Tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử ở việt nam hiện nay

Với mong muốn đóng góp vào sự phát triển của đồ họa thông tin tại các tòa soạn, tác giả luận văn đã chọn đề tài “Tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện n

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN TRANG NGÂN

TỔ CHỨC SẢN XUẤT ĐỒ HỌA THÔNG TIN

TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

HÀ NỘI - 2022

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN TRANG NGÂN

TỔ CHỨC SẢN XUẤT ĐỒ HỌA THÔNG TIN

TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Quản lý Phát thanh, Truyền hình và Báo mạng điện tử

Mã số: 8320101

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Hà Huy Phượng

Hà Nội – 2022

văn thạc sĩ

Hà Nội, ngày tháng năm 2022

Chủ tịch Hội đồng

PGS,TS Nguyễn Thị Trường Giang

Tôi xin cam đoan Luận văn “Tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên

báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay” là công trình nghiên cứu của riêng

tôi dưới sự hướng dẫn của PGS,TS Hà Huy Phượng (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) Số liệu thống kê trình bày trong luận văn là trung thực Kết luận trong luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác; thông tin trích dẫn trong luận văn được trích dẫn rõ nguồn gốc

Tôi xin chịu trách nhiệm đối với luận văn của mình

Hà Nội, ngày tháng năm 2022

Tác giả luận văn

NGUYỄN TRANG NGÂN

Trước tiên em xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo nhà trường, Ban lãnh đạo khoa Phát thanh và Truyền hình cùng các quý thầy cô giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ học viên trong suốt quá trình theo học chương trình Cao học Quản lý Phát thanh – Truyền hình và Báo mạng điện tử, niên khóa 2020-2022

Xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS,TS Hà Huy Phượng đã truyền dạy kinh nghiệm, tận tình hướng dẫn để em hoàn thành tốt luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo các phòng ban, các anh chị phóng viên, họa sĩ của hai cơ quan báo chí VnExpress và VietnamPlus đã tạo điều kiện và giúp đỡ em trong thời gian thực hiện luận văn

Quá trình làm luận văn em đã rất cố gắng để bám sát thực tế, hoàn thành luận văn tốt nhất trong khả năng có thể Tuy nhiên, là một người trẻ còn

ít kinh nghiệm làm nghề, hạn chế về trình độ nên luận văn không thể tránh khỏi thiếu sót Em rất mong muốn tiếp tục nhận được sự góp ý, chỉ dẫn chân thành của quý thầy cô nhằm bổ sung và hoàn thiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2022

Tác giả luận văn

NGUYỄN TRANG NGÂN

Bảng 2.1 Số lượng tác phẩm báo chí có sử dụng đồ họa thông tin trên

VnExpress và VietnamPlus năm 2021 40

Biểu đồ 2.1 Tỷ lệ phân bổ của tác phẩm báo chí sử dụng đồ họa thông tin tại

các chuyên mục trên VnExpress năm 2021 52 Biểu đồ 2.2 Tỷ lệ phân bổ của tác phẩm báo chí sử dụng đồ họa thông tin tại

các chuyên mục trên VietnamPlus năm 2021 53 Biểu đồ 2.3 Mô hình nhân sự tham gia tổ chức sản xuất đồ họa thông tin tại

VnExpress 69 Biểu đồ 2.4 Mô hình nhân sự tham gia tổ chức sản xuất đồ họa thông tin tại

VietnamPlus 70

Hình 2.1 Giao diện báo mạng điện tử VnExpress.net 37 Hình 2.2 Giao diện báo mạng điện tử VietnamPlus.vn 39 Hình 2.3 Infographic mô tả quy trình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin tại

VnExpress theo tác giả khảo sát năm 2021 50 Hình 2.4 Infographic mô tả quy trình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin tại

VietnamPlus theo tác giả khảo sát năm 2021 51 Hình 2.5 Trích dẫn Infographic “Các chùm lây nhiễm cộng đồng ở Việt Nam”

trên VnExpress đăng ngày 6/5/2021 56 Hình 2.6 Trích dẫn Infographic “Việt Nam có thêm gần 1,7 triệu liều

vaccine COVID-19”trên VietnamPlus đăng ngày 13/05/2021 57 Hình 2.7 Trích dẫn Infographic “Phê duyệt vaccine ngừa COVID-19 của

Pfizer/BioNTech”trên VietnamPlus đăng ngày 15/06/2021 57

Hình 2.9 Trích dẫn Infographic phân biệt chỉ thị 16,15 và 19 về phòng chống dịch

Covid-19 của VnExpress (bên trái) và VietnamPlus (bên phải) 59 Hình 2.10 Trích dẫn Infographic “Kinh tế đồng bằng Sông Cửu Long đang

phát triển như thế nào?” trên VnExpress đăng ngày 2/2/2021 60 Hình 2.11 Trích dẫn Infographic “Toàn cảnh nền kinh tế Việt Nam trong năm

2021” trên VietnamPlus đăng ngày 30/12/2021 60 Hình 2.12 Trích dẫn bài “Người dân Thủ đô lần đầu trải nghiệm đường sắt đô

thị Cát Linh-Hà Đông” trên VietnamPlus đăng ngày 06/11/2021 62 Hình 2.13 Trích dẫn Infographic “Người dân Hà Nội háo hức trải nghiệm tàu

đường sắt Cát Linh-Hà Đông trên VietnamPlus đăng ngày 08/11/2021 62 Hình 2.14 Một số dạng đồ họa được thêm vào tác phẩm báo chí trên báo

VnExpress do phóng viên sản xuất 64 Hình 2.15 Trích dẫn bài Infographic “Những món ngon ngày Tết ở xứ

Huế”đăng trên VietnamPlus ngày 14/02/2021 64 Hình 2.16 Trích dẫn bài VideoGraphic “Phụ cấp chống dịch cao nhất là

300.000 đồng mỗi ngày” đăng trên VnExpress ngày 25/02/2021 65 Hình 2.17 Trích dẫn Infographic “F0,F1 làm gì khi cách ly tại nhà” trên

VnExpress đăng ngày 19/07/2021 66 Hình 2.18 Trích dẫn Infographic “Mỹ chuyển hướng tìm kiếm sản phẩm nội

thất của Việt Nam” trên VietnamPlus đăng ngày 19/05/2021 66 Hình 2.20 Giao diện làm việc của VnExpress – công cụ dành cho phóng viên

tự sản xuất đồ họa thông tin 74

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔ CHỨC SẢN XUẤT ĐỒ HỌA THÔNG TIN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN 12

1.1 Các khái niệm liên quan 12 1.2 Vai trò của tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử 19 1.3 Chủ thể, nội dung và yêu cầu tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử 20 1.4 Yêu cầu đối với tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử 29

Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC SẢN XUẤT ĐỒ HỌA THÔNG TIN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 37

2.1 Sơ lược phát triển các báo mạng điện tử lựa chọn khảo sát 37 2.2 Thực trạng tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử

ở Việt Nam hiện nay 40 2.3 Đánh giá 73

Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VỀ TỔ CHỨC SẢN XUẤT ĐỒ HỌA THÔNG TIN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 83

3.1 Những vấn đề đặt ra đối với tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay 83 3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay 87

KẾT LUẬN 95 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

TÓM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong môi trường truyền thông số hiện nay, cùng với sự phát triển của

xã hội loài người, quá trình tìm kiếm, sáng tạo ra những phương thức sản xuất, công nghệ truyền thông mới ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại đã làm thay đổi thói quen và nhận thức của công chúng Nhu cầu của công chúng hiện đại ngày nay không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin kịp thời, chính xác về nội dung mà còn có sự đòi hỏi về hình thức thể hiện và chiều sâu thông tin Một khía cạnh khác là cần tiết kiệm thời gian, tức trong khoảng thời gian tối thiểu, có thể nắm bắt được lượng thông tin tối đa

Báo chí đã có bước chuyển mình để bắt kịp với nhu cầu và sở thích của bạn đọc Đồ họa thông tin có thể đáp ứng nhu cầu cũng như thỏa mãn công chúng bằng việc trình bày khối dữ liệu khổng lồ thông qua biểu đồ, hình ảnh,

đồ thị với màu sắc bắt mắt, sống động, dễ hiểu và dễ ghi nhớ

Đồ họa thông tin không còn là khái niệm xa lạ với báo chí thế giới từ đầu thập niên 80 Các cơ quan báo chí đều phát triển theo xu hướng áp dụng cách truyền tải thông tin này Ở Việt Nam, nhiều tòa soạn nổi bật trong việc phát triển xu hướng này, xây dựng quy trình sản xuất đồ họa ngay tại tòa soạn,

có thể kể đến báo mạng điện tử VnExpress.net, VietnamPlus.vn, ZingNews.vn,… Hầu hết các báo đều có riêng chuyên mục chỉ tòan đồ họa thông tin và nhận được phản hồi rất tích cực từ bạn đọc Tuy nhiên mô hình này không nhiều, bởi cần đầu tư trang thiết bị cũng như đòi hỏi trình độ nguồn nhân lực mới có thể đáp ứng được

Khi ứng dụng đồ họa thông tin đòi hỏi phóng viên, biên tập viên phải trau dồi thêm tư duy sáng tạo để kết hợp với đội ngũ chuyên viên đồ họa có trình độ tư duy và thẩm mỹ cao Mọi sản phẩm đồ họa thông tin đều phải

được cân nhắc để đảm bảo đầy đủ nội dung thông tin và tính thẩm mỹ Hơn nữa, chi phí để trả cho trang thiết bị cũng như nguồn nhân lực cho lĩnh vực này cũng là điều khiến cơ quan báo chí phải tính toán

Việc họat động và duy trì mô hình sản xuất đồ họa thông tin phụ thuộc rất lớn vào vai trò lãnh đạo, tổ chức của cơ quan báo chí – truyền thông Muốn sản xuất ra sản phẩm chất lượng phải có sự tham gia đồng bộ, nhịp nhàng giữa các thành viên trong tập thể, từ phóng viên, biên tập viên, họa sĩ,

kỹ thuật viên,… Trong đó, vai trò tổ chức của lãnh đạo cơ quan rất quan trọng, quyết định chất lượng sản phẩm của cơ quan báo chí truyền thông khi đưa ra công chúng

Tổ chức sản xuất đồ họa thông tin tại tòa soạn là một vấn đề cấp thiết cần được quan tâm, bởi đây cũng được coi là yếu tố cạnh tranh giữa các cơ quan báo chí Với mong muốn đóng góp vào sự phát triển của đồ họa thông

tin tại các tòa soạn, tác giả luận văn đã chọn đề tài “Tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay” qua khảo sát báo

mạng điện tử VnExpress.net, VietnamPlus.vn năm 2021 để làm luận văn thạc

sĩ chuyên ngành Quản lý phát thanh, truyền hình và báo mạng điện tử Hy vọng qua việc khảo sát quy trình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên các báo mạng điện tử sẽ tìm ra được những thuận lợi, khó khăn, những vấn đề đặt

ra và giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả sản phẩm đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Ngày nay, đồ họa thông tin có thể bắt gặp ở bất kỳ lĩnh vực nào trong cuộc sống Việc sử dụng đồ họa thông tin trong tác phẩm báo chí từ lâu đã trở thành một yếu tố quan trọng và phổ biến Bởi vậy ở trên thế giới cũng như Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu, bàn luận về dạng thức thông tin này

2.1 Trên thế giới

Cuốn “Graphic Design: Now in Production” (tạm dịch: Thiết kế đồ họa:

Những sản phẩm đương đại) của nhóm tác giả lan Albinson, Rob Giampietro, Jeremy Leslie, Alexander Ulloa và Armin Vịt (Walker Art Center, 2011) cung cấp những kiến thức về thiết kế đồ họa cho áp phích, phông chữ, sách, tạp chí, tiêu đề phim logo, vv với các ví dụ thực tế là các dự án thiết kế cụ thể, các trích dẫn, phỏng vấn của các chuyên gia đồ họa về các kỹ thuật, công nghệ và công cụ mà họ đã sử dụng

“Thiết kế, tạo mẫu và dàn trang - Design and Layout (Vol 1)” của Roger C.Parkers do NXB Trẻ phát hành năm 2003 Trong cuốn sách, tác giả Roger C.Parkers đã đề cập đến tầm quan trọng của thông tin đồ họa trên báo chí, tầm quan trọng và những hướng đi mới nhằm phát huy tối đa hiệu quả của dạng thức đưa tin độc đáo này

“Ý tưởng, bố cục và thể hiện - Design and Layout (Vol 2)” của Alam Swann do NXB Trẻ phát hành năm 2003 Trong cuốn sách, tác giả Alam Swann đã trình bày khá chi tiết về kiến thức đồ họa nói chung, nội dung quyển sách hướng dẫn trình bày báo nói chung, các dạng thể hiện thông tin trong đó có phần sử dụng thông tin đồ họa tương đối chi tiết

Cuốn “Broadcast Graphics On the Spot: Timesaving Techniques Using Photoshop and After Effects for Broadcast and Post Production (DV Expert) ”

- tạm dịch: Đồ họa trên truyền hình: Tiết kiệm thời gian bằng các kỹ năng sử dụng Photoshop và After Effect cho truyền hình và các ấn phẩm của nhóm tác giả Richard Harrington, Glen Stephens và Chris Vadnals (Focal Press, 2005) cung cấp hơn 350 kỹ thuật sản xuất đồ họa trên truyền hình từ thu thập hình ảnh để sử dụng trong đồ họa phát sóng, làm việc với các phông chữ, làm chủ việc key hình và các hiệu ứng chuyển cảnh, hoặc thiết kế các chuyển động cho các biểu tượng đến các bước thực hiện đồ họa cho tin chạy thanh bar, bảng chữ, MC dẫn chương trình

Cuốn “Mofion Graphics: Graphic Design for Broadcast and Film”

(Tạm dịch: Đồ họa chuyển động: Thiết kế đồ họa cho Truyền hình và Điện ảnh) của Steven Curran (Rockport Publishers, 2000) mở ra một hành trình mới của thiết kế đồ họa họat hình mang tên đồ họa chuyển động sử dụng trên truyền hình và trong các bộ phim Trong cuốn sách, tác giả Steven đã xem xét

và đánh giá về những cá nhân và các tổ chức có nhiều thành công trong việc thiết kế đồ họa cho truyền hình, phim cũng như các phương tiện truyền thông mới khác

“A pratical guide to Graphics reporting - Information graphics for print, web, broadcast” của Jenmfer George - Palilonis do NXB Linacre phát hành năm 2006 Tác giả Jennifer George - Palilonis đã xem xét các vẫn đề của thông tin đồ họa một cách biện chứng, những vấn đề quan trọng về lý luận được hệ thống cung cấp lượng kiến thức cần thiết về thông tin đồ họa

Báo cáo kết quả nghiên cứu về thông tin đồ họa: “Reporting and editing news” của Kelly Barry

Báo cáo kết quả nghiên cứu về đồ họa trên báo chí “Reporting and editing news” (Báo cáo và biên tập đồ họa thông tin) của Kelly Barry – Phó Tổng biên tập mảng đồ họa của tờ USA Today - đã đưa ra những con số thống kê cụ thể về tình hình phát triển của đồ họa trên báo chí, đưa ra cái nhìn tổng quan về các dạng đồ họa thường được sử dụng trên báo chí và chỉ ra những ưu điểm của dạng thức này Từ đó giúp người viết dễ dàng hơn trong việc đánh giá, nhận xét và đối chiếu với các tờ báo ở Việt Nam, từ đó đưa ra kết luận chính xác cũng như các đề xuất, khuyến nghị xác đáng

Về mảng kỹ thuật đồ họa, có thể kể đến giáo trình “Information visualizafion” (Trực quan hóa thông tin) của Tiến sĩ Keith Andrews tại Đại học Kỹ thuật Graz (Áo) năm 2002 Tài liệu này đã cung cấp cho người đọc những khái niệm về trực quan hóa thông tin và những nguyên tắc chung của trực quan hóa thông tin

2.2 Ở Việt Nam

* Về tổ chức sản xuất:

Cuốn “Lãnh đạo và quản lý họat động báo chí ở Việt Nam hiện nay” của Hoàng Quốc Bảo (Nxb Chính trị - Hành chính, Hà Nội 2010) Nội dung cuốn sách gồm 3 chương, cung cấp các kiến thức về lãnh đạo, quản lý báo chí Phân tích vấn đề lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng vào việc tổ chức thực hiện sự quản lý nhà nước đối với họat động báo chí của người cán bộ văn hoá – tư tưởng ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Cuốn "Quản lý và phát triển thông tin báo chỉ ở Việt Nam" của Đỗ Quý Doãn (Nxb Thông tin và Truyền thông, Hà Nội 2015) Cuốn sách có các nội dung cần thiết cho đề tài như: Báo chí dưới góc nhìn quản lý Nhà nước, Báo chí dưới góc nhìn người làm báo Cụ thể, đề cập đến vấn đề tài chính của cơ quan báo chí, tư duy làm báo ngày nay, tiêu chuẩn; nhiệm vụ và qui trình bổ nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí

Cuốn “Tổ chức nội dung và thiết kế trình bày báo in” của tác giả Hà Huy Phượng (NXB Lý luận chính trị, 2006) đề cập đến những nội dung về trình bày thiết kế báo in, tạp chí, nội dung số báo, các nguyên tắc và phương pháp thể hiện, những phần mềm ứng dụng như Photoshop, Quarkxpress Đặc biệt, cuốn sách đánh giá việc sử dụng đồ họa thông tin trên báo chí là một

dạng thức quan trọng, là hướng phát triển của báo chí trong tương lai

Luận văn “Tổ chức sản xuất thông tin đồ họa về kinh tế trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay” của Lưu Trung Hiếu (Học viện Báo chí và Tuyền truyền, 2019), thông qua khảo sát khẳng định rằng thông tin đồ họa ngày càng được sử dụng nhiều hơn trên báo chí, Đảng và Nhà nước đã có nhiều văn bản pháp lý để đội ngũ sáng tạo thông tin đồ họa căn cứ họat động Luận văn cũng khẳng định dù thông tin đồ họa mang một lượng thông tin lớn nhưng lại chưa được tận dụng thành sản phẩm độc lập mà vẫn mang tính bổ sung, làm đa dạng cho tác phẩm báo chí

* Về báo mạng điện tử:

Cuốn “Báo mạng điện tử - những vấn để cơ bản” của tác giả Nguyễn Thị Trường Giang (NXB Chính trị - Hành chính, 2010) đề cập và khẳng định một trong những thành phần quan trọng của sản phẩm báo chí đa phương tiện

đó chính là đồ họa (infographic)

Cuốn sách “Báo mạng điện tử - Đặc trưng và phương pháp sáng tạo” của hai tác giả Nguyễn Trí Nhiệm và Nguyễn Thị Trường Giang (NXB Chính trị Quốc gia, 2014) cũng nêu rõ các kiến thức và kỹ năng hết sức cơ bản của báo mạng điện tử trong đó có phần nội dung về hình ảnh trên báo mạng đã đề cập đến đồ họa như một phương thức sáng tạo thông tin thiết yếu và ngày càng phố biến trên báo điện tử Việt Nam

Cuốn “Tác nghiệp báo chí trong môi trường truyền thông hiện đại” của tác giả Nguyễn Thành Lợi (NXB Thông tin và Truyền thông, 2014) cũng đề cập đến thông tin đồ họa như một xu hướng tất yếu của truyền thông hiện đại đồng thời giới thiệu những kỹ năng cơ bản trong viết báo đa phương tiện trong đó có phương thức sử dụng đa phương tiện, thông tin đồ họa cho báo

chí hiện nay

Bài “Xu hướng phát triển của báo mạng điện tử” của tác giả Nguyễn

Thị Trường Giang (đăng trên trang Sóng Trẻ năm 2010) cũng đề cập và

khẳng định thông tin đồ họa là một trong những xu hướng phát triển của báo mạng điện tử

* Về đồ họa thông tin:

Luận văn “Vấn đề sử dụng đồ họa trong thông tin báo chí ở Việt Nam hiện nay” của Nguyễn Thị Thiện (Học viện Báo chí và Tuyên truyền, 2011) nghiên cứu Bản tin Thời sự 19h của VTVI, Bản tin Thời sự 19h45 của Đài PT-TH Quảng Ninh, báo Thời báo Kinh tế Việt Nam, báo điện tử Vnexpress

để tìm ra phương hướng phát triển của dạng thức sử dụng đồ họa để đưa tin trên báo chí

Luận văn “Sử dụng thông tin đồ họa trong các chương trình truyền hình hiện nay” của Ngô Thị Yến (ĐH KHXH&NV, 2012) khảo sát sử dụng đồ họa trên truyền hình trên Bản tin Thời sự 19h, Bản tin Tài chính Kinh doanh của kênh VTVI, Bản tin thời sự Newlines của Đài Truyền hình NHK Nhật Bản, Đài Truyền hình Arirang Hàn Quốc, Bản tin thời sự Asia Today của kênh truyền hình Channel NewsAsia của Singapore Tuy nhiên, luận văn mới dừng lại ở việc nghiên cứu tổng quan về việc sử dụng thông tin đồ họa trên các chương trình truyền hình

Luận văn “Đồ họa trong tác phẩm báo chí trên báo mạng điện tử Việt

Nam hiện nay” của Đào Thu Trang (Học viện Báo chí và Tuyên truyền, 2013)

đã khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng việc sử dụng đồ họa trong các tác phẩm báo chí trên báo mạng điện tử VnExpress, Dantri và VnEconomy

Luận văn “Vấn đề sử dụng thông tin đồ họa trên thời báo kinh tế và thời báo tài chính Việt Nam” của Phạm Thuý Diệp (Học viện Báo chí và Tuyên truyền, 2017) đã khảo sát tần suất sử dụng đồ họa thông tin trên Thời báo kinh tế Việt Nam và Thời báo tài chính Việt Nam, từ đó chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế trong việc sử dụng thông tin đồ họa và đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm

Bài “Sự độc đáo của thông tin đồ họa” của tác giả Hà Huy Phượng trong cuốn “Báo chí, những điểm nhìn từ thực tiễn” (NXB Văn hóa - Thông tin, 2000) được xem là bước khởi đầu của việc nghiên cứu về lý luận thiết kế

và trình bày báo bằng đồ họa

Bài “Infographic: bức tranh thay ngàn lời nói ” của tác giả Nhật Anh (Tạp chí Thông tin Khoa học và Công nghệ, số tháng 6 năm 2014) đã phân tích và so sánh đồ họa thông tin với cách đưa tin truyền thống Đặc biệt, bài

viết sử dụng nhiều hình ảnh đồ họa để làm ví dụ và phân tích

Bài viết “Sử dụng tin đồ họa trên báo mạng điện tử Việt Nam ”của tác

giả Đào Cảnh (Tạp chí Người Làm Báo số tháng 6 năm 2015) đã phân biệt hai khái niệm “thông tin đồ họa” và “thể loại tin đồ họa” đồng thời khẳng định ý nghĩa của việc sử dụng tin đồ họa đó là “kể những câu chuyện với mức

độ chi tiết mà bình thường hầu như không thể” hoặc “khiến cho hình thức trình bày thêm hấp dẫn, bắt mắt” Đặc biệt, bài viết đã phân tích và đánh giá thực trạng cụ thể của VienamPlus - tờ báo điện tử đầu tiên sử dụng thể loại tin

đồ họa và đưa ra một vài khuyến nghị

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hoá những vấn đề lý luận về tổ chức sản xuất đồ họa thông tin để khảo sát, đánh giá thực trạng, thành công, hạn chế và nguyên nhân trong tổ chức sản xuất đồ họa thông tin, từ đó tác giả đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nêu trên, luận văn thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về đồ họa thông tin và quy trình sản xuất đồ họa thông tin

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng, những thành công và hạn chế của mô hình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử VnExpress và VietnamPlus hiện nay

- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử nói chung, cho các báo mạng điện tử VnExpress, VietnamPlus nói riêng

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử qua khảo sát hai tờ báo mạng điện tử: VnExpress và VietnamPlus

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tiến hành khảo sát, nghiên cứu hai tờ báo mạng điện tử: VnExpress và VietnamPlus để làm sáng tỏ về việc tổ chức sản xuất đồ họa thông tin ở tòa soạn của các tờ báo mạng điện tử được khảo sát Đồng thời, so sánh và tìm ra sự khác biệt giữa hai quy trình tổ chức sản xuất

Tác giả chọn hai cơ quan báo chí được lựa chọn để khảo sát là VnExpress và VietnamPlus vì đây là 2 tờ báo được đánh giá cao về đồ họa thông tin, năng lực chuyên môn cao và nền tảng website với lượng traffic lớn,

đồ họa thông tin mang dấu ấn riêng VnExpress là báo mạng điện tử tiếng Việt có lượng độc giả truy cập lớn, là một trong những tờ báo tiên phong trong việc sử dụng đồ họa thông tin VietnamPlus là nguồn đáng tin cậy cho các cơ quan trích dẫn lại nguồn, thông tin chính thống và có bản quyền

Tác giả nghiên cứu tổ chức sản xuất đồ họa thông tin ở tòa soạn của báo VnExpress và VietnamPlus trong thời gian từ tháng 1/2021 đến tháng 12/2021 Năm 2021 là một năm có nhiều sự biến động do ảnh hưởng của Covid-19, và một năm là khoảng thời gian đủ để tác giả khảo sát và đánh giá

về tổ chức sản xuất đồ họa thông tin của hai cơ quan báo chí

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở nhận thức luận những vấn đề lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ chí Minh; quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước ta về báo chí truyền thông

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện bằng các phương pháp công cụ sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Từ những tài liệu (sách, giáo trình,

bài giảng, bài nghiên cứu, ) của các nhà nghiên cứu, nhà khoa học về báo chí, truyền thông, về chuyên ngành, tác giả luận văn sẽ hệ thống hóa các vấn đề lý

luận trong tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử, tạo cơ sở cho đề tài nghiên cứu

- Phương pháp khảo sát, tổng hợp, thống kê: Các phương pháp này

được sử dụng nhằm xác định tần suất xuất hiện, mức độ sử dụng, chất lượng, cũng như hiệu quả những tác phẩm báo chí có sử dụng đồ họa thông tin Khảo sát về tần suất, loại thông tin đồ họa,

- Phương pháp so sánh: nhằm so sánh quy trình tổ chức sản xuất đồ

họa thông tin của hai cơ quan báo chí khảo sát có gì khác nhau Từ đó đưa ra

ưu điểm và hạn chế ở 2 cơ quan báo chí

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Tác giả tiến hành phỏng vấn 8 đối

tượng tại hai cơ quan khảo sát VnExpress và VietnamPlus: 04 lãnh đạo để tìm hiểu về chiến lược phát triển và tình hình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin ,

01 phóng viên và 03 họa sĩ về quy trình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận

Hệ thống cơ sở lý luận về đồ họa thông tin, làm rõ họat động sản xuất

đồ họa thông tin Nghiên cứu quy trình sản xuất đồ họa thông tin của cơ quan báo mạng điện tử VnExpress và VietnamPlus, từ đây sẽ cung cấp thông tin, đánh giá khách quan và giải pháp cụ thể về họat động tổ chức sản xuất đồ họa thông tin, đặt cơ sở khoa học cho việc lên kế họach nâng cao năng lực sản xuất đồ họa thông tin cho cơ quan báo chí được nghiên cứu

Nghiên cứu cũng sẽ là cơ sở cho các cơ quan báo chí khác nghiên cứu

và xây dựng quy trình tổ chức sản xuất sản phẩm báo chí có đồ họa thông tin phù hợp và hiệu quả cao nhất với cơ quan của mình

6.2 Giá trị thực tiễn

Thông qua việc nghiên cứu, khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức sản xuất đồ họa thông tin của báo mạng điện tử VnExpress và

VietnamPlus, tác giả đề xuất các giải pháp trong thời gian tới Những đúc kết từ thực tiễn nghiên cứu và đề xuất giải pháp của luận văn còn có ý nghĩa nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm và chức năng của báo chí theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác tổ chức, quản lý báo chí

Ngoài ra, tác giả hi vọng đây sẽ là tài liệu hữu ích đối với những người quan tâm đến vấn đề này

7 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung luận văn gồm 3 chương, 8 tiết Cụ thể:

- Chương 1: Tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử - Những vấn đề lý luận cơ bản

- Chương 2: Thực trạng tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay

- Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao hiệu quả về tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay

Chương 1

TỔ CHỨC SẢN XUẤT ĐỒ HỌA THÔNG TIN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN

1.1 Các khái niệm liên quan

1.1.1 Khái niệm tổ chức sản xuất

Trong đề tài nghiên cứu luận văn này, khái niệm “tổ chức” được xem xét ở góc độ thứ hai Tổ chức được dùng để chỉ quá trình lựa chọn, sắp xếp và

bố trí của nhà truyền thông và nhà quản lý báo chí, truyền thông nhằm mục đích sản xuất một hay nhiều sản phẩm báo chí hoàn chỉnh, thực hiện các họat động truyền thông một cách hiệu quả nhất

- Sản xuất:

Sản xuất là tạo ra của cải vật chất, nói chung; họat động sản xuất, tạo ra vật chất cho xã hội bằng cách dùng tư liệu lao động tác động vào đối tượng lao động [21, tr.1069]

Sản xuất hay sản xuất của cải vật chất là họat động chủ yếu trong các họat động kinh tế của con người Sản xuất là quá trình làm ra sản phẩm để sử dụng, hay để trao đổi trong thương mại Quyết định sản xuất dựa vào những vẫn đề chính sau: sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? sản xuất cho ai? giá thành sản xuất và làm thế nào đề tối ưu hóa việc sử dụng và khai thác các nguồn lực cần thiết làm ra sản phẩm?

Hiểu một cách cụ thể, sản xuất là họat động bằng sức lao động của con người hoặc bằng máy móc, hoặc kết hợp cả sức lao động của con người và máy móc để tạo ra của cải vật chất cho xã hội

- Tổ chức sản xuất

Thực chất của quá trình tổ chức sản xuất là việc phân chia quá trình sản xuất phức tạp thành các quá trình thành phẩm trên cơ sở đó áp dụng những hình thức công nghệ, các biện pháp tổ chức phân công lao động và các phương tiện, công cụ lao động thích hợp Trong quá trình đó tìm biện pháp phối hợp hài hòa giữa các bộ phận tham gia vào quá trình sản xuất, nhằm mục đích đạt hiệu quả cao nhất Bất kỳ họat động sản xuất nào nhằm phục vụ đời sống của con người đều cần có cách thức tổ chức sản xuất hiệu quả, từ khâu lựa chọn đầu vào đến việc sử dụng trang thiết bị, trình độ lao động để phù hợp với yêu cầu công nghệ, lãnh đạo, tô chức phân công lao động hợp lý sao cho họat động sản xuất đạt được mục tiêu đề ra với hiệu quả cao nhất

Tổ chức sản xuất sản phẩm báo chí chính là xây dựng một quy trình bao gồm các công đoạn mang tính trình tự bắt buộc để sản xuất ra các sản phẩm báo chí như báo in, tạp chí, chương trình truyền hình, phát thanh hay báo mạng điện tử

Từ những phân tích ở trên, kết hợp với thực tiễn có thể hiểu, “Tổ chức sản xuất là quá trình sắp xếp và bố trí các công việc, giao quyền hạn và phân phối các nguồn lực của cơ quan, đơn vị, tổ chức hoặc của cá nhân một cách

có tính toán và khoa học nhằm huy động tối đa sức sáng tạo của người lao động, giảm thấp nhất chi phí sản xuất để tạo ra một sản phẩm đạt hiệu quả cao nhất theo đúng các yêu cầu đã định ra”

1.1.2 Khái niệm đồ họa thông tin

- Đồ họa

Trong tiếng Anh, đồ họa trong lĩnh vực báo chí, truyền thông được gọi dưới nhiều cái tên khác nhau như: informational graphic, newspaper information graphic; infographic news nhưng nhìn chung, những thuật ngữ trên đều chứa đựng 2 yếu tố là thông tin (information) và đồ họa (graphic)

Trong tác phẩm “A History of Graphic Design” – một cuốn sách online

của guity Novin, nhà họa sĩ kiêm thiết kế đồ họa này cho rằng: “Đồ họa (tiếng anh: “graphics”, gốc Hy Lạp: “graphikos”) là các sản phẩm trực quan được trình bày trên một mặt phẳng như bức tường, màn hình máy tính, giấy, đá hoặc mặt đất Thuật ngữ đồ họa bao hàm các khái niệm liên quan đến việc tạo ra các dấu hiệu, biểu đồ, biểu tượng, thiết kế hình học,…”

Một số quan điểm của các nhà nghiên cứu của các nước phương Tây cho rằng đồ họa là một lĩnh vực truyền thông, trong đó thông điệp được tiếp nhận qua con đường thị giác Thiết kế đồ họa là tạo ra các giải pháp bằng hình ảnh cho các vấn đề truyền thông

Đồ họa là một trong những dạng thức của thông tin trực quan (cùng với video, hình ảnh động ) Người tiếp nhận dễ dàng giải mã thông điệp bằng thông tin đồ họa hơn là chữ viết Đôi khi có những sự kiện chữ viết hoặc hình ảnh chụp không thể diễn tả được hoặc không diễn tả hết thì đồ họa lại thể hiện rất tốt Có những sự kiện, diễn biến mang tính chất thời sự, những so sánh,

đối chiếu vì những lý do nào đó không cho phép diễn tả bằng hình ảnh chụp thì có thể sử dụng đồ họa đề diễn tả một cách hiệu quả

Theo tác giả Lữ Đức Hào (2005), Dàn trang – Xử lý đồ họa và

Multimedia, NXB Phụ nữ, Hà Nội “Đồ họa là một ngôn ngữ nghệ thuật để nhấn mạnh thông tin và truyền tải thông tin đó một cách rõ ràng nhất tới độc giả Nói cách khác, đồ họa có thể thay thế cho rất nhiều chữ” [16, tr.41]

Nhìn chung, khi nhắc đến đồ họa, các quan điểm đều gắn liền với thuật ngữ này với những thuật ngữ “hình ảnh”, “thị giác” với mục đích truyền đạt

một nội dung thông tin bất kì nào đó Do đó, có thể hiểu, đồ họa là dạng thức thể hiện các thông tin, dữ liệu hay kiến thức bằng hình ảnh trực quan, được sáng tạo bằng họat động vẽ, thiết kế nhằm truyền tải thông tin, thông điệp nào đó đến người xem

- Thông tin

Trong cuốn Từ điển Tiếng Việt của Nhà xuất bản Đại học Quốc gia, thông tin được định nghĩa như sau:

Động từ: Truyền tin, báo tin cho người khác biết

Danh từ: - Điều hoặc tin được truyền đi cho biết (nói khái quát)

Sự truyền đạt, sự phản ánh tri thức dưới các hình thức khác nhau, cho biết về thế giới xung quanh và những quá trình xảy ra trong nó

Theo Nguyễn Văn Dững thông tin là chức năng sơ khởi của báo chí, theo nghĩa sử dụng phương tiện kỹ thuật để phổ biến kết quả lao động sáng tạo của nhà báo Thông tin báo chí là tri thức, tư tưởng do nhà báo phản ánh một cách sáng tạo từ đời sống hiện thực, đáp ứng nhu cầu nhận thức của công chúng và phát triển xã hội [10, tr.21]

Thông tin báo chí mang bản chất xã hội, lưu chuyển các giá trị xã hội

và thực hiện các chức năng xã hội Thông tin trong báo chí là một quá trình liên tục, xuyên suốt trong mối quan hệ chặt chẽ giữa cuộc sống - nhà báo - tác

phẩm – công chúng Chính điều đó đã khiến cho thông tin báo chí trở thành một loại thông tin đại chúng rộng rãi và năng động nhất mà không một hình thái ý thức xã hội nào có được

Do nhu cầu, thị hiếu của các đối tượng công chúng khác nhau nên TTBC cũng phải được truyền tải với hình thức, nội dung khác nhau, phù hợp với từng loại đối tượng

- Đồ họa thông tin

Theo trang understandinggraphics.com, đồ họa thông tin là một hình ảnh đại diện của thông tin dữ liệu hoặc kiến thức Trong đồ họa thông tin, một dấu mốc, một yếu tố biểu tượng hoặc hình ảnh thường biểu hiện cho thông tin định lượng Màu sắc, kích thước và hình dạng thường cung cấp các khía cạnh

về chất lượng Đồ họa thông tin sử dụng văn tự như các nhãn hoặc để giải thích ngắn gọn về dữ liệu Đồ họa thông tin bao gồm biểu đồ, đồ thị, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ biểu diễn trình tự thời gian và các hình ảnh biểu tượng hiện đại

mà chưa được đặt tên [44]

Cuốn “Báo chí và truyền thông đa phương tiện” định nghĩa ngắn gọn thuật ngữ “Đồ họa thông tin ” (infographics) là sự kết hợp của đồ họa (graphic) và thông tin (infomation) , chuyên sử dụng các bảng, biểu, bản đồ,

đồ thị, để thể hiện các dữ liệu, tin tức báo chí [15, tr 169]

Hình ảnh đồ họa tác động đến mọi giác quan của con người, từ thị giác, thậm chí là cả cảm xúc, qua đó tăng khả năng tiếp nhận thông tin của công chúng Qua đó có thể thấy, việc diễn đạt thông tin bằng ngôn ngữ đồ họa sẽ tăng sức thuyết phục của tác phẩm báo chí, giúp nội dung tác phẩm được diễn đạt nhanh gọn, dễ hiểu hơn rất nhiều, khiến người xem dễ dàng tiếp nhận và ghi nhớ thông tin

Theo tác giả Hà Huy Phượng đề cập trong cuốn “Tổ chức nội dung và thiết kế, trình bày báo in” thì “Thông tin đồ họa hoặc đồ họa thông tin (Information graphic, News graphic) là dạng thức thông tin diễn tả sự kiện,

vấn đề bằng hình vẽ Hình vẽ có thể kết hợp với chữ viết hoặc hình ảnh chụp

để biểu đạt các chỉ tiết, tình tiết sự kiện hoàn chỉnh” [23, tr 96]

“Nhờ ngôn ngữ tạo hình riêng biệt, thông tin đồ họa còn có khả năng diễn đạt chi tiết, sắp xếp hài hoà có ý đồ về nội dung và hình thức…Thông tin đồ họa giúp người tiếp nhận thông tin nhanh, dễ hiểu, dễ nhớ, ấn tượng” [22, t1,tr.243]

Theo tác giả luận văn, đồ họa thông tin được hiểu là hình thức sử dụng hình ảnh để diễn đạt nội dung, tin tức sự kiện, thông điệp, giúp cho người đọc dễ dàng nắm bắt thông tin, hình dung sự kiện một cách bao quát, nhanh chóng và ngắn gọn Với hình thức thể hiện khoa học, đẹp mắt thông tin đồ họa cũng giúp người đọc tiết kiệm được thời gian tiếp nhận thông tin và theo dõi tin tức

1.1.3 Khái niệm báo mạng điện tử

Báo mạng điện tử (BMĐT) là là một loại hình báo chí không chỉ trên thế giới mà ở Việt Nam cũng tồn tại khá nhiều cách gọi khác nhau như: Báo điện tử (Electronic Journal), báo trực tuyến (Online Newspaper), báo mạng (Cyber Newspaper), báo chí Internet (Internet Newspaper),

Báo điện tử là khái niệm thông dụng nhất ở nước ta Ngay trong các văn bản pháp quy của Nhà nước cũng sử dụng thuật ngữ này Theo Điều 20, Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15/7/2013 của Chính phủ quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, báo điện

tử là một trong 5 loại của trang tin điện tử, gồm: Báo điện tử, Trang thông tin điện tử tổng hợp, Trang thông tin điện tử nội bộ, Trang thông tin điện tử cá nhân và Trang thông tin điện tử ứng dụng chuyên ngành Theo Điều 3, Luật báo chí 2016 thì báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh,

âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử Tuy nhiên khái niệm này rất chung chung và không giúp hiểu rõ đặc điểm của loại báo này

Tác giả Nguyễn Thị Trường Giang định nghĩa trong cuốn “Báo mạng điện tử những vấn đề cơ bản” khái niệm “Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của một trang web, phát hành trên mạng Internet, có ưu thế trong truyền tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời đa phương tiện và tương tác cao” [14, tr 67]

Như vậy, ở Việt Nam có ít nhất bốn khái niệm được dùng thông dụng là: báo điện tử, báo mạng điện tử, báo trực tuyến, báo Internet Việc phân tích

và sử dụng các khái niệm này gắn với nhận thức và tư duy tổ chức, tư duy tác nghiệp loại hình báo chí này Trong luận văn này, tác giả sử dụng khái niệm báo mạng điện tử của TS Nguyễn Thị Trường Giang làm cơ sở cho việc nghiên cứu

1.1.4 Khái niệm tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử

Từ những phân tích nêu trên có thể tác giả rút ra kết luận, tổ chức sản xuất thông tin đồ họa trên báo mạng điện tử là việc lên kế họach, điều hành và phân phối các nguồn lực của cơ quan báo mạng điện tử, trên cơ sở các nguyên tắc nghề nghiệp, quy trình để tạo ra các sản phẩm đồ họa thông tin chất lượng, đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin, hấp dẫn bạn đọc, xây dựng niềm yêu thích của độc giả với cơ quan báo mạng điện tử, từ đó xây dựng thương hiệu của cơ quan

Tổ chức sản xuất đồ họa thông tin bản chất là điều hành và phân công bốn yếu tố sau: nhân sự, nội dung thông tin, trang thiết bị và tài chính của cơ quan báo chí Dựa trên nguyên tắc phát huy năng lực và tư duy sáng tạo của mỗi cá nhân, mỗi bộ phận để đảm bảo quy trình tổ chức sản xuất diễn ra hiệu quả, góp phần sáng tạo đồ họa thông tin trực quan, sinh động, hấp dẫn, đáp ứng yêu cầu của độc giả, tạo niềm yêu thích với các sản phẩm của cơ quan, từ

đó xây dựng thương hiệu cho cơ quan báo mạng điện tử

1.2 Vai trò của tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử

1.2.1 Góp phần đảm bảo năng suất làm việc của các bộ phận tham gia tổ chức sản xuất đồ họa thông tin

Ứng dụng đồ họa thông tin trên tác phẩm báo chí ngày nay là một trong những định hướng phát triển của các cơ quan báo chí Việc đảm bảo họat động tổ chức sản xuất đồ họa thông tin góp phần làm các họat động được thực hiện một cách bàn bải, có định hướng, có kế họach, có phân công, mục đích là

để các bộ phận tham gia vào quy trình đều làm tốt nhiệm vụ của mình

Cơ quan báo chí là một bộ máy bao gồm nhiều bộ phận và thành viên tạo nên tổng thể họat động một cách nhịp nhàng Mỗi bộ phận nắm giữ vai trò nhiệm vụ riêng biệt, nhưng mỗi khâu trong quy trình tổ chức sản xuất đều cần

có sự kết nối và hỗ trợ lẫn nhau theo trình tự nhất định Tuần tự các công đoạn được sắp xếp trước sau một cách rõ ràng

Họat động tổ chức sản xuất nhằm phục vụ tốt cho công tác quản lý của mỗi cơ quan báo chí Trong tình huống xảy ra sai sót sẽ dễ dàng phát hiện và tìm ra nguyên nhân từ khâu nào, trách nhiệm của bộ phận hay cá nhân nào Phóng viên tuân thủ quy trình, chủ động công việc, nắm được nhiệm vụ khâu của mình, biết được quy trình trước sau, xử lý thiếu sót nhanh chóng đều giúp ích cho công tác quản lý của cơ quan báo chí

Trong quá trình này, chủ thể tổ chức sản xuất ở mỗi bước đều đóng vai trò quan trọng Từ người xây dựng kế họach, người phân công nhiệm vụ, người thực thi và đóng góp ý kiến Tất cả đều phải cân bằng các yếu tố về nhân sự, về sản phẩm, về thiết bị, về tài chính Để quá trình diễn ra hoàn thiện một cách nhanh nhất và tốt nhất đòi hỏi mỗi chủ thể cần làm tốt nhiệm vụ của mình và phối hợp nhịp nhàng với các bộ phận khác Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm đồ họa thông tin đưa đến cho công chúng

1.2.2 Họat động tổ chức sản xuất quyết định về chất lượng của đồ họa thông tin, góp phần thu hút độc giả cho cơ quan báo chí

Với sự đòi hỏi của thời đại ngày nay, các cơ quan báo chí phải có sự nhạy bén, linh họat trong chiến lược xây dựng và phát triển cơ quan của mình Làm sao công tác quản lý luôn đạt hiệu quả cao nhất luôn là vấn đề đặt ra cho các nhà quản lý Thực tế cho thấy quy trình sản xuất cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng sản phẩm Nhất là với đặc thù sản phẩm báo chí có yêu cầu chất lượng rất cao về thông tin cần phải nhanh, kịp thời, chính xác Hơn thế, đồ họa thông tin mang tính đặc biệt riêng về tính trực quan, khái quát, nên càng cần sự trau chuốt hơn trong quy trình sản xuất

Để vừa đảm bảo tính thông tin, vừa đảm bảo thiết kế hiểu ý đồ sao cho mọi ý tưởng khớp nhau cần một sự thống nhất và kết hợp nhịp nhàng Lúc này không chỉ đơn thuần bộ phận nào làm tốt việc đó mà còn cần sự đồng điệu về ý tưởng và cùng thực hiện hoá nó Mục đích cuối cùng vẫn là đưa đến công chúng sản phẩm chất lượng cao, thỏa mãn nhu cầu công chúng kịp thời

Công việc cải thiện chất lượng sản phẩm báo chí trong cơ quan là công việc cần thường xuyên theo dõi, phân tích, cân nhắc, tính toán để đưa ra các phương án sản xuất tối ưu mang lại hiệu quả cao nhất, đồng thời tiết kiệm chi phí một cách thấp nhất Đây cũng chính là một trong những yếu tố cạnh tranh giữa các cơ quan báo chí trong bối cảnh tòan cầu hoá khi các loại hình báo chí không ngừng phát triển

1.3 Chủ thể, nội dung và yêu cầu tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử

1.3.1 Chủ thể tổ chức sản xuất

Chủ thể tổ chức sản xuất gồm có đứng đầu bộ phận quản lý là Tổng biên tập, giúp việc cho có Phó Tổng biên tập, dưới quyền Tổng biên tập và

Phó Tổng biên tập là Ban Thư ký tòa soạn và hỗ trợ công việc của Ban Thư

ký là Nhóm quản lý cấp cơ sở

Đối với việc tổ chức sản xuất đồ họa thông tin, chủ thể tổ chức sản xuất được thể hiện như sau:

Tổng biên tập có quyền quyết định về tin, bài đăng và chịu trách nhiệm

về nội dung bài báo trước pháp luật Ngoài ra trợ giúp cho Tổng biên tập là Phó Tổng biên tập sẽ được giao theo từng lĩnh vực chuyên môn liên quan đến sản xuất sản phẩm báo chí

Ngoài ra những người có nhiệm vụ lập kế họach tuyên truyền do Ban lão đạo phê duyệt là những Trưởng - phó phòng/ban Bộ phận này sẽ xây dựng các ý tưởng nội dung, hình thức mỗi sản phẩm báo chí, đồng thời phối hợp với các ban (phòng) chuyên môn khác tổ chức thực hiện sáng tạo tác phẩm, biên tập, tổ chức xuất bản, phát hành (phát sóng, đưa lên mạng truyền dẫn) sản phẩm báo chí

Phóng viên, nhà báo là những người tham gia trực tiếp vào khâu sản xuất tác phẩm báo chí Đối với sản phẩm đồ họa thông tin sẽ có bộ phận quan trọng không thể thiếu là bộ phận thiết kế, trực tiếp sản xuất nên hình hài của sản phẩm từ ý tưởng của phóng viên

1.3.2 Nội dung tổ chức sản xuất

1.3.2.1 Quy trình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin

Theo tác giả Nguyễn Thị Trường Giang (2014), Báo mạng điện tử - Đặc trưng và phương pháp sáng tạo, NXB Chính trị Quốc gia: Để một tờ báo

hoàn thiện đến với công chúng phải trải qua nhiều giai đoạn trong quy trình sản xuất Tuy mỗi tờ báo đều có quy tắc riêng trong quá trình tiếp nhận và xử

lý thông tin nhưng nhìn chung đều có quy trình sản xuất như sau:

Thứ nhất, lập kế họach tuyên truyền;

Thứ hai, sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử;

Thứ ba, tổ chức duyệt nội dung;

Thứ tư, xuất bản lên mạng internet;

Thứ năm, tiếp nhận, theo dõi và xử lý phản hồi;

Đối với một tác phẩm báo chí có sử dụng thông tin đồ họa hay tác phẩm đồ họa thông tin độc lập thì đều có chung quy trình sản xuất như một tác phẩm báo chí Tuy nhiên, do là một dạng thức trình bày đặc biệt nên khâu thiết kế đóng vai trò hết sức quan trọng Kèm theo đó, việc cho ra đời sản phẩm đồ họa thông tin dựa trên khá nhiều nền tảng về mặt kỹ thuật, tức là phải có nền tảng công nghệ tốt cộng thêm việc tạo lập các mã (code) để đăng tải dữ liệu Bởi vậy, các công đoạn tổ chức sản xuất đồ họa thông tin phải phải có thêm sự góp mặt của đội thiết kế và kỹ thuật

Từ đây, chúng ta có thể khái quát quy trình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử như sau:

Bước 1: Lập kế họach sản xuất

Đồ họa thông tin được xem là một cách thể hiện thông tin trên tác phẩm báo chí, đôi khi là một phần của tác phẩm, đôi khi là tác phẩm độc lập

Để đến được khâu tổ chức sản xuất đồ họa thông tin thì trước đó tòa soạn cần

có kế họach tổ chức sản xuất tin bài Đây là công việc được lãnh đạo tòa soạn cùng các trưởng ban trao đổi và lên kế họach

Theo tháng, theo tuần và theo ngày, ở các cơ quan báo chí đều diễn

ra họp giao ban giữa lãnh đạo cơ quan là Tổng biên tập, Phó Tổng biên tập và các Ban biên tập Đối với các cuộc giao ban, lãnh đạo cơ quan sẽ đưa ra đường lối chỉ đạo về những vấn đề cụ thể cần triển khai trong thời gian dài và ngắn Trưởng/Phó ban Biên tập thường có những dự kiến trước những sự kiện quan trọng để đưa tin, hoặc những chiến dịch thông tin về một chủ đề hay sự kiện nóng được dư luận xã hội quan tâm Hoặc

sẽ báo cáo các vấn đề ban mình định triển khai từ những tổng hợp của phóng viên báo cáo trước đó

Tuy nhiên, trên thực tế có rất nhiều sự kiện xảy ra bất ngờ, không theo

kế họach, đòi hỏi phóng viên phải nhanh nhạy nắm bắt vấn đề và thông tin nhanh để kịp thời báo cáo để triển khai nội dung

Khâu lên kế họach sản xuất thông tin đóng vai trò vô cùng quan trọng, đảm bảo sản phẩm có chủ đề nhất quán, rành mạch, không tản mát, vụn vặn Khâu lập kế họach thông tin đòi hỏi cấp quản lý, trưởng ban, Thư ký tòa soạn phải có cái nhìn bao quát mọi vấn đề

Bước 2: Triển khai sản xuất

Xác định chủ đề tác phẩm

Sau khi kế họach được lãnh đạo duyệt, các trưởng phòng/ban sẽ giao lại đề tài cho phóng viên của mình để thực hiện kế họach một cách nhanh chóng nhất

Xác định đề tài, chủ đề là cơ sở để quyết định dùng thể loại, hình thức thể hiện nào để phản ánh sự kiện, vấn đề; phản ánh theo hướng nào và lựa chọn những chi tiết nào để phản ánh Khi lựa chọn đề tài, cần chú ý đến những yếu tố sau: Đề tài có tính thời sự, có được công chúng quan tâm? Đề tài nằm trong kế họach tuyên truyền của cơ quan báo chí? Khả năng, điều kiện thu thập thông tin? Có bị trùng với những đề tài cũ? Đề tài sẽ tiếp tục được đưa ra trao đổi giữa phóng viên và Trưởng/Phó ban Biên tập và đi đến quyết định thống nhất để tiến hành các bước tiếp theo ký vào hình thức thể hiện để có chuẩn bị điều kiện về nhân sự, kỹ thuật cần thiết đề thực hiện được tác phẩm

Khâu sáng tạo nội dung

Khi ý tưởng đã hình thành, phóng viên cần thu thập thông tin, lập dàn bài, lên ý tưởng thể hiện cho bài viết

Về nội dung, phóng viên sẽ bàn bạc với trưởng ban phụ trách để được

góp ý bổ sung, sau đó sẽ triển khai viết bài Những đồ họa thông tin được sử

dụng kèm bài viết sẽ được key word ra ý chính cần thể hiện, hoặc với tác phẩm thuần đồ họa thông tin cần tổng hợp, thống kê con số, nội dung một cách rõ ràng khái quát nhằm phục vụ cho các khâu làm việc sau

Về hình thức, phóng viên sẽ là người rõ nhất ý đồ của bài viết, bởi vậy

phóng viên cần có bản phác thảo ý tưởng để có thể làm việc với bộ phận họa

sỹ thiết kế về bố cục, hình ảnh, font chữ,… Hay thậm chí có thể trao đổi với ban Đồ họa để đưa ra ý tưởng thể hiện hay nhất

Điểm khác biệt khi sản xuất nội dung truyền thống với sản xuất đồ họa thông tin là trong quá trình sản xuất, để có được đồ họa tốt thì công cụ mạnh chưa đủ tạo nên thành công của các nhà thiết kế Cần trả lời được những câu hỏi như sau: Câu hỏi “Tại sao” - xác định sự cần thiết và mục đích phải sử dụng đồ họa, có xác định được rõ mới thu thập thông tin đủ, xác định ý chính của bài,…Câu hỏi “Như thế nào” - xác định ý tưởng diễn đạt, sàng lọc, tinh chỉnh dữ liệu, xác định giải pháp thiết kế trình bày; Câu hỏi “Có tác dụng không” - xác định khả năng hiểu thông tin, nội dung quan trọng và đặc biệt là đánh giá lại mức cần thiết của đồ họa, hình minh họa

Khâu thiết kế

Sau khi được duyệt nội dung, phóng viên sẽ chuyển dữ liệu và ý đồ cho ban Đồ họa Ban Đồ họa sẽ là người thực hiện ý tưởng của phóng viên, hay ban Đồ họa cũng có thể là người sáng tạo, góp ý ý tưởng cho phóng viên Mục đích cuối cùng để cho ra một sản phẩm tốt

Sau khi thiết kế, mọi dữ liệu sẽ được trả về lại cho ban quản lý nội dung Các phóng viên cùng Trưởng/Phó ban Biên tập sẽ hiệu đính qua lại thật cẩn thận Sau đó mới đẩy lên hệ thống CMS

Thời gian để hoàn thiện đồ họa thông tin sẽ tùy theo độ phức tạp của hình thể hiện, tuy nhiên với những tác phẩm đòi hỏi tính thời sự thì sẽ ưu tiên, lúc ấy sẽ tính toán để sản phẩm kịp thời đăng tải

Bước 3: Duyệt

Sau khi hiệu đính tác phẩm, phóng viên sẽ trình bày trên hệ thống CMS Lãnh đạo có thể tiếp tục hiệu đính từ hệ thống Công việc này sẽ được thực hiện bởi trưởng, phó ban, các Thư ký tòa soạn và ban biên tập Công đoạn vô cùng quan trọng nhằm hoàn thiện tác phẩm, đây cũng là mấu chốt tạo nên uy tín của tòa soạn trong việc quản lý thông tin đăng tải

Bước 4: Đăng tải lên Internet

Người phụ trách việc đăng tải sẽ tùy thuộc vào phân quyền của mỗi tòa soạn Có tòa soạn sẽ do bộ phận kĩ thuật đảm nhận, có tòa soạn trưởng, phó các ban sẽ được cấp quyền đăng tải, có tòa soạn khâu duyệt cuối cùng là ban thư ký sẽ đảm nhận việc đăng tải Những bài Infographic thì có phức tạp hơn

ở việc cần làm cho tối ưu hoá hiển thị cho nhiều thiết bị

Dù có là bộ phận nào được cấp quyền thì đối với riêng báo mạng điện

tử, bộ phận kĩ thuật luôn phải theo dõi sát nhằm đảm bảo không bị lỗi hệ thống hoặc bị tấn công, nhằm kịp thời xử lý và ứng phó với những tình huống bất ngờ

Bước 5: Tiếp nhận, theo dõi và xử lý phản hồi

Đây là bước cuối cùng nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của tác phẩm báo chí Tiếp nhận phản hồi từ công chúng giúp cho tòa soạn được cải thiện hơn và ngày càng làm tốt vai trò nhiệm vụ của mình

Đối với các sản phẩm đồ họa thông tin, các bước sản xuất có phức tạp hơn nên không tránh khỏi việc sai sót hoặc lỗi trình bày Đôi khi chỉ là 1 con

số, dấu chấm, dấu phẩy cũng có thể làm ý nghĩa của thông điệp khác đi Việc theo dõi phản hồi cũng giúp tòa soạn kịp thời sửa sai Do đặc thù công nghệ cao nên trong trường hợp bài đã xuất bản cần chỉnh sửa hay hoàn thiện vẫn có thể thực hiện được mà không ảnh hưởng đến quá trình tiếp nhận của độc giả

Ngày nay, tính tương tác của báo chí ngày càng cao, độc giả có thể tương tác với bài viết ngay tức khắc chỉ bằng click chuột Sự phản hồi của độc giả cũng góp phần làm đa dạng hơn các sản phẩm báo chí, bởi độc giả khong chỉ đóng vai trò tiếp nhận thông tin mà con tham gia vào quá trình đóng góp cho sản phẩm báo chí Từ phản hồi mà cơ quan báo chí có thể nắm bắt được thị hiếu, xu hướng tiếp nhận thông tin của độc giả, đóng góp về hình thức để cơ quan có phương án kịp thời điều chỉnh để phục vụ độc giả tốt hơn

- Đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho nhân sự;

- Nâng cao hiệu quả sử dụng lao động thông qua yếu tố vật chất và tinh thần đối với nhân sự

Nhân sự trong việc tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử gồm có phóng viên và họa sĩ thiết kế, ngoài ra là đội kĩ thuật Mỗi nhân sự có yêu cầu chuyên môn riêng nhưng phải hướng tới sản phẩm chung Các yếu tố như tư duy nội dung, mắt thẩm mỹ và kỹ năng thiết kế của đội ngũ sáng tạo này là điều kiện đầu tiên để tạo ra một sản phẩm đồ họa thông tin Một tác phẩm đồ họa đạt hiệu quả khi người tổ chức sản xuất nắm chắc nội dung, có khả năng tư duy và xử lý vấn đề đúng hướng

Phóng viên/ Biên tập viên đóng vai trò người làm chủ nội dung của tác phẩm, quyết định xem phần nội dung nào, tại vị trí nào và thông tin được thể hiện trên đồ họa là những gì Các câu, từ, số liệu cụ thể sẽ được trình bày dưới dạng đồ họa gì cũng cần được phóng viên tính toán phù hợp Nội dung của đồ họa thông tin phụ thuộc hoàn tòan vào tư duy của phóng viên Nếu phóng

viên chọn sai thông tin, không khái quát hoá, số hoá được thông tin trên đồ họa thì coi như sản phẩm đồ họa không đạt yêu cầu

Họa sĩ thiết kế là người đóng vai trò trong việc thể hiện hình thức của sản phẩm đồ họa Phóng viên là người phác thảo ý tưởng sơ khai thì họa sỹ là người tư vấn và hiện thực hoá ý tưởng thành sản phẩm cụ thể Sau khi bàn bạc và thống nhất, họa sỹ sẽ dùng phần mềm trên máy tính để thiết kế Họ cũng là người sẽ phân tích và tìm kiếm giải pháp cho thị giác nhằm giải quyết vấn đề tiếp cận phần nhìn của độc giả một cách bắt mắt và sinh động

Họa sĩ sẽ quyết định hình khối, màu sắc, bố cục, font chữ, minh họa cho sản phẩm Điều này cần con mắt thẩm mỹ và nắm rõ các nguyên tắc thiết

kế Bên cạnh đó, việc thành tạo các thao tác với phần mầm thiết kế cũng là yếu tố quyết định đến thời gian ra đời của một sản phẩm đồ họa Với đặc trưng cung cấp thông tin trực quan sinh động, họa sĩ phải am hiểu về xu hướng nhận thứ của độc giả để tạo sản phẩm đồ họa sát với thực tế

Tóm lại, nội dung đồ họa sâu sắc đến đâu sẽ phụ thuộc vào ý tưởng nội dung từ phóng viên; đồ họa có dễ hiểu, thu hút và gây ấn tượng với độc giả hay không phụ thuộc vào tư duy và kĩ năng thiết kế của họa sĩ Ngoài ra, sự

ăn ý trong quá trình làm việc của phóng viên và họa sĩ cũng là yếu tố quyết định sự thành công của sản phẩm Quá trình làm việc nhịp nhàng sẽ đưa ra sản phẩm vừa nhanh chóng vừa hoàn hảo tư duy của nội dung và hình thức và ngược lại

Bên cạnh những nhân sự sản xuất chính, hiện nay các tòa soạn còn

có thêm đội ngũ cộng tác viên, nhằm giải quyết vấn đề thiếu nhân sự trong một số giai đoạn và cũng là huy động thêm trí tuệ của nguồn lực khác Cộng tác viên là những người hỗ trợ cho nhân sự chính ở khâu sản xuất nào đó Đương nhiên cộng tác viên cũng là người nắm được kiến thức làm nghề trong quá trình sản xuất sản phẩm báo chí Đa số cộng tác viên trong độ tuổi trẻ còn có thể nắm bắt xu hướng, nhạy cảm về những

vấn đề xã hội, có những góc nhìn mới lạ có thể đóng góp ý tưởng mới cho những sản phẩm báo chí

1.3.2.3 Tổ chức cơ sở vật chất, trang thiết bị

Hiện nay, khoa học công nghệ, trang thiết bị kỹ thuật hiện đại đã giúp ích rất nhiều cho quá trình tổ chức sản xuất được dễ dàng, nhanh chóng và chuyên nghiệp hơn Đặc biệt đối với loại hình báo mạng điện tử, nơi có thể vận dụng hết các công nghệ mới cho việc truyền tải thông tin

Để tổ chức đồ họa thông tin, người tổ chức phải có kế họach về kỹ thuật, công nghệ thực hiện, tính khả thi trong việc sử dụng các máy móc thiết

bị Việc tổ chức máy móc, công nghệ phù hợp sẽ tối ưu về lợi ích kinh tế, tối

ưu thời gian, tạo môi trường làm việc thuận lợi, hiệu suất cao

Phóng viên, biên tập viên luôn đảm bảo có công cụ thiết bị chuyên dụng phục vụ công tác tác nghiệp tại hiện trường và truyền thông tin về tòa soạn như laptop, máy ghi âm, mạng băng thông lớn,…

Việc đầu tư trang thiết bị phục vụ thiết kế cũng rất đắt đỏ bởi xử lý đồ họa thông tin sẽ cần máy móc cấu hình cao để phần mềm họat động trơn tru

và nhanh chóng Giúp cho khâu sản xuất được diễn ra mượt mà và đảm bảo hiệu quả về thời gian, chất lượng Các phần mềm được sử dụng như:

- Adobe Lightroom, Adobe photoshop cho phép chỉnh sửa hình ảnh chuyên sâu, các công cụ làm màu, làm ảnh 3D sinh động và độc đáo Ngoài ra Photoshop cũng có thể tạo ra các sản phẩm thiết kế chuyên nghiệp như banner, poster, cover, biểu đồ,

- Adobe Illustrator là phần mềm thiết kế đồ họa vector, phổ biến cho việc vẽ minh họa, phù hợp cho đồ họa nâng cao và chuyên nghiệp Với phần mềm này có thể tự do thể hiện ý tưởng về logo, đối tượng, icon, biểu đồ có độ chính xác cao từ dự án nhỏ đến lớn Với phần mềm này họa sĩ có thể làm chủ tác phẩm của mình theo ý tưởng và sự sáng tạo riêng biệt

Ngoài ra có các phần mềm như InDesign, AutoCAD, CoreIDDraw,… Hiện nay đa số các tòa soạn sử dụng Photoshop và Illustrator làm công cụ thiết kế đồ họa thông tin Bên cạnh công cụ, thiết bị hỗ trợ, phóng viên, kĩ thuật viên cũng cần nâng cao kiến thức và bồi dưỡng nghiệp vụ liên quan đến thiết kế, mỹ thuật, cách sử dụng phần mềm để làm việc với bộ phận chuyên môn được nhịp nhàng hơn

1.4 Yêu cầu đối với tổ chức sản xuất đồ họa thông tin trên báo mạng điện tử

1.4.1 Yêu cầu về chủ thể tổ chức sản xuất

- Tôn trọng mỗi cá nhân trong họat động tổ chức sản xuất

Những người tham gia vào quá trình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin đều là những người có chuyên môn, trình độ và “cá tính” riêng Mỗi người sẽ như một mảnh ghép hoàn chỉnh cho bức tranh tổng thể, mỗi ý kiến của cá nhân góp phần tạo nên sự độc đáo, hoàn thiện cho sản phẩm cuối cùng Việc đảm bảo tinh thần làm việc nhóm xuất phát từ việc mỗi cá nhân đều được tôn trọng ý kiến, cùng nhau xây dựng để công việc được đảm bảo về thời gian và chất lượng

- Phân công công công việc phù hợp, đúng người đúng việc

Để có một bộ phận tổ chức sản xuất tốt đòi hỏi mỗi cơ quan phải xây dựng được đội ngũ phóng viên, biên tập viên, họa sĩ có trình độ chuyên môn

tốt, bản lĩnh vững vàng Đặc biệt đòi hỏi lãnh đạo cơ quan làm tốt vai trò đánh giá năng lực để điều phối, phân công công việc phù hợp với năng lực mỗi người Có như vậy mỗi người mới phát huy được hết điểm mạnh của mình để khâu tổ chức sản xuất được diễn ra đảm bảo cả về thời gian và chất lượng Nếu đánh giá sai năng lực, phân công không hợp lý sẽ dẫn đến năng suất công việc giảm, chất lượng sản phẩm thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến công chúng và uy tín của tòa soạn

- Chủ thể tổ chức sản xuất phải đảm bảo kiến thức, kỹ năng, phẩm chất

Đây là những điều kiện cơ bản để đảm bảo họat động tổ chức sản xuất diễn ra suôn sẻ, chất lượng sản phẩm đưa đến công chúng được khách quan, chính xác, hấp dẫn

Về kiến thức, người tổ chức sản xuất đồ họa thông tin phải có kiến thức

về nhiều lĩnh vực, đồng thời cũng phải có hiểu biết chuyên sâu về lĩnh vực mà mình phụ trách Đồ họa thông tin là hình thức thể hiện cần rất nhiều tư duy và

sự sáng tạo, vừa đòi hỏi về lượng dữ liệu lớn, vừa đòi hỏi về tính thẩm mỹ Người định hướng tổ chức sản xuất đồ họa thông tin yêu cầu phải có tầm nhìn

xa, bao quát, nắm bắt các xu hướng trên thế giới và thời đại kết hợp với tình hình công chúng thực tế ở báo để đưa ra chiến lược phát triển Những người thực hiện ngoài sự am hiểu cần có sự tư duy logic, sự sáng tạo để lên ý tưởng hiện thực hóa nên đồ họa thông tin

Về kỹ năng, đòi hỏi nhiều nhất trong quá trình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin là kỹ năng thu thập, phân tích và tổng hợp thông tin Đồ họa thông tin gắn liền với báo chí dữ liệu, để đồ họa thông tin phát huy hết vai trò trực quan hóa giúp độc giả dễ dàng nắm bắt thì cần thu thập một lượng thông tin

đủ nhiều, đủ khái quát Tuy nhiên, sản phẩm trên báo chí cần đảm bảo chính khách quan và chính xác rất cao nên đòi hỏi ở phóng viên, họa sĩ về kiểm chứng thông tin trong quá trình thu thập, phân tích và tổng hợp

Ngoài ra kĩ năng quan trọng trong mọi công việc là quản lý thời gian, đặc biệt là sản phẩm báo chí chịu áp lực lớn về tính thời sự và sự cạnh tranh giữa các cơ quan Một sản phẩm đồ họa thông tin mất từ vài tiếng hay đến cả mấy ngày để hoàn thiện Nhiệm vụ của người giám sát và quản lý khâu tổ chức sản xuất là rất quan trọng để đốc thúc, theo dõi tiến độ công việc, đương nhiên mỗi cá nhân trong quy trình cũng đều phải đảm bảo nghiêm ngặt khoảng thời gian sản xuất, để làm sao thời gian được tối ưu, chất lượng cũng được đảm bảo, đưa đến công chúng sản phẩm chất lượng nhất trong thời gian nhanh nhất

Về phẩm chất, đồ họa thông tin đòi hỏi tư duy cao nên phẩm chất cần

có là sự nhanh nhạy, để kịp thời suy nghĩ, phân tích với những đề tài nào nên triển khai bằng đồ họa thông tin, đề tài nào nên dùng videographic, kịp thời họp bàn để đưa ra phương án triển khai nhanh chóng

1.4.2 Yêu cầu về nội dung tổ chức sản xuất

- Về quy trình

Đảm bảo quy trình tổ chức sản xuất diễn ra nhịp nhàng Họat động tổ chức sản xuất diễn ra tuân theo đúng tôn chỉ, mục đích của cơ quan Việc này giúp cho đội ngũ quản lý, đội ngũ phóng viên, biên tập viên, họa sĩ của các tòa soạn trong quá trình thực hiện triển khai nhiệm vụ của mình luôn đảm bảo đúng quy định của pháp luật

Luôn có kế họach dài hạn và ngắn hạn để bắt kịp với dòng chảy thông tin và có sự chuẩn bị tốt nhất về tin bài và các sản phẩm ra mắt công chúng Mỗi bộ phận trong quy trình làm việc đều phải nắm bắt kế họach và có sự phân công nhiệm vụ, phân bổ thời gian, đảm bảo chất lượng sao cho phù hợp

- Về nội dung của đồ họa thông tin

Nội dung của đồ họa thông tin phải đảm bảo tính thời sự và tính đại chúng Thời sự được hiểu là tổng thể nói chung những sự việc quan trọng trong

một lĩnh vực nào đó, thường là xã hội – chính trị, xảy ra trong thời gian gần nhất và đang được nhiều người quan tâm Tính thời sự của sản phẩm báo chí còn được thể hiện ở việc những sự kiện đã, đang và sắp xảy ra, được báo chí thông tin một cách nhanh chóng, kịp thời chính xác, khách quan tới độc giả

Trong quá trình tổ chức sản xuất đồ họa thông tin, việc đảm bảo tính thời sự luôn là yêu cầu số một Với đặc trưng của báo mạng điện tử truyền tải thông tin nhanh chóng hơn cả trong các loại hình báo chí, sản phẩm báo chí chứa đồ họa thông tin cũng không nằm ngoài đặc trưng ấy Dù việc sản xuất

đồ họa thông tin có nhiều bước hơn sản xuất tin bài thông thường nhưng việc quản lý thời gian và kĩ năng điều phối tổ chức là một yêu cầu bắt buộc đối với những người làm tổ chức sản xuất

Theo dòng chảy tin tức trong ngày, có rất nhiều tin bài cần xử lý, để mọi thông tin được đăng tải đúng kế họach, sản phẩm đồ họa thông tin kịp thời “ra lò” thì người làm tổ chức cần điều phối, giám sát các công việc diễn

ra đúng tiến độ Để làm được việc này không chỉ phóng viên mà bộ phận họa

sĩ thiết kế cũng cần chạy đua với thời gian để ý tưởng thiết kế vừa đảm bảo chất lượng, vừa kịp thời đăng tải theo dòng sự kiện Có như vậy đồ họa thông tin mới phát huy hết ưu điểm của mình, tác phẩm báo chí của tòa soạn cũng trở nên chất lượng hơn

Đối với tính đại chúng, thông tin đồ họa khi xuất hiện trên báo chí không những chỉ để đáp ứng nhu cầu thông tin của một tác phẩm báo chí mà còn hướng tới mục tiêu vì lợi ích của mọi người trong cộng đồng xã hội, được mọi người quan tâm và chú ý Mọi người vừa là đối tượng của sản phẩm báo chí vừa là người tham gia, phản hồi nhận xét với tác phẩm báo chí đó

Đối tượng của báo mạng điện tử rất đa dạng, không thể cùng một lúc chúng ta có thể làm thay đổi hành vi, niềm tin nhận thức của tất cả mọi người với mọi vấn đề nêu trên báo chí Việc nghiên cứu đối tượng là việc làm hết sức quan trọng cho phép chúng ta đạt được mục tiêu và hiệu quả của báo chí