo viên cùng lớp trong suốt quá trình thực hiện.

• Trường xây dựng khang trang, lớp học rộng, thoáng mát sạch

sẽ đầy đủ các tiện nghi, đồ dùng đồ chơi phong phú, máy móc trang thiết bị hiện đại phục vụ cho việc dạy học.

• Bản thân tôi luôn nhiệt tình năng nổ trong công việc, tâm huyết với nghề dành hầu hết thời gian cho công việc và nghiên cứu chuyên môn.

•

Kh ó khăn:

• Trẻ xuất thân từ gia đình có các ngành nghề khác nhau nên việc nhận thức của phụ huynh trong việc phối hợp với giáo viên giáo dục tính tự lập cho trẻ ở trường cũng như ở nhà cũng ít được quan tâm.

• Trẻ còn nhỏ nên chưa nhận thức và hiểu được tầm quan trọng của việc tự lập trong sinh hoạt hằng ngày.

• Nhận thức và tiếp thu của trẻ không đồng đều nhau Trẻ đa số

là con một trong gia đình nên quen được nuông chiều, ba mẹ thường làm thay… nên chưa biết cách tự lập trong một số hoạt động.

• 20.1% (8/39) trẻ chưa được qua lớp mẫu giáo 4 tuổi nên kỹ năng tự phục vụ bản thân và nề nếp trong sinh hoạt hầu như chưa có.

3 2

Giáo dục tính tựlập cho trẻ thôngqua hoạt động trựcnhật mỗi ngày

BIỆN PHÁP

Giáo dục tính

tự lập cho trẻkhi vào lớp

4

Giáo dụctính tự lậptrong hoạtđộng vuichơi

9

1 Giáo dục tính tự lập cho trẻ khi vào lớp

Năm học 2020-2021 do tình hình dịch bệnh covid-19, chấp hành theo sự chỉ đạo của ngành giáo dục để đảm bảo an toàn trong việc phòng chống dịch bệnh, giáo viên đón trả trẻ tại cổng trường Nên việc giáo dục cho trẻ tính

tự lập khi vào lớp là một điều hết sức cần thiết

và quan trọng

Ví dụ:

1 Đây là cổng trường sau khi chào ba mẹ, các con sẽ tháo khẩu

trang bỏ vào thùng rác, rửa tay sạch với xà phòng dưới vòi nước chảy, sau đó con sẽ đi ngang qua lớp lá 1 đến lớp mình

và con cất đồ dùng cá nhân lên kệ Tôi cho trẻ chỉ lại các khu vực cần di chuyển vào lớp và những việc cần làm

• Sau khi đã rửa tay xong trẻ sẽ di chuyển đến lớpmình, đến khu vực để đồ dùng cá nhân lên kệtheo ký hiệu riêng Dép trẻ sẽ để theo tổ, xếpngăn nắp, áo khoác trẻ cởi ra xếp gọn cho vàobalo, để balo lên kệ ngay ô ký hiệu của mình, nếu

có nón bảo hiểm thì trẻ sẽ treo trên giá gọn gàng

và đi vào lớp chào

14

2 Giáo dục tính tự lập cho trẻ thông qua hoạt động vệ sinh - ăn – ngủ

Giáo dục tính tự lập cho trẻ trong việc giữ gìn

vệ cơ thể sạch sẽ chính là việc giúp trẻ luôn có thể lực khỏe mạnh, phòng chống lại các loại bệnh tật Tuy nhiên muốn trẻ luôn giữ gìn cơ thể sạch sẽ cần phải giúp cho trẻ ý thức được tầm quan trọng của việc giữ gìn cơ thể sạch

sẽ Rèn luyện cho trẻ ý thức tự giác trong hoạt động vệ sinh.

Ví dụ: Giờ ăn, tôi giáo dục tính tự lập cho trẻ như: tự nhắc ghế vào bàn ăn, lên bê thức ăn,

tự xúc ăn, ăn hết xuất, ăn từ tốn, múc thức ăn không làm rơi vãi, không nói chuyện trong giờ ăn, sau khi ăn xong biết xếp chén, muỗng đúng nơi quy định và xếp ghế lại gọn gàng.

Ví dụ: Giờ thay đồ, tôi phân chia khu vực nam nữ thành hai phòng khác nhau,

trẻ sẽ tự lấy cặp sau đó thay đồ và khi thay xong tôi dạy trẻ phải biết gấp đồvừa thay lại ngay ngắn sau đó bỏ vào bịch mới cho vào cặp, sắp xếp cặp, dép

đồ dùng cá nhân của mình trên kệ thật ngay ngắn theo ký hiệu riêng

Ví dụ: Trực nhật giờ ăn, thành viên trực nhật sẽ được phân ra như sau: Các bạn trai chịu

trách nhiệm kê bàn, các bạn nữ sẽ lấy khăn, dĩa và xếp muỗng lên dĩa bàn ăn Trong lúc bàn ăn được chuẩn bị thì 2 tổ còn lại sẽ đi vệ sinh và rửa tay và khi kê dọn bàn ăn xong thì những trẻ trực nhật đó sẽ đi rửa tay Mỗi tổ sẽ trực nhật một ngày và luân phiên tổ khác,

cứ như thế hình thành dần thói quen và tính tự lập cho trẻ trong khâu chuẩn bị trước giờ

ăn.

Ví dụ: Trực nhật phơi khăn , tưới cây… cũng tương tự.

23

4 Giáo dục tính tự lập trong hoạt động vui chơi

Trước giờ chơi tôi thường dẫn trẻ đi tham quan một vòng ở các góc, giới thiệu về các loại đồ chơi, cách sắp xếp bài trí đồ dùng trên kệ… giáo dục trẻ tính ngăn nắp gọn gàng Những ngày đầu tôi chịu khó hướng dẫn trẻ cách kê dọn bàn ghế, kéo kệ ngăn góc, lấy đồ chơi xuống và chơi Khi chơi xong tôi cho trẻ thu dọn gọn gàng từng góc, sản phẩm của góc thì sẽ được trưng bày trước lớp.

Ví dụ: Chủ điểm “Gia đình” Trẻ chơi trò chơi đóng vai “Gia đình của

bé” Trẻ biết tự phân vai chơi cho nhau: một trẻ đóng vai mẹ, một trẻ đóng vai bố và một trẻ đóng vai con Trẻ biết phản ánh lại được công việc của từng thành viên trong gia đình.

25

5 Giáo dục tính tự lập trong hoạt động học tập

Để giáo dục tính tự lập cho trẻ trong các hoạt động học tập thì vào đầu năm học ở tuần ổn định tôi dạy trẻ nhận biết về ký hiệu của mình trên các đồ dùng học tập như: sách, màu sáp, viết chì, rổ, kéo… Những đồ dùng học tập của trẻ sẽ được sắp xếp theo từng tổ, để trên kệ gọn gàng, tôi giới thiệu cho trẻ biết kệ nào để sách, kệ nào để màu và các dụng cụ học tập khác… trẻ sẽ được dạy vị trí để từng loại đồ dùng khác nhau, cách sắp xếp theo tổ.

Ví dụ:1/ Giờ hoạt động làm quen với toán (thực hành trên sách) Trước khi

vào hoạt động tổ trực nhật sẽ kê bàn, trẻ sẽ xếp ghế vào ngay ngắn, từng tổ sẽ

đi lấy đồ dùng học của mình như: chì màu, viết chì, sách… để trên bàn

KẾT LUẬN

• Trẻ được giáo dục tính tự lập từ nhỏ thì trẻ sẽ nhanhnhẹn, hoạt bát, có nhiều kỹ năng và nổi trội hơn hẳn sovới những trẻ khác Còn đối với trẻ mẫu giáo dựa dẫm,

ỷ lại, được nuông chiều một cách thái quá dẫn đếnkhông biết làm một số việc đơn giản như không biếtmặc quần áo, không biết tự đi giày, dép… luôn thíchngười lớn làm thay, trẻ không biết cách chăm sóc bảnthân,không biết giữ gìn vệ sinh, lười nhác không biết hỗtrợ người khác Do đó việc giáo dục tính tự lập cho trẻcần được áp dụng càng sớm càng tốt, và là phươngpháp rất quan trọng và cần thiết Tạo tính tự lập cho trẻkhông phải chỉ có hướng dẫn cho trẻ tự lo cho bản thân

mà còn giúp trẻ tự quyết định các vấn đề của mình Đócũng là cách giúptrẻ vận động suy nghĩ, sáng tạo và tựtin