Đồ án thiết kế học liệu số môn khoa học tự nhiên lớp 6 bài 43,44,45 chương viii lực trong đời sống” phục vụ dạy học tích hợp (blended learning)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP THIẾT KẾ HỌC LIỆU SỐ MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 6 BÀI 43,44,45 CHƯƠNG VIII: “LỰC TRONG ĐỜI SỐNG” PHỤC VỤ DẠY HỌC TÍCH HỢP B

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ TRANG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP THIẾT KẾ HỌC LIỆU SỐ MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 6 BÀI 43,44,45 CHƯƠNG VIII: “LỰC TRONG ĐỜI SỐNG” PHỤC VỤ DẠY HỌC TÍCH HỢP (BLENDED

LEARNING)

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGÀNH QUẢN TRỊ CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC

MÃ SINH VIÊN: 19010473 KHÓA : QH2019S

Hà Nội – 2023

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP THIẾT KẾ HỌC LIỆU SỐ MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 6 BÀI 43,44,45 CHƯƠNG VIII: “LỰC TRONG ĐỜI SỐNG” PHỤC VỤ DẠY HỌC TÍCH HỢP (BLENDED

LEARNING)

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGÀNH QUẢN TRỊ CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS.Vũ Văn Hùng

Sinh viên thực hiện đồ án: Nguyễn Thị Trang

Hà Nội – 2023

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian làm đồ án tốt nghiệp, em đã nhận được nhiều sự giúp đỡ,đóng góp ý kiến và chỉ bảo nhiệt tình của thầy cô, nhà trường Đại học Giáo Dục

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Vũ Văn Hùng trường Đại học Giáo Dục

- người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo em trong suốt quá trình làm đồ án này

Em cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong trường Đại học Giáo Dụcnói chung đã dạy dỗ cho em kiến thức về các môn đại cương cũng như các mônchuyên ngành, giúp em có được cơ sở lý thuyết vững vàng và tạo điều kiện giúp đỡ

em trong suốt quá trình học tập

Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè, đã luôn tạo điều kiện,quan tâm, giúp đỡ, động viên em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khoáluận tốt nghiệp

Với điều kiện thời gian cũng như kinh nghiệm còn hạn chế của một sinh viên, đồ ánnày không thể tránh được những thiếu sót Em rất mong nhận được sự chỉ bảo, đónggóp ý kiến của các thầy cô để em có điều kiện bổ sung, nâng cao ý thức của mình,phục vụ tốt hơn công tác thực tế sau này

Hà Nội, ngày 07 tháng 05 năm 2023

Sinh Viên Thực Hiện

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

BGD&ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạoCNTT Công nghệ thông tin

LỜI CẢM ƠN 2

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT 2

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Phạm vi nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

6 Đóng góp của đề tài 3

7 Cấu trúc đề tài 3

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3

1.1 Dạy học kết hợp (Blended learning) 3

1.1.1 Khái niệm về dạy học kết hợp 4

1.1.2 Đặc điểm của dạy học kết hợp 4

1.1.3 Dạy học kết hợp thời COVID 19 & hiện tại 6

1.2 Sách điện tử (Ebook) trong giáo dục 8

1.2.1 Khái niệm về sách điện tử 8

1.2.2 So sánh sách điện tử và sách truyền thống 9

1.2.3 Thực trạng sử dụng sách điện tử trong nước 11

1.3 Thiết kế sách điện tử 12

1.3.1 Nguyên tắc thiết kế Ebook 12

1.3.2 Mô hình thiết kế Ebook 13

1.3.3 Quy trình thiết kế Ebook 13

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG EBOOK 14

2.1 Phân tích Chương VIII của môn KHTN 6 theo chương trình GDPT 14

2.1.1 Tổng quan môn Khoa học tự nhiên 6 theo Chương trình 14

2.1.2 Phân tích nội dung bài 43,44,45 chương VIII: “Lực trong đời sống” theo chương trình GDPT 2018 15

2.2 Phân tích cấu trúc sách điện tử dạy học bài 43,44,45 chương VIII: “Lực trong đời sống” 16

2.2.1 Thiết kế cấu trúc chung của sách điện tử dạy học bài 43,44,45 chương VIII: “Lực trong đời sống” 16

2.2.2 Quy trình thiết kế sách điện tử 17

2.3 Phần mềm thiết kế E-book 18

2.4 Thiết kế, xây dựng hoạt động dạy học có sử dụng E-Book trong chương VIII: “Lực trong đời sống” sách Khoa học tự nhiên 6 19

2.4.1 Kịch bản sử dụng E-Book bài 43: Trọng lượng, lực hấp dẫn phục vụ dạy học tích hợp Blended Learning 19

2.4.2 Kịch bản sử dụng E-Book bài 44: Lực ma sát phục vụ dạy học tích hợp Blended learning 25

- Ebook bài 44: Lực ma sát 26

2.4.3 Kịch bản sử dụng E-Book bài 45: Lực cản của nước phục vụ dạy học tích hợp Blended Learning 33

CHƯƠNG 3: SẢN PHẨM EBOOK BÀI 43,44,45 CHƯƠNG VIII: “LỰC TRONG ĐỜI SỐNG” 38

3.1 Sử dụng ebook hỗ trợ học tập chương II sách khoa học tự nhiên lớp 6 38

3.1.1 Hướng dẫn sử dụng ebook 38

3.1.2 Một số chú ý để sử dụng ebook có hiệu quả 38

3.2 Sản phẩm Ebook bài 43,44,45 chương VIII: “ Lực trong đời sống” 39

3.2.1 Hình ảnh Ebook bài 43,44,45 chương VIII: “ Lực trong đời sống” 39

3.2.2 Link E-Book 45

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO 48

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết, muốn thúc đẩy kinh tế của một quốc gia phát triển thì chúng

ta cần đội ngũ trí thức trẻ thông minh, sáng tạo Và muốn làm được điều đó, cần đầu

tư hơn nữa vào giáo dục

Trong những năm gần đây, chúng ta chú trọng đặc biệt đến việc áp dụng CNTTtrong dạy học như là một hướng đổi mới PPDH tích cực góp phần nâng cao chấtlượng và hiệu quả của quá trình dạy học Bộ Giáo dục – Đào tạo đã cụ thể hóa tinhthần này bằng chỉ thị số 29/2001/CT BGD&ĐT về việc tăng cường giảng dạy, đàotạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong nghành giáo dục giai đoạn 2008 – 2012.Một trong bốn mục tiêu đặt ra là “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trongcông tác giáo dục và đào tạo ở các cấp học, bậc học, nghành học theo hướng sửdụng công nghệ thông tin như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mớiphương pháp giảng dạy, học tập ở tất các các môn học”

Cùng với sự bùng nổ thông tin và sự phát triển đi lên của xã hội, lượng kiến thức

mà mỗi học sinh phải học ngày càng nhiều do đó việc rèn luyện cho các em phươngpháp học tập là cần thiết Có nhiều hình thức tự học khác nhau trong đó có thể sửdụng E-book E-book có những lợi thế mà sách in thông thường không thể có được

đó là rất gọn nhẹ, có thể điều chỉnh về kích cỡ, màu sắc và các thao tác cá nhân tùytheo sở thích của người học Một đặc điểm nổi bật của E-book là khả năng lưu trữthông tin, truyền tải được thông tin kiến thức đầy đủ thông qua các media Tuynhiên trong quá trình dạy học có những điểm khác biệt giữa học tập theo lớp học cógiáo viên giảng dạy và học tập thông qua E-book

Khoa học tự nhiên là một môn khoa học thực nghiệm, việc áp dụng các phươngtiện trực quan vào quá trình dạy học là cần thiết, đặc biệt là việc sử dụng các thínghiệm Tuy nhiên, trong quá trình dạy học không phải lúc nào giáo viên cũng cóthể dùng các mô hình, tranh vẽ hay thí nghiệm cho HS sử dụng nhất là các thínghiệm phức tạp không thể thực hiện do các điều kiện về thời gian, cơ sở vậtchất Nhờ sự phát triển của CNTT ứng dụng vào quá trình dạy học, sử dụng các

video ghi lại các quá trình (bằng các chức năng quay nhanh, chậm, làm dừng hình

và có thể xem nhiều lần nhờ máy tính), cho phép ta quan sát cẩn thận và có thểnghiên cứu (dưới dạng khảo sát) sâu và rộng hơn, xoá bỏ ngăn cách giữa nhàtrường và tự nhiên gây hứng thú học tập cho học sinh, tiết kiệm thời gian, giảiphóng học sinh khỏi những thao tác không cần thiết

Nhờ vào các phần mềm chuyên dụng thì việc trình bày kiến thức không chỉ thể hiệnbằng những sách vở khô khan mà còn được thiết kế trên những chiếc máy tính tạonên những quyển sách điện tử (Ebook) để người đọc có thể dễ dàng tìm kiếm đượcbằng Internet và lĩnh hội kiến thức một cách trực quan sinh động Hiện nay, việchọc đã trở nên rất linh hoạt, và thông qua hệ thống E-learning thì các ebook đangđược phổ biến rộng rãi Người học có thể học bất cứ lúc nào, bất kì ở đâu, với bất kì

ai, học những vấn đề mà bản thân quan tâm, phù hợp với năng lực và sở thích, phùhợp với yêu cầu công việc mà chỉ cần có máy tinh và mạng Internet

Nhận thức được nhu cầu đọc sách điện tử ngày một nhiều, do đó em đã chọn đề tài:

“Thiết kế học liệu số môn Khoa học tự nhiên lớp 6 bài 43,44,45 chương VIII: “Lựctrong đời sống” nhằm phục vụ dạy học tích hợp Blended Learning” với mong muốnphát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, bồi dưỡng năng lực tự học, tạo hứng thúhọc tập cho học sinh, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả dạy học ở trường phổthông

Hoàn thành xong đề tài, em vô cùng biết ơn trường cùng thầy cô đã nhiệt tình giảngdạy, hướng dẫn và đặc biệt là thầy Vũ Văn Hùng - người trực tiếp hướng dẫn nhiệttình cho em trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện đồ án này

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là: Quá trình dạy và học chương bài43,44,45 VIII “Lực trong đời sống”.

- Xây dựng hệ thống nội dung bài học và bài tập luyện tập chương VIII “Lựctrong đời sống” dưới dạng e-book hỗ trợ quá trình tự học của học sinh

- Khách thể nghiên cứu: Dạy học tích hợp – Blended learning

4 Phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu thiết kế học liệu số Khoa học tự nhiên 6 phục vụ dạy học kếthợp

5 Phương pháp nghiên cứu

- Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Thu thập thông tin, dữ liệu từ các nghiên cứu về mô hình dạy học kết hợp

- Nghiên cứu chương trình KHTN 6 cơ bản

- Nghiên cứu tài liệu hướng dẫn sử dụng các phần mềm dùng cho việc thiết kếsách điện tử, nghiên cứu sách điện tử

- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp tham vấn chuyên gia: Trao đổi, xin ý kiến các thầy cô có kinhnghiệm

- Phương pháp xây dựng e-book dưới sự hỗ trợ của các phần mềm tin học(BOOK CREATOR,.…)

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

6 Đóng góp của đề tài

So với sách giáo khoa, đề tài đã ứng dụng công nghệ thông tin để trình bày kiếnthức một cách trực quan Không dừng lại ở kiến thức sách giáo khoa, để tài còn cậpnhật những nội dung kiến thức có tính thực tiễn đang diễn ra trong cuộc sống hàngngày và trên cơ sở kiến thức đó giải quyết những bài tập Như vậy, ebook là mộtnguồn tư liệu phong phú để cho giáo viên và giúp học sinh có thêm niềm say mêtìm tôi, hứng thú học tập

So với những ebook trước đây:

Đề tài thiết kế cập nhật phương pháp dạy học kết hợp, những lưu ý khi dạy bài cụthể về kiến thức chuyên môn lẫn phương pháp tổ chức giúp giáo viên, học sinhthuận lợi hơn trong việc sử dụng ebook Các bài học đa phần được hết kể theo kiểuđặt ra câu hỏi, học sinh sẽ tự trả lời trước và sau đó so với đáp án trong ebook, vớicách học như vậy học sinh sẽ giảm được sự nhàm chán Góp phần nâng cao nănglực tự học, tự nghiên cứu cho học sinh.

7 Cấu trúc đề tài

Những nội dung và kết quả nghiên cứu chính của đồ án được trình bày trong bachương như sau:

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ KỊCH BẢN VÀ XÂY DỰNG EBOOK

CHƯƠNG 3: SẢN PHẨM

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Dạy học kết hợp (Blended learning)

1.1.1 Khái niệm về dạy học kết hợp

Dạy học kết hợp là mô hình học tập hòa trộn giữa cách học truyền thống trên lớp vàhọc tập trực tuyến Mô hình dạy học này được nghiên cứu bởi Đại học Cambridge

và áp dụng giảng dạy tại nhiều trường đại học danh tiếng cũng như các tổ chức đàotạo chuyên nghiệp khác Có ba mức độ dạy học kết hợp tùy thuộc vào nhu cầu, cơ

sở vật chất, chương trình đào tạo, trình độ tin học và sử dụng máy tính của ngườidạy và người học

kiếm tài liệu liên quan

tới môn học để thực hiện

các nhiệm vụ học tập

Giáo viên phải thiết kếcác bài giảng trực tuyến

và sử dụng kết hợp vớidạy học giáp mặt truyềnthống

Học sinh thực hiện cácnhiệm vụ học tập trựctuyến mà giáo viên cungcấp Các trao đổi, thảoluận cho bài học đượcthực hiện qua email,forum, hoặc trực tiếptrên lớp học

Giáo viên ngoài việc dạyhọc kết hợp giữa trựctuyến và giáp mặt thìphải có kế hoạch kiểmtra, đánh giá và quản lýlớp học trực tuyến cho

cả khóa học

Học sinh thực hiện cácnhiệm vụ học tập, thamgia các hoạt động kiểmtra đánh giá trực tuyến.Thảo luận, trao đổithông tin qua email,forum hoặc trực tiếp trênlớp học

Bảng 1.1 Các mức độ dạy học kết hợp

1.1.2 Đặc điểm của dạy học kết hợp

Học kết hợp là một hình thức tổ chức dạy học hết sức linh hoạt, áp dụng nhữngphương pháp dạy học tiên tiến và sử dụng hiệu quả những tiện ích mà công nghệđem lại Xét về mặt bản chất của hình thức tổ chức dạy học, học kết hợp có nhữngđặc điểm sau:

- Thứ nhất: Linh hoạt về không gian và thời gian diễn ra các hoạt động dạy và học,sao cho phù hợp với từng nội dung, khả năng tổ chức vi việc học vừa diễn ra trênlớp vừa diễn ra thông qua mạng máy tính Thời gian học được thay đổi cho phù hợpvới khả năng học của cá nhân học sinh

- Thứ hai: Áp dụng phương pháp dạy học tiên tiến hiện nay, phù hợp với nội dungdạy, tương thích với từng đối tượng học và khả năng học của học sinh

- Thứ ba: Tối ưu hóa việc sử dụng phương tiện Trong học kết hợp, ngoài nhữngphương tiện NNTT & TT sử dụng để hỗ trợ trong dạy học truyền thống còn có sựnâng cao và khai thác tối ưu những tiện ích từ các phương tiện hiện đại khác trong

đó có máy tính và Internet

- Thử tư Hợp lý hóa các nội dung học Theo đó, cấu trúc nội dung chương trìnhđược phân chia và bố trí một cách phủ hợp hơn trên cơ sở sách giáo khoa và phânphối nội dung chương trình sinh học THPT được ban hành

- Thứ năm: Hoạt động của giáo viên có mối liên hệ chặt chẽ và thống nhất với cácgiáo viên khác và nhà kỹ thuật trong việc thiết kế các nội dung, đưa ra các chỉ dẫncho người tham gia vào khóa học

- Thứ sáu: Hoạt động của học sinh là hoạt động tự học có hướng dẫn, với vai trò chủđạo của minh, học sinh tích cực tham gia vào hoạt động học trên lớp "thật" và trênlớp học "ảo" Ngoài kiến thức về chuyên môn, học sinh còn trau dọn được kỹ năngtiếp cận và làm chủ công nghệ

- Thứ bảy: Tính tương tác rất đa dạng Người học có thể tương tác với nhiều nguồnhọc liệu khác nhau dưới nhiều hình thức khác nhau (tranh ảnh, video, sơ đồ, vănbản,…) và tương tác với những đối tượng khác nhau (với bạn cùng lớp, bạn kháclớp, với giáo viên, với các đối tượng bên ngoài lớp học,…)

Trong thực tế, việc lựa chọn mô hình dạy học kết hợp phù hợp phụ thuộc vào rấtnhiều yếu tố khác nhau như: cơ sở vật chất, điều kiện tài chính của trường học, đặcthù môn học và chương trình học, phụ thuộc vào năng lực, nhu cầu và điều kiện cánhân của đối tượng theo học.

Khi tham gia vào mô hình học tập kết hợp này bạn sẽ nhận thấy được những ưuđiểm và hạn chế như sau:

+ Thứ hai, Blended Learning mang đến lợi ích cho tổ chức như giúp các tổ chức cóthể giảm bớt chi phí trong khâu đào tạo trực tiếp của công ty, hỗ trợ việc đào tạongay tại nơi làm việc hoặc tại nhà hạn chế đi lại, ăn ở Thông qua Blended Learninggiúp công ty hạn chế được việc in ấn các tài liệu cho nhân viên Hiện nay có nhiềudoanh nghiệp sử dụng Blended Learning để thực hiện công tác đào tạo của mình,mỗi doanh nghiệp đưa ra hướng và các phương pháp học trực tuyến khác nhauchẳng hạn như việc giảng qua trò chơi, giảng qua các hội thảo trên website,…

Như vậy chúng ta thấy được rằng lợi ích của Blended Learning đem lại là rất lớncho cả người học và cho các công ty khi áp dụng phương pháp Blended Learningnày vào công tác đào tạo và học tập của bản thân Tuy nhiên bên cạnh những ưuđiểm thì nó còn có một số nhược điểm

b Nhược điểm

Điểm bất lợi bạn có thể gặp phải với phương pháp học kết hợp Blended Learningnày đó là về mảng kỹ thuật Khi lựa chọn các công cụ khác nhau để học theophương pháp kết hợp này bạn cần phải tìm hiểu kỹ để đảm bảo thao tác thực hiệntrôi chảy và không gặp các vấn đề trong quá trình học của mình

Blended Learning sẽ là rào cản đối với các bạn hạn chế về kiến thức tin học, côngnghệ thông tin hiện nay Trong quá trình truy cập vào tài liệu học trực tuyến rất cóthể gặp phải các lỗi khiến bạn không thể mở được nó Đặc biệt khi học trực tuyếnnày sẽ khiến việc quản lý gặp nhiều khó khăn hơn Nhiều tài liệu đã được ghi âm từkhá lâu khiến sinh viên, học sinh khi học có thể bị tụt lại so với sự phát triển thực tếhiện nay của xã hội Tiếp đó là sự hạn chế về truy cập đối với Blended Learning khi

sử dụng mạng, không phải ai cũng có thể truy cập mạng để học, việc sửa chữa vànâng cấp về mặt kỹ thuật cũng tốn khá nhiều thời gian Đó là một số nhược điểmcủa phương pháp Blended Learning này khi áp dụng vào thực tế

1.1.3 Dạy học kết hợp thời COVID 19 & hiện tại

Phương pháp đào tạo Blended learning là một sự thay đổi đáng kể so với phươngpháp giảng dạy truyền thống Theo iNACOL, môi trường blended learning có các

ưu thế: Thay đổi phương pháp giảng dạy, lấy học sinh làm trung tâm thay vì giáoviên như trước đây, sinh viên sẽ trở nên năng động và tương tác nhiều hơn

Đợt dịch virus corona khiến học sinh, sinh viên phải nghỉ học cũng chính là cơ hội

để nhà trường triển khai và áp dụng phương pháp Blended Learning trong giảng dạy

và học tập để giúp học sinh, sinh viên có thể tham gia lớp học mà không cần phảilên lớp

Trước tiên, Covid-19 tác động đến ngành giáo dục bằng cách thay đổi hình thức dạy

và học Đại dịch là một hoàn cảnh bắt buộc các tổ chức giáo dục trên toàn thế giớiphải tìm ra được những giải pháp thay thế sáng tạo trong một khoảng thời giantương đối ngắn Theo đó các nền tảng dạy học trực tuyến được lựa chọn là một giảipháp thay thế có thể đáp ứng nhu cầu dạy và học khi các trường học đều phải đóngcửa

Ngay cả trước khi đại dịch Covid-19 xuất hiện, vẫn có sự tăng trưởng trong áp dụngcông nghệ vào nền giáo dục Minh chứng cho điều này là theo Markets Insider, cáckhoản đầu tư Edtech (Ứng dụng công nghệ trong giáo dục) toàn cầu đạt 18,66 tỷ đô

la Mỹ vào năm 2019 Và Research and Markets cũng chỉ ra rằng toàn bộ thị trườnggiáo dục trực tuyến có thể đạt con số 350 tỷ đô la Mỹ vào năm 2025

Quá trình học tập trực tuyến tại nhà trong mùa dịch Covid chính là tiền đề cho sựthay đổi của toàn ngành giáo dục Đó là sự bùng nổ của hình thức dạy học kết hợptrực tuyến và trực tiếp, hay còn được biết đến với cái tên Blended Learning Nóimột cách dễ hiểu Blended Learning có khả năng tích hợp ưu điểm và hạn chế tối đanhược điểm của cả hai hình thức dạy học online và offline Khi mà học trực tuyếnđòi hỏi thời gian học ít hơn 40 – 60% so với các lớp học truyền thống

Tác động của Covid-19 đến toàn ngành giáo dục còn đặc biệt ở chỗ nó làm gia tăng

khoảng cách số (Digital Divide) Hầu hết các trường học bị ảnh hưởng bởi đại dịch

đều không ngừng tìm kiếm những giải pháp để tiếp tục giảng dạy Tuy nhiên, chấtlượng học tập trực tuyến chủ yếu phụ thuộc tốc độ kết nối Internet cũng như chấtlượng truy cập các thiết bị kỹ thuật số

Tuy nhiên, trên thực tế, theo báo cáo Digital in 2020 của We Are Social and

Hootsuite, chỉ có khoảng 60% dân số trên toàn thế giới có kết nối trực tuyến Trong

khi, như đã nói ở trên, giáo dục hậu Covid có xu hướng phát triển hình thứcBlended Learning

Hơn nữa, những gia đình không đủ điều kiện để đầu tư cũng như hiểu biết về kỹthuật số thì con em của học sẽ càng bị bỏ lại phía sau Trừ khi chi phí truy cập giảmxuống và chất lượng truy cập tăng ở tất cả các quốc gia hoặc không khoảng cách vềchất lượng giáo dục sẽ ngày càng khó lấp đầy Và theo đó, sự bình đẳng kinh tế xã

hội sẽ ngày càng trầm trọng hơn Khoảng cách số có thể trở thành một yếu tố gây

tranh cãi nếu quyền truy cập giáo dục bị quyết định bởi quyền truy cập vào các côngnghệ mới nhất

Sau đại dịch Covid – Học online trở thành xu thế

Với dư âm từ Covid-19 trong suốt 3 năm qua, việc học online đã trở thành thói quen

và là một phần tất yếu bên cạnh làm việc remote Điều này cho thấy hầu hết cáckhóa học, lớp học online vẫn hiệu quả không thua kém gì việc học trực tiếp Nhưngchỉ đúng với một số ngành học nhất định: lập trình, phân tích dữ liệu, các môn học

tự nhiên và xã hội, học ngôn ngữ Vì các ngành học nghê thuật đòi hỏi nhiều dụng

cụ, thiết bị và các thực hiện phức tạp như cọ vẽ, màu vẽ (đối với mỹ thuật), các loạinhạc cụ (đối với âm nhạc); sân khấu, thiết bị âm thanh ánh sáng (đối với diễn kịch,phim ảnh)

Đến hiện tại, hầu các môn học có thể học online vẫn được ưa chuộng hơn, vừa tiếtkiệm thời gian di chuyển, vừa tiết kiệm nhiên liệu và công sức đi lại

1.2 Sách điện tử (Ebook) trong giáo dục

Đọc sách là một cách để giải trí cũng như phát triển bản thân rất tốt mà ai cũngđược khuyên nên làm Với sự phát triển bùng nổ của internet Ngày nay, để thuậntiện hơn cho việc đọc sách, người ta thường tìm đến sách điện tử Mặc dù nhiềungười vẫn có thú vui sưu tầm sách để đọc và trưng bày đầy kệ tủ, nhưng sách điện

tử lại mang nhiều lợi ích khác cho những người có nhu cầu đọc sách

Trong những năm gần đây, các trường đại học trên thế giới đã khai phá giá trị sưphạm của sách điện tử, đưa nó áp dụng vào trong lĩnh vực giảng dạy, bằng cách ápdụng công nghệ thông tin, đặc biệt là các công nghệ di động trong giảng dạy

1.2.1 Khái niệm về sách điện tử

Thuật ngữ sách điện tử được nhiều người biết đến từ những thập niên 1990 Sáchđiện tử, tiếng Anh là electronic book viết tắt là e-book hay eBook, là một quyểnsách được xuất bản và phát hành cho các thiết bị kỹ thuật số, bao gồm văn bản, hìnhảnh hoặc cả hai, có thể đọc được trên màn hình phẳng của máy tính hoặc các thiết bịđiện tử khác

Tuy nhiên, khi mới xuất hiện, sách điện tử đơn chỉ là “ phiên bản đơn thuần của mộtcuốn sách in”, được số hóa các trang sách in thành định dạng một trang sách điện tử(chẳng hạn như bản PDF), thường được gắn với một kích thước và bố cục cụ thể,thay vì điều chỉnh được linh hoạt Sau này, khi sách điện tử được sử dụng rộng rãi

thì một số sách điện tử tồn tại mà không có một bản in tương đương, hay nói cáchkhác, các sách chỉ được xuất bản ở phiên bản điện tử Với sự phát triển nhanhchóng,, vượt bậc của công nghệ thông tin, cũng như các yêu cầu ngày càng cao củangười dùng trong thời đại công nghệ số, sách điện tử buộc phải có nhiều thiết kế vàxây dựng phong phú, linh hoạt và cuốn hút để là một cuốn sách điện tử được sửdụng hiệu quả và dễ dàng.

Hiện nay, sách điện tử có nhiều định dạng khác nhau, phổ biến là EPUB Do EPUB

là một định dạng mở, sử dụng miễn phí và không có nhà cung cấp độc quyền, nódần trở thành định dạng sách điện tử phổ biến Ngoài ra sách điện tử còn có nhiềuđịnh dạng khác như MOBI, AZW/AZW3, IBA, IBOOKS…Tùy vào các thể loạisách và nhu cầu đọc sách của mỗi người mà sách điện tử sẽ có những thiết kế phùhợp tương ứng

1.2.2 So sánh sách điện tử và sách truyền thống

Nhìn tổng quan, cả e-book và sách thường đều cung cấp mang đến cho chúng tanhững kiến thức phong phú, đa dạng những thông tin bổ ích cho rèn luyện trí tuệnhằm mục đích phục vụ cho nhu cầu thiết yếu, đời sống của con người Mặt khác,khi tìm hiểu sâu một cách chính xác và toàn diện nhất thì bản chất của chúng sẽ cónhững điểm khác biệt nhất định

1.2.2.1 Ưu điểm

- Giá cả hấp dẫn

Giá cả luôn là một trong những ưu điểm hàng đầu khi đề cập đến ebook và đây cũngchính là điểm khác biệt của chính nó Thông thường để sở hữu được sách điện tử,chúng ta chỉ bỏ ra một khoảng chi phí rất nhỏ, tiết kiệm rất nhiều so với các loạisach thông thường.Không những thế, xét về độ bền theo thời gian, thì ebook đượcđánh giá cao hơn và có thể sử dụng lâu dài mà không sợ bị hư hỏng hay bị móc nhưcác loại giấy Đây cũng chính là khác biệt làm nên chất lượng của ebook

- Chủ động trong việc đọc

Ngày trước khi muốn đọc 2,3 quyển sách, chúng ta phải mang theo tất cả chúng, nóvừa khá cồng kềnh mà lại vừa nặng đối với những loại sách dày khi đến nơi mình

muốn Tuy nhiên, với sự tiến triển của sách điện tử, vấn đề này đã được giải quyếthoàn toàn triệt để Chỉ cần một thiết bị điện tử, như điện thoại chúng ta có thể dễdàng mang theo mọi lúc mọi nơi chẳng hạn, có kết nối mạng, đồng nghĩa với việcchúng ta đã mang theo bên mình cả kho sách đi muôn nơi, đọc bất cứ khi nào chúng

ta muốn ở bất kì nơi đâu Đây là một cách hiện đại vừa tiện lợi lại vừa dễ dàng, hiệuquả nhất trong nâng cao kiến thức

- Tài liệu có thể nghe, nhìn đa dạng

Người dùng khi có nhu cầu cần thiết có thể dễ dàng tìm tài liệu ebook và truy cập

để đọc một cách nhanh chóng Với nguồn thông tin vô hạn, đa dạng và phong phútrên mạng internet thì việc cập nhật những kiến thức hữu ích cần thiết cho mỗingười sẽ đảm bảo nhanh chóng và hiệu quả nhất

Bên cạnh đó, sách điện tử không đơn giản chỉ là cung cấp tài liệu học tập để đọc mà

nó còn mang đến nhiều ưu điểm hơn thế Từ nghe nhìn, hình ảnh, âm thanh và cảvideo,…đều được cung cấp cụ thể hữu hiệu Vì thế, việc tiếp cận kiến thức cầnthiết, hữu ích cho nhu cầu thực tế của mỗi người trở nên cần thiết hơn rất nhiều

- Mang đến lợi ích cho người học ngoại ngữ

Nếu muốn tìm kiếm những quyển sách để cải thiện khả năng ngoại ngữ thì khôngcần phải nhìn đâu xa, ebook chính là “người bạn lý tưởng” nhất Điểm cộng củaebook là tích hợp sẵn cả từ điển nên việc tra từ, phát âm đúng hay định nghĩa đượcdịch theo đúng ngữ cảnh, được hỗ trợ nhanh chóng hiệu quả và dễ dàng hơn Khảnăng cải thiện vốn ngoại ngữ cũng từ đó mà có thể thực hành tiện lợi và đạt đượcnhững kết quả tích cực

- Dễ dàng kết nối và chia sẻ

Ebook cũng hỗ trợ tính năng người dùng được phép đặt liên kết, vì thế mà việc dichuyển giữa các trang khi cần trong một website sẽ dễ dàng hơn Quá trình tìm đọctài liệu, thông tin theo nhu cầu cũng trở nên đơn giản hơn và đạt kết quả nhanh nhưmong đợi

Không những vậy, chức năng có thể chia sẻ những thông tin mình đã tiếp nhậnđược lên các kênh thông tin cũng tiện lợi để giúp mọi người có thể cùng phổ cập

kiến thức nhanh chóng Mọi người từ khắp nơi trong và cả ngoài nước có thể kếtnối, chia sẻ, trao đổi với nhau cùng về một lĩnh vực nào đang quan tâm đã khôngcòn là trở ngại đối với người dùng sách điện tử và thiết bị có kết nối internet.

Ngoài ra, phần lớn các thư viện trực tuyến để quản lý ebook một cách hiệu quả vàchính xác thì đều triển khai các phần mềm quản lý thư viện, tương tự như các tínhnăng quản lý sách của phần mềm quản lý trường học, mục đích là số hóa các nghiệp

vụ quản lý và tăng khả năng quản lý, tính chính xác trong công việc

1.2.2.2 Nhược điểm

- Mất thời gian để tải xuống

Hầu hết các sách điện tử không thể truy cập ngay lập tức và cần có thời gian để tảixuống Còn đối với sách thông thường, bạn có thể sử dụng ngay sau khi mua và lậtđến bất kỳ trang nào bạn muốn

- Ảnh hưởng đến sức khỏe

Sử dụng thiết bị điện tử quá lâu sẽ gây hại cho mắt, gây mệt mỏi và các vấn đề kháccho sức khỏe người dùng Vì vậy, cần sử dụng các thiết bị điện tử một cách khoahọc, đặc biệt không để trẻ tiếp xúc quá lâu với các thiết bị này

- Thời gian xuất bản sau khi sách in

Hầu hết các sách in được xuất bản trong một thời gian tương đối dài trước khi đượctrình bày dưới dạng sách điện tử Do đó, nếu chọn đọc sách điện tử, bạn phải đợi lâuhơn đọc sách in thông thường

- Người dùng bị hạn chế

Không giống như sách in, sách điện tử được truyền tải qua một thiết bị điện tử, vìvậy chúng không thích hợp cho trẻ em và những người có vấn đề về mắt

- Dễ bị phân tâm khi đọc

Việc đọc sách điện tử có thể bị cản trở bởi các tin nhắn văn bản, email, v.v khiếnbạn mất tập trung khi đang đọc Ngoài ra, theo nghiên cứu của các nhà khoa học tạiĐại học Stavanger, Na Uy, khả năng ghi nhớ của nhóm đọc sách giấy tốt hơn nhiều

so với nhóm đọc sách điện tử

1.2.3 Thực trạng sử dụng sách điện tử trong nước

Từ những năm bắt đầu 2012, Thị trường ebook ở Việt Nam trăm hoa đua nở, người người nhà nhà đầu tư vào xuất bản và phát hành ebook Tuy nhiên, tính đến nay đã

10 năm, thị trường ebook có lúc đã lắng xuống, nhưng hiện nay có tín hiệu tăng trưởng trở lại Có công ty đã rời thị trường, có công ty đóng băng, nhưng cũng có công ty vừa ra đời và tuyên bố sẽ vừa phát hành ebook, vừa phát triển hướng đi mới

mà họ cho là đáp ứng nhu cầu tự xuất bản, nhu cầu viết theo nhóm kiểu 4.0 của tác giả, độc giả Việt Nam

Sự thăng trầm của thị trường cũng như hoạt động không hiệu quả của các công tyebook xuất phát từ nhiều nguyên nhân:

- Đầu tiên, có thể kể đến là xu hướng thế giới cũng như những dự báo trước đó đãkhông diễn ra như mong đợi; giờ đây giới làm sách trên thế giới lại chuyển hướngsang phát triển audiobook hay những hình thức sách khác dựa trên nền tảng côngnghệ

- Thứ hai, câu chuyện lớn nhất của việc kinh doanh ebook chính là nội dung(content) và công nghệ Do sự nở rộ của nhiều đơn vị làm ebook nên có tình trạngphân mảnh, các đơn vị tự bản thân mình không có nhiều và không có đủ đầu sách

để cung cấp cho bạn đọc Điều này gây bất tiện cho độc giả, bởi nếu muốn đọcebook của các nhà xuất bản ở Việt Nam, độc giả phải tải rất nhiều ứng dụng (app)của nhiều đơn vị cung cấp ebook khác nhau về các thiết bị của mình Song song đó

là công nghệ của các đơn vị kinh doanh ebook ở Việt Nam vẫn chưa đáp ứng đượcnhu cầu ngày càng cao của độc giả Các công ty chưa đầu tư đúng mức về côngnghệ để theo kịp xu hướng làm ebook trên thế giới

- Thứ ba, nạn vi phạm bản quyền sách điện tử còn rất phổ biến Việc phát tán cácsách điện tử không có bản quyền trên mạng ngày càng nghiêm trọng Hầu như rất

dễ dàng tìm thấy một bản ebook của bất kỳ một cuốn sách nào trên mạng

Dù thực trạng ebook có lúc ảm đạm, nhưng cũng phải khẳng định rằng ebook vẫn

và sẽ còn tồn tại và phát triển; sách điện tử dựa trên nền tảng công nghệ tiếp tục là

xu hướng tất yếu trong lĩnh vực xuất bản trong tương lai

1.3 Thiết kế sách điện tử

Hiện nay, có nhiều phần mềm hỗ trợ cho việc xây dựng sách điện tử như BookCretor, Lectora, iBooks Author, Kotobee Authors Chức năng của các phần mềmnày nói chung đều cho phép tích hợp và sắp xếp các văn bản, hình ảnh, bảng biểu,các ứng dụng tương tác thành một cuốn sách Các ứng dụng tương tác bao gồmthư viện ảnh, file âm thanh, file video, các bài kiểm tra dạng câu hỏi ngắn hay nhiềulựa chọn

E-book được thiết kế với mục đích cung cấp một công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạtđộng dạy học của người học, từ đó nâng cao hiệu quả học tập và cải thiện thái độhọc tập tích cực của học sinh E-book có thể được sử dụng như một tài liệu thamkhảo, tra cứu hoặc dùng để phối hợp với các phương pháp dạy học truyền thốngnhằm làm tăng hiệu quả của quá trình dạy học

1.3.1 Nguyên tắc thiết kế Ebook

E-book là một công cụ hỗ trợ việc dạy và học rất hữu hiệu Tuy nhiên, để có thểthiết kế và sử dụng e-book một cách có hiệu quả, cần phải lưu ý một số nguyên tắcnhư sau:

1) Tích hợp nhiều ứng dụng đa phương tiện nghe - nhìn để khuyến khích các conđường tiếp nhận tri thức khác nhau

2) Sử dụng tối đa các hoạt động tương tác trên e-book để làm chúng trở nên thânthiện với người học

3) Với những cụm từ khó hiểu, cần phải cung cấp và giải thích trực tuyến (in-linedictionary) hoặc các minh họa mô tả

4) Lưu ý sử dụng các yếu tố đa phương tiện một cách linh hoạt để thu hút sự chú ýcủa người học nhưng phải đảm bảo yêu cầu cung cấp tri thức khoa học

5) Xây dựng các bài tập kiểm tra, đánh giá hợp lý, có độ khó và độ phân biệt tốt

1.3.2 Mô hình thiết kế Ebook

E-book là một phương tiện hiệu quả hỗ trợ cho nhiều mục đích khác nhau, đặcbiệt là mục đích giáo dục Khi thiết kế một e-book, cần phải dựa trên đầy đủ ba tiêu

chí: Nội dung, Công nghệ, Tính chất sư phạm Các tiêu chí này đều bao gồm cácthành tố nhỏ hơn đóng vai trò như khung “xương sống” cho một e-book (Hình 1)

Hình 1.1 Mô hình đề xuất cho e-book

1.3.3 Quy trình thiết kế Ebook

Bước 1 Phân tích các nhu cầu của người học, các mục tiêu, chuẩn kiến thức, kĩnăng giáo dục, đối tượng sử dụng e-book, xu hướng sử dụng công nghệ thông tintrong dạy học

Trong bước này, chúng ta đi xác định mục tiêu cần đạt được về nội dung và hìnhthức của e-book Xác định các tài nguyên cần thiết và các tài liệu tham khảo quantrọng để biên soạn nội dung cho e-book như: giáo trình, tạp chí …Cuối cùng, là xácđịnh công cụ để xây dựng e-book

Bước 2 Lên khung xây dựng các nội dung cơ bản của e-book

Căn cứ mục tiêu đã xác định ở bước 1 để tiến hành, xây dựng, soạn thảo nội dungcủa e-book

Bước 3 Đưa các nội dung cơ bản vào book, sử dụng các phần mềm thiết kế book để thiết kế, tích hợp các ứng dụng tương tác đa phương tiện

e-Sử dụng các phần mềm thiết kế e-book như Lectora, iBooks Author, KotobeeAuthors…kết hợp với các công cụ đa phương tiện để tạo nên một sản phẩm phùhợp

Bước 4 Triển khai thử nghiệm và đánh giá chất lượng e-book

Bước 5 Chỉnh sửa hoàn thiện và triển khai nhân rộng diện sử dụng e-book cho đối

tượng người dạy học và người học

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG EBOOK 2.1 Phân tích Chương VIII của môn KHTN 6 theo chương trình GDPT

2.1.1 Tổng quan môn Khoa học tự nhiên 6 theo Chương trình

Chương trình Khoa học tự nhiên 6 cung cấp cho học sinh những kiến thứckhái quát trên cơ sở tổng kết những kiến thức phổ thông về Vật lý, Địa lý, Sinh học

đã được học ở Trung học cơ sở

Đối tượng nghiên cứu của Khoa học tự nhiên là các sự vật, hiện tượng, quátrình, các thuộc tính cơ bản về sự tồn tại, vận động của thế giới tự nhiên TrongChương trình môn Khoa học tự nhiên, nội dung giáo dục về những nguyên lí vàkhái niệm chung nhất của thế giới tự nhiên được tích hợp theo nguyên lí của tựnhiên, đồng thời bảo đảm logic bên trong của từng mạch nội dung

Mục tiêu của môn học là giúp học sinh trình bày, giải thích và vận dụng đượcnhững kiến thức phổ thông cốt lõi về thành phần cấu trúc, sự đa dạng, tính hệ thống,quy luật vận động, tương tác và biến đổi của thế giới tự nhiên Với các chủ đề khoahọc: chất và sự biến đổi của chất, vật sống, năng lượng và sự biến đổi vật lí, TráiĐất và bầu trời Vai trò và cách ứng xử phù hợp của con người với môi trường tựnhiên

Bước đầu thực hiện được một số kỹ năng cơ bản trong tìm tòi, khám phá một số sựvật, hiện tượng trong thế giới tự nhiên và trong đời sống: quan sát, thu thập thôngtin, dự đoán, phân tích, xử lí số liệu, dự đoán kết quả nghiên cứu, suy luận, trìnhbày

Vận dụng kiến thức khoa học vào một số tình huống đơn giản, mô tả, dự đoán, giảithích được các hiện tượng khoa học đơn giản Ứng xử thích hợp trong một số tìnhhuống có liên quan đến vấn đề sức khoẻ của bản thân, gia đình và cộng đồng Trìnhbày được ý kiến cá nhân nhằm vận dụng kiến thức đã học vào bảo vệ môi trường,bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững

Chương trình Khoa học tự nhiên 6 gồm 10 chương:

- Chương I: Mở đầu về khoa học tự nhiên

- Chương II: Chất quanh ta

- Chương III: Một số vật liệu, nguyên liệu, nhiên liệu, lương thực – Thựcphẩm thông dụng

- Chương IV: Hỗn hợp tách chất ra khỏi hỗn hợp

- Chương V: Tế bào

- Chương VI: Từ tế bào đến cơ thể

- Chương VII: Đa dạng thế giới sống

- Chương VIII: Lực trong đời sống

- Chương IX: Năng lượng

- Chương X: Trái Đất và Bầu Trời

2.1.2 Phân tích nội dung bài 43,44,45 chương VIII: “Lực trong đời

sống” theo chương trình GDPT 2018

Trong chương trình Khoa học tự nhiên 6 sách kết nối tri thức với cuộc sống, bài43,44,45 với tổng số tiết là 3 tiết lý thuyết gồm các bài học và nội dung bài họcđược phân tích theo bảng dưới đây:

II Trọng lượng và lực hút của Trái Đất

- Độ lớn lực hút của Trái Đất tác dụng lên mộtvật được gọi là trọng lượng của vật đó

- Trọng lượng thường được kí hiệu bằng chữ P

- Đơn vị đo trọng lượng là đơn vị đo lực

III Trọng lượng và khối lượng

- Trọng lượng và khối lượng của một vật tuy là

hai đại lượng khác nhau nhưng có liên quanmật thiết với nhau

- Trọng lượng là độ lớn lực hút của Trái Đất tácdụng lên vật

- Khối lượng là số đo lượng chất của vật đó

- Khối lượng của vật càng lớn thì trọng lượngcủa vật càng lớn

IV Lực hấp dẫn

- Không chỉ Trái Đất hút các vật mà mọi vật cókhối lượng đều hút lẫn nhau Lực hút này đượcgọi chung là lực hấp dẫn

- Nhà bác học Niu-tơn phát hiện ra lực hấp dẫnchính là nhờ vào ý tưởng mà ông đã nảy sinhkhi quan sát quả táo rơi

2 Lực ma sát I Lực ma sát là gì ?

- Lực ma sát là lực cản trở chuyển động của mộtvật này so với vật khác

- Giữ cố định các vật thể trong không gian

- Trong chuyển động, lực ma sát có tác dụnggiúp con người giữ cân bằng, không bị trơn

- Lực ma sát được dùng nhiều trong lĩnh vực kĩthuật

IV Ma sát trong an toàn giao thông

3 Lực cản của nước I Thí nghiệm về lực cản của nước

II Lực cản của nước phụ thuộc yếu tố nào

- Lực cản của nước phụ thuộc vào nhiều yếu tố,

ví dụ: Độ lớn lực cản của nước càng mạnh khidiện tích mặt cản càng lớn

2.2 Phân tích cấu trúc sách điện tử dạy học bài 43,44,45 chương VIII:

“Lực trong đời sống”

2.2.1 Thiết kế cấu trúc chung của sách điện tử dạy học bài 43,44,45

chương VIII: “Lực trong đời sống”

Xác định được đối tượng sử dụng e-book, nhu cầu của người sử dụng, các mục tiêugiáo dục, các xu hướng sử dụng công nghệ thông tin phục vụ giảng dạy nên cấu trúccủa một chủ đề trong sách sẽ có giao diện gồm các mục chính:

- Tên chủ đề: Khái quát được nội dung đề cập trong e-Book

- Nội dung lý thuyết: Được hệ thống trong mỗi chương/ chủ đề nhỏ Mỗi mộtbài học sẽ có các thông tin về nội dung kiến thức cho học sinh đọc hiểu

- Đặt vấn đề: Trình bày các nội dung được tóm tắt hoặc hoạt động kiến tạo trithức cho học sinh

- Nội dung lí thuyết: Đây là phần trọng tâm của bài học, với các nội dung kiếnthức được sắp xếp theo thứ tự hướng dẫn cùng các hệ thống ví dụ vận dụnggiúp học sinh hiểu kiến thức

- Phần em có biết: Cung cấp thêm những thông tin thực tế và mở rộng hơnkiến thức từ bài học đã thiết kế

- Phần câu hỏi và bài tập, em có biết : Gồm các bài tập trong sách được hệthống hóa và giải dưới dạng tương tác với người học giúp các em hiểu rõ vấn

đề của bài, nâng cao tư duy ứng dụng kiến thức

2.2.2 Quy trình thiết kế sách điện tử

Bước 1: Phân tích mục tiêu kiến thức và kỹ năng của nội dung môn học cần đạt được

Khi xây dựng nội dung bài học, cần chỉ ra mục tiêu về kiến thức, kỹ năng, thái độ

và năng lực hình thành mà sau khi học xong học sinh có thể đạt được

- Xác định tên, chương sách, bài học cụ thể

- Mục tiêu của bài học: Những nội dung cơ bản và ý nghĩa thực tiễn củachương trình môn khoa học tự nhiên 6 bài 43,44,45 chương VIII: “ Lực trongđời sống”

- Kiến thức: Trình bày được nội dung về bài: Trọng lượng, lực hấp dẫn – Lực

ma sát – Lực cản của nước

- Kỹ năng: Khả năng sử dụng công nghệ thông tin trong tìm kiếm, tổng hợp vàphân tích thông tin thu được để có thể giải quyết được những vấn đề đã đặtra

- Thái độ: Nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong quá trình học tập

Bước 2: Phát triển các kịch bản sư phạm, công nghệ sẽ được sử dụng

- Mục tiêu của bài học

- Nội dung bài học

- Phương pháp, ứng dụng công nghệ thông tin trong bài học

- Hình thức triển khai

- Đặc điểm khái quát về đối tượng sử dụng

- Tính khả thi của yếu tố công nghệ với nội dung truyền tải

- Xây dựng kịch bản của Ebook cần lực chọn công nghệ thiết kế phù hợp, hiệuquả , giao diện thân thiện với học sinh,…

Bước 3: Tích hợp nội dung bài học với công cụ đa phương tiện

Cần lựa chọn, phân loại, sắp xếp những học liệu liên quan đến nội dung bài giảng,phối hợp các công cụ kỹ thuật công nghệ phù hợp để thiết kế các nội dung củaEbook:

- Lựa chọn phần mềm để số hóa số liệu, văn bản

- Âm thanh, hình ảnh sẽ lựa chọn phần mềm xử lý đồ họa ra sao

- Lựa chọn các phần mềm, công cụ hỗ trợ học tập, đánh giá, kiểm tra môphỏng

Bước 4: Thiết kế và đóng gói bài học

Dựa trên khung E-book trên, người soạn sẽ phát triển các nội dung chi tiết: Sử dụng

hình ảnh, âm thanh, phần mềm phù hợp và dễ dàng xuất file khi hoàn thiện.

Bước 5: Kiểm tra và đánh giá hiệu quả sử dụng

Kiếm soát việc sử dụng E-book của học sinh, hỗ trợ giải quyết thắc mắc của họcsinh trong quá trình sử dụng E-book

Lấy ý kiến đánh giá của học sinh về giao diện, nội dung bài học để có những điềuchỉnh cải tiến E-book

2.3 Phần mềm thiết kế E-book

Hiện nay có nhiều phần mềm, website miễn phí, thương mại hỗ trợ xây dựng sáchđiện tử E-book như: website Book creator.com… Trong nghiên cứu này, tôi lựachọn phần mềm Book Creator làm công cụ xây dựng và thiết kế với một số lý dophù hợp cho dạy học nội dung tích hợp như sau:

Book Creator là một công cụ sáng tạo E-book toàn diện, thích hợp cho giáo dục,đào tạo và xuất bản với nhiều định dạng khác nhau bao gồm cả ứng dụng di độngtạo E-book tương tác phong phú với môi trường đa phương tiện như: video, hìnhảnh, âm thanh, câu hỏi, link bài kiểm tra giúp phát huy tốt đa năng lực tự học chongười dùng Có thể thiết kế câu hỏi đúng sai, trắc nghiệm một lựa chọn, trắc nghiệmnhiều lựa chọn, câu trả lời ngắn góp phần đánh giá việc lĩnh hội kiến thức củangười sử dụng

Giao diện phần mềm thân thiện, dễ sử dụng E-book được đọc thông qua ứng dụngBook Creator dễ dàng tải về máy tính hay điện thoại di động

Book Cretor sử dụng tích hợp với LMS, khởi tạo E-book từ các tệp PDF, HTML,Word, EPUB

Người dùng có thể tải miễn phí ứng dụng Book Cretor từ trang web chính thứcBook Cretor và sử dụng ứng dụng Book Cretor (có phiên bản dành cho máy tính vàđiện thoại di động) để đọc E-book

2.4 Thiết kế, xây dựng hoạt động dạy học có sử dụng E-Book trong chương VIII: “Lực trong đời sống” sách Khoa học tự nhiên 6

Trong bài 43,44,45 chương VIII: “Lực trong đời sống” tôi tiến hành xây dựng hoạtđộng học 3 bài gồm bài 43,44,45 có sử dụng sách điện tử trong dạy học

2.4.1 Kịch bản sử dụng E-Book bài 43: Trọng lượng, lực hấp dẫn phục

vụ dạy học tích hợp Blended Learning

- Nêu đơn vị đo trọng

lượng là đơn vị đo lực

(N)

*Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tựhọc: tìm kiếm thông tin,đọc sách giáo khoa, quansát tranh ảnh để tìm hiểu

về lực hút của Trái Đất,trọng lượng, lực hấp dẫn,cách xác định trọnglượng của vật

- Năng lực giao tiếp vàhợp tác: thảo luận nhóm

để tìm ra phương, chiều

Thông qua thực hiện bàihọc sẽ tạo điều kiện để họcsinh:

- Chăm học, chịu khótìm tòi tài liệu vàthực hiện các nhiệm

vụ cá nhân nhằmtìm hiểu về nhiệtđộ

- Có trách nhiệmtrong hoạt độngnhóm, chủ động

- Nêu được phương,

chiều của lực hút của

Trái Đất

- Nêu được mọi vật có

khối lượng đều hút lẫn

nhau, lực này gọi là

của lực hút của Trái Đất

- Năng lực giải quyết vấn

đề và sáng tạo: GQVĐtrong tìm hiểu sự tồn tạilực hút của Trái Đất,cách xác định trọnglượng của một vật dựavào khối lượng của vậtđó

*Năng lực khoa học tự nhiên

- Trình bày được cách xácđịnh phương, chiều củatrọng lực

- Xác định được tầm quantrọng của lực hấp dẫn

- Thực hiện được đo trọnglượng của một số vậtbằng lực kế

nhận và thực hiệnnhiệm vụ thínghiệm, thảo luận

về trọng lượng, lựchấp dẫn

- Trung thực, cẩnthận trong thựchành, ghi chép kếtquả thí nghiệm

Năng lực:

CHUẨN BỊ

GV - Học liệu số Ebook bài 43: Trọng lượng và lực hấp dẫn

HS - Đọc và hoàn thiện các câu hỏi Ebook

Hoạt động của Giáo viên – Học sinh Phương pháp/công cụ sử dụng

GV: Dẫn dắt vào bài thông qua phần mở đầu

Ebook, kết hợp video về Niu-ton và quả táo yêu

cầu học sinh trả lời câu hỏi: Hiện tượng quả táo

rơi làm ông nảy sinh ý tưởng gì về lực?

HS: Tìm hiểu bài học, dựa vào thông tin video

trong Ebook trả lời câu hỏi: Theo em, hiện tượng

quả táo rơi làm Niu-ton nảy sinh ý tưởng gì về

Nội dung học được:

- Hiện tượng này đã làm ông nảysinh ý tưởng: Mọi vật đều chịumột lực hút của Trái đất

- Vật bị thả sẽ rơi xuống do chịu tácdụng của lực hút của Trái Đất

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về lực hút của Trái Đất

Tiêu chí đánh giá: Học sinh biết được

- Lấy được ví dụ chứng tỏ sự tồn tại của lực hút của Trái Đất

- Thực hành treo quả nặng vào lò xo và thả rơi viên phấn để tìm hiểu sự tồn tạicủa lực hút Trái Đất và đặc điểm phương chiều của lực hút Trái Đất

- Mọi vật trên Trái Đất đều chịu tác dụng của lực hút Trái Đất

- Trọng lực là lực hút của Trái Đất

Hoạt động của Giáo viên – Học sinh Phương pháp/công cụ sử dụng

GV: yêu cầu học sinh đọc ebook làm quen với

khái niệm lực hút của trái đất và yêu cầu HS dự

đoán về phương, chiều của lực hút

GV: Lựa chọn công cụ tích hợp Google Form

trong Ebook yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi

trong phiếu bài tập 1

HS: Vào link Google Form trên Ebook trả lời các

câu hỏi trong phiếu bài tập 1:

1 Tìm thêm ví dụ về lực hút của Trái đất

2 Lực nào sau đây là lực hút của Trái đất?

- Lực làm cho chiếc thuyền nổi trên mặt nước

- Lực kéo chiếc thuyền chìm xuống khi bị nước

HS: Tiếp thu bài học

Nội dung học được:

I Lực hút của trái đất

Khi thả một vật đang cầm trên tay thì vật

đó rơi xuống do chịu tác dụng bởi lực húttrái đất

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về trọng lượng và lực hút của Trái Đất.

Tiêu chí đánh giá:

- Biết được phương và chiều của lực hút TĐ

- Biết được trọng lượng là độ lớn của trọng lực

Hoạt động của Giáo viên – Học sinh Phương pháp/Công cụ/Phương tiện

GV: yêu cầu HS xem video về đo trọng lượng

của vật, làm quen với khái niệm của trọng lượng

và lực hút của trái đất

GV: tổ chức cho HS tham gia hoạt động : Hãy dự

đoán trọng lượng của một vật quanh em, rồi dùng

Nội dung học được:

II Trọng lượng và lực hút của trái đất

Độ lớn lực hút của Trái đất tác dụng lênmột vật gọi là trọng lượng của vật đó

Kí hiệu của trọng lượng: PĐơn vị đo là đơn vị đo lực

Hoạt động 2.3: Tìm hiểu về mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng.

Tiêu chí đánh giá:

- Xác định được mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng.

- Xác định được trọng lượng của một vật.

- Thực hiện được việc dùng lực kế để đo trọng lượng của vật nặng.

Hoạt động của Giáo viên – Học sinh Phương pháp/Công cụ sử dụng

GV: yêu cầu HS đọc E-Book và trả lời câu hỏi :

Trong các nội dung sau đây, nội dung nào phù

hợp với khối lượng, với lực hút của Trái Đất,

trọng lượng?

a Có đơn vị đo là niuton

b Có đơn vị đo là kilogam

c Có phương và chiều

d Đo bằng lực kế

e Đo bằng cân

Nội dung học được:

III Trọng lượng và khối lượng

Trọng lượng và khối lượng của một vậttuy là hai đại lượng khác nhau, nhưng coliên quan mật thiết với nhau Trọnglượng là độ lớn lực hút của Trái Đất tácdụng lên vật còn khối lượng là sổ đolượng chất của vật đó, khối lượng củavật cảng lớn thì trọng lượng của vật cảng