Môn Tư Tưởng Hồ Chí Minh Đề Tài Nét Bình Dị Trong Cuộc Sống Bình Dị Của Bác.pdf

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN BÀI THU HOẠCH BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH Môn TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Khoa Ngữ Văn Anh Đề tài NÉT BÌNH DỊ TRONG CUỘC SỐNG BÌNH DỊ CỦA BÁC Giảng[.]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ

NHÂN VĂN

BÀI THU HOẠCH BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH

Môn: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Khoa: Ngữ Văn Anh

Đề tài :

NÉT BÌNH DỊ TRONG CUỘC SỐNG BÌNH DỊ CỦA BÁC

Giảng viên hướng dẫn: TS NGÔ QUANG ĐỊNH

Họ và tên: Nguyễn Thị Trúc Đào

Mã số sinh viên: 2157011119

Lớp: 21CLC01

Tháng 4, 2023, TPHCM

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU

2 TỔNG QUAN VỀ ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH:

3 SỰ BÌNH DỊ CỦA BÁC THỂ HIỆN QUA CÁC MẶT CỦA CUỘC SỐNG:

3.1 Qua không gian làm việc:

3.2 Qua phong cách sinh hoạt:

3.2.1 Qua phong cách ăn uống:

3.2.2 Qua trang phục:

3.3 Qua nếp sống và rèn luyện sức khỏe:

3.4 Đối với thiên nhiên:

3.5 Qua suy nghĩ:

4 CÂU CHUYỆN THẬT VỀ TẤM GƯƠNG GIẢN DỊ QUA CÁC HIỆN VẬT TẠI BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH:

5 BÀI HỌC CHO BẢN THÂN:

1 MỞ ĐẦU

Môn học tư tưởng Hồ Chí Minh đã được biên soạn dành cho sinh viên bậc đại học, để nghiên cứu về những tư tưởng đáng quý của vị cha già dân tộc, người đã dành gần trọn cuộc đời cho nền độc lập tổ quốc Do vậy, những cái hay cái đẹp trong cuộc đời Bác Hồ không thể tiếp cận tới sinh viên chỉ bằng hình thức học đơn thuần trên lớp, học máy móc qua sách giáo khoa với chỉ toàn là chữ mà còn

là những buổi trải nghiệm thực tế, những buổi ngoại khóa

Chính vì điều này, em – sinh viên trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân Văn

bộ môn Tư Tưởng Hồ Chí Minh đã được nhà trường và giảng viên bộ môn tạo điều kiện được tham gia một buổi học ngoại khóa tham quan bảo tàng Hồ Chí Minh (Số 1 Nguyễn Tất Thành, Phường 12, Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh) Qua đó, em đã cảm nhận được cái ý chí và tinh thần của một người thanh niên trẻ ngày ấy quyết tâm ra đi tìm con đường giải phóng dân tộc

Em đã tận mắt chứng kiến những dấu mốc, những câu chuyện cùng hình ảnh minh họa sống động, những món đồ mà xưa kia Bác đã dùng Đó là một niềm hạnh phúc vì em đã có thể thấy được Bác, một con người vĩ đại lại có một cuộc đời thanh tao, giản dị đến như vậy

Sau khi được nghe các chị hướng dẫn viên giới thiệu, trình bày cũng như tự mình tìm hiểu, em càng thêm yêu quý và nể phục phong cách và lối sống vị lãnh

tụ đáng kính của chúng ta – chủ tịch Hồ Chí Minh Chuyến đi để lại trong em nhiều trải nghiệm thú vị, đặc biệt bản thân vô cùng ấn tượng và ngưỡng mộ “

NÉT BÌNH DỊ TRONG CUỘC SỐNG THƯỜNG NGÀY CỦA BÁC”, từ

đó, rút ra nhiều bài học quý giá cho mình

Hơn thế nữa, những chuyến đi ngoại khóa như này nhằm để chúng tôi, những sinh viên thêm phần hiểu rõ thêm về cuộc đời và cũng như những cống hiến cho cách mạng của Bác, có cái nhìn và cảm nhận sâu sắc hơn về cuộc đời, tấm gương đạo đức, phẩm chất cao đẹp và tình cảm to lớn của Bác Hồ kính yêu đối với dân tộc, quê hương, đất nước Việt Nam Từ những điều đã nói trên, tôi vô cùng đề cao vai trò của những chuyến đi tham quan thực tế Việc học qua những buổi ngoại khóa sẽ khiến cho sinh viên xác thực và nhận thức được thông tin cụ thể và nhanh chóng hơn thông qua việc trực tiếp quan sát và ghi lại những khung cảnh thật, những sự vật sự việc thật Đồng thời, việc kết hợp học trên lớp

và đi ngoại khóa sẽ khiến cho môn học trở nên sinh động hơn, giúp sinh viên có thêm sự nhiệt tình và hứng thú với môn học và sẽ là công cụ đắc lực cho việc học hỏi và tiếp thu kiến thức của các sinh viên hiện nay

Hình 1: Bến Nhà Rồng - bảo tàng Hồ Chí Minh tại số 01 Nguyễn Tất Thành,

quận 4, thành phố Hồ Chí Minh Hình 2: Bác Hồ bên ngôi nhà sàn, nơi Người đã sống và làm việc từ tháng

5/1958-8/1969

2 TỔNG QUAN VỀ ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH:

Suốt cả cuộc đời mình, Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam đã hiến dâng cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng

xã hội và giải phóng con người Người không ham danh vọng, không có của riêng Tất cả những gì thuộc về Người đều trở nên gần gũi, thiêng liêng với non sông, đất nước, làm nên một huyền thoại Hồ Chí Minh, “kỳ diệu không những

về mặt con người mà còn với tư cách là lãnh tụ của một dân tộc, của một quốc gia Chữ “kỳ diệu” dùng ở đây là để nói về một con người có một thể chất và một tâm hồn giản dị như thế, xuất thân từ nơi đồng ruộng”

Sự tiết kiệm, giản dị, thanh liêm được thể hiện đậm nét trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của Bác Những năm hoạt động ở nước ngoài, Người đã tự thân lao động kiếm tiền để hoạt động cách mạng, chi tiêu rất tiết kiệm Cả trong kháng chiến, cả trong hoà bình, Bác luôn cân nhắc kỹ càng việc không đáng tiêu thì một xu cũng không tiêu Bác ưa các món dân gian, dưa cà, mắm tép, cá kho Khi đi công tác địa phương, Bác dặn các đồng chí phục vụ chuẩn bị cơm nắm, thức ăn từ nhà hoặc mang nồi đi nấu cho tiết kiệm, tránh các nơi đón tiếp linh đình, lãng phí Bác thường xuyên mặc bộ kaki, đi dép lốp cao su, dùng túi vải,

mũ cát, kể cả khi đi công tác ngoài nước Bác không chọn dinh thự cao cấp, đầy

đủ tiện nghi sang trọng mà là mấy gian nhà vốn là nơi ở của người thợ, một căn nhà sàn, Bác sống giản dị đến giây phút cuối cùng của cuộc đời Trước lúc đi xa

Người còn căn dặn: Khi Bác qua đời chớ nên tổ chức điếu phúng linh đình để khỏi lãng phí thì giờ và tiền bạc của nhân dân…

Tư tưởng và tấm gương đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô

tư của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là những giá trị đạo đức cao đẹp của thời đại Trải qua thời gian và thử thách, trước những biến cố thăng trầm của lịch sử, những phẩm chất đạo đức đó vẫn còn nguyên giá trị Tiếp tục học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là một việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân ta

3 SỰ BÌNH DỊ CỦA BÁC THỂ HIỆN QUA CÁC MẶT CỦA CUỘC SỐNG:

3.1 Qua không gian làm việc:

Hồ Chí Minh trở thành Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa nhưng khác nhiều vị lãnh tụ, Người chọn cho mình một cuộc sống bình dị như đại đa số người dân bình thường, không cách biệt, không vương giả Từ chối dinh thự của Toàn quyền Đông Dương cũ, Người chọn nơi ở và làm việc cho mình là một ngôi nhà chật hẹp vốn của người thợ điện phục vụ trong khu vực Phủ Toàn quyền Đông Dương Mặc dù các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước mời Người

ra ở tại toà nhà lớn để cuộc sống đỡ vất vã hơn, nhưng Người từ chối Cuối cùng, Người đã chọn ngôi nhà sàn, giống kiểu nhà sàn của đồng bào nơi vùng cao của chiến khu Việt Bắc Khi dọn về ở và làm việc tại ngôi nhà sàn, Người dùng tầng dưới dùng làm nơi họp Bộ Chính trị và làm việc với cán bộ các bộ, ban, ngành, tiếp một số đoàn khách, bạn bè đồng chí gần gũi, hoặc các cháu thiếu niên, nhi đồng Người chỉ dành cho mình một chút riêng ở tầng trên nhà sàn với hai phòng nhỏ, diện tích mỗi phòng hơn 10 mét vuông Ghét thói xa hoa, lãng phí, hưởng thụ, và xa lạ với thói phô trương, hình thức, trong phòng làm việc cũng như phòng ngủ của Người chỉ có những đồ vật thật sự cần thiết

và hết sức đơn giản

Hình: Không gian làm việc của Bác

3.2 Qua phong cách sinh hoạt:

3.2.1 Qua phong cách ăn uống:

Thủ tướng Phạm Văn Đồng, người được cùng ăn cơm với Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nhất, từng kể: “Bữa ăn nào Bác Hồ cũng tiết kiệm, vừa đủ, không bỏ món thừa, không vương vãi một hột cơm Bác thích ăn những món dân dã như cá kho gừng, cà dầm tương, mắm, canh cua với rau chuối thái ghém hoặc dọc mùng Những ngày mời khách ở lại dùng cơm, Bác luôn báo trước với người cấp dưỡng chuẩn bị những món ăn hợp khẩu vị của khách Và đặc biệt, số tiền đãi cơm Bác đề nghị phải được trừ vào tiền lương của Bác, không lấy tiền ở công quỹ Hằng năm, vào ngày 19.5, Bác thường đi làm việc hoặc đến thăm hỏi một số nơi để tránh những nghi lễ chúc mừng phiền phức và tốn kém” Chỉ vậy thôi, chúng ta đã biết được Người rất cần kiệm, giản dị trong bữa ăn của mình

Hình: Bữa cơm giản dị của Bác

3.2.2 Qua trang phục:

Bộ Kaki trắng, bộ quần áo nâu, đôi dép cao su là những tư trang gắn liền với Bác Người có lối sống mộc mạc thể hiện qua thói quen sinh hoạt lẫn phong cách ăn mặc Trong các dịp lễ trang trọng, Bác vẫn chọn trang phục đơn giản, nhưng vẫn toát lên vẻ nghiêm trang của một vị chính khách đáng kính trên chính trường quốc tế Nói về trang phục của Bác Hồ, nghệ sĩ ưu tú Văn Tân cho biết: “Các cụ xưa có câu “Y phục xứng kỳ đức”, Bác Hồ đã vận dụng rất linh hoạt điều này, ở hoàn cảnh nào thì có trang phục phù hợp hoàn cảnh ấy, vừa thể hiện sự trân trọng người xung quanh mình đồng thời vẫn giữ truyền thống dân tộc Tất cả các trang phục của Bác đều rất giản dị, chất vải kaki đơn thuần, vải thô, vải tuyn Thời ở Pháp, Bác cũng mặc áo dạ, comple, đến lúc về nước, lúc ở Pắc Pó thì Bác mặc áo chàm của bà con dân tộc Nùng, khi Bác đi thăm công nông trường, xí nghiệp, nhà máy, khi đi tát nước chống hạn rồi đi thăm bà con gặt lúa thì Bác mặc áo nâu sòng, tiếp khách quốc tế và dự các cuộc mít-tinh lớn thì Bác mặc áo kaki bốn túi màu kem

Hình: Áo kaki của Bác

3.3 Qua nếp sống và rèn luyện sức khỏe:

Lúc sinh thời, hơn ai hết, Bác Hồ là người hiểu rõ vai trò của việc tập luyện thể dục thể thao đối với sức khoẻ con người Chính vì thế Bác lấy việc tập luyện như một lẽ sống giản dị: “Tập thể dục thể thao để giữ gìn tăng cường sức khoẻ, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân được nhiều hơn nữa” Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Bác vẫn duy trì một nề nếp tập luyện đều đặn thường xuyên

Hình: Bác Hồ và các hoạt động thể thao

3.4 Đối với thiên nhiên:

Thuở sinh thời, khi Bác làm việc cũng như lúc nghỉ ngơi, thiên nhiên luôn là người bạn gần gũi không thể thiếu vắng bên Người

Sau 30 năm bôn ba hải ngoại tìm đường cứu nước, năm 1941, những ngày đầu

về nước chỉ đạo phong trào cách mạng Việt Nam, Bác sống ở hang Pắc Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng Trước cảnh Pắc Bó non xanh suối biếc, Bác cảm hứng đặt tên cho suối là suối Lê-nin, núi là núi Các-Mác, những cái tên đầy ý nghĩa với phong trào cách mạng khi đó Trong những ngày làm việc ở đây, mặc dù công việc bộn bề nhưng Bác vẫn tranh thủ thời gian lúc thư giãn kiên trì, tỉ mỉ tạo ra những tác phẩm SVC khá tinh tế, hấp dẫn Một hình ảnh rất thú vị là khi ở lán Khuổi Nậm, bên khe suối, già Thu (bí danh của Bác thời đó) đã đào một cái hố con rồi lấy nhũ đá xếp thành hòn non bộ có đủ hang động đèo khe, vách đá cheo leo, có cả rêu xanh, cây cỏ Người còn lấy cả những cây sậy kết thành chiếc cầu nhỏ có tay vịn để bắc từ bờ hồ ra chân núi tạo nên cảnh "Sơn thủy hữu tình"

Trước khi về cõi vĩnh hằng, Người vẫn còn căn dặn: “ Nên có kế hoạch trồng cây trên đồi Ai đến thăm thì trồng một cây làm kỷ niệm Trồng cây nào phải tốt cây ấy Lâu ngày, cây nhiều thành rừng sẽ tốt cho phong cảnh và lợi cho nông nghiệp.”

Là người quan tâm tới vấn đề môi trường trước khi có những công ước quốc tế

về vấn đề này, những luận điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bảo vệ tài

nguyên, môi trường đã vượt trước thời đại khi Người còn sống Khi thế giới còn chưa có những lời khuyến cáo khẩn thiết về bảo vệ rừng như hiện nay, phong trào Tết trồng cây do Bác phát động đã dần trở thành một tập quán tốt đẹp của nhân dân ta, mang lại những hiệu quả thiết thực về kinh tế và môi trường

Hình: Bác Hồ gia tăng sản xuất với chiến sĩ

3.5 Qua suy nghĩ:

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, dù là người phụ bếp đến khi trở thành Chủ tịch nước - Hồ Chí Minh luôn nêu cao lối sống cần kiệm, giản

dị, không màng danh vọng, không ham của cải, không ham sự xa hoa, không chuộng những nghi thức sang trọng Bác luôn dành sự quan tâm đặc biệt tới đời sống của nhân dân Bác nói: “Người ta ai cũng muốn ăn ngon, mặc đẹp, nhưng muốn phải cho đúng thời, đúng hoàn cảnh Trong lúc nhân dân ta còn thiếu thốn

mà một người nào đó muốn riêng hưởng ăn ngon, mặc đẹp, như vậy là không có đạo đức” Trước cảnh dân đói năm 1945, Hồ Chí Minh đã kêu gọi đồng bào cả nước nhường cơm, sẻ áo cho nhau: “Lúc chúng ta nâng bát cơm mà ăn, nghĩ đến kẻ đói khổ, chúng ta không khỏi động lòng Vậy tôi xin đề nghị với đồng bào cả nước, và tôi xin thực hành trước: Cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng

nhịn 3 bữa Đem gạo đó (mỗi bữa một bơ) để cứu dân nghèo Như vậy, thì những người nghèo sẽ có bữa rau, bữa cháo để chờ mùa lúa năm sau, khỏi đến nỗi chết đói” Bác đã gương mẫu nhịn ăn vào tối Thứ 7, tự tay bỏ gạo vào hũ cứu đói dân nghèo Chiếc áo lụa đồng bào tặng, Bác cũng đem bán lấy tiền mua

áo ấm tặng cho chiến sỹ trong mùa đông giá rét Số tiền tiết kiệm ít ỏi là tiền nhuận bút các báo gửi cho Bác, Bác cũng đem mua nước ngọt tặng cho các chiến sỹ trực phòng không trong những ngày hè nóng bức Bác thường nói:

“Nhân dân còn đói khổ, tôi ăn ngon sao được, nhân dân còn rách rưới mình mặc thế này cũng là đầy đủ lắm rồi”

Những cử chỉ cao đẹp đó không chỉ là tình cảm, tình thương bao la của Bác với đồng bào, chiến sỹ mà còn thể hiện sâu sắc những giá trị đạo đức cách mạng ở

Hồ Chí Minh

4 CÂU CHUYỆN THẬT VỀ TẤM GƯƠNG GIẢN DỊ QUA CÁC HIỆN VẬT TẠI BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH:

* GIẢN DỊ VÀ TIẾT KIỆM

Bà Nguyễn Thị Liên, nguyên cán bộ Văn phòng Phủ Chủ tịch, kể lại rằng: Khi làm việc ở văn phòng Bác, đôi khi bà còn đảm nhận việc khâu, vá quần áo, chăn, màn, áo gối cho Bác Công việc này giúp bà có điều kiện được gần Bác và học tập được rất nhiều

Áo Bác rách, có khi vá đi vá lại, Bác mới cho thay Chiếc áo gối màu xanh hoà bình của Bác, được ông Cần (người phục vụ Bác) đưa bà vá đi vá lại Cầm chiếc áo gối của Bác, bà rưng rưng nước mắt, bà nói với ông Cần thay áo gối khác cho Bác dùng nhưng Bác chưa đồng ý Người vẫn dùng chiếc áo gối vá

Những năm tháng giúp việc ở văn phòng Bác bà đã có những kỷ niệm không bao giờ quên

Bà còn kể rằng:

Ở Việt Bắc, có một buổi Bác đi công tác về muộn, về qua văn phòng, Bác nghỉ lại một lát vì mệt Đồng chí Hoàng Hữu Kháng, bảo vệ của Bác nói với bà:

- Bác mệt không ăn được cơm Cô nấu cho Bác bát cháo

Bác đang nằm nghỉ nghe thấy thế liền bảo bà:

- Cô nấu cháo cho Bác bằng cơm nguội ấy, vừa chóng chín, vừa tiết kiệm được gạo, khỏi bỏ phí cơm thừa

Câu chuyện bà kể khiến chúng tôi xúc động và thương Bác quá chừng Bác thật giản dị và tiết kiệm, chắt chiu như người cha lo cho một gia đình lớn, như cảnh nhà đông con mà còn túng thiếu Chiếc áo gối vá, bát cháo nấu bằng cơm nguội của vị Chủ tịch nước có tác động lớn đến suy nghĩ của mỗi con người nhất là hiện nay, Đảng và Nhà nước ta thực hiện cuộc vận động “Học tập

và làm theo tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh”

5 BÀI HỌC CHO BẢN THÂN:

Bài học về sự giản dị, tiết kiệm của Người sẽ luôn là tấm gương ssáng cho các thế hệ sau học tập và noi theo, nhất là hiện nay, Đảng và Nhà nước ta đang mở rộng Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, những câu chuyện nhỏ trên đây chính là một nét đẹp về đạo đức Bác

Hồ để chúng ta học tập

Nếp sống giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ đơn thuần là tiết kiệm

mà mang ý nghĩa rất cao đẹp Người tiết kiệm nhưng không ki bo, kiệt xỉ,

không lãng phí, phô trương Noi gương Người, học tập, làm theo tấm gương đạo đức của Người, thiết nghĩ mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức cần rèn luyện, tu dưỡng mình Điều này tưởng dễ nhưng lại rất khó, dễ vì nếp sống của Bác rất bình thường, đơn giản nếu quyết tâm thì ai cũng làm được Còn khó vì nếu không có tâm, không có chí hướng, có lý tưởng, không có lòng yêu thương con người thực sự thì không thể làm được

Ngày nay, xã hội phát triển, mức sống đã cao hơn trước rất nhiều nên chúng ta đang dần được ăn ngon mặc đẹp Song là là một sinh viên, bản thân em tự nhủ phải học tập đức giản dị khiêm tốn của Người Con người ta ai cũng có ham muốn, nhưng theo Bác, phải hướng những ham muốn vào việc phấn đấu thực hiện những mục tiêu, lý tưởng của cách mạng Bác dạy: “Người ta ai cũng muốn ăn ngon mặc đẹp, nhưng muốn phải cho đúng thời đúng hoàn cảnh Trong lúc nhân dân ta còn thiếu thốn mà một người nào đó muốn riêng hưởng ăn ngon mặc đẹp, như vậy là không có đạo đức” Khiêm tốn, giản dị, tiết kiệm đã trở thành đạo đức truyền thống mà lớp trẻ như em cần phải học hỏi