Nghiên cứu các chính sách về giá nhằm thực hiện chiến lược cạnh tranh trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần xdctgt 610,đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên

Trong lĩnh vực xây dựng ở nước ta, công tác Đấu thầu đã và đang ngày càng hoàn thiện, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà thầu thúc đẩ

LỜI CẢM ƠN

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, ngành Giao thông vận tải có những đóng góp rất quan trọng Cùng với sự phát triển của nền kinh tế trong những năm qua, lĩnh vực xây dựng cơ bản nói chung cũng như lĩnh vực xây dựng công trình giao thông nói riêng đã được chú trọng đầu tư mạnh mẽ Song song với việc tạo mọi điều kiện thuận lợi cho ngành xây dựng phát triển, Đảng và Nhà nước đã thông qua những chiến lược phát triển nhằm đưa ngành xây dựng của Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực, đáp ứng nhu cầu xây dựng trong nước Với chiến lược đó, Nhà nước ta đã xây dựng các văn bản thành một hệ thống các cơ chế, chính sách nhằm đẩy nhanh quá trình phát triển, hội nhập kinh tế Quốc tế

Trong lĩnh vực xây dựng ở nước ta, công tác Đấu thầu đã và đang ngày càng hoàn thiện, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà thầu thúc đẩy sản xuất phát triển, nâng cao chất lượng công trình, thi công nhanh, giá thành hạ… Thấy được tầm quan trọng của công tác Đấu

thầu, đặc biệt là đối với các nhà thầu xây lắp, em đã quyết định chọn đề tài “Nghiên

cứu các chính sách về giá nhằm thực hiện chiến lược cạnh tranh trong hoạt động

sản xuất kinh doanh của Cty CP XDCTGT 610” để tiến hành nghiên cứu làm đề tài

nghiên cứu khoa học

Để hoàn thành bài luận nghiên cứu khoa học này, em chân thành gửi lời cảm

ơn sự hướng dẩn tận tình của các thầy cô trong thời gian qua Đặc biệt, em cảm ơn các thầy cô trong Bộ môn Kinh tế xây dựng, thầy Phạm Phú Cường đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học này Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện, chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, em mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ các thầy cô

Em xin chân thành cảm ơn!

MỞ ĐẦU

Hệ thống cơ sở hạ tầng có tác động to lớn trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước bởi vì nó là nền tảng, là tiền đề khi thực hiện bất cứ một hoạt động đầu tư nào đồng thời cơ sở hạ tầng phát triển sẽ góp phần thu hút vào đầu tư nước ngoài Vì vậy, ngành Xây dựng giao thông có vai trò vô cùng quan trọng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước

Do đặc điểm quá trình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp xây dựng giao thông (DNXDGT) được bắt đầu bằng hoạt động tiêu thụ sản phẩm thông qua việc kí kết hợp đồng xây dựng Chính vì vậy, sự phát triển của phụ thuộc rất lớn vào khả năng thắng thầu và hợp đồng xây dựng công trình Thực tế hoạt động đấu thầu xây dựng công trình giao thông nhiều năm trở lại đây có sự cạnh tranh rất quyết liệt

về giá bỏ thầu, về chất lượng công trình, về tiến độ thi công Chính sự cạnh tranh này tạo ra cho các DNXDGT nhiều cơ hội, đồng thời cũng có nhiều thách thức Cơ hội đó là số lần được dự thầu tăng lên, còn thách thức là việc có trúng thầu hay không Mặt khác, sự đòi hỏi ngày càng cao của các chủ đầu tư về chất lượng công trình, về tiến độ thi công dẫn tới các nhà thầu phải luôn nỗ lực để nâng cao năng lực của mình

1 Tính cấp thiết: Việc tìm giải pháp để nâng cao khả năng cạnh tranh trong

đấu thầu xây dựng là vấn đề thực sự bức xúc trong thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh của các DNXDGT, nó đặt ra yêu cầu khả năng cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng Mà chính sách về giá là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh trong đấu thầu Chính vì nhận thấy tình hình về giá hiện nay trong đấu thầu xây dựng giao thông hiện nay là rất quan trọng nên chúng em đã đi sâu nghiên cứu chính sách về giá nhằm thực hiện cạnh tranh trong hoạt động xây dựng giao thông mà chủ yếu là

công tác đấu thầu Đó là lý do tại sao chúng em lựa chọn đề tài “Nghiên cứu các chính sách về giá nhằm thực hiện chiến lược cạnh tranh trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Cổ phần xây dựng công trình giao thông 610”

2 Mục tiêu: Từ việc nghiên cứu các chính sách về giá chúng ta sẽ xây dựng

được một hệ thống giá hợp lý nhằm thực hiện chiến lược cạnh tranh trong hoạt động

sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp xây dựng giao thông mà chủ yếu là trong công tác đấu thầu phù hợp với mọi công trình khác nhau

3 Nhiệm vụ: Các chính sách định giá nhằm thực hiện chiến lược cạnh tranh

trong đấu thầu

Đưa ra một hệ thống các chính sách về giá cho công ty, giúp công ty có các phương án lựa chọn về giá hợp lý nhất có thể thắng thầu khi tham gia đấu thầu

Kết cấu đề tài: Chia làm 2 chương chính như sau:

Chương 1: Lý luận chung về các chính sách về giá trong chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng giao thông

Chương 2 : Các chính sách định giá nhằm thực hiện chiến lược cạnh tranh trong đấu thầu

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÁC CHÍNH SÁCH VỀ GIÁ TRONG CHIẾN LƯỢC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO

THÔNG 1.1 Đặc điểm hoạt động sản xuất xây dựng công trình giao thông

1.1.1 Khái niệm, ý nghĩa của ngành xây dựng giao thông

1.1.1.1 Khái niệm, đối tượng của ngành xây dựng

- Ngành xây dựng là ngành bao gồm tất cả các lĩnh vực liên quan đến xây dựng, xây lắp mà một bên là chủ đầu tư (người có công trình để xây dựng), các bên liên quan và một bên là các doanh nghiệp xây dựng (người chuyên nhận thầu xây lắp các công trình), các tổ chức tư vấn đầu tư xây dựng (chuyên lập dự án, khảo sát…), cùng với đó là các bên cung cấp về vật tư, trang thiết bị, các tổ chức tài chính, gân hàng, cùng với các tổ chức khác phục vụ cho xây dựng

- Đối tượng mà ngành xây dựng quan tâm đến ở đây chính là hoạt động đầu

tư, hoạt động này được thể hiện qua các công trình được xây dựng, qua đó để nó có thể vận hành và sinh lời Hoạt động này không bao gồm các lĩnh vực đầu tư khác

mà không liên quan đến xây dựng công trình (hoạt động về đầu tư tài chính, mua bán cổ phiếu, trái phiếu…)

1.1.1.2 Khái niệm, chức năng của doanh nghiệp xây dựng giao thông

Doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông (DN XDCTGT) là một doanh nghiệp nói chung mà chức năng của nó chủ yếu là xây dựng các công trình giao thông (CTGT) và các hoạt động sản xuất các sản phẩm xây dựng khác phục vụ cho giao lưu kinh tế và xã hội

- Chức năng và nhiệm vụ chính của DN XDCTGT là hoàn thành và xây dựng CTGT Với tư các là nhà thầu xây dựng, DN XDCTGT thi công và xây dựng công trình giao thông theo đúng hợp đồng đã kí với chủ đầu tư, đảm bảo chất lượng kĩ thuật và thời hạn theo quy định

- Số lượng các doanh nghiệp tham gia vào thị trường xây dựng giao thông hiện nay là rất lớn Các doanh nghiệp này thuộc nhiều thành phần kinh tế, trụ sở ở

nhiều địa phương khác nhau, nhưng mọi lúc, mọi nơi đang gặp nhau với tư cách là những đối thủ cạnh tranh với nhau theo đúng nghĩa của cơ chế thị trường

Doanh nghiệp xây dựng giao thông bao gồm nhiều loại hình như: DNTN, CTTNHH, DNNN, công ty cổ phần

Do những đặc thù riêng của các DN XDCTGT như: Địa điểm sản xuất không

cố định, thời gian xây dựng công trình dài, chịu nhiều ảnh hưởng của thời tiết do phải thi công ở ngoài trời,… Những yếu tố này dẫn đến quá trình chu chuyển vốn chậm, đòi hỏi nhu cầu về vốn cao, dễ bị ứ đọng do khối lượng thi công bị dở dang…

1.1.1.3 Ý nghĩa của ngành xây dựng giao thông

- Ngành xây dựng nói chung và xây dựng công trình giao thông (XD CTGT) nói riêng là một trong những ngành kinh tế lớn của nền kinh tế quốc dân, bởi nó đóng một vai trò quan trọng trong việc quyết định quá trình sáng tạo lên cơ sở vật chất, kĩ thuật và tài sản cố định (xây dựng các công trình, lắp đặt máy móc,…) cho mọi hoạt động của xã hội dưới nhiều hình thức như xây mới hoàn toàn, trùng tu, hiện đại hóa tài sản…

- Khi một CTGT được xây dựng thì đó là sự kêt tinh của thành tựu khoa học,

kĩ thuật cùng nhiều ngành nghề khác được kéo theo Công trình đó luôn kéo theo các tính chất về kinh tế kĩ thuật, văn hóa chính vì thế nó ảnh hưởng đến sự phát triển của nền văn hóa, nghệ thuật,…

- Ngành xây dựng cũng tham gia đóng góp rất lớn vào giá trị tổng sản phẩm

xã hội và thu nhập quốc dân

- Ngành xây dựng giải quyết được những vướng mắc về lực lượng lao động trong nước bởi trong ngành xây dựng nước ta chủ yếu còn nhờ vào công nhân để xây lắp khi xây dựng các công trình trong nước Qua đó kết hợp với yếu tố như vật

tư để nâng cao trình độ và khả năng giải quết vấn đề xây dựng ngành, không để cho các chủ đầu tư nước ngoài gây ảnh hưởng quá lớn tới các công trình mà chủ đầu tư

là người nước ngoài (ví dụ như các công trình sử dụng vốn ODA)

1.1.2 Những đặc điểm kinh tế kĩ thuật của sản xuất xây dựng giao thông

Một sự vật hay một sự việc đều có những đặc điểm riêng của nó Song đứng trên góc độ khác nhau thì cách nhìn nhận sự vật hay sự việc cũng khác nhau, tùy thuộc vào mục đích và quan điểm đánh giá

Là một chuyên nghành xây dựng, xây dựng giao thông vừa mang đặc điểm chung của xây dụng cơ bản, vừa mang những đặc điểm riêng của mình

Đứng trên góc độ của tổ chức và điều hành sản xuất trong xây dựng chúng ta xem xét những đặc điểm này trên hai góc độ: góc độ sản phẩm xây dựng và góc độ quá trình xây dựng, để từ đó chúng ta tìm ra những biện pháp tổ chức sản xuất phù hợp nhằm phát huy những lợi thế, khắc phục những khó khăn, vướng mắc để nâng cao hiệu quả của hoạt động xây dựng và hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp

1.1.2.1 Đặc điểm về sản phẩm xây dựng

- Sản phẩm xây dựng được mua trước treo yêu cầu định trước

Khác với sản phẩm công nghiệp và sản phẩm tiêu dùng, sản phẩm xây dựng được mua trước khi sản xuất theo yêu cầu định trước của người mua hàng Yêu cầu của người mua là yêu cầu của Chủ đầu tư đối với người sản xuất theo quan hệ hợp đồng kinh tế Các yêu cầu của người mua (Chủ đầu tư) thường là:

+ Số lượng sản phẩm hay khối lượng công tác xây dựng và sản phẩm xây dựng + Thời gian sản xuất và theo thời gian nộp sản phẩm v.v…

+ Giá cả (giá trị hợp đồng), hình thức thanh toán và thời hạn thanh toán…

Cả ba yêu cầu trên đều được thể hiện trên văn bản hợp đồng kinh tế đã ký kết giữa các bên

Trong xây dựng công trình, số lượng sản phẩm hay khối lượng công tác và chất lượng sản phẩm được thể hiện bằng hồ sơ thiết kế kĩ thuật mà Chủ đầu tư dưa ra Ngoài ra, chất lượng sản phẩm còn được thể hiện bằng các biện pháp thi công xây dựng và biện pháp đảm bảo chất lượng xây dựng mà Nhà nước đưa ra trong hồ sơ đấu thầu

Do yêu cầu định trước của người mua về mặt khối lượng sản phẩm và chất lượng sản phẩm mà đơn vị sản xuất đã khẳng định được là sản phẩm của mình được bán ra theo giá định trước nếu họ hoàn thành đúng theo hợp đồng đã ký kết

Cũng do đặc điểm này mà đơn vị xây dựng cần phải đặc biệt chú ý đến biện pháp

kỹ thuật xây dựng để đảm bảo chất lượng công trình, vì chỉ có đảm bảo chất lượng xây dựng theo hồ sơ thiết kế được duyệt thì sản phẩm xây dựng của doanh nghiệp mới tiêu thụ được theo giá định trước Nếu sản phẩm của doanh nghiệp xây dựng không đảm bảo được chất lượng theo yêu cầu kỹ thuật thì doanh nghiệp không thể bán cho người khác, bán ở nơi khác hoặc bán với giá thấp hơn

Khác với các nghành sản xuất khác, sản phẩm xây dựng được bán trước khi sản xuất theo giá định trước nên đơn vi xây dựng không nhận được khoản tiền lãi lớn so với dự kiến do tác động của yếu tố cung cầu mà giá bán có thể tăng lên Song người sản xuất knih doanh luôn lấy lợi nhuận làm mục tiêu của mình, tức là sản xuất phải

có lãi lớn hơn dự kiến do tác động của yếu tố cung cầu mà giá bán có thể tăng lên Song người sản xuất kinh doanh luôn lấy lợi nhuận làm mục tiêu của mình, tức là sản xuất phải có lãi, lãi để tồn tại và phát triển Vì vậy đơn vị xậy dựng muốn có lãi chỉ còn cách sản xuất sản phẩm xây dựng với chất lượng tốt nhất, giá thành hạ, trên

cơ sở hợp lý hóa quá trình sản xuất, tiết kiệm chi phí sản xuất

- Sản phẩm xây dựng được sản xuất tại nơi tiêu thụ :

Do giá thành sản phẩm được sản xuất tại nơi tiêu thụ nên sản phẩm xây dựng chỉ có thể bán cho người đặt hàng tại vị trí sản xuất chứ không thể bán cho người khác ở thị trường khác Vì vậy, người sản xuất (tổ chức xây dựng) muốn bán được sản phẩm của mình chỉ có cách duy nhất là tìm biện pháp tổ chức sản xuất và giám sát quá trình sản xuất để đảm bảo chất lượng công trình xây dựng, tránh phá đi làm lại làm tăng chi phí sản xuất và lãng phí đất xây dựng

Mặt khác do sản phẩm được sản xuất trực tiếp tại nới tiêu thụ nên quá trình sản xuất diễn ra ngoài trời, lực lượng sản xuất phải di động, quá trình sản xuất bị phụ thuộc nhiều vào yếu tố tự nhiên và xã hội làm giảm nằng suất lao động Vì vậy, trong quá trình tổ chức thi công phải hết sức hạn chế tác động này bằng cách như rút ngắn thời gian thi công và lực chọn địa điểm thi công phù hơp

Cũng do đặc điểm này mà quá trình tổ chức thi công xây dựng phụ thuộc rất nhiều vào địa điểm xây dựng, các công trình có cùng thiết kế kĩ thuật nhưng được thi công

ở địa điểm khác nhau, đặc điểm mặt bằng xây dựng khác nhau thì sẽ được tổ chức

xây dựng theo các phương pháp khác nhau Vì vậy trước khi tiến hành thi công xây dựng cần phải tiến hành thiết kế tổ chức thi công nhằm chọn ra phương án tổ chức thi công hợp lý nhất Tức là phương án được chọn để thi công phải xét đầy đủ các điều kiện liên quan đến công tác tổ chức thi công (các yếu tố khách quan và các điều kiện chủ quan)

- sản phẩm xây dựng tồn tại lâu dài, gắn chặt với đất đai

Vì sản phẩm xây dựng có yêu cầu về thời gian khai thác sử dụng dài nên Chủ đầu tư

và đợn vị xây dựng phải đặc biệt chú ý đến chất lượng công trình xây dựng để sản phẩm xây dựng có thể tồn tại được lâu dài, kéo dài thời gian khai thác sử dụng Sản phẩm xây dựng lại gắn chặt với đất đai xây dựng nên nâng cao chất lượng công trình để tránh phá đi làm lại, kéo dài thời gian khai thác sử dụng còn góp phần cho việc sử dụng tiết kiệm đất đai xây dựng, một tài sản vô cùng quý giá của xã hội

- sản phẩm riêng lẻ, đơn chiếc, khối lượng công tác lớn, trải dài trên tuyến

Do sản phẩm riêng lẻ, đơn chiếc nên việc nâng cao năng suất lao động trong xây dựng rất khó khăn vì khó công nghiệp hóa công tác xây dựng, cần tiến tới thiết kế định hình, thi công lắp ghép để có thể công nghiệp hóa tối đa ngành xây dựng Khối lượng công tác lớn dẫn đến chu kì sản xuất dài, tổ chức xây dựng muốn thực hiện sản phẩm xây dựng cần phải sử dụng vốn sản xuất lớn trong khoảng thời gian dài, gây ứ đọng vốn làm giảm hiệu quả của việc sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Để hạn chế được nhược điểm này, công tác tổ chức xây dựng, cần nghiên cứu lựa chọn phương án rút ngắn thời gian thi công, tổ chức thi công dứt điểm từng công trình để công trình sớm đưa vào khai thác sử dụng, làm ứ đọng vốn

1.1.2.2 Đặc điểm quá trình sản xuất xây dựng

- Quá trình sản xuất diễn ra ngoài trời, quá trình sản xuất luôn di động, chu kì sản xuất kéo dài, lực lượng thi công phân tán, trải dài trên tuyến

Vì hoạt động sản xuất xây dựng phải tiến hành ở ngoài trời nên trong việc tổ chức sản xuất xây dựng phải đặc biệt chú ý đến các yếu tố tự nhiên, xã hội tại khu vực xây dựng Đặc biệt chú ý đến các yếu tố thời tiết, khí hậu khi lập kế hoạch tiến

độ thi công cũng như công tác tổ chức cung cấp, dự trữ vật tư, an toàn lao động và biện pháp đảm bảo chất lượng công trình Phải tìm mọi biện pháp tổ chức sản xuất

sao cho có thể hạn chế tối đa sự tác động xấu của các yếu tố tự nhiên, xã hội đến quá trình thi công xây dựng nhằm giảm thiệt hại sản xuất đến mức cao nhất có thể được, đồng thời phải chú ý đặc biệt đến việc cải thiện điều kiện làm việc và sinh hoạt cho người công nhân

Quá trình sản xuất luôn di động, chu kì sản xuất kéo dài, lực lượng thi công phân tán, trải dài trên tuyến đòi hỏi cao về năng lực tổ chức và sự linh hoạt của cán

bộ thi công Công tác tổ chức vật tư phải nhịp nhàng, phù hợp với tiến độ thi công Lực lượng thi công phải gọn nhẹ, trình độ công nhân phải thành thạo, một người phải biết nhiều nghề, nhiều việc Đơn vị thi công phải được trang bị máy móc thiết

bị tiên tiến, gọn nhẹ, cơ động Phải tận dụng tối đa phương pháp tổ chức thi công theo phương pháp dây chuyền, phải tiến hành công nghiệp hóa trong xây dựng giao thông

Từ những đặc điểm cơ bản trên đây, chúng ta thấy rằng công tác tổ chức xây dựng giao thông rất đa dạng và phức tạp, yêu cầu người làm công tác tổ chức thi công phải năng động, sáng tạo, linh hoạt Tùy từng đối tượng thi công, tùy từng điều kiện thi công, mà vận dụng các phương pháp thi công hợp lý nhất, mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất

1.2 Chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông 1.2.1 Quan niệm về cạnh tranh

1.2.1.1 Khái niệm về cạnh tranh

Với các doanh nghiệp nói chung nếu muốn tồn tại và phát triển cần phải tiêu thụ được sản phẩm mình làm ra với một mức lợi nhuận nhất định nếu không doanh nghiệp đó sẽ đứng trên bờ vực của sự phá sản Với các doanh nghiệp xây dựng nói riêng cũng không thoát khỏi ngoại lệ, nếu như họ không tiêu thụ được các sản phẩm của mình như: sắt, thép, đá, cát, công trình Một trong những cách để doanh nghiệp

có thể tiêu thụ được sản phẩm của mình đó chính là thông qua hoạt động đấu thầu, nếu doanh nghiệp có thắng thầu thì họ mới có thể tiêu thụ được sản phẩm của mình một cách tốt nhất Như chúng ta đã biết: Nền kinh tế của nước ta bao gồm nhiều thành phần và với sự quản lý của nhà nước điều đó đồng nghĩa với việc nền kinh tế của nước ta cũng tuân theo quy luật về giá trị, quy luật về cạnh tranh và nếu như

quy luật về giá trị là sự vận động nội tại bên trong cơ chế thị trường thì cạnh tranh lại thể hiện rõ nhất bên ngoài cơ chế thị trường tức là doanh nghiệp muốn tồn tại trong thị trường cạnh tranh thì họ phải có một vị trí nhất định, chiếm lĩnh những thị phần nhất định của thị trường Tuy nhiên vị trí, sự tồn tại của doanh nghiệp luôn bị các đối thủ (doanh nghiệp) khác bao vây nhằm chiếm lấy thị phần để tồn tại và phát triển cho họ Đó là biểu hiện của thị trường cạnh tranh và hơn thế nữa chúng ta cũng biêt nước ta đã tham gia vào thị trường mở của thế giới(WTO) điều đó đồng nghĩa với việc thị trường cạnh tranh của doanh nghiệp càng trở lên khó khăn hơn rất nhiều khi đối thủ của các doanh nghiệp là các công ty, tập đoàn của nước ngoài, họ gần như mạnh hơn chúng ta về mọi mặt (tài chính, kinh nghiệm, địa vị ) Vậy các doanh nghiêp phải làm gì để có thể cạnh tranh trong một thị trường ngày càng khó khăn như thế? Câu trả lời duy nhất đó là mỗi doanh nghiệ phải có chiến lược cạnh

tranh cho riêng mình

Vậy cạnh tranh là gì:

Trong kinh tế, khái niệm cạnh tranh có thể hiểu là: Cạnh tranh là sự tranh đua của các doanh nghiệp bằng lợi thế cạnh tranh để giành lấy phần hơn phần tháng về mình

Trong đó phần hơn phần tháng của doanh nghiệp có thể là một yếu tố sản xuất, khách hàng, lợi nhuận, thị trường, vị thế của doanh nghiệp Và lợi thế cạnh tranh là những gì mà chủ thể cạnh tranh có được để giành phần hơn, phần thắng về mình Theo Michael Porter lợi thế cạnh tranh trước hết dựa vào khả năng duy trì một chi phí thấp nhất và sau đó đưa vào sự khác biệt hóa sản phẩm so với đối thủ cạnh tranh như: Chất lượng sản phẩm, mạng lưới phân phối, cơ sở vật chất, trang bị kỹ thuật… Một doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh tức là khả năng của doanh nghiệp duy trì và mở rộng thị phần, khả năng tổ chức, quản trị kinh doanh, áp dụng công nghệ tiên tiến, hạ thấp chi phí sản xuất nhằm thu được lợi nhuận cao hơn các doanh nghiệp khác trong môi trường cạnh tranh trong và ngoài nước

Khi nói đến các khả năng cạnh tranh trong doanh nghiệp là nói đến nội lực bên trong người ta nghỉ tới năng lực tài chính, kĩ thuật, công nghệ, marketing, tổ chức quản lý, đội ngũ lao động của doanh nghiệp Phát huy tất cả nội lực của doanh

nghiệp phục vụ cho cuộc cạnh tranh khác nhau tạo ra lợi thế hơn hẳn doanh nghiệp khác Như vậy mức độ cạnh tranh của doanh nghiệp là toàn bộ năng lực và toàn bộ khản năng sử dụng năng lực đó của doanh nghiệp để tạo ra lợi thế của mình so với đối thủ cạnh tranh khác nhằm thõa mản đến mức tối đa các đòi hỏi của thị trường, cạnh tranh là quá trình đấu tranh giữa các doanh nghiệp khác nhau nhằm đứng vững trên thị trường và tăng lợi nhuận trên cơ sở tạo ra, sử dụng ưu thế của mình về giá trị sử dụng của sản phẩm Sự cạnh tranh một mặt sẽ trừng phạt các doanh nghiệp có chi phí cao bằng các hình thức nhằm loại bỏ doanh nghiệp đó ra khỏi thị trường hoặc doanh nghiệp chỉ thu đươch lợi nhuận thấp Mặt khác sẽ khuyến khích những doanh nghiệp có chi phí thấp, chính nguyên tắc trừng phạt và khuyến khích cạnh tranh để tạo ra áp lực buộc doanh nghiệp phải tìm mọi biện pháp để giảm chi phí sản xuất kinh doanh vì đó là cơ sở cho sự tồn tại và phát triển hay phá sản của doanh nghiệp

1.2.1.2 Quan điêm về cạnh tranh đấu thầu

Khả năng cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng các công trình giao thông của doanh nghiệp là toàn bộ những nguồn lực tài chính, công nghệ, marketing, tổ chức quản lí, lao động mà doanh nghiệp có thể sử dụng để tạo ra các lợi thế cho mình đối với các nhà thầu khác nhằm nâng cao khản năng trúng thầu của doanh nghiệp Khả năng cạnh trong đấu thầu xây dựng công trình của doanh nghiệp không chỉ là lợi nhuận theo sản phẩm mà còn có lợi thế về nguồn lực để đảm bảo sản xuất

ra sản phẩm đó

Nâng cao nội lực của doanh nghiệp để tạo ra mọi ưu thế về mọi mặt chất lượng công trình,tiến độ thi công, biện pháp thi công, giá cả, doanh nghiệp không thể đáp ứng được sự cạnh tranh trên thị trường, cạnh thanh trở nên gay gắt do đó buộc các nhà thầu phải tìm mọi biện pháp để nâng cao sự cạnh tranh của mình Tóm lại để doang nghiệp tồn tại và phát triển trên thị trường hiện nay thì khả năng cạnh tranh trong đấu thầu là một yếu tố quan trọng, đấu thầu là một yếu tố khách quan và cần thiết của doanh nghiệp

1.2.2 Quan điểm về chiến lược

1.2.2.1 Khái niệm

Chiến lược được hiểu một cách chung nhất là phương thức để đạt được mục tiêu

Trong từ điển quản lý kinh tế của nhà xuất bản sự thật Hà Nội 1999 giải thích từ

“chiến lược” qua cụm từ sau: Chiến lược quản lý kinh tế là sự tiếp tục, sự phát triển

và cụ thể hóa chính sách kinh tế của đảng trong lĩnh vực hoạt động của khách thể và chủ thể quản lý cụ thể, chiến lược quản lý kinh tế thể hiện ở chỗ chứng minh vạch

ra và thực hiện các quan niệm chung về những biến động cơ cấu trên quy mô lớn và giải quyết các nhiệm vụ khác có tính chất khoa học- kỹ thuật, kinh tế, tổ chức và xã hội

Trong kinh tế học quan niệm: Chiến lược là hệ thống quan điểm cơ bản các mục tiêu ưu tiên, các giải pháp chủ yếu đuợc lựa chọn một cách có căn cứ khoa học, trên

cơ sở huy động và sử dụng tốt nguồn lực và xu thế phát triển của đất nước

1.2.2.2 Nội dung chiến lược

 Chiến lược xác định các quan điểm tồn tại, phát triển tổ chức cùng các mục đích

và mục tiêu sống còn cần đạt cho tổ chức

 Chiến lược bao hàm các nguồn lực, các lợi thế, các cơ hội, các tiềm năng mà các

tổ chức phải huy động, sử dụng để huy động mục tiêu

 Các chính sách, các giải pháp tổ chức điều hành việc huy động và phân bổ nguồn lực, tiếm năng, lợi thế tối ưu để đạt được mục tiêu

 Cần có một thời gian tương đối dài mới có thể thực hiện được chiến lược Đó là thời gian cho phép có đủ sự tích lũy về lượng để tạo sự chuyển biến đột phá mới mà quá trình thực hiện chiến lược tạo ra

 Chiến lược bao giờ cũng liên quan đến toàn bộ các mặt, các bộ phận, các quan

hệ của tổ chức, có ý nghĩa quyết định đến sự tồn tại của tổ chức, là sự định hướng đường lối phát triển của tổ chức

1.2.2.3 Vai trò chiến lược

Hoạch định chiến lược là khâu đầu tiên cho bất kỳ doanh nghiệp nào, là kim chỉ nan cho các hoạt động của doanh nghiệp Không có chiến lược, các doanh nghiệp như tự bơi trong biến động, hoạt động chỉ mang tính tự phát, đối phó với sự thay đổi môi trường

 Định hướng cho họat động của doanh nghiệp, nó tạo ra những cái đích, vạch ra con đường để đi tới

 Định hướng hoạt động dài hạn, là cơ sở vững chắc cho triển khai hoạt động trong tác nghiệp

 Tạo cơ sở vững chắc cho các hoạt động nghiên cứu triển khai, đầu tư phát triển nguồn nhân lực

 Tạo cơ sở cho các doanh nghiệp chủ động phát triển các hướng kinh doanh phù hợp với môi trường trên cơ sở tận dụng các cơ hội, tránh các rủi ro, phát huy các lợi thế kinh doanh

 Cải thiện căn bản tình hình, vị thế của doanh nghiệp, một ngành, một địa phương Các lợi ích được xác lập cả về tài chính kẫn phi tài chính

1.2.2.4 Một số chiến lược trong cạnh tranh

1 Chiến lược thăm dò khách hàng, đối thủ cạnh tranh

Tìm hiểu mong muốn của chủ đầu tư về công trình sắp đấu thầu Dựa vào

những yếu tố đó, đưa ra phương án thi công phù hợp với công trình và yêu cầu của chủ đầu tư

Tìm hiểu về đối thủ cạnh tranh, khả năng phục vụ của họ, so sánh giữa mình với đối thủ, có những vượt trội gì, khi tham gia dự thầu đưa vào hồ sơ các yếu tố đó

2 Chiến lược tranh thầu giá thấp

Tận dụng lợi thế độc quyền về kinh doanh nguyên vật liệu của công ty trên thị trường đang chiếm giữ, mua giá thấp từ gốc nên giảm được chi phí nguyên liệu so với đối thủ, đồng thời giảm các chi phí về vận chuyển, lắp đặt thiết bị, chấp nhận mức lãi thấp nhưng lợi nhuận có thể cao nhờ vào thầu được nhiều công trình

3 Chiến lược giá cao

Tùy từng trường hợp và tận dụng ưu điểm của công ty, đưa ra chiến lược giá cao, nhằm thu lại lợi nhuận cao, đồng thời trích lũy vốn hỗ trợ các hoạt động cho tương lai

4 Chiến lược liên doanh liên kết

Trên thị trường, có một số công ty mạnh hơn, do đó sau khi xét khả năng trúng thầu của mình xong, nếu không đủ khả năng, nên thực hiện chính sách liên doanh liên kết để tăng thêm sức mạnh, nâng cao khả năng thắng thầu

5 Chiến lược tăng khả năng thắng thầu

Đánh giá mức độ thắng thầu trước khi quyết định có tham gia tranh thầu hay không, hoặc tìm ra điểm yếu dẫn đến không thắng thầu Dùng phương pháp đánh giá và chấm điểm theo các tiêu chí có trọng số khác nhau và lập ra thang điểm phù hợp để xét khả năng trúng thầu Đề xuất các tiêu chí có ảnh hưởng đến khả năng thắng thầu cho phương pháp này áp dụng tại công ty CP XDCTGT 610 như sau:

- Tiêu chí đảm bảo mục tiêu lợi nhuận cho công ty

- Đánh giá về khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật

- Đánh giá về khả năng đáp ứng yêu cầu tiến độ thi công

- Đánh giá về mặt tài chính, thương mại

- Đánh giá về đối thủ cạnh tranh

Lập bảng đánh giá trọng số cho các tiêu chí đã lập ra, tính điểm và điểm tổng hợp, phần trăm khả năng thắng thầu, nếu nhỏ hơn 50% thì không nên tham gia dự thầu, còn nếu trên 50%, vẫn tham gia dự thầu, và để an toàn hơn nữa có kết hợp nhiều biện pháp đã nêu trên để tăng cường khả năng thắng thầu

Ngoài ra, để thỏa mãn mức độ lợi nhuận đặt ra, tùy vào trường hợp cụ thể công

ty quyết định tham gia xây dựng nhiều công trình cùng một thời điểm hay không

1.3 Các chính sách định giá trong chiến lược cạnh tranh

Để doanh nghiệp có thể cạnh tranh được tốt trong công cuộc tiêu thụ sản phẩm mình thì các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh nhau về chất lượng sản phẩm

mà còn phải cạnh tranh nhau về giá Một doanh nghiệp định giá bán không đủ trang trải hết các chi phí của mình sẽ không thể tồn tại được lâu trong thị trường, một

doanh nghiệp nếu định giá bán mà không khách hàng nào chấp nhận được thì sớm muộn cũng sẽ bị loại khỏi thị trường điều này lại càng thiết thực hơn với các doanh nghiệp làm trong lĩnh vực xây dựng, mọi hoạt động có thể để họ tiêu thụ được sản phẩm chủ yếu là thông qua việc đấu thầu, mà lý do trượt thầu hay thắng thầu của doanh nghiệp lại do giá quyết định Chi phí của sản phảm quy định giá bán tối thiểu còn quan niệm của khác hàng về giá trị sản phẩm lại quy định mức giá bán tối đa, doanh nghiệp cần phải nắm bắt được mức giá của cùng một sản phẩm của đối thủ cạnh tranh bao nhiêu, bởi lẽ khách hàng (chủ đầu tư) luôn luôn so sánh giá Vậy cần phải định giá như thế nào nhằm mục đích mang lại lợi nhuận và tăng khả năng thắng thầu? Đó luôn là một câu hỏi mang tính thiết thực cho các doanh nghiệp

1.3.1 Ý nghĩa và mục tiêu của chính sách giá trong chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông

1.3.1.1 Khái niệm về chính sách

Chính sách là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế - xã hội Chính sách là những sách lược và kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra Chính sách là một chủ trương, các biện pháp của một đảng phái một chính phủ trong các lĩnh vực chính trị - xã hội

1.3.1.2 Ý nghĩa của chính sách giá trong chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông

Chính sách giá là một công cụ quan trọng của chiến lược cạnh tranh trong đấu thầu của các doanh nghiệp xây dựng giao thông bởi lẽ :

- Chính sách giá có vai trò quan trọng trong việc liên kết các chính sách cạnh tranh bộ phận của doanh nghiệp

- Chính sánh giá có vai trò quyết định đến khả năng thắng thầu của doanh nghiệp

- Chính sách giá có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực tới việc thực hiện các mục tiêu chiến lược chung cũng như mục tiêu chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp

- Giá cả có thể ảnh hưởng to lớn đối với tiến độ hoàn thành của doanh nghiệp Giá cả là 1 hình thức chọn nhà thầu

- Giá cả có thể tác động mạnh mẽ chi phí, do đó tác động đến lợi nhuận của doanh nghiệp

Việc xác lập chính sách giá đúng đắn là một điều kiện quan trọng trong việc đảm bảo cho thi công xây lắp thuận lợi và chiếm lĩnh được thị trường của các doanh nghiệp giao thông Tuy nhiên giá cả chịu tác động mạnh mẽ từ nhiều yếu tố như yếu tố bên trong (chi phí cho sản phẩm, mục tiêu marketing…), yếu tố bên ngoài (cạnh tranh, nền kinh tế thực tại , nhu cầu…) chính vì thế nên việc xác lập một chính sách giá hợp lý Đòi hỏi phải giải quyết cho hợp lý, doanh nghiệp cần phải chú trọng giải quyết

1.3.1.3 Mục tiêu của chính sách giá trong chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông

Chính sách giá trong chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp thường hướng vào nhiều mục tiêu khác nhau như mục tiêu lợi nhuận, mục tiêu chiếm lĩnh thị trường, mục tiêu khối lượng bán,… trong đó mục tiêu khối lượng bán và lợi nhuận

là hai mục tiêu quan trọng

Trong xây dựng giao thông, nếu xét bên cung là chủ thầu thi công xây dựng (doanh nghiệp xây dựng) và bên cầu là chủ đầu tư công trình xây dựng thì việc vận dụng các quan hệ trên có phức tạp hơn Nhìn chung, ở đây cũng tuân theo quy luật cung cầu: khi giá xây dựng càng thấp thì càng nhiều chủ đầu tư (bên cầu) muốn xây dựng công trình nhưng càng ít chủ thầu xây dựng (bên cung) muốn nhận cầu thi công xây dựng Tuy nhiên trong thực tế giá cả công trình xây dựng thường thông qua đàm phán giữa chủ đầu tư công trình xây dựng và doanh nghiệp xây dựng cũng như tình hình cạnh tranh trong đấu thầu quyết định Ngoài ra, giá

cả công trình xây dựng còn phụ thuộc vào các loại thị trường và mức độ độc quyền khác nhau về công nghệ thi công xây dựng và doanh nghiệp xây dựng trên thị trường

Lợi nhuận của doanh nghiệp xây dựng thu được từ tiêu thụ sản phẩm xây lắp

là số chênh lệch giữa thu nhập (doanh thu) và chi phí sản xuất thi công xây lắp

công trình Xét về phương diện chung giá bán sản phẩm có ảnh hưởng tới lợi nhuận thu được của doanh nghiệp vì giá có ảnh hưởng đồng thời tới cả thu nhập và chi phí

Ta có mối quan hệ: DS= Q x G

Trong đó:

DS: là doanh thu ( doanh số )

Q: khối lượng sản phẩm tiêu thụ

G: giá bán một đơn vị sản phẩm

Như vậy giá bán ảnh hưởng hai mặt đến thu nhập (doanh thu) là: Ảnh hưởng trực tiếp bởi sự thay đổi của giá bán đơn vị sản phẩm (G) và ảnh hưởng gián tiếp tới khối lượng sản phẩm tiêu thụ (Q)

Cũng thông qua ảnh hưởng của giá đến cầu mà giá cả thực hiện sự tác động gián tiếp đến chi phí Chi phí sản xuất của một đơn vị sản phẩm và chi phí chung cho một đơn vị sản phẩm đều thay đổi theo khối lượng sản phẩm tiêu thụ

1.3.2 Các yếu tố ảnh hưởng tới việc định giá

Việc quyết định giá sản phẩm của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu

tố khác nhau , trong đó có những yếu tố doanh nghiệp có khả năng tác động làm thay đổi chúng là những yếu tố có thể kiểm soát được, đồng thời có những yếu tố

mà doanh nghiệp ít hoặc không có khả năng tác động làm thay đổi mà chỉ có khả năng thích ứng với chúng gọi là các yếu tố không kiểm soát được điều này đòi hỏi doanh nghiệp trong quá trình định giá cần phân tích kĩ lưỡng các yếu tố ảnh hưởng

để đảm bảo mức giá dự kiến khách hang có thể chấp nhận được trong điều kiện thị trường cạnh tranh

- Các yếu tố có thể kiểm soát được bao gồm một số yếu tố chủ yếu sau : + Chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất sản phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất bao gồm các chi phí về vật liệu, nhiên liệu, khấu hao máy móc thiết bị, nhà xưởng,… trong cơ chế kinh tế chỉ huy như trước đây, chi phí sản xuất sản phẩm có thể kiểm soát được hoàn toàn vì Nhà nước quy định các định mức về đơn giá thống nhất Tuy nhiên, trong cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước

như hiện nay, giá cả sản phẩm được xác định trên cơ sở thoả thuận giữa chủ đầu tư và nhà thầu , giá sản phẩm chỉ có thể dự báo trước với mức độ chính xác nào đó bởi vì giá cả các yếu tố sản xuất: Đầu vào như nguyên vật liệu, vật tư, nhiên liệu,… không cố định mà thường xuyên biến động theo quan hệ cung cầu thị trường Từ điểm nhìn này có thể nói rằng các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm là yếu tố có thể kiểm soát được nhưng chỉ có giới hạn

+ Chi phí phân phối (chi phí lưu thông sản phẩm):

Chi phí lưu thông sản phẩm doanh nghiệp có thể kiểm soát được bằng cách lựa chọn phương án vận chuyển hợp lý và hoạch định các canh phân phối tối ưu

+ Chất lượng và uy tính của sản phẩm:

Chất lượng sản phẩm và uy tính của sản phẩm cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới mức giá cả hàng hoá và cũng có thể kiểm soát được, một sản phẩm có chất lượng cao hơn có thể định giá cao hơn mà khách hàng vẫn sẵn sàng chấp nhận Khách hàng cũng sẽ sẵn sàng trả giá cao hơn cho những sản phẩm hàng hoá của doanh nghiệp đã nổi tiếng được nhiều người ưa chuộng, có uy tín cho dù chất lượng có thể không cao hơn sản phẩm có chất lượng cùng loại nhưng không được ưa chuộng Trong thực tế, mỗi khách hàng đều có một linh cảm riêng về chất lượng sản phẩm, về uy tín của sản phẩm mà

họ sử dụng, từ những linh cảm đó họ chuyển dích ra mức giá và sẵn sàng trả giá cho sản phẩm hàng hoá với mức giá phù hợp với suy nghĩ của họ

Doanh nghiệp có thể kiểm soát được chất lượng hàng hoá uuy tín của sản phẩm doanh nghiệp mình bằng cách thường xuyên theo dõi doanh số và tốc độ tiêu thụ sản phẩm hàng hoá để nghiên cứu chu kì sống của sản phẩm, phân tích mức độ thích ứng của sản phẩm hiên tại, phân tích so sánh chất lượng của sản phẩm cạnh tranh,

- Các yếu tố không kiểm soát được

Là những yếu tố mà doanh nghiệp không hoặc rất ít khả năng làm thay đổi ý muốn chủ quan của mình

+ Đối thủ cạnh tranh

Việc tìm hiểu chi phí và giá của đối thủ cạnh tranh là rất quan trọng, doanh nghiệp cũng rất cần biết xem các đối thủ cạnh tranh của mình sẽ phản ứng như thế nào đối với những thay đổi về giá sản phẩm của mình, nên nhớ rằng khách hàng luôn so sánh giá khi gặp sản phẩm tương đồng nhau

+ Quan hệ cung cầu trên thị trường cạnh tranh

Quan hệ quyết định mức giá cả thị trường hàng hoá, có thể là yếu tố độc lập ngoài ý muốn chủ quan của doanh nghiệp rất khó tác động làm thay đổi nó + Những yếu tố khác:

Đầu tiên phải nói đến mức độ cạnh tranh trên thị trường là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả hàng hoá trên thị trường, mức độ cạnh tranh giữa những người bán trên thị trường càng tăng thì giá hàng hoá càng giảm, người mua càng có lợi và ngược lại

Ngoài ra doanh nghiệp cũng phải nghiên cứu những yếu tố có thể ảnh hưởng đến nhu cầu, cạnh tranh, các hình thức kinh doanh, những điều kiện kinh tế như thời kì thịnh vượng hay suy thoái của thị trường cũng như lãi suất và tỉ lệ đầu tư trong nước sẽ ảnh hưởng tới cả chi phí sản xuất và quan niệm của khách hàng về giá trị của sản phẩm, chính phủ cũng gây ảnh hưởng đến quyết định

về giá khi đánh thuế vào các giao dịch kinh doanh phục vụ sản xuất, phân phối

và bán sản phẩm, thuế giá trị gia tăng cũng ảnh hưởng tớí chí phí sản phẩm và đương nhiên nó cũng sẽ được tính vào giá bán…

1.3.3 Phương pháp xác định giá dự thầu xây lắp

1.3.3.1 Căn cứ lập giá dự thầu

 Đơn giá dự thầu

 Định mức sử dụng

 Bảng tiên lượng trong hồ sơ mời thầu

1.3.3.2 Một số chú ý khi lập giá dự thầu

 Chủ đầu tư của dự án sẽ mời thầu và lựa chọn ra nhà thầu Tùy theo điều kiện, hồ sơ mời dự thầu xây dựng chỉ có thể gửi cho một số nhà thầu (đấu thầu hạn chế) hoặc công bố trên phương tiện thông tin đại chúng (đấu thầu rộng rãi)

 Một trong những tiêu chuẩn quan trọng xét trúng thầu đó là giá dự thầu

 Để tham gia đấu thầu một công trình xây dựng, các doanh nghiệp xây dựng lập dự toán chi phí xây dựng chi tiết cho công trình đó nhằm xác định đúng đắn giá

dự thầu công trình theo khả năng tổ chức và trình độ kỹ thuật thi công của đơn vị mình

 Muốn thắng thầu, nhà thầu phải xây dựng được giá dự thầu của đơn vị mình sao cho có khả năng cạnh tranh cao, đồng thời đảm bảo các yêu cầu khác đối với việc thi công công trình theo quy định

 Đơn vị dự thầu phải có trình độ tổ chức xây lắp tốt, có biện pháp kỹ thuật tiên tiến, có phương tiện thi công hiện đại, tổ chức và quản lý và sử dụng lao động hợp lý, khoa học… để có hiệu quả sản xuất cao nhất, từ đó xây dựng được các định mức, đơn giá nội bộ, tiên tiến cho đơn vị mình, mặt khác nghiên cứu và tìm biện pháp giảm thấp các chi phí ở mọi khâu trong quá trình chuẩn bị và thi công công trình

 Xác định các khối lượng công tác xây dựng một cách tỉ mỉ, chính xác, phù hợp với định mức, đơn giá nội bộ của chính đơn vị mình, phù hợp với việc giao khoán cho từng đội ,tổ xây dựng hay cho từng công nhân

 Với những cơ sở nêu trên, nội dung lập dự toán đấu thầu xây dựng cơ bản giống như phương pháp lập dự toán chi phí xây dựng

GDTh: Giá dự thầu của gói thầu xây lắp

Qi: Khối lượng công việc xây dựng thứ i do bên mời thầu cung cấp

trên cơ sở tiên lượng được bóc từ các bản vẽ thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công

ĐGi : Đơn giá dự thầu công tác xây dựng thứ i do nhà thầu lập theo hướng dẫn chung của nhà nước về lập giá xây dựng, trên cơ sở điều kiện cụ thể của mình và theo mặt bằng giá đươc ấn định trong hồ sơ mời thầu

N: số lượng công tác xây lắp do Chủ đầu tư xác định lúc mời thầu

1.3.3.4 Các thành phần chi phí tạo nên đơn giá dự thầu

Đơn giá dự thầu tính cho từng bộ phận công trình hoặc từng loại công việc xây dựng bao gồm các khoản chi phí sau:

STT Khoản mục chi phí KH Cách tính

Chi phí vật liệu trực tiếp VL

Chi phí nhân công trực tiếp NC

Chi phí máy thi công trực tiếp M

Chi phí trực tiếp khác TT tỷ lệ% x (VL+NC+M)

3 Thu nhập chịu thuế tính trước TL tỷ lệ% x (T+C)

4 Đơn giá dự thầu trước thuế G T+C+TL

5 Thuế giá trị gia tăng đầu ra VAT 10% x G

6 Chi phí lán trại L tỷ lệ% x G x (1+T GTGT

)

ĐƠN GIÁ DỰ THẦU ĐG DTh G x (1+T GTGT )+L

Ngoài ra, trong đơn giá dự thầu:

- Có thể tính thêm hệ số trượt giá: Ktrg

- Có thể xem xét đến yếu tố rủi ro: Krr

- Chi phí dự phòng: Gdp

Đơn giá dự thầu tính theo công thức:

ĐGi = ĐGDTh x (1 + Ktrg + Krr + Gdp)

1.3.4 Một số phương pháp định giá

1.3.4.1 Định giá xuất phát từ chi phí sản xuất

Theo cách này, giá của một sản phẩm được xác định bằng cách lấy chi phí sản xuất, phân phối tính cho một sản phẩm cộng thêm một phần lợi nhuận thích ứng

dự kiến của doanh nghiệp:

Giá bán = Chi phí sản xuất và tiêu thụ + Lợi nhuận dự kiến

Phương pháp này có lợi thế là đơn giản và nhiều nhà thực hành tin rằng họ đã có một quyết định giá tốt vì chi phí sản xuất là đại lượng có thể kiểm soát được Tuy nhiên phương pháp này cũng có nhược điểm là rất ít hoặc không xem xét tới các nhân tố về nhu cầu và không phản ánh đầy đủ sự cạnh tranh

Trong xây dựng, giá cả xác định trên cơ sở giá thành công tác xây lắp và các tỉ

lệ chi phí

Giá dự thầu cũng được xác định theo nguyên tắc của phương pháp định giá xuất phát từ chi phí sản xuất, tuy nhiên khi quyết định mức lợi nhuận dự kiến doanh nghiệp thường căn cứ vào vị thế của doanh nghiệp và tình hình cạnh tranh trong đấu thầu

1.3.4.2 Định giá trên cơ sở phân chia chi phí sản xuất và tiêu thụ thành chi phí

cố định và chi phí biến đổi

Trình tự định giá theo phương pháp này như sau:

 Xác định doanh số trên cơ sở mức giá bán mà doanh nghiệp dự kiến khách hàng

có khả năng chấp nhận và mức khối lượng sản phẩm hàng hoá mà doanh nghiệp dự kiến có khả năng tiêu thụ

 Tính hiệu số giữa doanh số và chi phí biến đổi, đây chính là chỉ tiêu khẳ năng bù đắp chi phí cố định Nếu chỉ tiêu này lớn hơn chi phí cố định thì doanh nghiệp có lãi, ngược lại thì doanh nghiệp sẽ bị lỗ

 Tìm lợi nhuận = Khả năng bù đắp chi phí cố định – Chi phí cố định

 Chỉ tiêu doanh lợi và so với mức doanh lợi tối thiểu mà doanh nghiệp có thể chấp nhận được, nếu mức doanh lợi tính toán lớn hơn mức doanh lợi tối thiểu thì phương

án giá cả và số lượng sản phẩm tiêu thụ doanh nghiệp dự kiến là hiệu quả và được chọn

1.3.4.3 Định giá theo cạnh tranh

Doanh nghiệp dùng phương pháp định giá theo cạnh tranh khi mức giá đưa ra chủ yếu căn cứ vào mức giá của đối thủ cạnh tranh, không quan tâm hay gần như không quan tâm đến chi phí của mình hay đến nhu cầu, ở đây có hai định hướng giá: Hướng tới giá trung bình của toàn ngành và hướng tới giá của doanh nghiệp đóng vai trò dẫn đầu giá cả toàn ngành

Doanh nghiệp luôn biết rằng người mua (chủ đầu tư) thường cân nhắc mức giá của mình bằng cách so sánh với giá các sản phẩm cạnh tranh tương tự Các doanh nghiệp cũng có thể đặt phép so sánh tương tự và định giá theo kết quả vừa so sánh Doanh nghiệp sẽ định giá cao hơn đối thủ cạnh tranh nếu như các sản phẩm của họ

có các đặc tính hay hơn hay mang lại lợi ích nhiều hơn cho khách hàng và ngược lại nêu như sản phẩm của họ không có các đặc tính hay như của đối thủ cạnh tranh thì họ sẽ chấp nhận định giá thấp hơn

Trong đấu thầu xây lắp các công trình, theo quy định của quy chế đấu thầu hiện nay của nước ta cũng như thông lệ quốc tế, doanh nghiệp thắng thầu là doanh nghiệp tham gia đấu thầu, các doanh nghiệp xây dựng giữ thầu khi lập giá và quyết định giá bỏ thầu đều nghiên cứu rất kĩ tình hình cạnh tranh, phân tích điểm mạnh điểm yếu của doanh nghiệp và các đối thủ cạnh tranh Trên cơ sở dự đoán giá gói thầu, các doanh nghiệp dự thầu ngoài việc cố gắng dành ưu thế về mặt kĩ thuật công nghệ thi công, luôn tìm mọi cách để giảm thiểu chi phí nhằm chiếm ưu thế về giá với kì vọng có “ giá đánh giá” thấp nhât

1.3.4.4 Định giá hướng theo cầu

Định giá hướng theo cầu là phương pháp định giá phù hợp với sức mua của khách hàng trên cơ sở phân tích cơ cấu khách hàng tiềm năng

Theo phương pháp này thấy khi định giá cần phân tích cơ cấu khách hàng để lựa chọn mức giá thích hợp nhất với từng đối tượng khách hàng Chẳng hạn, để định giá công trình giao thông doanh nghiệp sẽ tiến hành phân tích cơ cấu của chủ đầu tư là những người tham gia giao thông, phân tích sự phù hợp chi phí và lợi ích đem lại cho người tham gia giao thông để đánh giá cho thoả đáng phân tích giá cả cho phù hợp cho từng đối tượng…

Ngoài các phương pháp định giá được trình bày trên thực tế còn nhiều phương pháp định giá khác nhau như định giá trên cơ sở điều tra mức độ chấp nhận giá của khách hàng, định giá dựa trên tâm lý khách hàng Tuy nhiên, qua một số phương pháp định giá dẫn ra trên đây có thể hình thành giá có hai yếu tố chủ yếu là tình hình chi phí sản xuất của doanh nghiệp và những điều kiện khách quan của thị trường Một chính sách giá hiện thực và có hiệu quả là kết quả phân tích những tác động tổng hợp từ hai hướng đó