TIỂU LUẬN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ KHOA HỌC ĐỀ TÀI

TIỂU LUẬN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ KHOA HỌC ĐỀ TÀI: TRÌNH BÀY TƯ TƯỞNG CỦA CAC NHÀ LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHÔNG TƯỞNG C.H XANH XI MÔNG, M.S PHU RI Ê VÀ RÔ BOWCS Ô OEN. TỪ ĐÓ, HÃY PHÂN TÍCH NHỮNG GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VÀ NHỮNG HẠN CHẾ CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHÔNG TƯỞNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI

TIỂU LUẬN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ KHOA HỌC

ĐỀ TÀI: TRÌNH BÀY TƯ TƯỞNG CỦA CAC NHÀ LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHÔNG TƯỞNG C.H XANH XI MÔNG, M.S PHU RI Ê VÀ RÔ BOWCS Ô OEN TỪ ĐÓ, HÃY PHÂN TÍCH NHỮNG GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VÀ NHỮNG HẠN CHẾ CỦA CHỦ

NGHĨA XÃ HỘI KHÔNG TƯỞNG

Giảng viên hướng dẫn : ………

Sinh viên thực hiện : ………

Lớp : ………

MSSV : ….………

2020

Mục Lục

Mục Lục 1

Lời nói đầu 2

1 TRÌNH BÀY TƯ TƯỞNG CỦA CÁC NHÀ LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHÔNG TƯỞNG C.H XANH XI MÔNG, M.S PHU RI Ê VÀ RÔ BOWCS Ô OEN 3

1.1 Khái niệm chủ nghĩa xã hội không tưởng: 3

1.2 Hoàn cảnh ra đời: 3

1.3 Nội dung cơ bản: 3

1.3.1 Các giai đoạn phát triển của chủ nghĩa xã hội không tưởng: 3

1.3.2 Tư tưởng của các nhà lý luận của chủ nghĩa xã hội không tưởng C.H.Xanh Ximông, Ph.S.Phuriê, R.Ôoen 5

1.3.2.1 C.H.Xanh Ximông(1760-1825) 5

1.3.2.2 Ph.S.Phuriê (1772-1837) 5

1.3.2.3 R Ôoen (1771-1858) 6

1.4 Kết luận 6

1.5 Vai trò, ý nghĩa: 7

2 HÃY PHÂN TÍCH NHỮNG GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VÀ NHỮNG HẠN CHẾ CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHÔNG TƯỞNG 7

2.1 Những giá trị của chủ nghĩa xã hội không tưởng 7

2.2 Những hạn chế của chủ nghĩa xã hội không tưởng và nguyên nhân của nó 8

2.2.1 Những hạn chế 8

3 Kết Luận 10

Danh mục tài liệu tham khảo 11

Lời nói đầu

Thế giới quanh ta có vô vàn những sự vật và hiện tượng phong phú, đa dạng Nhưng suy cho cùng thì cũng quay về 2 lĩnh vực: Vật Chất và Ý Thức

Chủ nghĩa xã hội là một trong ba ý thức hệ chính trị lớn hình thành trong thế

kỷ 19 bên cạnh chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa bảo thủ Không có định nghĩa rõ ràng

về chủ nghĩa xã hội mà nó bao gồm một loạt các khuynh hướng chính trị từ các phong trào đấu tranh chính trị và các đảng công nhân có tinh thần cách mạng, những người muốn lật đổ chủ nghĩa tư bản nhanh chóng và bằng bạo lực cho tới các dòng cải cách chấp nhận Thể chế Đại nghị và dân chủ như chủ nghĩa xã hội dân chủ, thậm chí phát xít Đức cũng tự nhận mình là những người theo chủ nghĩa

xã hội Theo đó, có sự phân biệt giữa những khuynh hướng chủ nghĩa cộng sản, dân chủ xã hội và vô chính phủ Những người theo chủ nghĩa xã hội thường nhấn mạnh giá trị cơ bản như bình đẳng, công bằng và đoàn kết đề cao mối quan

hệ chặt chẽ giữa những phong trào xã hội và lý thuyết phê phán xã hội Họ theo đuổi mục tiêu tạo ra một trật tự xã hội hòa hợp và hướng đến công bằng xã hội

Với mong muốn tìm hiểu thêm về vấn đề này nên em đã chọn đề tài: “Trình bày tư tưởng của các nhà lý luận của chủ nghĩa xã hội không tưởng C.H Xanh Xi Mông, M.S Phu Ri Ê, Rô Bowcs Ô Oen Từ đó hãy phân tichs những giá trị lịch sử

và những hạn chế của Chủ nghĩa xã hội không tưởng”

1 TRÌNH BÀY TƯ TƯỞNG CỦA CÁC NHÀ LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA

XÃ HỘI KHÔNG TƯỞNG C.H XANH XI MÔNG, M.S PHU RI Ê VÀ RÔ

BOWCS Ô OEN

1.1 Khái niệm chủ nghĩa xã hội không tưởng:

CNXHKT là một hệ thống những quan điểm, tư tưởng về giải phóng xã hội,

giải phóng con người;xây dựng một xã hội (XH) mới tốt đẹp không có áp bức,bóc

lột,đảm bảo cho mọi người thực sự có cuộc sống bình đẳng,hạnh phúc,nhưng lại

đưa ra con đường,biện pháp sai lầm,đólà bằng giáo dục,thuyết phục và tuyên

truyền hòa bình…cho lý tưởng của họ

Chính sự xuất hiện chế độ tư hữu, xuất hiện giai cấp thống trị và bóc lột mà

xuất hiện các phong trào và tư tưởng xã hội chủ nghĩa(XHCN)

1.2 Hoàn cảnh ra đời:

Chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ, chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ

nghĩa

Nhân dân lao động bị bóc lột nặng nề, đời sống đói khổ

1.3 Nội dung cơ bản:

1.3.1 Các giai đoạn phát triển của chủ nghĩa xã hội không tưởng:

Giai đoạn thứ nhất: Những mầm mống và khuynh hướng tư tưởng xã hội

chủ nghĩa thời kì cổ đại

Chế độ nô lệ là bước phát triển tất yếu của lịch sử Giai cấp quý tộc chủ nô

và giai cấp nô lệ là hai giai cấp cơ bản mang tính chất đối kháng quyết liệt

Mâu thuẫn giai cấp và đấu tranh giai cấp là miếng đất làm nảy sinh mầm

mống tư tưởng xã hội chủ nghĩa thời kì Tư tưởng XHCN thời kì cổ đại thể hiện

trong dòng” văn học chưa thành văn” Thông qua các câu chuyện dân gian như:

các chuyện thần thoại , các chuyện cổ tích, CNXHKT một mặt phản ánh những sự

bất bình đẳng của đông đảo quần chúng lao động đối với các hành vi áp bức, bóc

lột của giai cấp thống trị; mặt khác,nêu lên ước mơ, khát vọng của công chúng bị

bóc lột,bị áp bức về một XH bình đẳng , công bằng ,bác ái,nhung rất mơ hồ vụn vặt, thậm chí muốn trở về thời đại” hoàng kim nguyên thủy”

Giai đoạn thứ hai: Tư tưởng XHCN từ TK XV đến cuối TK XVIII

CNTB ra đời và sự phát triển ở 1số nước, trước hết là ở châu âu Sự phân hóa giai cấp diễn ra mạnh mẽ và kèm theo đó là những xung đột giai cấp cũng diễn ra quyết liệt.GCTS từng bước thiết lập địa vị thống trị của mình và đã dùng nhiều thủ đoạn

áp bức, bóc lột tàn bạo đối với người lao động Trong bối cảnh lịch sử đó, đã xuất hiện những nhà CNXHKT Thông qua các tác phẩm “văn học nhân đạo” của mình, các nhà nhân đạo thời cận đại đã lên án phê phán chế độ XH tư hữu,đòi hỏi phải thay thế chế độ XH đó bằng 1 XH mới thực sự công bằng ,bác ái

Giai đoạn này có rất nhiều đại biểu ưu tú, điển hình là những đại biểu sau: Tômát Morơ(1478- 1535) là tác giả của tác phẩm văn học XHCNKT đầu tiên,tác phẩm” không tưởng”

Tômađô Campanenla (1568-1639) là tác giả tác phẩm” thành phố mặt trời” Grắccơ Babớp (1760- 1797) và những người bạn cùng chí hướng chiến đấu của ông, lấn đầu tiên trong lịch sử, đã nói đến vấn đề đấu tranh cho CNXH với tính cách một phong trào thực tiễn, chứ không chỉ là tư tưởng.” tuyên ngôn của những người bình dân” của chủ nghĩa Babớp được coi là một cương lĩnh hành động chưa từng có trong lịch sử trước đây của tư tưởng XHCN với những nhiệm vụ ,những biện pháp cụ thể cần thực hiện ngay trong quá trình hành động dẫn đến XH mới công bằng

Giai đoạn thứ ba: CNXHKT-phê phán đầu TK XIX Từ cuối TK XVIII đến

đầu TK XIX,cuộc cách mạng công nghiệp về cơ bản hoàn thành ở nước Anh và sau đó tiếp diễn ở 1 số nước Tây Âu Đây là giai đoạn CNTB chiến thắng chế độ phong kiến , GCTS đã bắt đầu bộc lộ bản chất cố hưũ của nó: phản động và bóc lột

áp bức nhân dân lao động vì quyền lợi giai cấp của mình; Đây cũng là giai đoạn GCVS hiện đại hình thànhvà bắt đầu thức tỉnh về chính trị

1.3.2 Tư tưởng của các nhà lý luận của chủ nghĩa xã hội không tưởng C.H.Xanh Ximông, Ph.S.Phuriê, R.Ôoen.

Trong điều kiện lịch sử ấy, đã xuất hiện những đại biểu mới của CNXHKT

Đó là các nhà CNXHKT-phê phán vĩ đại: C.H.Xanh Ximông, Ph.S.Phuriê, R.Ôoen Trong thời kì này, các tư tưởng XHCN được thể hiện như là 1 học thuyết CNXHKT-phê phán đã tố cáo, phê phán sâu sắc XHTBCN, phủ định nó, đồng thời

đề xuất con đường biện phápvà những dự đoán thiên tài về XH tương lai

1.3.2.1 C.H.Xanh Ximông(1760-1825)

C.H.Xanh Ximông xuất thân từ 1 gia đình quý tộc Pháp Ông là 1 nhà tư tương vĩ đại, một nhà XHCNKT- phê phán nổi tiếng

Một trong những nội dung quan trọng trong học thuyết của C.H.Xanh Ximông lý luận về giai cấp và xung đột giai cấp Ông có sự nhận xét khá độc đáo

về cuộc CM tư sản Pháp Tại họa của nó là ở chỗ GCTS đã thay thế GCPK và giành quyền thống trị XH, nó chưa thiết lập được 1 chế đọ phù hợp với quyền lợi” giai cấp đông đảo nhất và nghèo khổ nhất”.Ông đòi hỏi phải làm 1 cuộc CM mới vì hạnh phúc của toàn XH nhằm xóa bỏ những điều kiện bất công và phi lý,song ông lại chủ trương giai quyết bằng con dường thuằn túy hòa bình, thực hiện sự tuyên truyền để thúc đẩy các vua chúa sử dụng quyền lực mà nhân dân giao phó cho họdể thực hiện những biến đổi Ông muốn xây dựng XH mới trên nguyên tắc điều hòa Giai cấp và không chủ trương xóa bỏ chế độ tư hữu Nhưng với những tư tưởng bình đẳng XH, nhân đạo chủ nghĩa và nhiều dự kiến độc đáo về XH tương lai mà C.H.Xanh Ximông được thừa nhậnlà 1 nhà XHCNKT vĩ đại

1.3.2.2 Ph.S.Phuriê (1772-1837)

Ph.S.Phuriê là 1 nhà CNXHKT, 1 nhà phê phán và lên án XH tư sản1 cách xuất xắc, 1 nhà tư tưởng gần đến chủ nghĩa Mác

Một trong những tư tưởng nổi bật của Ph.S.Phuriê là sự phê phán và lên án

XH tư sản1 cách sâu sắc Ph.S.Phuriê thẳng tay lột trần cảnh khốn cùng, sự nghèo nàn về vật chất và tinh thần của XHTS Ông cho rằng,sự nghèo khổ sinh ra từ chính bản thân sự dồi dào , hạnh phúc của thiểu số người này gây ra sự khổ ải cho

đa số người khác.Từ đó, Ph.S.Phuriê đòi hỏi phải thay thế XHTS bằng 1 XH mới cao hơn XH mới, trong đó có sự thống nhất giữa lợi ích cá nhân với lợi ích tập

thể,mỗi con người riêng biệt chỉ có thể tìm thấy điều có lợi cho hỏtong cái lợi của toàn thể mọi người,mọi người điều có quyền lao động và quyền sống

Ph.S.Phuriê là người đầu tiên cho rằng, trình độ giải phóng phụ nữ là mực thước tự nhiên để đo trình độ giải phóng chung Ông quan niệm về lịch sữH phát triển qua 4 giai đoạn: mông muội , dã man , gia trưởng, văn minh

Ph.S.Phuriê chủ trương xây dựng XH mới còn chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất Ông phản đối bạo lực CM, XH mới hình thành bằng thực hiện việc tuyên truyền cho người ta hiểu biết những “dục vọng” của mình

1.3.2.3 R Ôoen (1771-1858)

Ôoen là 1 nhà tư tưởng nổi tiếng , 1 nhà nhân đạo chủ nghĩa, 1 nhà cộng sản thực nghiệm

Khác với C.H.Xanh Ximông và Ph.S.Phuriê, điểm nổi bật của học thuyết Ôoen là khuynh hướng phủ nhận và lên án chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất1 cách toàn diện và sâu sắc nhất Ông cho rằng, chế độ tư hữu đã và đang là nguyên nhân của vô số tội phạm và tai họa mà con người phải chịu đựng Nó là nguyên nhân gây ra sự lừa đảo , gian lận, mại dâm, đói nghèo, tội lỗi , đau khổ và bao nhiêu tệ nạn XH khác Đó là 1 XH bất chính và bất hợp lý trong thực tiễn cần xóa bỏ, thay thế bằng 1 XH hoàn mỹ- XH XHCN

Ôoen đã tiến hành thực nghiệm XH, bằng cách xây dựng các công xã lao động Nổi bật là ở Niu La Nác (Anh) và Inđiana (Mỹ) Trong tổ chức cơ sở của XH mới, mọi thành viên sẽ sống như trong 1 gia đình Nguyên tắc tổ chức và hoạt động cuả công xã dược xây dựng trên cơ sở lao động tập thể , cộng đồng sở hữu , bình đẳng về nghĩa vụ và quyền lợi giữa tất cả các thành viên… Nhưng để có XH mới tốt đẹp hơn, R Ôoen cho rằng , cần phải có sự giúp đỡ của những người lãnh đạo đất nước, những người giàu có

1.4 Kết luận

Tư tưởng của các nhà lý luận của chủ nghĩa xã hội không tưởng C.H.Xanh Ximông, Ph.S.Phuriê, R.Ôoen Mong muốn xây dựng một chế độ xã hội mới,

không có chế độ tư hữu, không có bóc lột, nhân dân làm chủ các phương tiện sản xuất của mình

Đại biểu xuất sắc là Xanh Xi-mông (1760 - 1825), Phu-ri-ê (1772 - 1837) ở Pháp và Ô-oen (1771 - 1858)

Xanh Xi-mông: Ông kịch liệt phê phán chế độ áp bức bóc lột, kêu gọi xây dựng một xã hội công bằng, trong đó mọi người được thỏa mãn về vật chất và tinh thần

S.Phu-ri-ê: Ông phê phán xã hội tư bản một cách sâu sắc, đề ra kế hoạch cải tạo xã hội bằng việc lập ra những đơn vị lao động, trong đó mọi người lao động có

kế hoạch, có thời gian nghỉ ngơi

R.Ô-oen: Ông tổ chức một số công xưởng kiểu mẫu ở Anh, ở Mĩ, trong đó công nhân chỉ làm việc 10 giờ rưỡi một ngày, được trả lương cao và được hưởng phúc lợi tập thể Ông cũng chủ trương đi đến xã hội chủ nghĩa bằng cách tuyên truyền, thuyết phục và nêu gương

1.5 Vai trò, ý nghĩa:

Là tư tưởng tiến bộ trong xã hội lúc đó, có tác dụng cổ vũ nhân dân lao động đấu tranh

Là cơ sở để sau này Mác, Ăng-ghen nghiên cứu và xây dựng học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học

1.6 Hạn chế:

Không vạch ra được lối thoát, không giải thích được bản chất của chế độ đó Không thấy được vai trò và sức mạnh của gia cấp công nhân

2 HÃY PHÂN TÍCH NHỮNG GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VÀ NHỮNG HẠN CHẾ

CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHÔNG TƯỞNG

2.1 Những giá trị của chủ nghĩa xã hội không tưởng

Chủ nghĩa xã hội không tưởng có một quá trình phát triển lâu dài, từ chỗ là những ước mơ, khát vọng thế hiện trong các câu chuyện dân gian, các truyền thuyết tôn giáo đến những học thuyết xã hội - chính trị Cống hiến lớn lao của chủ nghĩa xã hội không tưởng:

Một là, chủ nghĩa xã hội không tưởng đã thể hiện tinh thần lên án, phê phán kịch liệt và ngày càng gay gắt, các xã hội dựa trên chế độ tư hữu, chế độ quân chủ chuyên chế và chế độ tư bản chủ nghĩa; góp phần nói lên tiếng nói của những người lao động trước tình trạng bị áp bức, bị bóc lột ngày càng nặng nề

Hai là, chủ nghĩa xã hội không tưởng đã phản ánh được những ước mơ, khát vọng của những giai cấp lao động về một xã hội công bằng, bình đẳng, bác ái Nó chứa đựng giá trị nhân đạo, nhân văn sâu sắc thể hiện lòng yêu thương con người, thông cảm, bênh vực những ngưoi lao khổ, mong muốn giúp đỡ họ, giải phóng họ khỏi nỗi bất hạnh

Ba là, chủ nghĩa xã hội không tưởng bằng việc phác hoạ ra mô hình xã hội tương lai tốt đẹp, đưa ra những chủ trương và nguyên tắc của xã hội mới mà sau này các nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học đã kế thừa một cách có chọn lọc và chứng minh chúng trên cơ sở khoa học Ví dụ như những luận điểm: về tổ chức sản xuất và phân phối sản phẩm; về xoá bỏ sự đối lập giữa lao động trí óc với lao động chân tay; về vai trò của công nghiệp; về giáo dục; về sự nghiệp giải phóng phụ nữ;

về vai trò lịch sử của nhà nước, Với những giá trị lịch sử trên mà chủ nghĩa xã hội không tưởng, chủ yếu là của chủ nghĩa xã hội không tưởng - phê phán đầu thế

kỷ XIX, được các nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học thừa nhận là một trong

ba nguồn gốc lý luận của chủ nghĩa Mác

2.2 Những hạn chế của chủ nghĩa xã hội không tưởng và nguyên nhân của nó

2.2.1 Những hạn chế

Một là, chủ nghĩa xã hội không tưởng không giải thích được bản chất của các chế độ nô lệ làm thuê Đặc biệt là nó không thấy được bản chất của chế độ tư

các chế độ đó, đặc biệt là chủ nghĩa tư bản nên cũng không chỉ ra được con đường, biện pháp đúng đẳn để cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới

Hai là, chủ nghĩa xã hội không tưởng đã không phát hiện ra lực lượng xã hội tiên phong có thể thực hiện cuộc chuyển biến cách mạng từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản-lực lượng xã hội lớn lên và phát triển cùng với nền đại công nghiệp tư đã được sinh bản chủ nghĩa, đó là giai cấp công nhân

Ba là, chủ nghĩa xã hội không tưởng muốn cải tạo xã hội bằng con đường cải lương chứ không phải bằng con đường cách mạng Nguyên nhân của những hạn chế: Nguyên nhân cơ bản của những hạn chế trên của chủ nghĩa xã hội không tưởng một phần là do bản thân các nhà chủ nghĩa xã hội không tưởng, nhưng cơ bản là do điều kiện kinh tế - xã hội lúc bấy giờ quy định Đó là, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa chưa phát triển đến độ chín 'muồi, công nghiệp lớn chỉ mới xuất hiện ở nước Anh, nên chưa bộc lộ mâu thuẫn kinh tế cơ bản trong phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa; giai cấp công nhân hiện đại chưa trưởng thành, cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân còn ở trình độ thấp, nên mâu thuẫn

xã hội còn ẩn giấu chưa bộc lộ hằn, quan hệ giai cấp và sự đối lập giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản còn ít phát triển Chính vì vậy, Pa.Ăng ghen đã chỉ rõ:

"Hoàn cảnh lịch sử ấy cũng đã quyết định quan điểm của những người sáng lập ra chủ nghĩa xã hội Tương ứng với một trình độ chưa trưởng thành của nền sản xuất

tư bản chủ nghĩa, với những quan hệ giai cấp chưa chín muồi, là một lý luận chưa chín muồi"

Ngày nay, người ta không thể đòi hỏi gì hơn ở những nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng khi mà những hạn chế của họ hoàn toàn do những điều kiện lịch sử khách quan quy định