1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Luận án Tiến sĩ Thi hành án hành chính ở Việt Nam – Lý luận và thực tiễn. Thesis title Execution of administrative judgments in Vietnam Theory and practice

272 4 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Thi hành án hành chính ở Việt Nam – Lý luận và thực tiễn
Tác giả Lê Việt Sơn
Người hướng dẫn PGS.TS. Nguyễn Cảnh Hợp
Trường học Trường Đại Học Luật Thành Phố Hồ Chí Minh
Chuyên ngành Luật Hiến Pháp Và Luật Hành Chính
Thể loại Luận án tiến sĩ
Năm xuất bản 2021
Thành phố TP. Hồ Chí Minh
Định dạng
Số trang 272
Dung lượng 2,85 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Cấu trúc

  • 1. Tín h cấp thiết của đề tài (10)
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu của đề tài (12)
    • 2.2. Nh iệm vụ nghiên cứu của đề tài (13)
  • 3. Đối tượ ng, ph ạm vi nghiên c ứ u (13)
    • 3.1. Đối tượng nghiê n cứu của đề tài (13)
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài (14)
  • 5. Những điểm mới của Luận án (15)
  • 6. Cơ cấu của Luận án (15)
  • CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU (16)
    • 1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu (16)
      • 1.1.1. Tình hình nghiên cứu ở Vi ệt N am (16)
      • 1.1.3. Đánh giá chung tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài và những vấn đề được (42)
    • 1.2. Cơ sở l ý t huyết và phương pháp nghiên c ứu (0)
      • 1.2.1. Cơ sở lý thuyết (43)
      • 1.2.2. Phương pháp nghiên cứu (46)
  • CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THI HÀNH ÁN HÀNH CHÍNH Ở VIỆT NAM (49)
    • 2.1. Khái niệm, bản chất của thi hành án (49)
    • 2.2. Khái niệm, đặc điểm, vai trò và nh ững yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới hiệu quả thi hành án hành chính ở Việt Nam (55)
      • 2.2.1. Khái n iệm thi hành án hành chính (55)
      • 2.2.2. Đặc điểm của thi hành án hành chính (59)
      • 2.2.4. N hững yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới hiệu quả thi hành án hành chính ở Việt Nam 63 2.3. Các nguyên tắc thi hành án hành chính (72)
      • 2.3.1. Nguyên tắc tuân theo pháp luật trong thi hành án hành chính (77)
      • 2.3.2. Nguyên tắc bảo đảm sự tham gia của Tòa án trong thi hành án hành chính (78)
      • 2.3.3. Nguyên tắc bảo đảm quyền con người, quyền cô ng dân trong thi hành án hành chính (79)
      • 2.3.4. Nguyên tắc bảo đảm sự tham gia tích cực, chủ động của người bị kiện trong vụ án hành chính vào hoạt động thi hành án hành chính (80)
    • 2.4. Thi hành án hành chính th eo quy định của pháp luật một số nước trên thế giới và những giá trị , ki nh nghiệm có thể th a m khảo cho Việt Nam (80)
      • 2.4.1. Thi hành án hành chính theo quy định của pháp luật một số nước trên thế giới (80)
    • 3.1. Thực trạng pháp luật về thi hành án hành chính ở Việt Nam (98)
      • 3.1.1. Những bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính được thi hành (98)
      • 3.1.2. Giải thích bản án , quyết định của Tòa án (100)
      • 3.1.3. T hủ tục thi hành bản án, quyết định của Tòa án (101)
      • 3.1.4. Yêu cầu, quyết định buộc thi hành bản án, quyết định của Tòa án (110)
      • 3.1.5. Kiểm sát thi hành án hành chính (114)
      • 3.1.6. Xử l ý vi phạm trong thi hành án hành chính (117)
      • 3.1.7. Quản lý nhà nước về thi hành án hành chính (129)
      • 3.2.1. Một số kết quả đạt được trong thực tiễn thi hành án hành chính ở Việt Nam (131)
      • 3.2.2. Nhữ ng tồn tại, hạn chế trong thực tiễn thi hành án hành ch ính ở Việt Nam (139)
      • 3.2.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong thực tiễn thi hành án hành chính ở (155)
  • CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THI HÀNH ÁN HÀNH CHÍNH Ở VIỆT NAM (97)
    • 4.1.3. Nâng cao hiệu quả thi h ành án hành chính ph ải gắn liền với việc bảo đảm quyền (162)
    • 4.1.4. Vi ệc đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành án hành chính phải d ựa trên (163)
    • 4.2. Các giải phá p nâng cao hiệu quả thi hàn h án hành chính ở Việt Nam (163)
      • 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về thi hành án hành chính (164)
      • 4.2.2. G iải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật v ề thi hành án hành chính (189)
  • PHỤ LỤC (8)

Nội dung

Chính vì vậy, việc nghiên cứu thấu đáo về lý luận và thực tiễn đối với hoạt động thi hành án hành chính là hết sức cần thiết trong bối cảnh hiện nay để xây dựng những giải pháp khả thi,

Tín h cấp thiết của đề tài

Mục đích nghiên cứu của đề tài

Mục đích của Luận án là xây dựng cơ sở lý luận về thi hành án hành chính, từ đó đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành án hành chính tại Việt Nam Luận án cũng đưa ra quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật, cũng như các biện pháp thực tiễn để nâng cao hiệu quả thi hành án hành chính trong giai đoạn hiện tại và tương lai.

Nh iệm vụ nghiên cứu của đề tài

Với mục đích như trên, nhiệm vụ nghiên cứu của Luận án bao gồm:

Phân tích và đánh giá tình hình nghiên cứu thi hành án hành chính ở Việt Nam, cả trong và ngoài nước, nhằm xác định những nội dung cần làm rõ trong Luận án.

Đánh giá các quan điểm hiện hành về thi hành án hành chính là cần thiết để xây dựng nội dung lý luận vững chắc Cần xác định khái niệm và các đặc điểm đặc trưng của thi hành án hành chính so với các loại thi hành án khác Đồng thời, làm rõ vai trò và các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến hiệu quả thi hành án hành chính, bao gồm các khía cạnh chính trị - xã hội, hoạt động tố tụng và bảo đảm quyền con người Cuối cùng, việc xây dựng các nguyên tắc thi hành án hành chính là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả thực thi.

Ba là, phân tích `thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành án hành chính ở Việt

Bài viết phân tích quy định pháp luật và thực tiễn thi hành án hành chính, nêu rõ ưu điểm và hạn chế của các quy định hiện hành Đánh giá được thực hiện chi tiết theo từng nội dung pháp luật, nhằm phát hiện những bất cập và hạn chế cơ bản, đồng thời xác định nguyên nhân gây ra các vấn đề này.

Nghiên cứu pháp luật của một số quốc gia về các quy định cơ bản điều chỉnh thi hành án hành chính giúp xác định những điểm tương đồng và khác biệt so với pháp luật Việt Nam, từ đó rút ra các giá trị tham khảo hữu ích.

Năm là, xây dựng giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành án hành chính tại Việt Nam, bao gồm hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật Các giải pháp này phù hợp với chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam và chính sách của Nhà nước, nhằm cải thiện hoạt động thi hành án hành chính Đảm bảo tính khả thi và cơ sở khoa học, các giải pháp dựa trên lý luận đã xây dựng và đánh giá thực trạng pháp luật cũng như thực tiễn thi hành án hành chính ở Việt Nam.

Đối tượ ng, ph ạm vi nghiên c ứ u

Đối tượng nghiê n cứu của đề tài

Đối tượng nghiên cứu của Luận án bao gồm các quan điểm và nhận thức lý luận về thi hành án hành chính, các quy định pháp luật liên quan đến thi hành án hành chính, cũng như thực tiễn thi hành pháp luật trong lĩnh vực này tại Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đề tài “Thi hành án hành chính ở Việt Nam - Lý luận và thực tiễn” là một nghiên cứu sâu rộng và phức tạp Tuy nhiên, trong khuôn khổ của Luận án tiến sĩ, đề tài sẽ xác định rõ giới hạn và phạm vi nghiên cứu.

Luận án tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn liên quan đến thi hành án hành chính tại Việt Nam, với phạm vi nghiên cứu giới hạn trong lãnh thổ Việt Nam.

Việc so sánh và đối chiếu quy phạm được thực hiện chủ yếu ở các nước châu Âu, nơi có hệ thống pháp luật về thi hành án hành chính phát triển cao Ngoài ra, luận án cũng nghiên cứu pháp luật của một số quốc gia châu Á, như Trung Quốc và Nhật Bản, có hệ thống pháp luật phát triển và điều kiện chính trị - xã hội tương đồng với Việt Nam, nhằm rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá cho nước ta.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 1996 đến nay, bắt đầu từ khi Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính được ban hành và có hiệu lực thi hành.

Thông tin và số liệu nghiên cứu được thu thập trên toàn quốc, chủ yếu từ thời điểm Luật Tố tụng hành chính năm 2010 có hiệu lực.

Trong giai đoạn từ năm 1996 đến năm 2010, thông tin và số liệu về thi hành án hành chính rất hạn chế do số vụ việc ít ỏi Công tác báo cáo và thống kê trong thời kỳ này chưa được quy định cụ thể, dẫn đến việc số liệu không đảm bảo tính liên tục và chính xác.

4 Ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của Luận án

Luận án nghiên cứu chuyên sâu về thi hành án hành chính, đóng góp quan trọng vào lý luận và thực tiễn tại Việt Nam Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở lý luận vững chắc, hỗ trợ hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật về thi hành án hành chính, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động thi hành án hành chính trong nước.

Luận án là tài liệu tham khảo quan trọng cho nghiên cứu, giảng dạy và học tập về Luật Tố tụng hành chính Việt Nam, phục vụ cho các cơ sở chuyên nghiên cứu pháp luật và đào tạo cán bộ pháp luật Ngoài ra, luận án còn cung cấp giá trị tham khảo hữu ích cho cán bộ thực tiễn trong công tác thi hành án hành chính tại Việt Nam hiện nay.

Kết quả nghiên cứu của Luận án có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc ban hành Luật thi hành án hành chính trong tương lai Nó cũng sẽ hướng dẫn việc áp dụng pháp luật tố tụng hành chính và hỗ trợ trong việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thi hành án hành chính, nhằm đảm bảo tính thống nhất và chính xác trong thực tiễn thi hành pháp luật.

Những điểm mới của Luận án

Luận án là một nghiên cứu khoa học toàn diện và có hệ thống về thi hành án hành chính tại Việt Nam, với những điểm mới nổi bật được thể hiện qua các nội dung chính.

Xây dựng các vấn đề lý luận cơ bản về thi hành án hành chính là cần thiết để làm rõ các quy định pháp luật liên quan Việc này không chỉ giúp tiếp cận hiệu quả hơn với các quy định hiện hành mà còn định hướng cho việc kiến nghị hoàn thiện pháp luật về thi hành án hành chính và pháp luật tố tụng hành chính.

Luận án này phân tích và đánh giá các quy định pháp luật hiện hành về thi hành án hành chính, đồng thời xem xét thực tiễn thi hành án hành chính Từ đó, luận án chỉ ra những vướng mắc và bất cập trong các quy định hiện tại Không chỉ dừng lại ở việc nêu ra những vấn đề này, luận án còn đi sâu vào phân tích để tìm ra nguyên nhân của những hạn chế đó.

Luận án đề xuất các kiến nghị sửa đổi và bổ sung quy định pháp luật, cùng với các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về thi hành án hành chính Những kiến nghị này được xây dựng dựa trên căn cứ và lập luận khoa học, phù hợp với chủ trương cải cách tư pháp của Đảng, góp phần nâng cao hiệu quả thi hành án hành chính tại Việt Nam, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan và tổ chức trong xã hội.

Cơ cấu của Luận án

Luận án bao gồm các phần như cam đoan, danh mục từ viết tắt, mục lục, phần mở đầu, kết luận, danh mục công trình nghiên cứu liên quan đã công bố, tài liệu tham khảo, cùng với các phụ lục, bảng biểu và biểu đồ Nội dung chính của Luận án được chia thành bốn chương.

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý thuyết của đề tài nghiên cứu

Chương 2: Những vấn đề lýluận về thi hành án hành chính ở Việt Nam

Chương 3: Thực trạng pháp luật về thi hành án hành chính và thực tiễn thi hành án hành chính ở Việt Nam

Chương 4: Quan điểm và các giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành án hành chính ở Việt Nam.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Tổng quan về tình hình nghiên cứu

1.1.1 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam

Những công trình khoa học của các tác giả trong nước nghiên cứu về THAHC ở

Việt Nam đã công bố nhiều nghiên cứu khoa học thông qua các bài báo, giáo trình, sách chuyên khảo, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ và các đề tài nghiên cứu.

1.1.1.1 Tình hình nghiên cứu lý luận về thi hành án hành chính ở Việt Nam

Sau khi phân tích các công trình khoa học liên quan đến THAHC ở Việt Nam, chúng tôi nhận thấy nhiều nghiên cứu đã đề cập đến lý luận về THAHC, bao gồm khái niệm, đặc điểm, lịch sử hình thành và phát triển, cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của THAHC Bên cạnh đó, các nghiên cứu cũng xem xét THAHC theo quy định pháp luật của một số quốc gia và những giá trị, kinh nghiệm có thể áp dụng cho Việt Nam.

Thứ nhất, về khái niệm THAHC

Theo Giáo trình Luật TTHC Việt Nam của Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2012), Nxb Hồng Đức, "THAHC là một giai đoạn tố tụng độc lập, kết thúc quá trình TTHC, trong đó các chủ thể có liên quan tiến hành các hoạt động nhằm thực hiện các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án" Nghiên cứu này tương đồng với kết quả nghiên cứu trong Giáo trình Luật TTHC Việt Nam của Khoa Luật Đại học.

Quốc gia Hà Nội (2013) và Giáo trình Luật TTHC Việt Nam của Trường Đại học Luật Hà Nội (2014) do Nxb Công an nhân dân công bố cung cấp những kiến thức quan trọng về luật hành chính tại Việt Nam.

THAHC là giai đoạn cuối cùng trong quá trình thủ tục hành chính – tư pháp của Nhà nước, diễn ra theo hai cấp xét xử và được thực hiện bởi các cơ quan nhà nước có thẩm quyền như Tòa án.

Viện kiểm sát, cơ quan THADS và các cơ quan nhà nước liên quan, cùng với các cá nhân được Nhà nước trao quyền như Thẩm phán, Kiểm sát viên, Chấp hành viên, thực hiện theo trình tự và thủ tục luật định để đảm bảo thi hành các bản án và quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật về VAHC Khái niệm về THAHC theo giáo trình của Trường Đại học Luật Hà Nội và Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội nêu rõ các chủ thể có trách nhiệm trong việc THAHC, khẳng định rằng THAHC là hoạt động hành chính – tư pháp.

Lê Đình Phùng (2011) trong Luận văn thạc sĩ “THAHC ở Việt Nam” tại Trường Đại học Luật Hà Nội định nghĩa rằng “THAHC là hoạt động hành chính – tư pháp của Nhà nước, do các cơ quan nhà nước và người có thẩm quyền thực hiện theo trình tự, thủ tục luật định, nhằm đảm bảo thi hành phần tài sản trong bản án, quyết định của Tòa án.”

VAHC và các quyết định hành chính, hành vi hành chính đang được xem xét Phạm Xuân Nam (2012) trong luận văn thạc sĩ “THAHC ở Việt Nam: Thực trạng và phương hướng hoàn thiện” tại Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh đã đưa ra những quan điểm quan trọng về vấn đề này.

THAHC là giai đoạn diễn ra sau khi bản án, quyết định của Tòa án về VAHC có hiệu lực pháp luật, bao gồm các hoạt động nhằm đảm bảo thực hiện nghiêm chỉnh các bản án, quyết định này Theo tác giả Nguyễn Thị Thương Huyền (2012), THAHC là hoạt động do các chủ thể có thẩm quyền thực hiện theo quy trình pháp luật quy định Tác giả Nguyễn Thị Phương Hà (2019) cũng nhấn mạnh rằng thi hành bản án, quyết định của Tòa án về VAHC là hành vi của các đương sự và các chủ thể liên quan, nhằm hiện thực hóa các bản án theo thủ tục pháp luật Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại sự không thống nhất về việc THAHC có phải là giai đoạn tố tụng độc lập hay không, cũng như nội dung của THAHC có bao gồm thi hành phần tài sản hay không.

Các luận văn thạc sĩ và luận án tiến sĩ đã tiến hành nghiên cứu sâu rộng về thực hiện án dân sự (THADS) và pháp luật liên quan, nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật THADS Các tác giả đã phân tích và làm rõ những vấn đề lý luận quan trọng liên quan đến THADS.

1 Bao gồm các Luận án tiến sĩ và thạc sĩ Luật học: Nguyễn Thanh Thủy (2001), Hoàn thiện pháp luật về THADS

Luận văn thạc sĩ, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội; Nguyễn Văn Hiệp (2003), Hoàn thiện pháp luật về THADS Việt

Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học tại Đại học Luật TP Hồ Chí Minh, đã nghiên cứu về thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự (THADS) ở Việt Nam Phạm Thị Thu Nga (2004) cũng đã thực hiện luận văn thạc sĩ Luật học tại Khoa Luật – Đại học, tập trung vào vấn đề này.

Quốc gia Hà Nội, Hà Nội; Nguyễn Thanh Thủy (2008) đã nghiên cứu về việc hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự (THADS) ở Việt Nam hiện nay trong luận án tiến sĩ Luật học tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Đồng thời, Nguyễn Văn Công (2013) đã phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả THADS ở tỉnh Bắc Giang trong luận văn thạc sĩ Luật học tại Khoa Luật – Đại học Quốc gia.

Hà Nội, Trần Mạnh Quân (2013) đã nghiên cứu về việc hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự (THADS) ở Việt Nam hiện nay trong luận văn thạc sĩ Luật học tại Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội Cùng năm, Phạm Văn Hùng (2014) cũng đã đề cập đến thực trạng và giải pháp của pháp luật THADS, liên hệ thực tiễn tại tỉnh Hải Dương trong luận văn thạc sĩ Luật học tại Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội.

Lê Vĩnh Châu (2015) đã nghiên cứu về việc thi hành bản án và quyết định của Tòa án trong giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại Việt Nam, trong luận án tiến sĩ Luật học của mình tại Học viện khoa học xã hội, Hà Nội Cùng năm, Vũ Văn Tuyên cũng đã trình bày trong luận văn thạc sĩ Luật học của mình tại Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội về việc nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự (THADS) ở tỉnh Thái Bình.

Bài viết này tập trung vào khái niệm, đặc điểm, nội dung và vai trò của pháp luật thi hành án dân sự (THADS), cùng với các tiêu chí hoàn thiện pháp luật THADS Nó cũng phân tích lịch sử và thực trạng pháp luật THADS, từ đó đưa ra quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động THADS Mặc dù không trực tiếp nghiên cứu về thi hành án hành chính (THAHC), nhưng phần cơ sở lý luận về THADS và pháp luật THADS sẽ được so sánh với THAHC để làm rõ bản chất của THAHC và đưa ra khái niệm khách quan, khoa học nhất về lĩnh vực này.

Cơ sở l ý t huyết và phương pháp nghiên c ứu

Trong những năm gần đây, việc xét xử VAHC đã chứng kiến sự gia tăng số lượng vụ án hành chính được thi hành, cùng với đó là số vụ án tồn đọng cần được đánh giá để nhận diện các hạn chế và nguyên nhân của chúng trong thực tiễn áp dụng Luận án sẽ tiến hành khảo sát những người áp dụng pháp luật nhằm tìm hiểu nguyên nhân và đề xuất các giải pháp khắc phục cho hoạt động này Bên cạnh đó, luận án cũng sẽ nghiên cứu quy định pháp luật của một số quốc gia về THAHC để rút ra kinh nghiệm cho Việt Nam.

Luận án trình bày các quan điểm và giải pháp nhằm sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật về THAHC, đồng thời đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này Những kiến nghị này được xây dựng dựa trên căn cứ khoa học vững chắc, phù hợp với chủ trương cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

1.2 Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

1.2.1.1 Câu hỏi nghiên cứu Để giải quyết được các nhiệm vụ của Luận án, đề tài “THAHC ở Việt Nam – Lý luận và thực tiễn” được tiến hành để trả lời cho câu hỏi “THAHC ở Việt Nam có những hạn chế, bất cập gì? Quy định của pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật về THAHC ở Việt Nam cần phải hoàn thiện như thế nào để bảo đảm bản án, quyết định của Tòa án về VAHC được thi hành và đạt hiệu quả? Để trả lời cho câu hỏi này, Luận án xác định cần làm rõ câu trả lời cho các câu hỏi chi tiết bên dưới:

Nội dung lý luận và cơ sở khoa học của thi hành án hành chính (THAHC) ở Việt Nam bao gồm bản chất và biểu hiện của thi hành án THAHC có những đặc điểm riêng biệt so với thi hành án dân sự (THADS) và thi hành án hình sự (THAHS) Để thực hiện THAHC, cần tuân thủ các nguyên tắc nhất định nhằm đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả trong quá trình thi hành.

Những chế định cơ bản về THAHC được quy định bởi pháp luật của các nước tiến bộ trên thế giới có thể cung cấp những giá trị tham khảo quý báu cho Việt Nam Việc nghiên cứu và áp dụng những quy định này sẽ giúp cải thiện hệ thống pháp luật trong nước, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ quyền lợi của người dân.

Thực trạng pháp luật hiện hành và thực tiễn thi hành pháp luật THAHC ở Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế và vướng mắc cần được khắc phục Nguyên nhân của những bất cập này chủ yếu xuất phát từ việc áp dụng pháp luật chưa đồng bộ và thiếu hiệu quả trong thực tiễn.

Để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật hành chính (THAHC) ở Việt Nam, cần có những quan điểm và giải pháp hoàn thiện cả về mặt pháp luật lẫn tổ chức thực hiện Việc này bao gồm việc cải thiện quy trình pháp lý, tăng cường đào tạo cho cán bộ thực thi, và nâng cao sự minh bạch trong các hoạt động hành chính.

Luận án được nghiên cứu dựa trên các cơ sở lý thuyết chủ yếu sau:

Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phục vụ lợi ích của nhân dân Những quan điểm này được tác giả sử dụng làm căn cứ để luận giải các đề xuất và kiến nghị trong Luận án.

Học thuyết về mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân đóng vai trò quan trọng trong việc giải thích các vấn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn liên quan đến thi hành án hình sự (THAHC) ở Việt Nam Nó nhấn mạnh nghĩa vụ và trách nhiệm của Nhà nước trong việc thi hành phán quyết của Tòa án, đồng thời yêu cầu các đương sự thực hiện nghĩa vụ của mình Người được THAHC có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thi hành án để bảo vệ quyền lợi hợp pháp Nhà nước có trách nhiệm đảm bảo phán quyết của Tòa án được thực thi, và có quyền áp dụng biện pháp xử lý vi phạm nếu có hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình thi hành Nghiên cứu này đã phân tích toàn diện cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn về THAHC, từ đó chỉ ra những thành tựu và hạn chế, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả THAHC tại Việt Nam.

Dựa vào các học thuyết pháp lý như học thuyết thực chứng pháp lý và học thuyết giải thích pháp luật của Dworkin, luận án này nhằm làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về THAHC Nghiên cứu thực trạng pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật về THAHC sẽ được thực hiện dựa trên các học thuyết này, giúp đưa ra cái nhìn khách quan và toàn diện, từ đó đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả THAHC ở Việt Nam.

Có bốn học thuyết chính về mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân được nghiên cứu rộng rãi ở các nước dân chủ Nhiều tác phẩm nổi bật, như “Tinh thần pháp luật” của Montesquieu và “Bàn về khế ước xã hội” của Jean Jacques Rousseau, đã đặt nền tảng lý luận quan trọng cho mối quan hệ này.

Học thuyết thực chứng pháp lý, phát triển chủ yếu bởi các nhà tư tưởng như Jeremy Bentham, John Austin và H L A Hart trong thế kỷ 18 và 19, khẳng định rằng luật là một thực thể khách quan do con người tạo ra và tuân thủ Theo quan điểm này, các quy tắc pháp luật có thể kiểm chứng được và không phải là những giá trị siêu nhiên hay siêu hình (Phạm Duy Nghĩa, 2014, Phương pháp nghiên cứu luật học, Nxb Công an nhân dân, tr 62).

Học thuyết tiếp nhận pháp luật nước ngoài (legal transplant) là cơ sở quan trọng để đề xuất cải tiến các quy định pháp luật về THAHC tại Việt Nam, thông qua việc tham khảo các giá trị tiến bộ từ kinh nghiệm điều chỉnh pháp luật của các quốc gia trên thế giới về lĩnh vực này.

1.2.1.3 Các giả thuyết nghiên cứu Để trả lời cũng như giải quyết các vấn đề được đặt ra trong câu hỏi nghiên cứu, Luận án nêu ra và tiến hành chứng minh các giả thuyết nghiên cứu thông qua việc trả lời sơ bộ câu hỏi nghiên cứu như sau: THAHC ở Việt Nam còn nhiều hạn chế, bất cập về lý luận, pháp lý và thực tiễn thi hành Quy định của pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật về THAHC ở Việt Nam cần phải hoàn thiện dựa trên cơ sở lý luận khoa học về THAHC, kinh nghiệm điều chỉnh pháp luật của các nước tiến bộ và kinh nghiệm thực tiễn thi hành ở nước ta thời gian qua để bảo đảm bản án, quyết định của Tòa án về VAHC được thi hành và đạt hiệu quả cao Các giả thuyết cụ thể như sau:

Bản chất của THAHC được thể hiện qua hai tính chất chính: tính chất hành chính và tính chất tư pháp Trong mối quan hệ giữa hai tính chất này, tính hành chính trong THAHC nổi bật hơn, dẫn đến sự khác biệt trong thủ tục THAHC so với THAHS và THADS THAHC là hoạt động hành chính - tư pháp do cơ quan, tổ chức, hoặc người có thẩm quyền thực hiện nhằm thi hành bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật về VAHC, ngoại trừ quyết định liên quan đến tài sản Mục tiêu của THAHC là bảo đảm lợi ích của Nhà nước cùng quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức và cá nhân Ngoài những đặc điểm chung của thi hành án, THAHC còn có những điểm riêng biệt để phân biệt với các loại hình thi hành án khác Các nguyên tắc của THAHC được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận khoa học, nhằm đảm bảo hiệu quả trong quá trình thi hành án.

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THI HÀNH ÁN HÀNH CHÍNH Ở VIỆT NAM

QUAN ĐIỂM VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THI HÀNH ÁN HÀNH CHÍNH Ở VIỆT NAM

Ngày đăng: 03/06/2023, 07:44

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w