+ Liên danh các nhà thầu: nhà thầu cùng với một hoặc nhiều nhà thầu khác tham gia đấu thầu trong một đơn dự thầu - Bảo đảm có đủ vốn để thanh toán theo thỏa thuận của hợp đồng; - Đã hoàn
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI
MÃ SỐ:8.58.03.02.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐẶNG THỊ XUÂN MAI
TP.HCM – 2018
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Đặng Kim Oanh học viên lớp Cao học Trường Đại học Giao thông vận tải, khóa 2016-2018
Bản luận văn này do Tôi nghiên cứu và thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Đặng Thị Xuân Mai Tôi xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập Các số liệu, tài liệu, kết quả nêu trong luận văn có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, chưa được công bố ở những nghiên cứu khác
Tôi xin chịu trách nhiệm về mọi vấn đề liên quan đến nội dung đề tài này
TP Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2018
Tác giả luận văn
ĐẶNG KIM OANH
Trang 4Tôi xin chân thành cảm ơn các ban ngành nơi tôi công tác và nghiên cứu luận văn, cùng toàn thể các đồng nghiệp học viên lớp Cao học Quản lý xây dựng K24.1, gia đình bạn bè đã tạo điều kiện, cung cấp tài liệu cho tôi hoàn thành chương trình học của mình và góp phần thực hiện tốt hơn cho công tác thực tế sau này
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tác giả luận văn
ĐẶNG KİM OANH
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC BẢNG vi
DANH MỤC CÁC HÌNH vii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT viii
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC THANH, QUYẾT TOÁN HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 3
1.1 Một số vấn đề chung về hợp đồng trong hoạt động xây dựng 3
1.1.1 Khái niệm 3
1.1.2 Những quy định về hợp đồng xây dựng 4
1.1.3 Phân loại hợp đồng xây dựng 9
1.2 Thanh toán hợp đồng xây dựng 13
1.2.1 Tạm ứng 13
1.2.2 Những quy định chung trong thanh toán hợp đồng xây dựng 16
1.2.3 Hồ sơ thanh toán hợp đồng xây dựng 18
1.3 Quyết toán hợp đồng xây dựng 21
1.3.1 Những quy định chung về quyết toán hợp đồng xây dựng 21
1.3.2 Hồ sơ quyết toán hợp đồng xây dựng 22
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng 22
1.4.1 Tầm quan trọng của công tác thanh quyết toán hợp đồng xây dựng 22
1.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng 23
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THANH QUYẾT TOÁN HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN LICOGI 16 M&C 26
2.1 Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần LICOGI 16 M&C 26
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 26
Trang 62.1.2 Tổ chức bộ máy quản lý của công ty 28
2.2 Phân tích thực trạng công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng tại Công ty Cổ phần LICOGI 16 M&C 38
2.2.1 Các điều kiện thanh toán hợp đồng được sử dụng tại công ty 38 2.2.2 Trình tự thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng tại công ty Cổ Phần LICOGI 16 M&C 40 2.2.3 Phân tích thực trạng công tác thanh quyết toán các hợp đồng xây dựng trong những năm gần đây 45
2.3 Đánh giá công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng tại công ty
cổ phần LICOGI 16 M&C 60
2.3.1 Những kết quả đạt được đối với công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng 60 2.3.2 Những tồn tại cần khắc phục trong công tác thanh, quyết toán hợp đồng tại công ty Cổ phần LICOGI 16M&C 62 2.3.3 Nguyên nhân ảnh hưởng đến công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng tại công ty Cổ phần LICOGI 16M&C 64
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THANH, QUYẾT TOÁN HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN LICOGI 16M&C 70 3.1 Định hướng phát triển của Công ty Cổ phần LICOGI 16 M&C 70
3.1.1 Mục tiêu phát triển của công ty 70 3.1.2 Kế hoạch triển khai sản xuất kinh doanh 73
3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng tại Công ty Cổ phần LICOGI 16M&C 74
3.2.1 Hoàn thiện hệ thống văn bản, quy trình thanh quyết toán theo hệ thống quản lý chất lượng tiêu chuẩn ISO 9000 75 3.2.2 Hoàn thiện công tác thanh quyết toán hợp đồng xây dựng tại công ty bằng ứng dụng công nghệ thông tin 81 3.2.3 Nâng cao nghiệp vụ cho chuyên viên và tiếp cận những đổi mới về
Trang 7công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng 86 3.2.4 Thương thảo với Chủ đầu tư về việc thanh quyết toán hợp đồng xây dựng 89
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 92 TÀI LIỆU THAM KHẢO 95
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1:Bảng danh mục một số công trình đã và đang thi công 27
Bảng 2.2:Bảng năng lực lao động và chuyên gia chính của Công ty 30
Bảng 2.3:Bảng máy móc thiết bị tiêu biểu 32
Bảng 2.4:Tóm tắt một vài chỉ số trong báo cáo tài chính 03 năm gần đây của công ty 33
Bảng 2.5: Tổng hợp một số công trình tiêu biểu đã hoàn thành trong những năm gần đây 46
Bảng 2.6: Bảng tóm tắt theo tỷ lệ giá trị khối lượng xây lắp hoàn thành 48
Bảng 2.7:Bảng tổng hợp thanh toán hợp đồng 1: 49
Bảng 2.8:Bảng chi tiết giá trị thanh toán qua các đợt HĐ 1 49
Bảng 2.9:Bảng tổng hợp giá trị thanh toán qua các đợt HĐ2 55
Bảng 2.10: Bảng tổng hợp giá trị thanh toán qua các đợt HĐ 3 59
Trang 9DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức công ty 28
Hình 2.2: Sơ đồ trình tự thanh toán của công ty 41
Hình 2.3: Sơ đồ trình tự quyết toán của công ty 43
Hình 2.4: Sơ đồ quy trình thanh quyết toán hợp đồng xây dựng 78
Hình 2.5: Sơ đồ phương pháp lập hồ sơ thanh toán theo hợp đồng đơn giá cố định 84
Hình 2.6: Sơ đồ phương pháp thanh toán bằng ứng dụng công nghệ thông tin theo hợp đồng 85
Trang 10DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BCHCT: Ban chỉ huy công trình
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hoạt động xây dựng là một hoạt động mang tính dịch vụ thương mại cao, trong đó Hợp đồng xây dựng là một nội dung rất quan trọng trong việc quản lý các dự án đầu tư xây dựng có tính pháp lý cao Ngoài các điều khoản quan trọng như giá hợp đồng, điều khoản ràng buộc thì điều khoản phương thức thanh toán là một điều khoản không kém phần quan trọng trong hợp đồng xây dựng
Sau khi hợp đồng thi công xây dựng được ký kết và công trình được triển khai thi công, trong quá trình hoàn thành dự án việc thu hồi vốn đúng thời điểm, đúng theo dự tính ban đầu sẽ giúp doanh nghiệp xoay vòng vốn một cách hiệu quả hơn Đối với các doanh nghiệp, nguồn tài chính không ổn định làm cho doanh nghiệp mất khả năng thanh toán (lương nhân công, cung ứng vật liệu ) làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công dẫn đến chủ đầu tư có thể phạt tiến độ, không thanh toán cho doanh nghiệp
Để việc xoay vòng vốn đúng theo dự tính ban đầu thì đòi hỏi người lập
hồ sơ thanh quyết toán phải nắm rõ được các điều khoản của hợp đồng xây dựng, nắm được khối lượng thực tế đã hoàn thành, các chứng từ kèm theo các rủi ro có thể xảy ra cho việc chậm thanh toán.Yêu cầu đạt ra cho người lập hồ sơ thanh quyết toàn là đảm bảo được tính chính xác, đầy đủ của
hồ sơ thanh quyết toán, làm sao để công tác thu hồi vốn diễn ra nhanh chóng đúng thời hạn quy định Do đó việc hoàn thiện công tác Thanh Quyết toán hợp đồng xây dựng là một vấn đề mà doanh nghiệp xây dựng nào cũng phải chú trọng đến
Với những lý do trên, luận văn chọn đề tài: “Hoàn Thiện Công Tác Thanh Quyết Toán Hợp Đồng Xây Dựng Tại Công Ty Cổ Phần Licogi 16 M&C”
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và chế độ quy định về công tác thanh, quyết
Trang 123 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu về công tác thanh, quyết toán tại doanh nghiệp xây dựng
5 Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, luận văn sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp nghiên cứu cơ bản của khoa học kinh tế, trong đó chủ yếu là phương pháp so sánh, thu thập và xử lý thông tin, thống kê, mô hình hoá và các phương pháp nghiên cứu khoa học khác
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn bao gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận chung về thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng tại doanh nghiệp xây dựng
Chương 2: Thực trạng thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng tại công
ty Cổ Phần LICOGI 16 M&C
Chương 3: Một số gıảı pháp hoàn thıện công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng tạı công ty Cổ Phần LICOGI 16 M&C
Trang 13Trong đó:
+ Hợp đồng dân sự là sự thoả thuận giữa các bên về việc xác lập, thay
đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự [10]
+ Bên giao thầu là chủ đầu tư hoặc đại diện của chủ đầu tư hoặc tổng
thầu hoặc nhà thầu chính
+ Bên nhận thầu là tổng thầu hoặc nhà thầu chính khi bên giao thầu là
chủ đầu tư; là nhà thầu phụ khi bên giao thầu là tổng thầu hoặc nhà thầu chính Bên nhận thầu có thể là liên danh các nhà thầu
+ Chủ đầu tư: (Chủ đầu tư xây dựng) là cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu vốn, vay vốn hoặc được giao trực tiếp quản lý, sử dụng vốn để thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng
+ Nhà thầu là tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng khi tham gia quan hệ hợp đồng trong hoạt động đầu tư xây dựng
+ Tổng thầu: nhà thầu ký kết hợp đồng trực tiếp với chủ đầu tư để nhận thầu một, một số loại công việc hoặc toàn bộ công việc của dự án đầu tư xây dựng
+Nhà thầu chính: là nhà thầu trực tiếp ký kết hợp đồng xây dựng với chủ đầu tư xây dựng
+ Nhà thầu phụ: là nhà thầu ký kết hợp đồng xây dựng với nhà thầu chính hoặc tổng thầu
Trang 14+ Liên danh các nhà thầu: nhà thầu cùng với một hoặc nhiều nhà thầu khác tham gia đấu thầu trong một đơn dự thầu
- Bảo đảm có đủ vốn để thanh toán theo thỏa thuận của hợp đồng;
- Đã hoàn thành việc lựa chọn nhà thầu và kết thúc quá trình đàm phán hợp đồng;
- Trường hợp bên nhận thầu là liên danh nhà thầu thì phải có thỏa thuận liên danh Các thành viên trong liên danh phải ký tên, đóng dấu (nếu có) vào hợp đồng xây dựng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác
Ngoài các nguyên tắc trên hợp đồng xây dựng còn phải đảm bảo các nguyên tắc sau:
- Tại thời điểm ký kết hợp đồng bên nhận thầu phải đáp ứng điều kiện năng lực hành nghề, năng lực hoạt động theo quy định của pháp luật về xây dựng Đối với nhà thầu liên danh, việc phân chia khối lượng công việc trong thỏa thuận liên danh phải phù hợp với năng lực hoạt động của từng thành viên trong liên danh Đối với nhà thầu chính nước ngoài, phải có cam kết thuê thầu phụ trong nước thực hiện các công việc của hợp đồng dự kiến giao thầu phụ khi các nhà thầu trong nước đáp ứng được yêu cầu của gói thầu
- Chủ đầu tư hoặc đại diện của chủ đầu tư được ký hợp đồng với một hay nhiều nhà thầu chính để thực hiện công việc Trường hợp chủ đầu tư ký hợp đồng với nhiều nhà thầu chính thì nội dung của các hợp đồng này phải bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong quá trình thực hiện các công việc của hợp đồng để bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả đầu tư của dự án đầu tư xây dựng
-Tổng thầu, nhà thầu chính được ký hợp đồng với một hoặc một số nhà
Trang 15thầu phụ, nhưng các nhà thầu phụ này phải được chủ đầu tư chấp thuận, các hợp đồng thầu phụ này phải thống nhất, đồng bộ với hợp đồng thầu chính đã
ký với chủ đầu tư Tổng thầu, nhà thầu chính phải chịu trách nhiệm với chủ đầu tư về tiến độ, chất lượng các công việc đã ký kết, kể cả các công việc do nhà thầu phụ thực hiện
- Giá ký kết hợp đồng không được vượt giá trúng thầu hoặc kết quả đàm phán, thương thảo hợp đồng xây dựng, trừ khối lượng phát sinh ngoài phạm vi công việc của gói thầu được Người có thẩm quyền quyết định đầu tư cho phép
Nguyên tắc thực hiện hợp đồng xây dựng:
Các bên tham gia hợp đồng xây dựng phải thực hiện đúng nội dung trong hợp đồng về phạm vi công việc, yêu cầu chất lượng, số lượng, chủng loại, thời hạn, phương thức và các thỏa thuận khác trong hợp đồng
Thực hiện hợp đồng xây dựng trung thực, theo tinh thần hợp tác, bảo đảm tin cậy lẫn nhau và đúng pháp luật
Không được xâm phạm đến lợi ích của nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác
Hợp đồng xây dựng có hiệu lực khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Người tham gia ký kết có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, đúng thẩm quyền theo quy định của pháp luật;
-Đáp ứng các nguyên tắc ký kết hợp đồng theo quy định hiện hành của Pháp luật Việt Nam;
- Hình thức hợp đồng bằng văn bản và được ký kết bởi người đại diện đúng thẩm quyền theo pháp luật của các bên tham gia hợp đồng Trường hợp
Trang 16một bên tham gia hợp đồng là tổ chức thì bên đó phải ký tên và đóng dấu;
- Bên nhận thầu phải có đủ điều kiện năng lực hoạt động, năng lực hành nghề theo quy định của pháp luật
- Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng xây dựng là thời điểm ký kết hợp đồng (đóng dấu nếu có) và bên giao thầu đã nhận được bảo đảm thực hiện hợp đồng của bên nhận thầu (đối với hợp đồng có quy định về bảo đảm thực hiện hợp đồng) hoặc thời điểm khác do các bên thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng
Các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan kiểm soát, cấp phát, cho vay vốn, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và các cơ quan khác có liên quan phải căn
cứ vào nội dung hợp đồng xây dựng có hiệu lực để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình theo quy định, không được xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hợp đồng
* Quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng
Trong phạm vi quyền và nghĩa vụ của mình, các bên cần lập kế hoạch
và biện pháp tổ chức thực hiện phù hợp với nội dung của hợp đồng xây dựng
đã ký kết nhằm đạt được các thỏa thuận trong hợp đồng
Tùy theo loại hợp đồng xây dựng, nội dung quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng bao gồm:
- Quản lý tiến độ thực hiện hợp đồng;
- Quản lý về chất lượng;
- Quản lý khối lượng và giá hợp đồng;
- Quản lý về an toàn lao động, bảo vệ môi trường và phòng chống cháy nổ;
Trang 17- Quản lý điều chỉnh hợp đồng và các nội dung khác của hợp đồng Bên giao thầu, bên nhận thầu phải cử và thông báo cho bên kia về người đại diện để quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng Người đại diện của các bên phải được toàn quyền quyết định và chịu trách nhiệm về các quyết định của mình trong phạm vi quyền hạn được quy định trong hợp đồng
Tất cả các kiến nghị, đề xuất, yêu cầu và các ý kiến phản hồi của các bên trong quá trình quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng phải thực hiện bằng văn bản Nội dung văn bản kiến nghị, đề xuất, yêu cầu cần thể hiện căn cứ, cơ sở, hiệu quả (nếu có) của các kiến nghị, đề xuất, yêu cầu và thời hạn trả lời theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng Khi nhận được kiến nghị, đề xuất, yêu cầu của một bên, bên kia phải trả lời bằng văn bản về việc chấp thuận hoặc không chấp thuận đúng thời hạn quy định đã được các bên thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng, nhưng tối
đa là bảy (07) ngày làm việc kể từ ngày nhận được kiến nghị, đề xuất, yêu cầu, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác Sau khoảng thời gian này nếu bên nhận được kiến nghị, đề xuất, yêu cầu không giải quyết mà không đưa ra lý do chính đáng gây thiệt hại cho bên kia, thì phải hoàn toàn chịu trách nhiệm và bồi thường thiệt hại cho bên kia (nếu có)
Các kiến nghị, đề xuất, yêu cầu của các bên trong quá trình quản lý thực hiện hợp đồng phải gửi đến đúng địa chỉ giao dịch hoặc địa chỉ trao đổi thông tin mà các bên đã thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng
Ngoài ra phải căn cứ vào các quy định của pháp luật có liên quan để thực hiện
* Nội dung hợp đồng xây dựng:
Hợp đồng xây dựng gồm các nội dung sau:
- Căn cứ pháp lý áp dụng;
- Ngôn ngữ áp dụng;
- Nội dung và khối lượng công việc;
- Chất lượng, yêu cầu kỹ thuật của công việc, nghiệm thu và bàn giao;
Trang 18- Thời gian và tiến độ thực hiện hợp đồng;
- Giá hợp đồng, tạm ứng, đồng tiền sử dụng trong thanh toán và thanh toán hợp đồng xây dựng;
- Bảo đảm thực hiện hợp đồng, bảo lãnh tạm ứng hợp đồng;
- Điều chỉnh hợp đồng xây dựng;
- Quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng xây dựng;
- Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng, thưởng và phạt vi phạm hợp đồng;
- Văn bản thông báo trúng thầu hoặc chỉ định thầu;
- Điều kiện cụ thể của hợp đồng hoặc Điều khoản tham chiếu đối với hợp đồng tư vấn xây dựng;
- Điều kiện chung của hợp đồng;
- Hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu của bên giao thầu;
- Các bản vẽ thiết kế và các chỉ dẫn kỹ thuật;
- Hồ sơ dự thầu hoặc hồ sơ đề xuất của bên nhận thầu;
- Biên bản đàm phán hợp đồng, văn bản sửa đổi, bổ sung hợp đồng;
- Các phụ lục của hợp đồng;
- Các tài liệu khác có liên quan
Trang 19*Điều chỉnh hợp đồng xây dựng:
Điều chỉnh hợp đồng xây dựng gồm điều chỉnh về khối lượng, tiến độ, đơn giá hợp đồng và các nội dung khác do các bên thỏa thuận trong hợp đồng Điều chỉnh hợp đồng xây dựng chỉ được áp dụng trong thời gian thực hiện hợp đồng
Các trường hợp được điều chỉnh hợp đồng xây dựng:
- Do các bên thỏa thuận trong hợp đồng phù hợp với các quy định của Luật này và pháp luật khác có liên quan;
- Khi Nhà nước thay đổi các chính sách làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện hợp đồng, trừ trường hợp các bên hợp đồng có thỏa thuận khác;
- Khi dự án được điều chỉnh có ảnh hưởng đến hợp đồng, trừ trường hợp các bên hợp đồng có thỏa thuận khác;
- Các trường hợp bất khả kháng theo quy định của pháp luật
Điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng thuộc dự án sử dụng vốn Nhà nước theo quy định sau:
- Việc điều chỉnh đơn giá thực hiện hợp đồng chỉ áp dụng đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh và hợp đồng theo thời gian;
- Đơn giá trong hợp đồng được điều chỉnh theo nội dung, phạm vi, phương pháp và căn cứ điều chỉnh hợp đồng được các bên thỏa thuận trong hợp đồng phù hợp với quy định của pháp luật;
- Khi điều chỉnh hợp đồng làm thay đổi mục tiêu đầu tư, thời gian thực hiện hợp đồng, làm vượt dự toán gói thầu xây dựng được duyệt thì phải được người quyết định đầu tư cho phép
1.1.3 Phân loại hợp đồng xây dựng
* Theo tính chất, nội dung công việc hợp đồng xây dựng có các loại sau:
- Hợp đồng tư vấn xây dựng (viết tắt là hợp đồng tư vấn) là hợp đồng
để thực hiện một, một số hay toàn bộ công việc tư vấn trong hoạt động đầu tư
Trang 20xây dựng;
- Hợp đồng thi công xây dựng công trình (viết tắt là hợp đồng thi công
xây dựng) là hợp đồng để thực hiện việc thi công xây dựng công trình, hạng mục công trình hoặc phần việc xây dựng theo thiết kế xây dựng công trình; hợp đồng tổng thầu thi công xây dựng công trình là hợp đồng thi công xây dựng để thực hiện tất cả các công trình của một dự án đầu tư;
- Hợp đồng cung cấp thiết bị công nghệ (viết tắt là hợp đồng cung cấp
thiết bị) là hợp đồng thực hiện việc cung cấp thiết bị để lắp đặt vào công trình xây dựng theo thiết kế công nghệ; hợp đồng tổng thầu cung cấp thiết bị công nghệ là hợp đồng cung cấp thiết bị cho tất cả các công trình của một dự án đầu tư xây dựng;
- Hợp đồng thiết kế và thi công xây dựng công trình (tiếng Anh là
Engineering - Construction viết tắt là EC) là hợp đồng để thực hiện việc thiết
kế và thi công xây dựng công trình, hạng mục công trình; hợp đồng tổng thầu thiết kế và thi công xây dựng công trình là hợp đồng thiết kế và thi công xây dựng tất cả các công trình của một dự án đầu tư xây dựng;
- Hợp đồng thiết kế và cung cấp thiết bị công nghệ (tiếng Anh là
Engineering - Procurement viết tắt là EP) là hợp đồng để thực hiện việc thiết
kế và cung cấp thiết bị để lắp đặt vào công trình xây dựng theo thiết kế công nghệ; hợp đồng tổng thầu thiết kế và cung cấp thiết bị công nghệ là hợp đồng thiết kế và cung cấp thiết bị công nghệ cho tất cả các công trình của một dự án đầu tư xây dựng;
- Hợp đồng cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công
trình (tiếng Anh là Procurement - Construction viết tắt là PC) là hợp đồng để
thực hiện việc cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình, hạng mục công trình; hợp đồng tổng thầu cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình là hợp đồng cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng tất cả các công trình của một dự án đầu tư xây dựng;
- Hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng
Trang 21công trình (tiếng Anh là Engineering - Procurement - Construction viết tắt là
EPC) là hợp đồng để thực hiện các công việc từ thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ đến thi công xây dựng công trình, hạng mục công trình; hợp đồng tổng thầu EPC là hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng tất cả các công trình của một dự án đầu tư xây dựng;
- Hợp đồng chìa khóa trao tay là hợp đồng xây dựng để thực hiện toàn
bộ các công việc lập dự án, thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình của một dự án đầu tư xây dựng;
- Hợp đồng cung cấp nhân lực, máy và thiết bị thi công là hợp đồng
xây dựng để cung cấp kỹ sư, công nhân (gọi chung là nhân lực), máy, thiết bị thi công và các phương tiện cần thiết khác để phục vụ cho việc thi công công trình, hạng mục công trình, gói thầu hoặc công việc xây dựng theo thiết kế xây dựng;
- Các loại hợp đồng xây dựng khác
* Theo hình thức giá hợp đồng
Giá hợp đồng xây dựng là khoản kinh phí bên giao thầu cam kết trả cho bên nhận thầu để thực hiện công việc theo yêu cầu về khối lượng, chất lượng, tiến độ, điều kiện thanh toán, tạm ứng hợp đồng và các yêu cầu khác theo thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng Bao gồm:
- Hợp đồng trọn gói: là giá hợp đồng không thay đổi trong suốt quá
trình thực hiện hợp đồng đối với khối lượng các công việc thuộc phạm vi hợp đồng đã ký kết, trừ trường hợp bất khả kháng và thay đổi phạm vi công việc phải thực hiện
Áp dụng cho các gói thầu tại thời điểm lựa chọn nhà thầu và đàm phán
ký kết hợp đồng đã đủ điều kiện để xác định rõ về khối lượng và đơn giá để thực hiện các công việc theo đúng các yêu cầu của hợp đồng xây dựng hoặc trong một số trường hợp chưa thể xác định được rõ khối lượng, đơn giá (như: Hợp đồng EC, EP, PC, EPC và hợp đồng chìa khóa trao tay) nhưng các bên tham gia hợp đồng có đủ năng lực kinh nghiệm để tính toán, xác định giá hợp
Trang 22đồng trọn gói
Khi áp dụng giá hợp đồng trọn gói thì giá gói thầu, giá hợp đồng phải tính toán đầy đủ các yếu tố rủi ro liên quan đến giá hợp đồng như rủi ro về khối lượng, trượt giá trong thời gian thực hiện hợp đồng và mỗi bên phải tự chịu trách nhiệm đối với các rủi ro của mình
- Hợp đồng theo đơn giá cố định: là giá hợp đồng được xác định trên cơ
sở đơn giá cố định cho các công việc nhân với khối lượng công việc tương ứng Đơn giá cố định là đơn giá không thay đổi trong suốt thời gian thực hiện hợp đồng, trừ trường hợp bất khả kháng
Áp dụng cho các gói thầu tại thời điểm lựa chọn nhà thầu và đàm phán
ký kết hợp đồng đã đủ điều kiện để xác định rõ về đơn giá để thực hiện các công việc theo đúng các yêu cầu của hợp đồng xây dựng, nhưng chưa xác định được chính xác khối lượng công việc Khi đó, đơn giá cho các công việc theo hợp đồng phải tính toán đầy đủ các yếu tố rủi ro liên quan đến giá hợp đồng như trượt giá trong thời gian thực hiện hợp đồng và mỗi bên phải tự chịu trách nhiệm đối với các rủi ro của mình Khi đó, giá gói thầu, giá hợp đồng các bên phải dự tính trước chi phí dự phòng cho các yếu tố trượt giá và khối lượng
- Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh là giá hợp đồng được xác định trên
cơ sở đơn giá đã điều chỉnh do trượt giá theo các thỏa thuận trong hợp đồng nhân với khối lượng công việc tương ứng được điều chỉnh giá Phương pháp điều chỉnh đơn giá do trượt giá thực hiện theo quy định hiện hành
Áp dụng cho các gói thầu tại thời điểm lựa chọn nhà thầu và đàm phán
ký kết hợp đồng các bên tham gia hợp đồng chưa đủ điều kiện để xác định rõ
về khối lượng, đơn giá và các yếu tố rủi ro liên quan đến giá hợp đồng như trượt giá trong thời gian thực hiện hợp đồng Khi đó, giá gói thầu, giá hợp đồng các bên phải dự tính trước chi phí dự phòng cho các yếu tố trượt giá và khối lượng
- Hợp đồng theo thời gian là giá hợp đồng được xác định trên cơ sở
Trang 23mức thù lao cho chuyên gia, các khoản chi phí ngoài mức thù lao cho chuyên gia và thời gian làm việc (khối lượng) tính theo tháng, tuần, ngày, giờ;
Mức thù lao cho chuyên gia là chi phí cho chuyên gia, được xác định trên cơ sở mức lương cho chuyên gia và các chi phí liên quan do các bên thỏa thuận trong hợp đồng nhân với thời gian làm việc thực tế (theo tháng, tuần, ngày, giờ)
Các khoản chi phí ngoài mức thù lao cho chuyên gia bao gồm: Chi phí
đi lại, văn phòng làm việc và chi phí hợp lý khác
Áp dụng đối với một số hợp đồng xây dựng có công việc tư vấn trong hoạt động đầu tư xây dựng Hợp đồng tư vấn xây dựng được áp dụng tất cả các loại giá hợp đồng quy định này
- Hợp đồng theo giá kết hợp là hợp đồng xây dựng sử dụng kết hợp các
loại giá hợp đồng nêu trên cho phù hợp với đặc tính của từng loại công việc trong hợp đồng
* Theo mối quan hệ của các bên tham gia trong hợp đồng, hợp đồng xây dựng có các loại sau:
- Hợp đồng thầu chính là hợp đồng xây dựng được ký kết giữa chủ đầu
tư với nhà thầu chính hoặc tổng thầu
- Hợp đồng thầu phụ là hợp đồng xây dựng được ký kết giữa nhà thầu
chính hoặc tổng thầu với nhà thầu phụ
- Hợp đồng giao khoán nội bộ là hợp đồng giữa bên giao thầu và bên
nhận thầu thuộc một cơ quan, tổ chức
- Hợp đồng xây dựng có yếu tố nước ngoài là hợp đồng xây dựng được
ký kết giữa một bên là nhà thầu nước ngoài với nhà thầu trong nước hoặc chủ đầu tư trong nước
1.2 Thanh toán hợp đồng xây dựng
1.2.1 Tạm ứng
Tạm ứng hợp đồng xây dựng là khoản kinh phí mà bên giao thầu ứng trước không lãi suất cho bên nhận thầu để thực hiện các công tác chuẩn bị cần
Trang 24thiết trước khi triển khai thực hiện các công việc theo hợp đồng [5]
Việc tạm ứng hợp đồng chỉ được thực hiện sau khi hợp đồng xây dựng
có hiệu lực, riêng đối với hợp đồng thi công xây dựng thì phải có cả kế hoạch giải phóng mặt bằng theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng, đồng thời bên giao thầu đã nhận được bảo lãnh tiền tạm ứng (nếu có) tương ứng với giá trị của từng loại tiền mà các bên đã thỏa thuận
Mức tạm ứng, thời điểm tạm ứng và việc thu hồi tạm ứng phải được các bên thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng Mức tạm ứng và số lần tạm ứng hợp đồng xây dựng phải được ghi cụ thể trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu hoặc trong dự thảo hợp đồng xây dựng gửi cho bên nhận thầu để bên nhận thầu làm cơ sở tính toán giá dự thầu, giá đề xuất
Phương pháp tính toán thu hồi dần tiền tạm ứng do các bên thỏa thuận trong hợp đồng và đảm bảo các nguyên tắc sau [4]:
+ Việc tính toán, thu hồi dần tiền tạm ứng được thực hiện sau khi bên nhận thầu đã nhận được tiền tạm ứng và thu hồi trong các lần thanh toán
+Tiền tạm ứng được thu hồi hết khi thanh toán đạt 80% giá trị hợp đồng đã ký
Mức tạm ứng hợp đồng không được vượt quá 50% giá trị hợp đồng tại thời điểm ký kết (bao gồm cả dự phòng nếu có), trường hợp đặc biệt thì phải được Người có thẩm quyền quyết định đầu tư cho phép hoặc Bộ trưởng, Chủ tịch Ủy ban nhân cấp tỉnh; Chủ tịch hội đồng thành viên, Chủ tịch hội đồng quản trị tập đoàn, tổng công ty đối với trường hợp Người có thẩm quyền quyết định đầu tư là Thủ tướng Chính phủ; mức tạm ứng tối thiểu được quy định như sau:
a) Đối với hợp đồng tư vấn:
- 15% giá hợp đồng đối với hợp đồng có giá trị trên 10 tỷ đồng
- 20% giá hợp đồng đối với các hợp đồng có giá trị đến 10 tỷ đồng b) Đối với hợp đồng thi công xây dựng công trình:
- 10% giá hợp đồng đối với hợp đồng có giá trị trên 50 tỷ đồng
Trang 25- 15% giá hợp đồng đối với hợp đồng có giá trị từ 10 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng
- 20% giá hợp đồng đối với các hợp đồng có giá trị dưới 10 tỷ đồng c) Đối với hợp đồng cung cấp thiết bị công nghệ, hợp đồng EC, EP, PC
và EPC, hợp đồng chìa khóa trao tay và các loại hợp đồng xây dựng khác: 10% giá hợp đồng
d) Trường hợp các bên thỏa thuận tạm ứng ở mức cao hơn mức tạm ứng tối thiểu, thì phần giá trị hợp đồng tương ứng với mức tạm ứng hợp đồng vượt mức tạm ứng tối thiểu sẽ không được điều chỉnh giá kể từ thời điểm tạm ứng
Bên nhận thầu phải sử dụng tạm ứng hợp đồng đúng mục đích, đúng đối tượng, có hiệu quả Nghiêm cấm việc tạm ứng mà không sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích của hợp đồngxây dựng đã ký
Đối với việc sản xuất các cấu kiện, bán thành phẩm có giá trị lớn, một
số vật liệu phải dự trữ theo mùa thì bên giao thầu, bên nhận thầu thỏa thuận kế hoạch tạm ứng và mức tạm ứng để bảo đảm tiến độ thực hiện hợp đồng
Bảo lãnh tạm ứng hợp đồng:
Đối với hợp đồng xây dựng có giá trị tạm ứng hợp đồng lớn hơn 01 tỷ đồng, trước khi bên giao thầu thực hiện việc tạm ứng hợp đồng cho bên nhận thầu, bên nhận thầu phải nộp cho bên giao thầu bảo lãnh tạm ứng hợp đồng với giá trị và loại tiền tương đương khoản tiền tạm ứng hợp đồng Không bắt buộc phải bảo lãnh tạm ứng hợp đồng đối với các hợp đồng xây dựng có giá trị tạm ứng hợp đồng nhỏ hơn hoặc bằng 01 tỷ đồng và các hợp đồng xây dựng theo hình thức tự thực hiện bao gồm cả hình thức do cộng đồng dân cư thực hiện theo các chương trình mục tiêu
Trường hợp bên nhận thầu là liên danh các nhà thầu thì từng thành viên trong liên danh phải nộp cho bên giao thầu bảo lãnh tạm ứng hợp đồng với giá trị tương đương khoản tiền tạm ứng cho từng thành viên, trừ trường hợp các
Trang 26thành viên trong liên danh thỏa thuận để nhà thầu đứng đầu liên danh nộp bảo lãnh tạm ứng hợp đồng cho bên giao thầu
Thời gian có hiệu lực của bảo lãnh tạm ứng hợp đồng phải được kéo dài cho đến khi bên giao thầu đã thu hồi hết số tiền tạm ứng Giá trị của bảo lãnh tạm ứng hợp đồng sẽ được giảm dần tương ứng với giá trị tiền tạm ứng
đã thu hồi qua mỗi lần thanh toán giữa các bên
1.2.2 Những quy định chung trong thanh toán hợp đồng xây dựng
Việc thanh toán hợp đồng xây dựng phải phù hợp với loại hợp đồng, giá hợp đồng và các điều kiện trong hợp đồng mà các bên đã ký kết Khi thanh toán theo các thỏa thuận trong hợp đồng các bên không phải ký phụ lục hợp đồng, trừ trường hợp bổ sung công việc chưa có trong hợp đồng
Các bên thỏa thuận trong hợp đồng về số lần thanh toán, giai đoạn thanh toán, thời điểm thanh toán, thời hạn thanh toán, hồ sơ thanh toán và điều kiện thanh toán
Bên giao thầu phải thanh toán đầy đủ (100%) giá trị của từng lần thanh toán cho bên nhận thầu sau khi đã giảm trừ tiền tạm ứng, tiền bảo hành công trình theo thỏa thuận trong hợp đồng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác
Trường hợp trong kỳ thanh toán các bên chưa đủ điều kiện để thanh toán theo đúng quy định của hợp đồng (chưa có dữ liệu để điều chỉnh giá, chưa đủ thời gian để xác định chất lượng sản phẩm, ) thì có thể tạm thanh toán Khi đã đủ điều kiện để xác định giá trị thanh toán thì bên giao thầu phải thanh toán cho bên nhận thầu theo đúng quy định
Đối với hợp đồng trọn gói: Thanh toán theo tỷ lệ phần trăm giá hợp đồng hoặc giá công trình, hạng mục công trình, khối lượng công việc tương ứng với các giai đoạn thanh toán mà các bên đã thỏa thuận trong hợp đồng, khi thanh toán không đòi hỏi có xác nhận khối lượng hoàn thành chi tiết
Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định và đơn giá điều chỉnh: Thanh toán trên cơ sở khối lượng thực tế hoàn thành (kể cả khối lượng tăng hoặc
Trang 27giảm, nếu có) được nghiệm thu của từng lần thanh toán và đơn giá trong hợp đồng hoặc đơn giá đã điều chỉnh theo đúng các thỏa thuận trong hợp đồng Đối với hợp đồng theo thời gian việc thanh toán được quy định như sau:
- Chi phí cho chuyên gia được xác định trên cơ sở mức lương cho chuyên gia và các chi phí liên quan do các bên thỏa thuận trong hợp đồng nhân với thời gian làm việc thực tế được nghiệm thu (theo tháng, tuần, ngày, giờ)
- Các khoản chi phí ngoài mức thù lao cho chuyên gia thì thanh toán theo phương thức thanh toán quy định trong hợp đồng
Đối với hợp đồng theo giá kết hợp, việc thanh toán phải thực hiện tương ứng với quy định về thanh toán hợp đồng đó
Việc thanh toán các khối lượng phát sinh (ngoài hợp đồng) chưa có đơn giá trong hợp đồng thực hiện theo các thỏa thuận hợp đồng hoặc thỏa thuận
bổ sung hợp đồng mà các bên đã thống nhất trước khi thực hiện và phải phù hợp với các quy định của pháp luật có liên quan
Thời hạn thanh toán do các bên thỏa thuận trong hợp đồng phù hợp với quy mô và tính chất của từng hợp đồng Thời hạn thanh toán không được kéo dài quá 14 ngày làm việc kể từ ngày bên giao thầu nhận đủ hồ sơ thanh toán hợp lệ theo thỏa thuận trong hợp đồng và được quy định cụ thể như sau:
- Trong thời hạn bảy (07) ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ
đề nghị thanh toán hợp lệ của bên nhận thầu, bên giao thầu phải hoàn thành các thủ tục và chuyển đề nghị thanh toán tới ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước phục vụ thanh toán
- Trong thời hạn bảy (07) ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ thanh toán hợp lệ của bên giao thầu, ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước phục vụ thanh toán phải chuyển đủ giá trị của lần thanh toán đó cho bên nhận thầu
- Đối với các hợp đồng xây dựng thuộc các dự án đầu tư xây dựng
sử dụng vốn ODA, vốn vay của các tổ chức tín dụng nước ngoài thời hạn thanh toán thực hiện theo quy định của Điều ước quốc tế Khi thỏa
Trang 28thuận về thời hạn thanh toán các bên phải căn cứ các quy định của Điều ước quốc tế và quy trình thanh toán vốn đầu tư theo quy định của pháp luật để thỏa thuận trong hợp đồng cho phù hợp
Nghiêm cấm bên giao thầu không thanh toán đầy đủ hoặc không đúng thời hạn theo các thỏa thuận trong hợp đồng cho bên nhận thầu
1.2.3 Hồ sơ thanh toán hợp đồng xây dựng
Hồ sơ thanh toán hợp đồng xây dựng do bên nhận thầu lập phù hợp với từng loại hợp đồng xây dựng, giá hợp đồng và các thỏa thuận trong hợp đồng
Hồ sơ thanh toán (bao gồm cả biểu mẫu) phải được ghi rõ trong hợp đồng xây dựng và phải được bên giao thầu xác nhận
Hồ sơ thanh toán hợp đồng xây dựng theo giá hợp đồng gồm các tài liệu chủ yếu sau:
a) Đối với hợp đồng trọn gói:
Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành trong giai đoạn thanh toán
có xác nhận của đại diện bên giao thầu hoặc đại diện tư vấn (nếu có) và đại diện bên nhận thầu
Biên bản nghiệm thu khối lượng này là bản xác nhận hoàn thành công trình, hạng mục công trình, khối lượng công việc phù hợp với phạm vi công việc phải thực hiện theo hợp đồng (đối với hợp đồng thi công xây dựng phù hợp với phạm vi công việc phải thực hiện theo thiết kế; đối với hợp đồng tư vấn phù hợp với nhiệm vụ tư vấn phải thực hiện) mà không cần xác nhận khối lượng hoàn thành chi tiết;
Bảng tính giá trị nội dung của các công việc phát sinh (nếu có) ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết có xác nhận của đại diện bên giao thầu hoặc đại diện tư vấn (nếu có) và đại diện bên nhận thầu;
Đề nghị thanh toán của bên nhận thầu cần thể hiện các nội dung:
- Giá trị khối lượng hoàn thành theo hợp đồng
- Giá trị khối lượng các công việc phát sinh (nếu có)
- Giảm trừ tiền tạm ứng
Trang 29- Giá trị đề nghị thanh toán trong giai đoạn sau khi đã bù trừ các khoản này có xác nhận của đại diện bên giao thầu và đại diện bên nhận thầu
b) Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định:
Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành thực tế (tăng hoặc giảm so với khối lượng theo hợp đồng) trong giai đoạn thanh toán có xác nhận của đại diện bên giao thầu hoặc đại diện tư vấn (nếu có) và đại diện bên nhận thầu;
Bảng tính giá trị cho những công việc chưa có đơn giá trong hợp đồng (nếu có), trong đó cần thể hiện cả khối lượng và đơn giá cho các công việc này có xác nhận của đại diện bên giao thầu hoặc đại diện tư vấn (nếu có) và đại diện bên nhận thầu;
Đề nghị thanh toán của bên nhận thầu cần thể hiện các nội dung:
- Giá trị khối lượng hoàn thành theo hợp đồng
- Giá trị khối lượng các công việc phát sinh (nếu có)
- Giảm trừ tiền tạm ứng
- Giá trị đề nghị thanh toán trong giai đoạn sau khi đã bù trừ các khoản này có xác nhận của đại diện bên giao thầu và đại diện bên nhận thầu
c) Đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh:
Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành thực tế (tăng hoặc giảm so với khối lượng theo hợp đồng) trong giai đoạn thanh toán có xác nhận của đại diện bên giao thầu hoặc đại diện tư vấn (nếu có) và đại diện bên nhận thầu;
Bảng tính đơn giá đã điều chỉnh do trượt giá (còn gọi là đơn giá thanh toán) theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng có xác nhận của đại diện bên giao thầu hoặc đại diện nhà tư vấn (nếu có) và đại diện bên nhận thầu;
Bảng tính giá trị cho những công việc chưa có đơn giá trong hợp đồng (nếu có), trong đó cần thể hiện cả khối lượng và đơn giá cho các công việc này có xác nhận của đại diện bên giao thầu hoặc đại diện tư vấn (nếu có) và đại diện bên nhận thầu;
Trang 30Đề nghị thanh toán của bên nhận thầu cần thể hiện các nội dung:
- Giá trị khối lượng hoàn thành theo hợp đồng
- Giá trị khối lượng các công việc phát sinh (nếu có)
- Giảm trừ tiền tạm ứng
- Giá trị đề nghị thanh toán trong giai đoạn sau khi đã bù trừ các khoản này có xác nhận của đại diện bên giao thầu và đại diện bên nhận thầu
d) Đối với hợp đồng theo thời gian:
Biên bản nghiệm thu thời gian làm việc thực tế hoặc bảng chấm công (theo tháng, tuần, ngày, giờ) tương ứng với kết quả công việc trong giai đoạn thanh toán có xác nhận của đại diện bên giao thầu hoặc đại diện tư vấn (nếu có) và đại diện bên nhận thầu Trường hợp, trong quá trình thực hiện có công việc phát sinh cần phải bổ sung chuyên gia mà trong hợp đồng chưa có mức thù lao cho các chuyên gia này thì các bên phải thỏa thuận và thống nhất mức thù lao trước khi thực hiện Khi đó, hồ sơ thanh toán phải có bảng tính giá trị các công việc phát sinh (nếu có) ngoài phạm vi công việc phải thực hiện theo hợp đồng và được đại diện các bên: Giao thầu hoặc đại diện tư vấn (nếu có)
đ) Đối với các hợp đồng xây dựng có công việc cung cấp thiết bị, thì
khối lượng hoàn thành có thể căn cứ vào hóa đơn, chứng từ, vận đơn, biên
bản nghiệm thu, bàn giao thiết bị và các tài liệu khác có liên quan
e) Đối với các hợp đồng xây dựng có công việc tư vấn khó xác định
Trang 31khối lượng hoàn thành (khối lượng hoàn thành chỉ mang tính chất tương đối) thì khối lượng hoàn thành được xác định căn cứ vào các hồ sơ, tài liệu hay các sản phẩm mà bên nhận thầu đã hoàn thành được bên giao thầu xác nhận phù hợp với giai đoạn thanh toán được thỏa thuận trong hợp đồng
f) Đối với hợp đồng theo giá kết hợp hồ sơ thanh toán cho từng loại
công việc của hợp đồng thực hiện theo các quy định tương ứng nêu ở trên
Những quy định khác về hồ sơ thanh toán hợp đồng:
- Khi thỏa thuận về hồ sơ thanh toán hợp đồng, các bên phải căn cứ vào quy mô, tính chất và nguồn vốn sử dụng cho hợp đồng để thỏa thuận cụ thể các tài liệu cần có trong số các tài liệu chủ yếu nêu ở mục trên
- Ngoài các tài liệu chủ yếu nêu trên, đối với hợp đồng xây dựng sử dụng vốn ODA, vốn vay của các tổ chức tín dụng nước ngoài, hồ sơ thanh toán còn phải thực hiện theo quy định của Điều ước quốc tế
- Nghiêm cấm bên giao thầu, các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc thanh toán hợp đồng đề ra các yêu cầu về hồ sơ thanh toán trái với thỏa thuận trong hợp đồng và các quy định của pháp luật này nhằm cản trở việc thanh toán theo đúng thỏa thuận hợp đồng có hiệu lực pháp lý
1.3 Quyết toán hợp đồng xây dựng
1.3.1 Những quy định chung về quyết toán hợp đồng xây dựng
Quyết toán hợp đồng xây dựng là việc xác định tổng giá trị cuối cùng của hợp đồng xây dựng mà bên giao thầu có trách nhiệm thanh toán cho bên nhận thầu khi bên nhận thầu hoàn thành tất cả các công việc theo thỏa thuận trong hợp đồng;
Nội dung quyết toán hợp đồng xây dựng phải phù hợp với thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng;
Thời hạn thực hiện quyết toán hợp đồng xây dựng do các bên thoả thuận Riêng đối với hợp đồng xây dựng sử dụng vốn nhà nước, thời hạn quyết toán hợp đồng không vượt quá 60 ngày, kể từ ngày nghiệm thu hoàn thành toàn bộ công việc của hợp đồng, bao gồm cả phần công việc phát sinh
Trang 32(nếu có) Trường hợp hợp đồng xây dựng có quy mô lớn thì được phép kéo dài thời hạn thực hiện quyết toán hợp đồng nhưng không vượt quá 120 ngày
1.3.2 Hồ sơ quyết toán hợp đồng xây dựng
Hồ sơ quyết toán hợp đồng do bên nhận thầu lập phù hợp với từng loại hợp đồng và giá hợp đồng Nội dung của hồ sơ quyết toán hợp đồng xây dựng phải phù hợp với các thỏa thuận trong hợp đồng, bao gồm các tài liệu sau:
- Biên bản nghiệm thu hoàn thành toàn bộ công việc thuộc phạm vi hợp đồng;
- Bản xác nhận giá trị khối lượng công việc phát sinh (nếu có) ngoài phạm vi hợp đồng;
- Bảng tính giá trị quyết toán hợp đồng xây dựng (gọi là quyết toán B), trong đó nêu rõ phần đã thanh toán và giá trị còn lại mà bên giao thầu có trách nhiệm thanh toán cho bên nhận thầu;
A Hồ sơ hoàn công, nhật ký thi công xây dựng công trình đối với hợp đồng có công việc thi công xây dựng;
- Các tài liệu khác theo thỏa thuận trong hợp đồng
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây
dựng
1.4.1 Tầm quan trọng của công tác thanh quyết toán hợp đồng xây dựng
Sản phẩm xây dựng là các công trình xây dựng hoàn chỉnh mang tính chất là tài sản cố định nên thời gian sản xuất ra chúng thường dài (kéo dài hàng tháng, năm) giá trị lớn và bị chi phối bởi quy mô và mức độ phức tạp về
kỹ thuật xây dựng, bị chi phối bởi điều kiện tự nhiên: mưa, lũ, động đất, thiên tai Từ các đặc điểm trên làm cho công tác thanh quyết toán gặp khó khăn Nếu chờ công trình hoàn thành đi vào sử dụng, khai thác mới thanh toán thì các nhà thầu không có vốn để hoạt động Do vậy chủ đầu tư phải tạm ứng, thanh toán làm nhiều giai đoạn cho nhà thầu, nếu không nhà thầu không có vốn để hoạt động, gặp phải rủi ro ngẫu nhiên như thời tiết, lãi suất, tỷ giá, giá cả điều này làm cho công tác đưa công trình vào sử dụng gặp nhiều khó
Trang 33khăn dẫn đến thất thoát lãng phí, kém hiệu quả trong hoạt động đầu tư xây dựng Chính vì vậy mà công tác thanh quyết toán vốn đóng vai trò quan trọng trong quản lý hiệu quả vốn đầu tư xây dựng
Trong thời buổi kinh tế khó khăn như hiện nay thì điều khoản thanh quyết toán hợp đồng được chủ đầu tư và nhà thầu quan tâm nhất Chủ đầu tư thì muốn chậm thanh quyết toán để chiếm dụng vốn trong khi nhà thầu thì muốn thanh toán nhanh để trả lãi ngân hàng, trả lương nhân viên, mua nguyên vật liệu
Vì vậy, việc đầy nhanh công tác thanh quyết toán hợp đồng xây dựng công trình có ý nghĩa rất lớn để tăng hiệu quả dự án và ngăn ngừa thất thoát, lãng phí, tiêu cực trong quản lý đầu tự xây dựng
Thanh toán hợp đồng xây dựng theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng sẽ giúp cho nhà thầu có vốn để duy trì hoạt động
Công trình sẽ đảm bảo được tiến độ và chất lượng công trình
Đẩy nhanh quá trình thanh quyết toán đồng nghĩa với việc rút ngắn thời gian ứ đọng vốn, bàn giao đưa công trình và khai thác sử dụng
1.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng
Có thể nhận thấy rằng công tác thanh, quyết toán hợp đồng xây dựng liên quan tới hầu hết các khâu, các yếu tố trong quá trình xây dựng
- Đặc điểm của sản phẩm xây dựng:
Sản phẩm xây dựng có tính chất cố định, nơi sản xuất gắn với nơi tiêu thụ sản phẩm, phụ thuộc trực tiếp vào điều kiện địa chất, thủy văn khí hậu Đặc điểm này cần có giải pháp tài chính để kiểm tra việc sử dụng và quản lý vốn đầu tư ngay từ khâu đầu tiên là xác định chủ trương đầu tư, lựa chọn địa điểm, điều tra khảo sát thăm dò để dự án đầu tư có tính khả thi cao
- Đặc điểm của quá trình xây dựng:
Chu kỳ sản xuất dài làm cho các tổ chức xây dựng dễ gặp phải rủi do ngẫu nhiên theo thời gian như thời tiết, lãi suất tỷ giá đòi hỏi công tác quản
lý kinh tế xây dựng phải chú ý đến yếu tố thời gian để đưa ra phương thức thanh toán thích hợp, tránh kéo dài thời gian thanh quyết toán hợp đồng với
Trang 34các đơn vị nhà thầu
Giai đoạn chuẩn bị dự án: Xuất phát từ đặc điểm xây dựng, giai đoạn này đóng vai trò tương đối quan trọng, để thực hiện thi công đúng tiến độ, quá trình thanh quyết toán diễn ra đúng kế hoạch thì công tác chuẩn bị phải được thực hiện chu đáo, nhất là khâu đền bù giải phóng mặt bằng
Giai đoạn thực hiện dự án: Giai đoạn này, chủ đầu tư phải giám sát chặt chẽ về chất lượng tiến độ, nghiệm thu, chốt khối lượng theo hợp đồng đã thỏa thuận hai bên để tiến hành thanh toán cho nhà thầu, tránh gây khó dễ cho nhà thầu, gây lãng phí vốn kéo dài thời gian xây dựng
Giai đoạn kết thúc dự án: Giai đoạn này, chủ đầu tư tiến hành nghiệm thu tất cả khối lượng còn lại để lập quyết toán công trình, giai đoạn này phải được thực hiện đúng tiến độ để còn bàn giao đưa công trình vào sử dụng Hiệu quả công trình chỉ thực sự có khi công trình đó được đưa vào sử dụng, vì vậy chủ đầu tư phải nghiêm túc nhanh chóng để cùng nhà thầu quyết toán hợp đồng
Để thanh toán hợp đồng xây dựng, điều kiện cần là phải có hợp đồng xây dựng Hợp đồng xây dựng cho ta biết được nội dung thực hiện là gì, giá trị hợp đồng là bao nhiêu, khối lượng thực hiện như thế nào và quan trọng là điều kiện để được thanh toán hợp đồng là gì
Điều kiện đầu tiên để có thể căn cứ thanh toán hợp đồng là biên bản xác nhận nghiệm thu khối lượng xây dựng hoàn thành Qua công tác nghiệm thu này để đánh giá những khối lượng công việc gì đã làm được, đã hoàn thành, những khối lượng công việc chưa làm từ đó làm cơ sở tính toán, áp định mức, đơn giá để tính toán số vốn đề nghị thanh toán Nhưng thực tế thời gian qua việc chấp hành chế độ nghiệm thu chưa được nghiêm túc, nhiều khối lượng xây dựng cơ bản đã hoàn thành nhưng chưa được nghiệm thu hoặc tổ chức nghiệm thu nhưng chậm hoàn tất thủ tục thanh toán dẫn đến khối lượng
dở dang khá lớn, gây đọng vốn ở những khối lượng này trong khi các nhà thầu vẫn phải chịu một khoản vay lớn để có vốn hoạt động nhưng lại không
Trang 35phát huy hiệu quả của việc sử dụng vốn
Trang 36CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THANH QUYẾT TOÁN HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN LICOGI 16 M&C
2.1 Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần LICOGI 16 M&C
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển
2.1.1.1 Giới thiệu về doanh nghiệp
- Tên công ty: CÔNG TY CỔ PHẦN LICOGI 16 M&C
- Trụ sở giao dịch: 49B, Phan Đăng Lưu, Phường 8, Quận 11, TP Hồ Chí Minh
- Chi nhánh: Nhà máy Cơ Khí Licogi 16, KCN Nhơn Trạch 1, Đồng Nai
* Quá trình hình thành phát triển:
LICOGI 16- tiền thân là công ty Xây dựng số 16 thuộc Tổng công ty Xây dựng và Phát Triển Hạ Tầng LICOGI, hoạt động theo mô hình doanh nghiệp nhà nước (2001-2005) và được cổ phần hóa vào năm 2006
LICOGI 16 M&C- Tiền thân là Nhà máy cơ khí Nhơn Trạch (2004) thuộc công ty Cổ Phần LICOGI 16 và được cổ phần hóa vào năm 2007
Sau hơn 10 năm hội nhập và phát triển, đến nay công ty Cổ Phần LICOGI 16 M&C đã tạo được một nền tảng vững chắc, phát huy tối đa năng lực và thế mạnh trong lĩnh vực xây lắp công nghiệp nói chung và các sản phẩm về cơ khí nói riêng
2.1.1.2 Ngành nghề kinh doanh chính:
- Gia công chế tạo:
Chế tạo khung nhà thép, các thiết bị phi tiêu chuẩn phục vụ các công trình công nghiệp
- Thi công xây lắp:
Lắp đặt các loại thiết bị, lắp đặt đường ống công nghệ, lắp đặt bồn bể, thi công xây dựng các công trình công nghiệp
Trang 37Một số công trình tiêu biểu công ty đã thi công theo Bảng 2.1
Bảng 2.1 Bảng danh mục một số công trình đã và đang thi công
Tổng giá trị (Tỷ đồng)
Thời gian thi công
Chủ đầu tƣ Khởi
công
Hoàn thành
1 Nhà máy Thủy Điện Đakring –
Phần Cơ Khí Thủy Công 106 1/2010 12/2015
Tổng công ty
XD và PTHT LICOGI
2 Khu căn hộ, chung cư 20 Cộng
Hòa- Xây dựng phần Ngầm 202 01/2013 2/2014
Tổng công ty
XD và PTHT LICOGI
Posco Việt Nam
4 Phân xưởng Sản Xuất Vỏ Bao xi
măng Hà Tiên 22 4/2016 1/2017
Công ty CP xây dựng Hà Tiên 1
5
Nhà máy Samsung Thái
Nguyên- Gia công chế tạo lắp
dựng Kết cấu Thép
24 6/2014 12/2015 Công ty TNHH
Kỹ Nghệ J&V
6
Cảng Hàng không quốc tế Tân
Sơn Nhất- Cải tạo và mở rộng
bãi đỗ sân bay
49 11/2015 02/2016
Công ty CP Tập đoàn Quốc Tế Đông Á
(Nguồn: Hồ sơ năng lực của công ty CP LICOGI 16 M&C)
Trang 38HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ
BAN KIỂM SOÁT ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG
PHÒNG
TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH
PHÒNG
TÀI CHÍNH
KẾ TOÁN
BAN GIÁM ĐỐC
PHÒNG VẬT TƢ THIẾT BỊ
NHÀ MÁY NHƠN TRẠCH
BAN ĐIỀU HÀNH CÔNG TRÌNH
PHÒNG
DỰ ÁN
ĐỘI THI CÔNG LẮP ĐẶT
ĐỘI GIA CÔNG CHẾ TẠO
2.1.2 Tổ chức bộ máy quản lý của công ty
2.1.2.1 Sơ đồ tổ chức của công ty
- Giám sát Giám đốc điều hành và các cán bộ Quản lý của Công ty;
- Quyết định kế hoạch phát triển sản xuất kinh doanh và ngân sách hàng năm;
Trang 39- Bổ nhiệm, bãi nhiệm các cán bộ quản lý công ty và mức lương của họ theo đề xuất của Giám đốc điều hành;
* Ban kiểm soát:
- Có nhiệm vụ kiểm tra tính trung thực và hợp pháp trong quản lý và
điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty trong ghi chép sổ sách
kế toán, thường xuyên báo cáo với Hội Đồng quản trị về kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty
* Giám đốc:
- Thực hiện các hoạt động kinh doanh, các kế hoạch đầu tư, nghị quyết
đã được Hội đồng quản trị và Đại hội đồng cổ đông thông qua;
- Quyết định cơ cấu tổ chức của công ty;
- Đề xuất phát hành cổ phiếu và các hoạt động liên quan đến Cổ phần công ty;
- Đề xuất tái cơ cấu hoặc giải thể Công ty;
- Báo cáo Đại hội cổ đông về việc giám sát Công ty hằng năm;
- Thay mặt công ty ký kết hợp đồng tài chính, thương mại, tổ chức và điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh;
- Đề xuất số lượng, mức lương và các lợi ích khác của cán bộ quản lý đến Hội đồng quản trị;
- Chịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn được giao
* Phòng Tổ chức hành chính:
- Tham mưu, giúp việc cho Ban Giám đốc về công tác tổ chức, nhân
sự, tiền lương, giải quyết chế độ chính sách cho người lao động, thu hút tuyển dụng ;
- Công tác bảo vệ, mua sắm, quản lý, bảo trì trong việc sử dụng tài sản của công ty để kịp thời đáp ứng theo yêu cầu sản xuất kinh doanh của Công
ty
* Phòng Tài chính - kế toán:
- Tham mưu giúp việc cho Hội đồng quản trị, Giám đốc Tổng Công ty trong lĩnh vực hạch toán kế toán thống kê, bảo đảm các nguồn vốn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty
* Phòng Dự án:
- Xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch tìm kiếm, khai thác các dự
Trang 40án Tổ chức khảo sát hiện trạng; lập, xem xét và trình duyệt dự án Triển khai các thủ tục chuẩn bị thực hiện dự án;
- Xây dựng hồ sơ năng lực của Công ty Lập hồ sơ và thực hiện các thủ tục tham gia đấu thầu, hồ sơ đề xuất (trong trường hợp được chỉ định thầu);
- Chuẩn bị hồ sơ, tài liệu để Lãnh đạo Công ty tiếp xúc, đàm phán, thương lượng với các đối tác trong và ngoài nước về hợp tác đầu tư, liên doanh, liên kết thực hiện dự án và ký kết hợp đồng kinh tế;
- Quản lý về số lượng, chất lượng, chủng loại, tình trạng vật tư, cùng với các phòng ban lập kế hoạch mua sắm vật tư, thiết bị theo yêu cầu, nhiệm
vụ sản xuất kinh doanh của công ty;
- Tham mưu cho lãnh đạo Công ty về cơ chế, quy chế quản lý vật tư, nhập xuất vật tư theo quy định, giao nhiệm vụ sản xuất - kinh doanh cho các Ban, đội, công trường;
- Quản lý về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ tất cả các dự án, công trình của công ty
- Phối hợp Ban chỉ huy công trình làm hồ sơ thanh quyết toán
2.1.2.3 Đội ngũ cán bộ công nhân viên
Bảng 2.2 Bảng năng lực lao động và chuyên gia chính của Công ty