Bài giảng được soạn để sử dụng cho giảng dạy văn bản Hiền tài là nguyên khí của quốc gia trong SGK Ngữ văn 10 bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Có sử dụng bảng kiểm để đánh giá sản phẩm của HS. Các slide được trình bày khoa học, dễ hiểu, phù hợp với đặc trưng thể loại văn nghị luận; phát huy được năng lực của HS.
Trang 2HIỀN TÀI
LÀ
NGUYÊ
N KHÍ CỦA QUỐC GIA
Trang 3HIỀN TÀI
LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Trang 4- Ba yếu tố chính của văn bản nghị luận là:
+ (3) :Vấn đề được tập trung bàn luận.
+ Luận điểm: Một ý kiến khái quát thể hiện (4) của người viết về luận đề.
+ Luận cứ: Bao gồm lí lẽ (giải thích, làm sáng rõ (5) ) và (6)
(căn cứ cụ thể từ thực tiễn hoặc từ tài liệu nhằm xác nhận tính đúng đắn của lí lẽ).
thuyết phục nghị luận xã hội
Luận đề
quan điểm
luận điểm bằng chứng
Trang 5LUẬN ĐỀ
Trang 6Khái quát về tác giả, văn bản
đạt
Nội dung góp ý, bổ sung
Trình bày đầy đủ thông tin về tác giả
Trình bày đầy đủ, rõ ràng xuất xứ của
văn bản, hoàn cảnh sáng tác của tác
phẩm.
Nêu chính xác thể loại của tác phẩm
Nêu chính xác mục đích của tác phẩm
Thiết kế, trình bày các nội dung trong
bảng phụ ấn tượng, dễ theo dõi
Thuyết trình rõ ràng, mạch lạc, tự tin
Trang 7Vị trí trong triều
Trang 8Văn
bản
Xuất xứ Trích từ Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên
hiệu Đại Bảo thứ ba
Hoàn cảnh sáng tác
Năm 1484, Thân Nhân Trung vâng mệnh vua Lê Thánh Tông soạn bài kí để khắc lên bia đặt trong Văn Miếu
Thể loại Văn bia:
- Khắc trên bia đá
- Ghi tên tuổi người có công
Mục đích Nhằm khuyến khích nhân tài
3 Văn bản
Trang 91 Xác định luận đề và hệ thống luận điểm
- Luận đề: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
- Luận điểm:
+ Vai trò của hiền tài và sự coi trọng hiền tài của các bậc thánh đế minh vương
+ Ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ
2 Cách triển khai các luận điểm
Trang 10* Luận điểm 1: Vai trò của hiền tài và sự coi trọng hiền tài của các bậc thánh đế minh vương
đạt
Nội dung góp ý, bổ sung
Xác định chính xác luận điểm 1
Nêu và phân tích đầy đủ cách trình bày các luận
cứ của luận điểm 1
Thể hiện được nhận xét chính xác, phù hợp về
cách lập luận để triển khai luận điểm 1
Thiết kế, trình bày các nội dung trong bảng phụ
ấn tượng, dễ theo dõi
Thuyết trình rõ ràng, mạch lạc, tự tin
Trang 11* Luận điểm 1: Vai trò của hiền tài và sự coi trọng hiền tài của các bậc thánh đế minh vương
→ Khẳng định vai trò quan trọng của hiền tài đối với sự phát triển của đất nước
Nguyên khí suy (tức ĐN thiếu hiền tài)
Trang 12Lập luận theo quan hệ nhân quả
Ý thức được vai trò của người hiền tài
Các bậc minh vương rất chú trọng việc
bồi dưỡng nhân tài
Bằng chứng cụ thể:
+ Cho khoa danh, tước trật;
+ Nêu tên ở tháp Nhạn;
+ Ban danh hiệu Long hổ;
+ Bày tiệc Văn hỉ.
Phép liệt kê
* Luận điểm 1: Vai trò của hiền tài và sự coi trọng hiền tài của các bậc thánh đế minh vương
→ Sự trọng đãi hiền tài hết mực của các thánh đế minh vương.
Trang 13=> Nhận xét cách lập luận: Lí lẽ, dẫn chứng cụ thể, rõ ràng, lập luận khéo
léo, giúp làm rõ vấn đề vinh danh người hiền tài, khẳng định vai trò to lớn của họ trong xây dựng và phát triển đất nước.
Nêu rõ quan điểm
→ Hiền tài có vai trò quan
trọng
→ Các thánh đế minh vương rất coi trọng hiền tài
Trang 14* Luận điểm 2: Ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ
đạt
Nội dung góp ý, bổ sung
Xác định chính xác luận điểm 2
Nêu và phân tích đầy đủ cách trình bày các luận
cứ của luận điểm 2
Thể hiện được nhận xét chính xác, phù hợp về
cách lập luận để triển khai luận điểm 2
Thiết kế, trình bày các nội dung trong bảng phụ
ấn tượng, dễ theo dõi
Thuyết trình rõ ràng, mạch lạc, tự tin
Trang 15* Luận điểm 2: Ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ
- Khẳng định: Những việc làm trên chưa đủ để lưu
danh lâu dài, nên đã cho dựng bia đá đề danh
- Noi gương, khuyến khích kẻ sĩ
- Đánh thức trách nhiệm của của kẻ sĩ
- Nhiều người đỗ đạt đã có đóng góp để xây dựng ĐN
- Đặt ra giả thiết để khẳng định lợi ích của việc dựng bia tiến sĩ:
+ Giúp phát huy điều thiện
+ Ngăn ngừa điều ác + Rèn giũa danh tiếng + Củng cố vận mệnh của đất nước
Chuyển ý mạch lạc để nhấn mạnh mục đích của việc dựng bia đá khắc tên tiến sĩ
Các
lí lẽ
Hình thức câu hỏi tu từ
Liệt kê
Tập trung nhấn
mạnh ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ
Trang 16 Nhận xét cách lập luận:
- Lời lẽ vừa dứt khoát, rắn rỏi, vừa tha thiết, giàu cảm xúc
- Các lí lẽ đưa ra logic, phù hợp, giúp làm rõ quan điểm của người viết
về ý nghĩa của việc dựng bia khắc tên tiến sĩ
Luận điểm 2: Ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ
Trang 17Thể hiện rõ quan điểm
của tác giả về vai trò của
người hiền tài, ý nghĩa
của việc khắc bia tiến sĩ
Thể hiện thái độ trân trọng người hiền tài, thể hiện ý thức trách nhiệm của kẻ sĩ trong công cuộc xây dựng đất
Trang 18Kết nối đọc viết
+ Giải thích thế nào là trọng dụng hiền tài.
+ Những việc làm cụ thể thể hiện sự trọng dụng hiền tài.
+ Lợi ích của việc trọng dụng hiền tài.
+ Trọng dụng hiền tài cần gắn với việc chú trọng bồi dưỡng, giáo dục để tạo ra nhân tài.
+ Ý thức phấn đấu để trở thành người hiền tài ở mỗi cá nhân.
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) nêu suy nghĩ về
sự cần thiết của việc trọng dụng hiền tài
Trang 19- Nêu những biểu hiện cụ thể của việc trọng dụng nhân tài
mà em biết?
- Em có đồng tình với ý kiến: “Chỉ những người thực sự ưu
tú, tài giỏi mới giúp đất nước phát triển” không? Vì sao?
