Hoàn thiện công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng tại ban quản lý dự án thị xã thuận an, tỉnh bình dương luận văn thạc sĩ chuyên ngành kinh tế xây dựng

Trong giai đoạn thi công xây dựng công trình, chất lượng được hình thành bởi vật tư, vật liệu, máy móc, thiết bị sản xuất theo quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế và các hoạt động quản lý chấ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI

======    ======

TRẦN SĨ HUÂN

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ

CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN THỊ XÃ THUẬN AN,

TỈNH BÌNH DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

TP HỒ CHÍ MINH – 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI

======    ======

TRẦN SĨ HUÂN

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ

CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN THỊ XÃ THUẬN AN

TỈNH BÌNH DƯƠNG

NGÀNH: QUẢN LÝ XÂY DỰNG

MÃ SỐ: 8580302 CHUYÊN SÂU: KINH TẾ XÂY DỰNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM VĂN VẠNG

TP HỒ CHÍ MINH - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi Trần Sĩ Huân tác giả luận văn này xin cam đoan rằng công trình này do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của các giảng viên, công trình này chưa được công

bố lần nào Tôi chịu trách nhiệm về nội dung và lời cam đoan này

TP Hồ Chí Minh, ngày tháng 8 năm 2018

Học viên thực hiện

Trần Sĩ Huân

LỜI CẢM ƠN

Sau thời học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Giao thông Vận tải – Phân hiệu tại Thành phố Hồ Chí Minh, dưới sự giúp đỡ của quý thầy cô, các bạn và các anh em đồng nghiệp, luận văn cao học của tôi đến đây hoàn thành Với tất cả sự kính trọng và lòng biết ơn sau sắc, cho phép tôi được gửi lời biết ơn chân thành đến:

Thầy giáo PGS.TS.Phạm Văn Vạng tận tình hướng dẫn chỉ bảo em hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Các thầy, cô đào tạo đại học và sau đại học đã tạo mọi điều cho tôi hoàn thành nhiệm vụ

Em chân thành cảm ơn lãnh đạo cùng toàn thể đồng nghiệp tại Ban quản lý

dự án thị xã Thuận An, đã tạo điều kiện thuận lợi nhất để em học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC BẢNG BIỂU v

DANH MỤC HÌNH VẼ vi

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 4

1.1 Lý luận chung về chất lượng công trình xây dựng 4

1.1.1 Khái niệm chất lượng và vai trò của chất lượng 4

1.1.2 Công trình xây dựng và chất lượng công trình xây dựng 6

1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công trình xây dựng 9

1.1.4 Các tiêu chuẩn kỹ thuật đánh giá chất lượng công trình xây dựng 11

1.2 Quản lý chất lượng công trình xây dựng 12

1.2.1 Khái niệm, nguyên tắc quản lý chất lượng công trình xây dựng 12

1.2.2 Nội dung hoạt động quản lý chất lượng công trình xây dựng 13

1.2.3 Mô hình quản lý chất lượng công trình xây dựng 15

1.2.4 Một số phương pháp quản lý chất lượng công trình xây dựng 17

1.2.5 Các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng 18

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chất lượng công trình xây dựng 19

1.3.1 Ảnh hưởng của yếu tố thời tiết 19

1.3.2 Ảnh hưởng của yếu tố kinh tế –kỹ thuật xã hội 20

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN THỊ XÃ THUẬN AN, TỈNH BÌNH DƯƠNG 24

2.1 Giới thiệu chung về n quản lý dự ánthị xã Thuận An 24

2.1.1 Vị trí chức năng, nguyên tắc hoạt động 24

2.1.2 Nhiệm vụ và quyền hạn 25

2.1.3 Cơ cấu tổ chức,nhân sự của Ban Quản lý dự án thị xã Thuận An 27

2.2 Thực tr ng công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng trên đị n thị xã Thuận An 33

2.2.1 Các công trình xây dựng thực hiện đầu tư từ năm 2015-2017 trên địa bàn thị

xã Thuận An 33 2.2.2 Thực trạng về công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng trên địa bàn thị xã Thuận An 34

2.3 Đánh giá công tác công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng t i B n Quản lý dự án thị xã Thuận An 38

2.3.1 Đánh giá thực trạng công tác quản lý chất lượng công trình tại các đơn vị chủ đầu tư 38 2.3.2 Những tồn tại chủ yếu , nguyên nhân của những tồn tại 44

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN THỊ XÃ THUẬN AN 50 3.1 Định hướng phát triển thị xã Thuận An từ n y đến 2025 50

3.1.1 Định hướng phát triển phát triển kinh tế - Xã hội và đầu tư xây dựng công trình trên địa bàn thị xã Thuận An từ nay đến năm 2025 50 3.1.2 Định hướng về công tác quản lý chất lượng trong thực hiện dự án đầu tư sử dụng ngân sách nhà nước tại thị xã Thuận An 54 3.1.3 Quan điểm xây dựng giải pháp quản lý chất lượng công trình 56

3.2 Định hướng phát triển củ B n quản lý dự án thị xã Thuận An 57 3.3 Đề xuất một số giải pháp ho n thiện công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng sử dụng vốn ngân sách trên đị n thị xã Thuận An 60

3.3.1 Hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng công trình theo các giai đoạn đầu tư xây dựng 60 3.3.2 Hệ thống giải pháp nâng cao trình độ năng lực các chủ thể tham gia xây dựng 73

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 81 TÀI LIỆU THAM KHẢO 84

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Danh sách trích ngang nhân viên Ban Quản lý dự án thị xã Thuận An 29 Bảng 2.2: Danh mục các công trình được thực hiện giai đoạn 2015 – 2017 33 Bảng 3.1: Danh mục các công trình trọng điểm ưu tiên đầu tư giai đoạn 2016-2025 53

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 1.1: Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công trình xây dựng 9

Hình 1.2: Quá trình quản lý chất lượng công trình xây dựng 15

Hình 1.3: Ảnh hưởng năng lực nhà thầu đến chất lượng công trình xây dựng 23

Hình 2.1: Cơ cấu Tổ chức của Ban quản lý dự án thị xã Thuận An 27

Hình 2.2: Một số hạng mục chưa đạt chất lượng tại trường THCS Nguyễn Trung Trực 35

Hình 2.3: Tường kè công trình đường Gia Long 37

Hình 2.4: Công tác khoan khảo sát địa chất 45

Hình 3.1: Bản đồ quy hoạch chung xây dựng đô thị Thuận An đến 2020 tầm nhìn đến năm 2030 51

Hình 3.2: Hệ thống các giải pháp quản lý chất lượng công trình thị xã Thuận An 57

Hình 3.3: Hệ thống các giải pháp nâng cao chất lượng công trình theo các giai đoạn đầu tư xây dựng 60

Hình 3.4: Sơ đồ hệ giải pháp nâng cao trình độ năng lực các chủ thể tham gia xây dựng 73

- Thị xã Thuận An thuộc tỉnh Bình Dương hiện nay đang từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội Rất nhiều dự án, công trình giao thông cũng như các công trình hạ tầng khác cũng được Thị xã Thuận

An chú trọng và đầu tư nhằm đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống vật chất cho người dân trên địa bàn góp phần vào sự phát triển của tỉnh Bình Dương Tuy nhiên, cũng không ích những dự án, công trình được xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước hiện nay bị lãng phí rất nhiều, vốn đầu tư lớn nhưng chất lượng công trình đem lại tính hiệu quả không cao Mặc dù Thị xã Thuận An đã có những chuyển biến tích cực trong việc đẩy mạnh công tác quản lý dự án, quản lý chất lượng các công trình xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước, nhưng bên cạnh đó vẫn còn có những hạn chế

và bất cập làm ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chất lượng công trình xây dựng

sử dụng vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn

- Với những khó khăn nêu trên, việc chọn đề tài luận văn “Hoàn thiện công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng tại Ban Quản lý dự án Thị xã Thuận

An tỉnh Bình Dương” có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn

2 Mục tiêu nghiên cứu củ đề t i

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và các quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước

- Đánh giá thực trạng công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng tại Ban Quản lý dự án Thị xã Thuận An , tỉnh Bình Dương

- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng tại Ban quản lý dự án Thị xã Thuận An , tỉnh Bình Dương

3 Đối tượng nghiên cứu

- Công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng trong quá trình đầu tư xây dựng của Ban Quản lý dự án; công tác kiểm tra chất lượng công trình của Ban quản lý dự án thị xã Thuận An từ đó dựa vào những nguyên nhân ảnh hưởng đến công tác quản lý chất lượng công trình để đưa ra các giải pháp

4 Ph m vi nghiên cứu

Nghiên cứu công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng Tại ban quản

lý dự án thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương

5 Phương pháp nghiên cứu

Về mặt lý luận: Dựa vào lý luận và tham khảo các tài liệu kinh tế chuyên ngành như quản lý dự án, quản lý chất lượng và các văn bản luật hiện hành của Nhà nước

Sử dụng chủ yếu là thu thập thông tin, số liệu từ đó phân tích, thống kê, tổng hợp và so sánh

6 Kết cấu củ luận văn

Ngoài mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn có kết cấu gồm 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng và quản lý chất lượng công trình

xây dựng

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng tại

Ban quản lý dự án Thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chất lượng công

trình xây dựng tại Ban quản lý dự án thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT

LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG

1.1.1 Khái niệm chất lượng và vai trò của chất lượng

1.1.1.1 Khái niệm về chất lượng

Chất lượng là một khái niệm quá quen thuộc với loài người ngay từ những thời

cổ đại, tuy nhiên chất lượng cũng là một khái niệm gây nhiều tranh cãi

Tùy theo đối tượng sử dụng, từ "chất lượng" có ý nghĩa khác nhau Người sản xuất coi chất lượng là điều họ phải làm để đáp ứng các qui định và yêu cầu do khách hàng đặt ra, để được khách hàng chấp nhận Chất lượng được so sánh với chất lượng của đối thủ cạnh tranh và đi kèm theo các chi phí, giá cả Do con người và nền văn hóa trên thế giới khác nhau, nên cách hiểu của họ về chất lượng và đảm bảo chất lượng cũng khác nhau

Nói như vậy không phải chất lượng là một khái niệm quá trừu tượng đến mức người ta không thể đi đến một cách diễn giải tương đối thống nhất, mặc dù sẽ còn luôn luôn thay đổi Tổ chức Quốc tế về tiêu chuẩn hóa ISO, trong dự thảo DIS 9000:2000,

đã đưa ra định nghĩa sau: Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một sản phẩm, hệ thống hay quá trình để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và các bên có liên quan

1.1.1.2 Vai trò của chất lượng

 V i trò củ chất lượng trong c nh tr nh

Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường và một cơ chế thị trường mang tính chất quốc tế cao, luôn mở ra các cơ hội và đồng thời cũng đặt ra không ít những thách thức lớn lao cho các doanh nghiệp Để chiến thắng trong cạnh tranh, để tồn tại và phát triển các doanh nghiệp phải luôn tạo ra cho mình một khả năng cạnh tranh đối với mỗi sản phẩm hàng hoá khả năng cạnh tranh hay sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hoá và dịch vụ bao gồm các yếu tố: Mức chất lượng, giá cả, điều kiện cung cấp, hình thức thanh toán, phương thức vận chuyển và giao nhận môi trường cạnh tranh, vị thế so sánh vv Trong đó hai yếu tố chất lượng và giá cả là những yếu tố quan trọng hàng đầu Hai yếu tố này luôn gắn liền với các thuộc tính vốn có của bản thân mỗi sản phẩm hàng hoá, dịch vụ Để nâng cao khả năng cạnh tranh đối với mỗi loại sản phẩm của mình Doanh nghiệp có thể sử dụng một loạt các biện pháp tác động đồng thời vào các

yếu tố trên Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, hai yếu tố mức chất lượng và giá cả vẫn được ưu tiên hàng đầu và coi như là một nền tảng quyết định tới toàn bộ quá trình

Ngày nay, trước tác động của sự phát triển về khoa học kỹ thuật sự thay đổi nhanh trong nhu cầu và thị hiếu người tiêu dùng Cạnh tranh về giá trên thị trường đang có xu hướng chuyển dần sang cạnh tranh phi giá, đặc biệt là cạnh tranh về chất lượng Vai trò quyết định của chất lượng còn được thể hiện ở tác động to lớn của nó tới khả năng sinh lời và hiệu quả sản xuất kinh doanh Những số liệu thống kê cho thấy rằng những doanh nghiệp có vị thế cao hơn về chất lượng có thể thiết lập một mức giá bán cao hơn so với các sản phẩm cùng loại của các doanh nghiệp khác mà họ vẫn bán chạy hàng hơn Ngoài ra, mức thu hồi vốn đầu tư giữa hai loại doanh nghiệp này cùng có một mức chênh lệch khá lớn Như vậy, vấn đề chất lượng ngày nay không chỉ còn là một vấn đề kỹ thuật thuần tuý nữa mà đã trở thành một vấn đề mang tính chiến lược hàng đầu trong sản xuất – kinh doanh của các doanh nghiệp, tổ chức Nó là yếu tố quyết định và cơ bản làm nên sức cạnh tranh của các loại sản phẩm hàng hoá dịch vụ mà doanh nghiệp hay tổ chức đang tham gia cung ứng trên thị trường

 V i trò củ chất lƣợng trong quá trình hội nhập

Khi nền kinh tế nước ta thực sự tham gia vào các sân chơi lớn cùng với các nước trong khu vực Các doanh nghiệp Việt Nam và cả nền kinh tế Việt Nam sẽ đứng trước một thách thức lớn lao đó chính là vấn đề chất lượng sản phẩm và vấn đề cạnh tranh, sức cạnh tranh của các loại sản phẩm hàng hoá dịch vụ do ta sản xuất và cung cấp So với các đối thủ cạnh tranh, các doanh nghiệp Việt Nam cũng như cả nền kinh

tế nước ta còn bị hạn chế bởi trình độ phát triển, trình độ công nghệ, khoa học kỹ thuật

và khả năng về vốn cũng như trình độ quản lý vv…Và do vậy chất lượng sản phẩm của các doanh nghiệp nước ta cũng như khả năng cạnh tranh còn yếu so với các đối thủ trong khu vực Trong một thị trường chung rộng lớn được quốc tế hoá cao Vấn đề chất lượng sản phẩm ngày càng trở nên vô cùng quan trọng bởi tính chất cạnh tranh đặc biệt là cạnh tranh quốc tế đang có nhiều thay đổi và các thay đổi này lại đang hướng theo chiều hướng cạnh tranh bằng chất lượng Theo hướng ấy, để có thể tồn tại

và phát triển không những trên thị trường trong nước mà cả thị trường quốc tế Các doanh nghiệp Việt Nam cần phải hướng các nỗ lực của mình vào các vấn đề cải tiến và

nâng cao chất lượng, đáp ứng một cách tốt nhất nhu cầu và thị hiếu của khách hàng, không chỉ khách hàng trong nước mà còn có cả khách hàng trong khu vực và quốc tế

1.1.2 Công trình xây dựng và chất lượng công trình xây dựng

1.1.2.1 Khái niệm

Theo Luật xây dựng số 50/2014/QH13 thì công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế Công trình xây dựng bao gồm công trình dân dụng, công trình công nghiệp, giao thông, nông nghiệp và phát triển nông thôn, công trình hạ tầng kỹ thuật và công trình khác

1.1.2.2 Đặc điểm công trình xây dựng

a M ng tính chất riêng lẻ

Công trình xây dựng do được đặt ở các vị trí khác nhau trên mặt đất cho nên các điều kiện về địa chất, địa lý cũng khác nhau Điều đó cho thấy mỗi công trình sẽ có yêu cầu về thiết kế mỹ thuật, kết cấu, hình thức, thời gian xây dựng khác nhau Chính

vì vậy, công trình xây dựng cũng cần phải có yêu cầu về tổ chức quản lý, tổ chức thi công và biện pháp thi công phù hợp với đặc diểm của từng công trình cụ thể Do đó công trình xây dựng có tính chất đơn chiếc, được sản xuất theo đơn đặt hàng nên chi phí cho mỗi công trình cũng khác nhau giữa các công trình, ngay cả khi công trình thi công theo các thiết kế mẫu nhưng đựơc xây dựng ở những địa điểm khác nhau với các điều kiện thi công khác nhau thì chi phí sản xuất cũng khác nhau Vì lý do đó, hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, các quy trình quy phạm, công nghệ thi công được áp dụng vào công trình cụ thể cũng có những điều chỉnh cho phù hợp với các yêu cầu của chủ đầu tư

Công trình xây dựng có kích thước, trọng lượng v chi phí thực hiện lớn, thời gi n thi công d i

Công trình xây dựng thường có khối lượng lớn nên thời gian thi công dài, có công trình phải xây dựng nhiều năm mới xong Trong thời gian sản xuất thi công xây dựng chưa tạo ra sản phẩm cho xã hội nhưng lại sử dụng nhiều vật tư, nhân lực của xã hội Do

đó, khi lập kế hoạch xây dựng cần cân nhắc, thận trọng nêu rõ các yêu cầu về vật tư, tiền

vốn, nhân công Việc quản lý theo dõi quá trình sản xuất thi công phải chặt chẽ, nhằm bảo đảm hiệu quả và chất lượng công trình

d Chịu ảnh hưởng nhiều với điều kiện khí hậu – thời tiết

Do sản phẩm lớn, thời gian chế tạo dài, quá trình chế tạo thường diễn ra ngoài trời nên quá trình hình thành sản phẩm xây dựng cần nhiều yếu tố thời gian và có những lúc thời tiết, nhiệt độ không thể chế tạo được do các yêu cầu về chất lượng do

đó việc thi công xây lắp phụ thuộc nhiều bởi các điều kiện về khí hậu và thời tiết

1.1.2.3 Chất lượng công trình xây dựng

Chất lượng công trình xây dựng không những có liên quan trực tiếp đến an toàn sinh mạng, an toàn cộng đồng, hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng công trình

mà còn là yếu tố quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia Do có vai trò quan trọng như vậy nên luật pháp về xây dựng của các nước trên thế giới đều coi đó là mục đích hướng tới Ở Việt Nam, Luật Xây dựng 2014 được ban hành hay thế cho Luật xây dựng 2003, trong đó chất lượng công trình xây dựng cũng là nội dung trọng tâm, xuyên suốt Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn Luật về quản

lý chất lượng công trình xây dựng đã được hoàn thiện theo hướng hội nhập quốc tế; những mô hình quản lý chất lượng công trình tiên tiến cùng hệ thống tiêu chí kỹ thuật cũng được áp dụng một cách hiệu quả

Theo đó, Chất lượng công trình xây dựng là những yêu cầu về an toàn, bền vững, kỹ thuật và mỹ thuật của công trình nhưng phải phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hợp đồng kinh tế

mà còn phải thỏa mãn các yêu cầu về an toàn sử dụng có chứa đựng yếu tố xã hội

và kinh tế Ví dụ: một công trình quá an toàn, quá chắc chắn nhưng không phù hợp

với quy hoạch, kiến trúc, gây những ảnh hưởng bất lợi cho cộng đồng (an ninh, an toàn môi trường…), không kinh tế thì cũng không thoả mãn yêu cầu về chất lượng công trình Có được chất lượng công trình xây dựng như mong muốn, có nhiều yếu tố ảnh hưởng, trong đó có yếu tố cơ bản nhất là năng lực quản lý (của chính quyền, của chủ đầu tư) và năng lực của các nhà thầu tham gia các quá trình hình thành sản phẩm xây dựng Xuất phát từ sơ đồ này, việc phân công quản lý cũng được các quốc gia luật hóa với nguyên tắc: Những nội dung “phù hợp” (tức là vì lợi ích của xã hội, lợi ích cộng đồng) do Nhà nước kiểm soát và các nội dung “đảm bảo” do các chủ thể trực tiếp tham gia vào quá trình đầu tư xây dựng (chủ đầu tư và các nhà thầu) phải có nghĩa vụ kiểm soát

1.1.2.4 Sự hình thành chất lượng công trình xây dựng

Được hình thành bởi một quá trình với một quy trình nhất định từ khảo sát – thiết

kế - thi công Và phải tuân thủ một cách chặt chẽ các tiêu chuẩn – quy chuẩn mới cho sản phẩm đảm bảo chất lượng

Trong giai đoạn khảo sát ngoài sự giám sát của chủ đầu tư, nhà thầu khảo sát xây dựng phải có bộ phận chuyên trách tự giám sát công tác khảo sát

Trong quá trình thiết kế, nhà thầu thiết kế xây dựng công trình chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư và pháp luật về chất lượng thiết kế xây dựng công trình Chủ đầu tư nghiệm thu sản phẩm thiết kế và chịu trách nhiệm về các bản vẽ thiết kế giao cho nhà thầu

Trong giai đoạn thi công xây dựng công trình, chất lượng được hình thành bởi vật tư, vật liệu, máy móc, thiết bị sản xuất theo quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế và các hoạt động quản lý chất lượng, tự giám sát của nhà thầu thi công xây dựng; giám sát thi công xây dựng của chủ đầu tư; giám sát tác giả của nhà thầu thiết kế xây dựng công trình

Có thể nói chất lượng công trình xây dựng là tất cả các giai đoạn từ giai đoạn khảo sát thiết kế thi công cho đến giai đoạn bảo hành của công trình xây dựng

Sự hình thành chất lượng ngoài việc thực hiện kiểm soát thì chất lượng phải được đảm bảo bởi các quy chuẩn, tiêu chuẩn mà nhà thầu thiết kế đưa ra [12]

1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công trình xây dựng

Công trình xây dựng có những đặc tính riêng thường được xác định bằng các chỉ tiêu, những thông số về kinh tế kỹ thuật (định lượng) và thẩm mỹ (định tính) Có thể cân đo được, tính toán được, đánh giá được thông qua hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật Như vậy, chất lượng của công trình là thước đo của giá trị sử dụng, cùng một giá trị sử dụng, sản phẩm có thể có mức độ tiện ích khác nhau, mức chất lượng khác nhau Như vậy, khi nói một công trình xây dựng chất lượng có nghĩa là công trình đó

có độ bền chắc, có công năng sử dụng cao, thuận tiện, an toàn trong sử dụng Có chi phí sản xuất, chi phí khai thác, chi phí bảo dưỡng hợp lý, có tuổi thọ lâu dài, được người tiêu dùng (chủ đầu tư) chấp nhận, tiêu thụ nhanh trên thị trường (bàn giao, quyết toán, hoàn vốn nhanh)

Sự hình thành chất lượng bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, kể cả bên trong, bên ngoài từ tầm vĩ mô đến vi mô Gồm những yếu tố cơ bản sau:

Hình 1.1: Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công trình xây dựng

- Yếu tố nguyên vật liệu: Đây là yếu tố cơ bản đầu vào có ảnh hưởng quyết

định đến chất lượng công trình xây dựng Muốn công trình có chất lượng thì nguyên liệu đầu vào phải đảm bảo chất lượng Các yêu cầu về nguyên vật liệu đầu vào phải đúng chủng loại, số lượng, chất lượng các tiêu chuẩn kỹ thuật và cung cấp kịp thời, đúng tiến độ thi công

- Nhóm yếu tố kỹ thuật công nghệ thiết ị: Yếu tố kỹ thuật – công nghệ - thiết bị

thi công có một tầm quan trọng đặc biệt, có tác dụng quyết định đến sự hình thành chất lượng

Quá trình công nghệ là một quá trình phức tạp, làm thay đổi, cải thiện tính chất ban đầu của nguyên vật liệu theo hướng phù hợp với các yêu cầu về sản phẩm Quá trình công nghệ được thực hiện thông qua hệ thống máy móc thiết bị Nếu như công nghệ hiện đại, nhưng thiết bị không đảm bảo thì không thể nâng cao chất lượng sản phẩm được

Nhóm yếu tố kỹ thuật – công nghệ - thiết bị có quan hệ tương hỗ chặt chẽ với nhau Để có được chất lượng ta phải đảm bảo sự đồng bộ của nhóm yếu tố này

- Nhóm yếu tố quản lý: Trình độ quản lý nói chung và trình độ quản lý chất

lượng nói riêng là một trong những nhân tố cơ bản góp phần đẩy nhanh tốc độ cải tiến chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp Các chuyên gia quản lý chất lượng đồng tình cho rằng trong thực tế có 80% những vấn đề chất lượng là do quản trị gây ra Vì vậy nói đến quản trị chất lượng ngày nay trước hết người ta cho rằng đó là chất lượng của quản trị Các yếu tố phục vụ cho sản xuất như nguyên vật liệu, kỹ thuật – công nghệ thiết bị và người lao động dù có ở trình độ cao nhưng không biết tổ chức quản lý tạo ra

sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng ăn khớp giữa các khâu, giữa các yếu tố của quản trị sản xuất thì không thể tạo ra một sản phẩm có chất lượng được Chất lượng sản phẩm phụ thuộc rất lớn vào cơ cấu và cơ chế quản trị, nhận thức hiểu biết về chất lượng và trình độ của cán bộ quản lý, khả năng xây dựng chính xác mục tiêu, chính sách chất lượng và chỉ đạo tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch chất lượng Ngày nay, các Công ty phải nhận thấy được chất lượng sản phẩm là một vấn đề hết sức quan trọng là yếu tố sống còn của doanh nghiệp Điều đó cho thấy chất lượng là trách nhiệm của toàn bộ Công ty theo một hệ thống nhất định, dưới sự quan tâm chặt chẽ của lãnh đạo chứ không chỉ là của nhân viên kiểm tra chất lượng sản phẩm hoặc bất kỳ cá nhân nào khác

- Nhóm yếu tố con người: Dù cho sản xuất có được tự động hoá thì con người

vẫn là yếu tố quyết định đến chất lượng hàng hoá dịch vụ Trong chế tạo có nhiều phần việc có thể tự động hóa, nhưng còn rất nhiều công việc máy móc chưa thay thế được con người nhất là sản phẩm xây dựng còn có nhiều phần việc thủ công Con người cũng là một nguồn lực để hình thành chất lượng Điều đó cho thấy cần phải có những con người có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất Lúc đó mới có thể đảm bảo được chất lượng sản phẩm

1.1.4 Các tiêu chuẩn kỹ thuật đánh giá chất lượng công trình xây dựng

Việc đánh giá chất lượng công trình xây dựng còn nhiều ý kiến khác nhau, lý do chính là ở chỗ chưa có những quan điểm chung thống nhất khi đánh giá Nên chăng, quan điểm đánh giá chất lượng công trình xây dựng cần xuất phát từ các quan điểm sau:

Một là, đánh giá dưới góc độ của Luật Xây dựng “Công trình xây dựng là sản

phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế”

Hai là, đánh giá về mức độ an toàn, bền vững của công trình Theo Luật Xây

dựng, thì sự cố công trình là những hư hỏng vượt quá giới hạn an toàn cho phép làm cho công trình có nguy cơ sập đổ, đã sập đổ một phần hoặc toàn bộ công trình hoặc công trình không sử dụng được theo thiết kế Theo đó, có 4 loại sự cố bao gồm sự cố sập đổ, sự cố về biến dạng, sự cố sai lệch vị trí và sự cố về công năng; về cấp độ có cấp I, II, III và cấp IV tùy thuộc vào mức độ hư hỏng công trình và thiệt hại về người Chính vì vậy mà mức độ an toàn, bền vững của công trình là điều cần phải được xem xét chặt chẽ và nghiêm túc

Ba là, đánh giá sự đáp ứng của công trình với các quy định về quy chuẩn xây

dựng và các tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng được phép áp dụng cho riêng dự án đã nêu trong hợp đồng xây dựng

Bốn là, đánh giá về mỹ thuật của công trình xây dựng Ngoài yêu cầu về độ an

toàn và bền vững thì yêu cầu mỹ thuật đối với công trình xây dựng không thể xem nhẹ được Công trình xây dựng trường tồn với thời gian, nếu chất lượng mỹ thuật không đảm bảo thì chủ đầu tư không được thụ hưởng công trình đẹp và không đóng góp cảnh quan đẹp cho xã hội Công trình xây dựng phải thể hiện được tính sáng tạo độc đáo, bố cục hiện đại nhuần nhuyễn với truyền thống, tránh sao chép, lặp lại, đơn điệu trong nghệ thuật kiến trúc

Tóm lại, chất lượng công trình xây dựng phải được đánh giá về độ an toàn, bền

vững, kỹ thuật và mỹ thuật phù hợp với Quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hợp đồng giao nhận thầu xây dựng

1.2 Quản lý chất lƣợng công trình xây dựng

1.2.1 Khái niệm, nguyên tắc quản lý chất lượng công trình xây dựng

1.2.1.1 Khái niệm

Theo Nghị định 46/2015/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng thì Quản lý chất lượng công trình xây dựng là hoạt động quản lý của các chủ thể tham gia các hoạt động xây dựng theo quy định của Nghị định này và pháp luật khác có liên quan trong quá trình chuẩn bị, thực hiện đầu tư xây dựng công trình và khai thác, sử dụng công trình nhằm đảm bảo các yêu cầu về chất lượng và an toàn của công trình

1.2.1.2 Nguyên tắc quản lý chất lượng công trình xây dựng

- Công trình xây dựng phải được kiểm soát chất lượng theo quy định của Nghị định này và pháp luật có liên quan từ chuẩn bị, thực hiện đầu tư xây dựng đến quản lý,

sử dụng công trình nhằm đảm bảo an toàn cho người, tài sản, thiết bị, công trình và các công trình lân cận

- Hạng mục công trình, công trình xây dựng hoàn thành chỉ được phép đưa vào khai thác, sử dụng sau khi được nghiệm thu bảo đảm yêu cầu của thiết kế xây dựng, tiêu chuẩn áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật cho công trình, các yêu cầu của hợp đồng xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan

- Nhà thầu khi tham gia hoạt động xây dựng phải có đủ điều kiện năng lực theo quy định, phải có biện pháp tự quản lý chất lượng các công việc xây dựng do mình thực hiện, Nhà thầu chính hoặc tổng thầu có trách nhiệm quản lý chất lượng công việc

do nhà thầu phụ thực hiện

- Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức quản lý chất lượng công trình phù hợp với hình thức đầu tư, hình thức quản lý dự án, hình thức giao thầu, quy mô và nguồn vốn đầu tư trong quá trình thực hiện đầu tư xây dựng công trình theo quy định của Nghị định này Chủ đầu tư được quyền tự thực hiện các hoạt động xây dựng nếu đủ điều kiện năng lực theo quy định của pháp luật

- Cơ quan chuyên môn về xây dựng hướng dẫn, kiểm tra công tác quản lý chất lượng của các tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng công trình; thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu công trình xây dựng, tổ chức thực hiện giám định chất lượng

công trình xây dựng; kiến nghị và xử lý các vi phạm về chất lượng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật

- Các chủ thể tham gia hoạt động đầu tư xây dựng theo quy định phải chịu trách nhiệm về chất lượng các công việc do mình thực hiện

1.2.2 Nội dung hoạt động quản lý chất lượng công trình xây dựng

Quản lý chất lượng công trình là nhiệm vụ của tất cả các chủ thể tham gia vào quá trình hình thành nên sản phẩm xây dựng bao gồm: Chủ đầu tư, nhà thầu, các tổ chức và cá nhân liên quan trong công tác khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, bảo hành và bảo trì, quản lý và sử dụng công trình

Theo Nghị định 46/2015/NĐ-CP ngày 12 tháng 05 năm 2015 của chính phủ về

đảm bảo chất lượng công trình xây dựng đã nêu rõ: hoạt động quản lý chất lượng công trình xây dựng xuyên suốt các giai đoạn khảo sát, thiết kế đến thi công và khai thác công trình

Trong giai đoạn khảo sát ngoài sự giám sát của chủ đầu tư, nhà thầu khảo sát xây dựng phải có bộ phận chuyên trách tự giám sát công tác khảo sát

Trong quá trình thiết kế, nhà thầu thiết kế xây dựng công trình chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư và pháp luật về chất lượng thiết kế xây dựng công trình Chủ đầu tư nghiệm thu sản phẩm thiết kế chuyển cho tổ chức tư vấn thẩm định thiết kế và chịu trách nhiệm về các bản vẽ thiết kế giao cho nhà thầu

Giai đoạn thi công xây dựng công trình là giai đoạn trực tiếp chuyển hóa từ tiền

tệ sang sản phẩm xây dựng, các hoạt động quản lý chất lượng và tự giám sát của nhà thầu thi công xây dựng, giám sát thi công xây dựng công trình và nghiệm thu công trình xây dựng là rất quan trọng, là trách nhiệm của tất cả các chủ thể tham gia trong quá trình chế tạo sản phẩm xây dựng Để quản lý chất lượng trong giai đoạn này, Nhà thầu cần thực hiện các bước như sau:

1 Lập hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với quy mô công trình, trong đó quy định trách nhiệm của từng cá nhân, từng bộ phận đối với việc quản lý chất lượng công trình xây dựng trong giai đoạn thi công

2 Phân định trách nhiệm quản lý chất lượng công trình xây dựng giữa các bên trong trường hợp áp dụng hình thức tổng thầu thi công xây dựng công trình; tổng thầu thiết kế và thi công xây dựng công trình; tổng thầu thiết kế, cung cấp thiết bị công

nghệ và thi công xây dựng công trình; tổng thầu lập dự án đầu tư xây dựng công trình, thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình và các hình thức tổng thầu khác (nếu có)

3 Bố trí nhân lực, cung cấp vật tư, thiết bị thi công theo yêu cầu của hợp đồng

và quy định của pháp luật có liên quan

4 Tiếp nhận và quản lý mặt bằng xây dựng, bảo quản mốc định vị và mốc giới công trình

5 Lập và phê duyệt biện pháp thi công trong đó quy định rõ các biện pháp bảo đảm an toàn cho người, máy, thiết bị phục vụ công trình và tiến độ thi công, trừ trường hợp trong hợp đồng có quy định khác

6 Thực hiện các công tác kiểm tra, thí nghiệm vật liệu, cấu kiện, vật tư, thiết bị công trình, thiết bị công nghệ trước khi xây dựng và lắp đặt vào công trình xây dựng theo quy định của tiêu chuẩn, yêu cầu của thiết kế và yêu cầu của hợp đồng xây dựng

7 Thi công xây dựng theo đúng hợp đồng xây dựng, giấy phép xây dựng, thiết

kế xây dựng công trình; đảm bảo chất lượng công trình và an toàn trong thi công xây dựng

8 Thông báo kịp thời cho chủ đầu tư nếu phát hiện bất kỳ sai khác nào giữa thiết kế, hồ sơ hợp đồng và điều kiện hiện trường

9 Sửa chữa sai sót, khiếm khuyết chất lượng đối với những công việc do mình thực hiện; chủ trì, phối hợp với chủ đầu tư khắc phục hậu quả sự cố trong quá trình thi công xây dựng công trình; lập báo cáo sự cố và phối hợp với các bên liên quan trong quá trình giám định nguyên nhân sự cố

Trong giai đoạn bảo hành, chủ đầu tư, chủ sở hữu hoặc chủ quản lý sử dụng công trình có trách nhiệm kiểm tra tình trạng công trình xây dựng, phát hiện hư hỏng

để yêu cầu sửa chữa, thay thế, giám sát và nghiệm thu công việc khắc phục sửa chữa

đó Ngoài ra còn có giám sát của nhân dân về chất lượng công trình xây dựng

Có thể nói quản lý chất lượng cần được coi trọng trong tất cả các giai đoạn từ giai đoạn khảo sát thiết kế thi công cho đến giai đoạn bảo hành của công trình xây dựng

1.2.3 Mô hình quản lý chất lượng công trình xây dựng

Trong thực tế hiện nay với điều kiện và công nghệ cho phép thì việc quản lý chất lượng công trình xây dựng được áp dụng theo mô hình sau:

Lập kế hoạch chất lượng công trình xây dựng thuộc dự án: Là quá trình của

việc xác định các yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn cho công trình xây dựng và các tài liệu hướng dẫn làm thế nào để dự án thực hiện phù hợp, nghĩa là lúc nào phải làm cái

gì và làm như thế nào để đạt yêu cầu chất lượng

Kiểm soát chất lượng công trình xây dựng: Là quá trình theo dõi và ghi lại kết

quả thực hiện các hoạt động chất lượng để đánh giá hiệu suất và đề xuất những thay đổi cần thiết Kiểm soát chất lượng được thực hiện xuyên suốt dự án

Để kiểm soát tốt chất lượng dự án thì phải luôn quan tâm đến các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thi công, chủ yếu có 5 lĩnh vực lớn tức 4M & 1E: Con người (Man), nguyên vật liệu (Material), máy móc (Machine), phương pháp (Method), môi trường (Environment) Tăng cường kiểm soát 5 nhân tố này trước khi sự việc xảy ra là việc quan trọng để đảm bảo chất lượng dự án thi công

 Kiểm soát con người

Con người là chủ thể trực tiếp tham gia, chỉ huy và thao tác thi công Để quản lý chất lượng công trình tốt thì nhân tố con người là hết sức quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công trình Cán bộ phải là những kỹ sư chuyên ngành có nhiều kinh nghiệm trong công tác, có ý thức trách nhiệm cao Công nhân phải có tay nghề,

có kỹ thuật, có ý thức trách nhiệm trong công việc và được đào tạo cơ bản qua các trường lớp cũng như nhiệm vụ cụ thể trên công trường Nếu kiểm soát tốt, yếu tố con

Quá trình quản lý chất lượng công trình xây dựng

người sẽ kiểm soát được chất lượng công trình góp phần vào việc nâng cao chất lượng công trình

 Kiểm soát nguyên vật liệu

Kiểm tra chất lượng vật liệu, cấu kiện, thiết bị trước khi đưa vào công trường: Các vật liệu, cấu kiện, thiết bị trước khi đưa vào công trường đều phải được kiểm tra về chủng loại, quy cách, xuất xứ theo hồ sơ chất lượng đã được chủ đầu tư chấp thuận Kết quả kiểm tra phải được lập thành biên bản, ghi rõ chủng loại, quy cách, số lượng vật liệu, cấu kiện, thiết bị đưa vào công trường từng đợt, có ký xác nhận của đại diện bên B và đại diện bên A (hoặc tư vấn giám sát), phải phù hợp với

các quy trình, quy phạm của nhà nước ban hành

 Kiểm soát máy móc

Kiểm soát máy móc bao gồm kiểm soát chủng loại, công năng, tải trọng, khả năng hoạt động hiện tại, hồ sơ kiểm định đúng với yêu cầu của thiết kế Bằng cấp của người điều khiển và phương tiện máy móc, thiết bị phải phù hợp đúng như yêu cầu của

hồ sơ dự thầu

 Kiểm soát phương pháp

Kiểm soát phương pháp có nghĩa là kiểm soát những biện pháp như phương án thi công, công nghệ thi công, thiết kế tổ chức thi công, biện pháp kỹ thuật thi công…Nhiệm vụ chủ yếu trong công tác này là kết hợp với thực tế công trình để giải quyết những khó khăn trong thi công, kiểm tra tính khả thi kỹ thuật và sự hợp lý về kinh tế để có lợi cho việc đảm bảo chất lượng, tăng tiến độ và giảm giá thành

 Kiểm soát môi trường

Nhân tố môi trường ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng của công trình xây dựng Môi trường kỹ thuật công trình như: địa chất, thủy văn, khí tượng…; môi trường quản

lý công trình như hệ thống đảm bảo chất lượng, chế độ quản lý chất lượng, các chính sách chế độ áp dụng cho công trình…; môi trường lao động như tổ hợp lao động, môi trường làm việc Nhân tố môi trường có tính phức tạp và luôn biến đổi thường xuyên

Do đó, căn cứ vào các đặc diểm và hoàn cảnh cụ thể để áp dụng biện pháp tăng cường kiểm soát có hiệu quả đối với những nhân tố môi trường có ảnh hưởng đến chất lượng của công trình Đặc biệt là những công trình thi công c xây dựng cần đảm bảo nguyên vật lệu được cung cấp đầy đủ, đúng lúc Mặt khác, sự ảnh hưởng của thể chế, chính

sách và sự ủng hộ của xã hội về dự án, các điều kiện về mặt bằng, giao thông, điện nước… được đảm bảo sẽ góp phần làm tăng chất lượng công trình xây dựng giao thông

Đảm bảo chất lượng công trình theo đúng yêu cầu thiết kế: Là quá trình kiểm

tra các yêu cầu về chất lượng và kết quả từ hệ thống kiểm soát chất lượng để đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng phù hợp

1.2.4 Một số phương pháp quản lý chất lượng công trình xây dựng

Trình độ quản lý nói chung và trình độ quản lý chất lượng nói riêng là một trong những nhân tố cơ bản góp phần đẩy mạnh tốc độ cải tiến, hoàn thiện chất lượng công trình Trong đó quản lý kỹ thuật thi công công trình là một khâu quan trọng trong quản lý chất lượng công trình Phương pháp công nghệ thích hợp, hiện đại, với trình

độ tổ chức quản lý tốt thì sẽ tạo điều kiện tốt cho việc nâng cao chất lượng sản phẩm Trong Quản lý chất lượng trong giai đoạn thi công có thể áp dụng 2 phương pháp quản lý cơ bản như sau:

1.2.4.1 Phương pháp quản lý theo mục tiêu

Quản lý theo mục tiêu là hệ thống quản lý liên kết mục tiêu của tổ chức với kết quả công việc của từng cá nhân và phát triển của tổ chức với sự tham gia của tất cả các cấp bậc quản lý

Trong công tác tổ chức thi công công trình xây dựng bản chất của phương pháp quản lý theo mục tiêu là khoán việc

1.2.4.2 Phương pháp quản lý theo Quá trình

Trong công tác tổ chức thi công công trình xây dựng Bản chất của phương pháp quản lý theo quá trình hay quy trình là quản lý công việc theo một chu trình đã được

phân tích và quy định kỹ lưỡng

Ưu điểm:

- Đảm bảo tính tập trung cao, thậm chí tất cả đã được định vị trước

- Ít sai lạc về mọi phương diện, do đó đảm bảo các chuẩn mực đề ra

- Dễ đúng chuẩn

- Kiểm soát được quy trình từ đầu đến cuối

Nhược điểm:

- Cấp dưới ít sáng tạo vì tất cả đã được quy định chặt chẽ

- Chủ động không cao mà tính lệ thuộc cao

- Không có tính linh động cao

Do mỗi đặc tính riêng của mỗi phương pháp quản lý, do đó trong công tác tổ chức thi công xây dựng công trình người quản lý thi công cần có sự kết hợp hài hòa giữa hai phương pháp quản lý nêu trên cho từng giai đoạn thi công, từng bước thi công

để phát huy tối đa năng lực của đội ngũ thi công củng như phát hiệu quả cao nhất năng lực của máy móc thiết bị, đồng thời đảm bảo quản lý chất lượng và tiến độ công trình Đây là phương pháp được áp dụng bởi vì chất lượng được hình thành trong thời gian dài và do nhiều chủ thể tham gia thực hiện

1.2.5 Các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng

a Giai đoạn khảo sát, thiết kế

- Chất lượng về số liệu khảo sát hiện trường

- Chất lượng trong giám sát khảo sát hiện trường công trình

- Chất lượng trong lựa chọn phương án thi công, hồ sơ thiết kế và dự toán xây dựng công trình để triển khai giai đoạn sau

- Sự nghiêm túc, chặt chẽ trong công tác thẩm tra, thẩm định hồ sơ thiết kế trước khi phê duyệt

b Giai đoạn chuẩn bị thi công: Hiệu quả quản lý chất lượng trong giai đoạn

chuẩn bị thi công thể hiện ở việc đảm bảo các điều kiện cho việc khởi công công trình bao gồm:

- Số lượng và chất lượng của các hồ sơ tài liệu kỹ thuật có liên quan được đảm bảo đúng quy định

lao động tập kết tại công trường theo đúng kế hoạch

c Giai đoạn thi công: Trong giai đoạn thi công, hiệu quả công tác quản lý chất

lượng thể hiện ở:

đúng theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu và tiến độ dự án

d Giai đoạn nghiệm thu bàn giao và bảo hành công trình: Hiệu quả quản lý

chất lượng trong giai đoạn này thể hiện:

trình

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chất lượng công trình xây dựng

1.3.1 Ảnh hưởng của yếu tố thời tiết

Như chúng ta đã biết, sản xuất xây dựng chủ yếu diễn ra ngoài trời Do vậy, nếu người làm công tác quản lý không chú ý tới đặc điểm khí hậu, thời tiết thì tiến độ thi công lập ra sẽ khó khả thi Các yếu tố khí hậu, môi trường có ảnh hưởng đến thiết kế

tổ chức thi công là: Nhiệt độ không khí, độ ẩm không khí, tốc độ gió, bức xạ mặt trời, lượng mưa, lượng nước bốc hơi…

Những số liệu này có ý nghĩa lớn trong việc quản lý chất lượng công trình theo mùa Trong thiết kế tổ chức thi công, tiến độ cho các công tác chịu ảnh hưởng trực tíêp của điều kiện khí hậu và môi trường xung quanh

Do ảnh hưởng của yếu tố thời tiết ở nước ta cũng như từng vùng riêng biệt, khi quản lý chất lượng công trình cũng cần phải tính đến công tác chuẩn bị thi công theo mùa, đặc biệt là mùa mưa Trước khi lên kế hoạch tiến độ thi công thì các đầu việc chính đã được vạch ra trước Khi đã nắm được các số liệu về môi trường, khí hậu nơi đặt công trình xây dựng, người lập thiết kế tổ chức thi công cần chủ động sắp xếp các đầu việc tránh thi công vào mùa mưa như công tác đất, công tác móng, phần ngầm Nhìn chung trong mùa mưa hoạt động sản xuất xây dựng đều bị ngừng trệ dẫn đến gián đoạn Do vậy, để đảm bảo công trình đạt chất lượng tốt nên có những kế hoạch đối phó hiệu quả như các giải pháp thoát nước, chống ngập úng Cần chú ý tới công tác kho bãi bảo quản dự trữ vật tư, có biện pháp cung ứng dự trữ thích hợp

1.3.2 Ảnh hưởng của yếu tố kinh tế –kỹ thuật xã hội

1.3.2.1 Điều kiện về lao động

Lực lượng lao động là một phần quan trọng, điều kiện về sử dụng lao động và tình hình sinh hoạt tại địa phương sẽ đáp ứng cho biểu đồ nhân lực trong quá trình lập tiến độ thi công Những số liệu lao động gồm: Nghề nghiệp, trình độ, tình hình phân

bố lao động, khả năng huy động lao động tại địa phương, số lao động nhàn rỗi, phong tục văn hoá, thu nhập và mức sống…

Hầu hết các nhà thầu hiện nay mặc dù đều có một lực lượng thi công nhất định chịu sự quản lý trực tiếp của nhà thầu nhưng do đặc điểm của sản xuất xây dựng khi vào mùa xây dựng chính, công tác thi công yêu cầu gấp gáp nên việc thuê lao động theo thời vụ cho những công việc giản đơn như đào đất thủ công, đội đổ bêtông…là khó thể tránh khỏi Xuất phát từ đặc điểm lao động ở địa phương, người làm công tác tiến độ cần có những điều chỉnh phù hợp

1.3.2.2 Điều kiện về chất lượng vật tư – kỹ thuật

Việc quản lý chất lượng công trình cũng bị chi phối bởi quá trình cung ứng và chất lượng nguyên vật liệu cho công trình, chi phí vật liệu dùng trong quá trình tạo ra sản phẩm xây dựng rất lớn, và ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình thi công cũng như quản lý chất lượng công trình Để có được lợi nhuận cao, tiết kiệm chi phí mà không ít nhà thầu thi công đã cắt xén, ăn bớt vật liệu hoặc sử dụng vật liệu kém chất lượng đưa vào thi công dẫn đến rất nhiều công trình xây dựng giao thông hiện nay sau khi khai thác một thời gian ngắn thì xuất hiện tình trạng xuống cấp của công trình dẫn đến

những rủi rỏ tiềm ẩn cho người dân, xã hội Chính vì vậy, muốn chất lượng công trình tốt, đảm bảo hiệu quả chất lượng thì phải thực hiện tốt công tác quản lý chất lượng vật

liệu theo quy định của pháp luật hiện hành

1.3.2.3 Ảnh hưởng của yếu tố công nghệ và kỹ thuật xây dựng

Công nghệ là đại lượng hoặc yếu tố phản ánh tính chất công nghệ của quá trình được tổ chức hay quá trình hình thành sản phẩm, công nghệ được thể hiện qua số lượng, chủng loại, cơ cấu và trình tự thực hiện các quá trình thi công Với những công tình có kỹ thuật và công nghệ đơn giản thì quan hệ công việc dễ dàng nhận ra Nhưng với những công trình lớn, công nghệ phức tạp thì bắt buộc người lập tiến độ phải có sự phân chia và phối hợp với các quá trình sản xuất Sự phân chia có thể dựa vào kết cấu của công trình để chia thành các hạng mục, các hạng mục lại chia thành các quá trình sản xuất và chia nhỏ các quá trình sản xuất thành các công việc và các công việc chia nhỏ thành các nhiêm vụ Cơ sở để phân chia là các biện pháp kỹ thuật để thực hiện thi công quá trình hay công việc đó Sau đó sẽ tổ chức lập tiến độ theo phương pháp phương pháp dây chuyền hoặc sơ đồ mạng trên cơ sở đó sẽ giải một loạt các bài toán tối ưu về thời gian, giá thành

Công nghệ xây dựng ảnh hưởng rất lớn đến quá trình lập và quản lý tiến độ trong xây dựng Với mỗi công nghệ có một quy trình, những bước thực hiện riêng, có thể là cố định không thể thay đổi về thứ tự nhưng con người thực hiện và máy móc thiết bị thi công lại có thể thay đổi

Công nghệ xây dựng quy định các công việc xây dựng phải đi theo một trình tự chặt chẽ về mặt kỹ thuật Cho nên khi lập tiến độ xây dựng không thể vì yếu tố thời gian mà người lập tiến độ phá vỡ trình tự và mối quan hệ giữa các công việc Với những công trình có kỹ thuật và công nghệ đơn giản thì quan hệ công việc dễ dàng nhận ra Nhưng với những công trình lớn, công nghệ phức tạp thì bắt buộc người lập tiến độ phải có sự phân chia và phối hợp với các quá trình sản xuất Sự phân chia có thể dựa vào kết cấu của công trình để chia thành các hạng mục, các hạng mục lại chia thành các quá trình sản xuất và chia nhỏ các quá trình sản xuất thành các công việc và các công việc chia nhỏ thành các nhiêm vụ Cơ sở để phân chia là các biện pháp kỹ thuật để thực hiện thi công quá trình hay công việc đó Sau đó sẽ tổ chức lập tiến độ

theo phương pháp phương pháp dây chuyền hoặc sơ đồ mạng Trên cơ sở đó sẽ giải một loạt các bài toán tối ưu về thời gian, giá thành

Nghiên cứu công nghệ để nắm rõ có thể sử dụng nhân lực và máy thi công như thế nào cho phù hợp với khả năng của nhà thầu thi công và những điều kiện cụ thể khác (địa chất công trình, thời tiết khí hậu, kinh tế xã hội và điều kiện mặt bằng ) nhằm đạt được chất lượng như đã cam kết trong hợp đồng và giảm chi phí và thời gian xây lắp

1.3.2.4 Ảnh hưởng của chủ đầu tư

Mong muốn của chủ đầu tư thể hiện chủ yếu và cụ thể qua hợp đồng xây dựng Trong hợp đồng thể hiện rõ yêu cầu thời gian xây dựng, chất lượng công trình, chi phí xây dựng, trình tự đưa từng hạng mục vào sử dụng.Vì vậy khi thiết kế tổ chức thi công, những yêu cầu có tính pháp lệnh này phải được ưu tiên hàng đầu trong lựa chọn trình tự khởi công của phương án thiết kế tổ chức thi công sao cho vừa thoả mãn các yêu cầu này, lại vừa thoả mãn được nguồn lực có hạn của mình

Để giúp nhà thầu thi công thực hiện tốt các yêu cầu của mình, chủ đầu tư cần phải tạo điều kiện, đáp ứng tốt các yêu cầu về cấp vốn, cũng như các thủ tục để nhà thầu thi công thi công thuận lợi, đạt được mục tiêu mong đợi của chủ đầu tư về thi công công trình:

- Chất lượng của các hạng mục và toàn công trình là tốt nhất (tương ứng với các điều kiện đã có)

- Giá cả hợp lí, khối lượng các công tác đầy đủ

- Tổng thời gian thi công là nhỏ nhất, đúng theo quy định trong hợp đồng

1.3.2.5 Ảnh hưởng của năng lực đơn vị thi công xây lắp đến việc lập và quản lý

kế hoạch tổ chức thi công

Thực tế hiện nay, một số nhà thầu có năng lực thấp, tiến độ thi công lập ra còn mang tính hình thức, thiếu tổ chức nghiên cứu kỹ, chưa được coi trọng nên không phù hợp với thực tế thi công, hình thức thể hiện tiến độ còn đơn giản khó quản lý và điều chỉnh được Do vậy khi có sự cố bất thường dễ kéo dài thời hạn thi công, ảnh hưởng tới thời hạn bàn giao công trình

Có thể thể hiện năng lực nhà thầu qua sơ đồ Năng lực nhà thầu

3.Số lượng thiết bị máy móc thi công

4.Dự kiến biện pháp kỹ thuật thi công

5.Nhà thầu phụ

1.Doanh thu 3 năm gần đây

2.Vốn lưu động hiện có 3.Nợ phải trả

5.Khả năng ứng vốn

6 6 Khả năng vay vốn

Hình 1.3: Ảnh hưởng năng lực nhà thầu đến chất lượng công trình xây dựng

CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN THỊ XÃ THUẬN AN,

TỈNH BÌNH DƯƠNG 2.1 Giới thiệu chung về n quản lý dự ánthị xã Thuận An

2.1.1 Vị trí chức năng, nguyên tắc hoạt động

- Ngày 30/11/2011 UBND thị xã Thuận An ban hành Quyết định số UBND về việc ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức hoạt động của Ban Quản lý dự ánthị xã Thuận An

9669/QĐ-2.1.1.2 Vị trí và chức năng:

- Ban QLDA khu vực thị xã Thuận An (gọi tắt là Ban QLDA) là đơn vị trực thuộc UBND thị xã Thuận An, với chức năng giúp cho UBND thị xã Thuận An trong lĩnh vực QLDA đầu tư - xây dựng cơ bản do UBND thị xã Thuận An làm Chủ đầu tư hoặc Quyết định đầu tư

- Ban QLDA chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của UBND thị xã Thuận An đồng thời chịu sự hướng dẫn nghiệp vụ của các Sở - Ngành chức năng đối với các hoạt động

- Ban QLDA chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước UBND thị xã Thuận An

2.1.1.3 Nguyên tắc hoạt động:

- Ban QLDAthị xã Thuận An là đơn vị đại diện CĐT điều hành, quản lý thực thi các dự án xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp, sữa chữa kết cấu hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật, công trình dân dụng công nghiệp, quy hoạch đô thị, chịu trách nhiệm trước UBND thị xã Thuận An giao, Sở - Ngành, UBND tỉnh Bình Dương và Nhà nước

về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản trong nước và các nguồn vốn khác nhằm nâng cao hiệu quả vốn đầu tư

- Ban Quản lý dự ánthị xã Thuận An là đơn vị sự nghiệp công lập; được giao quyền

tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định [14]; có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước thị xã Thuận An

- Giám đốc điều hành Ban QLDAthị xã Thuận Antheo chế độ thủ trưởng chịu trách nhiệm trước UBND thị xã Thuận An và trước pháp luật về mọi hoạt động của Ban QLDA Các phó giám đốc điều hành theo các phần việc được phân công của giám đốc; Kế toán trưởng chịu trách nhiệm trước giám đốc và trước pháp luật trong việc điều hành nghiệp vụ tài chính kế toán của Ban QLDA theo quy định quản lý tài chính – kế toán hiện hành

2.1.2 Nhiệm vụ và quyền hạn

2.1.2.1 Nhiệm vụcủa Ban quản lý dự án thị xã Thuận An:

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng thị xã Thuận An có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn trong công tác quản lý dự án theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Bộ Xây dựng, gồm:

 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ đầu tư

- Lập kế hoạch dự án: Lập, trình phê duyệt kế hoạch thực hiện dự án hàng năm, trong đó phải xác định rõ các nguồn lực sử dụng, tiến độ thực hiện, thời hạn hoàn thành, mục tiêu chất lượng và tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện;

- Tổ chức thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư xây dựng: Thực hiện các thủ tục liên quan đến quy hoạch xây dựng, sử dụng đất đai, tài nguyên, hạ tầng kỹ thuật và bảo

vệ cảnh quan, môi trường, phòng chóng cháy nổ có liên quan đến xây dựng công trình;

tổ chức lập dự án, trình thẩm định, phê duyệt dự án theo quy định; tiếp nhận, giải ngân vốn đầu tư và thực hiện các công việc chuẩn bị dự án khác;

- Các nhiệm vụ thực hiện dự án: Thuê tư vấn thực hiện khảo sát, thiết kế xây dựng và thẩm định, phê duyệt hoặc tổ chức thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng (theo phân cấp); chủ trì phối hợp với cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư (nếu có) và thu hồi đất, giao nhận đất để thực hiện dự án; tổ chức lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng xây dựng; giải ngân, thanh toán theo hợp đồng xây dựng và các công việc cần thiết khác;

- Các nhiệm vụ kết thúc xây dựng, bàn giao công trình để vận hành, sử dụng:

Tổ chức nghiệm thu, bàn giao công trình hoàn thành; vận hành chạy thử; quyết toán, thanh lý hợp đồng xây dựng, quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình và bảo hành công trình;

- Các nhiệm vụ quản lý tài chính và giải ngân: Tiếp nhận, giải ngân vốn theo tiến độ thực hiện dự án và hợp đồng ký kết với nhà thầu xây dựng; thực hiện chế độ quản lý tài chính, tài sản của Ban quản lý dự án theo quy định;

- Các nhiệm vụ hành chính, điều phối và trách nhiệm giải trình: Tổ chức văn phòng và quản lý nhân sự Ban quản lý dự án; thực hiện chế độ tăng lương, chuyển ngạch, chính sách đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật đối với viên chức, nhân viên thuộc phạm vi quản lý; thiết lập hệ thống thông tin nội bộ và lưu trữ thông tin; cung cấp thông tin và giải trình chính xác, kịp thời về hoạt động của Ban Quản lý dự án theo yêu cầu của người quyết định đầu tư và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

- Các nhiệm vụ giám sát, đánh giá và báo cáo: Thực hiện giám sát đánh giá đầu

tư theo quy định pháp luật; định kỳ đánh giá, báo cáo kết quả thực hiện dự án với người quyết định đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền

 Thực hiện các nhiệm vụ quản lý dự án

- Tổ chức thực hiện các nội dung quản lý dự án theo quy định của Luật Xây dựng năm 2014 ;

- Phối hợp hoạt động với tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện dự án để đảm bảo yêu cầu về khối lượng, tiến độ, chất lượng, chi phí, an toàn và bảo vệ môi trường;

- Thực hiện các nhiệm vụ quản lý dự án khác do người quyết định đầu tư, chủ đầu tư giao hoặc ủy quyền thực hiện

 Nhận ủy thác quản lý dự án theo hợp đồng ký kết với các chủ đầu tư khác khi được yêu cầu, phù hợp với năng lực hoạt động của mình Hoạt động ủy thác

quản lý dự án được quy định của Bộ Xây dựng

 Giám sát thi công xây dựng công trình khi đủ điều kiện năng lực hoạt động theo quy định của pháp luật

 Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng thị xã Thuận An có các quyền và nghĩa vụ theo quy định của Luật Xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan (nếu có)

2.1.3 Cơ cấu tổ chức,nhân sự của Ban Quản lý dự án thị xã Thuận An

- Giám đốc và các phó giám đốc giúp việc

- Các Phòngchuyên môn, nghiệp vụ có trách nhiệm tham mưu, giúp việc cho ban giám đốc về các lĩnh vực tài chính, kế hoạch, kỹ thuật…;

- Thực hiện các báo cáo định kỳ, đột xuất

- Các công tác khác theo sự chỉ đạo, phân công của lãnh đạo đơn vị

Hình 2.1: Cơ cấu Tổ chức của Ban quản lý dự án thị xã Thuận An

- Giám đốc Ban QLDA thị xã Thuận An do UBND thị xã Thuận An bổ nhiệm, miễn nhiệm

- Các Phó Giám đốc và Kế toán trưởng do UBND thị xã Thuận An bổ nhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của Giám đốc Ban QLDA thị xã Thuận An

Bảng 2.1: Danh sách trích ngang nhân viên Ban Quản lý dự án thị xã Thuận An

Tổng số

nhân viên

Số Đảng viên

Ngo i ngữ

Tin học

Giám

đốc

Phó giám đốc

Trưởng phòng

≥

15 năm

≥

10 năm

≥ 5 năm

- Tham mưu lãnh đạo cơ quan trong quy hoạch cán bộ, bố trí nhân sự và đề bạt các chức danh quản lý các phòng trực thuộc

 Xây dựng quản lý lao động:

- Lập hồ sơ hợp đồng lao động theo Bộ Luật lao động, quản lý số lao động theo quy định, lập và quản lý hồ sơ nhân sự

- Xây dựng kế hoạch và biên chế lao động hàng năm và từng thời kỳ, phù hợp với kế hoạch của cơ quan

- Tham mưu cho Ban giám đốc thực hiện chế độ bảo hộ lao động, bồi dưỡng độc hại, thời gian làm việc và nghỉ ngơi, chế độ nghỉ phép năm, nghỉ việc, cho thôi việc, khen thưởng, kỷ luật, bồi thường vật chất theo quy định của Pháp luật hiện hành

- Có trách nhiệm bảo vệ an toàn con dấu của cơ quan

 Thực hiện các nhiệm vụ khác do Ban giám đốc phân công

2.1.3.2 Phòng Tài chính - kế toán:

 Phòng Tài chính - Kế toán có chức năng tham mưu cho Ban giám đốc

về các lĩnh vực: Quản lý tài chính và hạch toán các chi phí đầu tư xây dựng các dự án: Thực hiện chức năng tham mưu cho giám đốc Ban về các lĩnh vực: quản lý tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, chế độ chính sách, công tác kế toán, công tác

báo cáo quyết toán, công tác thanh quyết toán, công tác mua sắm tài sản…

 Phòng Tài chính - Kế toán có các nhiệm vụ sau:

- Tiếp nhận, quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư Hạch toán các chi phí phát sinh liên quan đến việc đầu tư xây dựng công trình và chi phí quản

lý dự án phục vụ cho hoạt động thường xuyên của cơ quan

- Lập báo cáo thực hiện vốn đầu tư theo định kỳ, báo cáo quyết toán khi dự án hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng Lập dự toán, quyết toán chi phí quản lý dự

án hàng năm theo qui định Thực hiện việc tạm ứng, thanh toán khối lượng được nghiệm thu hoàn thành cho các dự án trong phạm vi kế hoạch vốn được giao hàng năm và các điều kiện quy định của từng hợp đồng;

- Hướng dẫn người lao động thực hiện chế độ BHXH, BHYT, quản lý hồ sơ của người lao động đóng và hưởng BHXH, BHYT theo quy định

- Quản lý, mua sắm các phương tiện, các thiết bị văn phòng, công cụ và tài sản

cố định của đơn vị, thực hiện việc mua sắm theo đúng thủ tục và quy định

-Tham mưu cho Ban Giám đốc chỉ đạo thực hiện công tác kế toán tài chính, thống kê theo Pháp lệnh kế toán thống kê và điều lệ kế toán của Nhà Nước

- Tổ chức công tác kiểm kê tài sản theo định kỳ, chuẩn bị các thủ tục và tài liệu cần thiết cho việc xử lý các khoản mất mát, hao hụt, hư hỏng, đề xuất các biện pháp giải quyết và xử lý

- Chủ trì thực hiện kịp thời, đầy đủ công tác thanh quyết toán vốn đầu tư xây dựng cho các đối tác và thu hồi công nợ Tổ chức quản lý, lưu trữ các hồ sơ, tài liệu

kế toán, bảo mật các số liệu không được phổ biến theo quy định hiện hành

2.1.3.3 Phòng kỹ thuật xây dựng công trình(Hạ tầng kỹ thuật – Dân dụng):

 Phòng kỹ thuật nghiệp vụcó chức năng tham mưu cho Ban giám đốc

về các lĩnh vực: Thực hiện tốt công tác quản lý dự án với nhiệm vụ Chủ đầu tư, đại diện Chủ đầu tư các dự án mà UBND thị xã giao theo đúng các qui định hiện hành, đảm bảo đúng tiến độ và chất lượng:

- Triển khai thực hiện công tác giám sát và quản lý dự án theo hợp đồng đã

ký kết đúng kế hoạch

- Tổ chức, phân công, hướng dẫn cán bộ thực hiện công tác giám sát và quản

lý dự án một cách hợp lý để nâng cao hiệu qủa công tác