Đề bài hệ thống các quốc gia – nhà nước hiện đại đã góp phần tạo ra các khủng hoảng môi trường toàn cầu ở mức độ nào và hệ thống này đang làm gì để khắc phục các vấn đề do nó tạo ra

BỘ NGOẠI GIAO HỌC VIỆN NGOẠI GIAO TIỂU LUẬN MÔN: Lịch sử các học thuyết chính trị ĐỀ BÀI: Hệ thống các quốc gia – nhà nước hiện đại đã góp phần tạo ra các khủng hoảng môi trường toàn cầ

BỘ NGOẠI GIAO HỌC VIỆN NGOẠI GIAO

TIỂU LUẬN MÔN: Lịch sử các học thuyết chính trị

ĐỀ BÀI: Hệ thống các quốc gia – nhà nước hiện đại đã góp phần tạo ra các khủng hoảng môi trường toàn cầu ở mức độ nào và hệ thống này đang làm gì để khắc phục các

vấn đề do nó tạo ra

Hà Nội, 2023

SINH VIÊN

LỚP

: TRẦN PHẠM TRÀ MY : QHQT49C1.4

MÃ SINH VIÊN : QHQT49C11323

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : TS BÙI HẢI THIÊM

MỤC LỤC

MỤC LỤC 2

LỜI MỞ ĐẦU 3

I Chủ nghĩa môi trường 4

1 Khái niệm và xu hướng phát triển 4

2 Các tư tưởng trung tâm 4

II Hệ thống quốc gia – nhà nước hiện đại đã góp phần tạo ra khủng hoảng môi trường toàn cầu ở mức độ nào 5

1 Khủng hoảng môi trường 5

2 Hệ thống các quốc gia – nhà nước hiện đại góp phần tạo ra các vấn đề môi trường toàn cầu 5

3 Mức độ nghiêm trọng 8

III Nhận thức của con người và giải pháp trong việc khắc phục khủng hoảng môi trường 10

1 Nhận thức của cá nhân 10

2 Giải pháp được đưa ra 11

KẾT LUẬN 14

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

LỜI MỞ ĐẦU

Hệ thống các quốc gia – nhà nước hiện đại đã tác động đáng kể đến môi trường toàn cầu thông qua khai thác triệt để các tài nguyên thiên nhiên làm ô nhiễm môi trường, thay đổi khí hậu và suy thoái hệ sinh thái Ngày nay, vấn đề môi trường và cuộc chiến chống biến đổi khí hậu trở nên quan trọng hơn hơn bao giờ hết Các nước trên thế giới đều nỗ lực để khắc phục các vấn đề này thông qua các chương trình và hành động thực tiễn để bảo vệ môi trường Tác giả tin rằng, đề tài nghiên cứu này sẽ trở thành nguồn tư liệu, tham khảo quý giá để tiếp tục nghiên cứu cho các đề tài khác trong tương lai Bên cạnh đó, tác giả cũng đưa ra các phân tích, đối chứng và các ví dụ từ thực tiễn Tất cả những nguồn tham khảo đều được đưa vào Danh mục tham khảo tại trang 15

Trong quá trình nghiên cứu không tránh khỏi những sai sót không đáng có Rất mong sẽ nhận được những lời đóng góp, nhận xét từ bạn đọc để cải thiện chất lượng đề tài nghiên cứu

Thân mến, Tác giả

I Chủ nghĩa môi trường

1 Khái niệm và xu hướng phát triển

Chủ nghĩa môi trường với tư cách là một học thuyết chính trị đã được sử dụng từ thập niên 1950 Nó còn được sử dụng như một thuật ngữ để chỉ mối quan tâm đối với môi trường và đặc biệt là các hành động hoặc các cuộc vận động nhằm hạn chế tác động tiêu cực của con người đối với môi trường Học1 thuyết có niềm tin là chỉ có thể hiểu đời sống con người trong bối cảnh thế giới

tự nhiên Nó nhấn mạnh tầm quan trọng trung tâm của hệ sinh thái và mối quan

hệ giữa con người và tự nhiên có tầm quan trọng về mặt chính trị Sức ép của dân số thế giới và nhu cầu phát triển kinh tế đang tạo áp lực lớn lên tự nhiên, làm cạn kiệt và suy giảm tài nguyên thiên nhiên Từ đó, chủ nghĩa môi trường là một sự phản ứng trước những bước tiến khổng lồ và nhanh chóng của công nghiệp hóa và đô thị hóa trên quy mô toàn cầu

2 Các tư tưởng trung tâm

Chủ đề chính của học thuyết là sự phê phán đối với tư duy chính trị truyền thống: con người làm trung tâm - quan điểm triết học cho rằng con người là thực thể quan trọng nhất trên thế giới Đây là một niềm tin cơ bản gắn liền với nhiều tôn giáo và triết học phương Tây và làm phát sinh "Sự kiêu ngạo của nhân loại" Sau các thành tích chinh phục chinh phục không gian ngoài vũ trụ đầy vĩ đại như Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo Sputnik 1 lên quỹ đạo, Yuri Gagarin trở thành người đầu tiên trên thế giới bay vào không gian, Neil Armstrong là người đầu tiên đặt chân lên mặt trăng, chúng ta đã đặt mọi sinh vật khác dưới vị trí của con người Các hệ giá trị đều phản ánh nhu cầu và lợi

1 Lorraine Elliott, 2023, Environmentalism

https://www.britannica.com/topic/environmentalism

ích của con người Chúng ta khai thác tự nhiên, khai thác các tài nguyên để phục vụ lợi ích và sự tiện lợi của chúng ta

Trở về với tự nhiên cũng là chủ đề trung tâm của học thuyết Dựa trên tầm nhìn mới về chính trị thì tự nhiên là một mạng lưới các mối quan hệ quý giá nhưng mong manh giữa các sinh vật, bao gồm cả con người và tự nhiên Trong chủ nghĩa môi trường, con người không được xem là trung tâm mà là một phần không thể tách rời của tự nhiên

II Hệ thống quốc gia – nhà nước hiện đại đã góp phần tạo ra khủng hoảng môi trường toàn cầu ở mức độ nào

1 Khủng hoảng môi trường

Thế giới đang đứng trước các cuộc khủng hoảng lớn và liên quan chặt chẽ với môi trường, làm cho chất lượng cuộc sống, môi trường có nguy cơ suy giảm mạnh mẽ Khủng hoảng môi trường được định nghĩa là các suy thoái về chất lượng môi trường sống trên quy mô toàn cầu, đe dọa cuộc sống của loài người

và các loài sinh vật

2 Hệ thống các quốc gia – nhà nước hiện đại góp phần tạo ra các vấn

đề môi trường toàn cầu

Mặc dù nhận ra rằng rất nhiều những vấn đề khác nhau đều có thể đe dọa sự

ổn định hoặc sự tồn tại của xã hội nhưng điều làm cho các cuộc khủng hoảng môi trường phát sinh mạnh mẽ nhất bắt nguồn từ sự mất cân bằng giữa nhu cầu của con người và khả năng mà môi trường tự nhiên có thể đáp ứng những nhu cầu đó Cũng chính nhờ sự thông minh, con người ngày càng tìm ra những cách thức tài tình để khai thác các nguồn năng lượng phục vụ cho lợi ích của mình

Recommandé pour toi

IELTS Writing Task 2

quan hệ quốc tế

GE 3 - Final Speaking TEST Online

quan hệ quốc tế

Kể từ khi bắt đầu các cuộc cách mạng công nghiệp cho tới ngày nay, con

người đã san phẳng những cánh rừng nguyên sinh để xây dựng nhà máy, mở

rộng hệ thống cơ sở hạ tầng Chúng ta chứng kiến không ít những vụ việc như

phá rừng để xây hồ chứa nước cho nhà máy giấy ở Bình Dương Việc mở rộng

cơ sở hạ tầng, kể cả cho mục đích nông nghiệp hay công nghiệp cũng đang thúc

đẩy nạn phá rừng trở nên nghiêm trọng hơn Việc các khu rừng bị cháy do nắng

nóng, hoặc do con người đốt để làm nông nghiệp, thì lượng CO2 thoát ra “còn

lớn hơn lượng phát thải của toàn bộ các phương tiện giao thông trên thế giới

cộng lại, bao gồm ô tô con, xe tải, máy bay, tàu hỏa và tàu thủy” 2

Ngoài ra, các ngành công nghiệp đang sử dụng một lượng rất lớn các loại

nhiên liệu hóa thạch như dầu mỏ, khí đốt bởi cho rằng chúng là vô tận Báo cáo

Khoảng cách Sản xuất năm 2021, do Chương trình Môi trường Liên hợp quốc

thực hiện, phát hiện ra rằng bất chấp các cam kết đưa phát thải ròng về “0”, các

chính phủ vẫn có kế hoạch tăng gấp đôi sản lượng nhiên liệu hóa thạch vào năm

2030 so với mức cần thực hiện để phù hợp với việc hạn chế sự nóng lên của trái

đất3 Báo cáo cũng cung cấp thông tin về 15 quốc gia có sản lượng nhiên liệu

hóa thạch lớn Tác giả chính của bài báo cáo, Ploy Achakulwisut cho biết:

“Nghiên cứu đã chỉ ra rằng: sản lượng than, dầu và khí đốt toàn cầu phải giảm

ngay lập tức và giảm ở mức độ lớn để phù hợp với việc hạn chế sự nóng lên

toàn cầu trong thời gian dài ở mức 1,5°C” Chính việc tàn phá rừng nguyên4

sinh cùng với sử dụng lượng lớn các nhiên liệu hóa thạch đã thải ra quá nhiều

lượng CO2 cùng các chất gây ô nhiễm, dẫn đến sự cạn kiệt nhanh chóng các

nguồn tài nguyên quý giá Các ngành công nghiệp ở một số nước đang phát

triển vận hành với công nghệ lạc hậu, còn thải ra môi trường những loại hóa

2 Thomas L Friedman: Nóng, Phẳng, Chật, NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2009, tr 200

3 Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP): Báo cáo Khoảng cách Sản xuất 2021

https://productiongap.org/2021report/

4 Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP): Báo cáo Khoảng cách Sản xuất 2021

6

Suite du document c

1

4

Answer key How to crack the Ielts Speaking Test part 1

quan hệ quốc tế

advanced grammar and vocabulary

mark-skipper-studentx27senglishforstudentswwholoveenglishhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh

quan hệ quốc tế

36

237

chất và rác thải chưa qua xử lý cực kỳ nguy hại đã làm ô nhiễm trầm trọng các

nguồn nước, đất đai, không khí và cả đại dương

Quá trình công nghiệp hóa trong nông nghiệp cũng gây ra các mối đe dọa

đối với sự tồn tại của xã hội trên cơ sở lớn hơn nhiều so với trước đây, tạo ra

hàng loạt vấn đề mới Quá trình công nghiệp hóa nông nghiệp mang lại những

lợi ích tức thì, tuy nhiên, điều này đã kéo theo nhiều vấn đề bao gồm ô nhiễm

hóa chất do phụ thuộc vào phân bón và thuốc trừ sâu, đất xói mòn, cạn kiệt

nguồn nước, cây trồng bị nhiễm sâu bệnh do độc canh Theo Tổ chức Quốc tế

về Bảo tồn Thiên nhiên, nông nghiệp là nguồn gây ô nhiễm hàng đầu ở nhiều

quốc gia Nhiều phương thức canh tác như đốt ruộng và sử dụng máy móc chạy5

bằng xăng là những nguyên nhân góp phần đáng kể vào việc tích tụ khí nhà

kính trong khí quyển

Một nguyên nhân nữa gây ô nhiễm môi trường và có ảnh hưởng lâu dài qua

nhiều thế hệ là các cuộc chiến tranh và các vụ thử vũ khí hạt nhân, vũ khí sinh

học Các cuộc chiến tranh đã làm cho đất, nước bị ô nhiễm, sản sinh ra bụi, phá

hủy nhanh chóng đất đai, làm suy giảm số lượng động vật hoang dã Theo tờ

New York Times, tổng diện tích rừng ở Afghanistan giảm đến 38% từ năm 1990

đến 2007 Phần lớn các cường quốc hạt nhân đều đã tiến hành hàng nghìn vụ6

thử hạt nhân ở nhiều địa điểm khác nhau trên thế giới và diễn ra trong nhiều

năm Tất cả đều là những loại vũ khí không chỉ gây chết người, mà còn hủy diệt

5 Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên: Nông nghiệp bền vững

https://www.worldwildlife.org/industries/sustainable-agriculture

6 Carlotta Gall, 30/1/2003, Afghanistan Scarred by War During the Environmental Crisis,

The New York Times

https://www.nytimes.com/2003/01/30/world/threats-and-responses-kabul-war-scarred-afghanistan-in-environmental-crisis.html

sự sống ở những nơi chúng được sử dụng Đây là tội ác được thế giới gọi là

“ecocide”, tức là “sự phá hủy hệ sinh thái, nhân loại và sự sống”.7

Sự gia tăng dân số trong khi quỹ đất có giới hạn cũng là một nguyên nhân gây sức ép lớn lên môi trường Gia tăng dân số tạo ra các nguồn rác thải lớn, đồng thời gây ô nhiễm môi trường không khí và nước, nhất là tại khu vực đô thị

và các làng nghề Trước đây, dân số tăng trưởng khá chậm, phần lớn bị kiểm soát bởi bệnh tật, xã hội và biến đổi khí hậu Phải đến năm 1804, dân số thế giới mới đạt 1 tỷ người vì chúng ta liên tục cải tiến về dinh dưỡng, công nghệ y học làm cho số dân tăng lên nhanh chóng Trong khi đó, về nguồn tài nguyên khoáng sản và thủy điện, loài người đang đứng trước khó khăn lớn bởi việc cung cấp năng lượng ngày càng căng thẳng, điện sản xuất ra không đủ dùng trong khi đó chất thải công nghiệp ngày càng gây ô nhiễm nghiêm trọng

3 Mức độ nghiêm trọng

Cùng với sự tăng lên của nhiệt độ trên trái đất, hiện tượng lũ lụt, bão, hạn hán đang trở nên phổ biến hơn và con người đang đối mặt với những thách thức rất lớn từ việc biến đổi khí hậu Ở châu Âu, các quốc gia được ghi nhận mức nhiệt độ bất thường cao nhất từ trước đến nay trong ít nhất một tháng vào năm

2022 Mức nhiệt bất thường tăng hơn 1,9°C so với nhiệt độ trung bình được ghi nhận từ năm 1991 đến năm 2020 trong ít nhất một tháng Tổ chức Y tế thế giới cho biết từ đầu năm 2022 đến tháng 11 đã có khoảng 15000 người ở châu Âu tử vong vì thời tiết nắng nóng, trong đó Đức và Tây Ban Nha là các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.8

7 Thuật ngữ “ecocide” được ghi nhận vào năm 1970 tại Hội nghị về Chiến tranh và Trách nhiệm quốc gia (Conference on War and National Responsibility) ở thủ đô Washington

8 TTXVN, 2022, WHO: Ít nhất 15.000 người tử vong do nắng nóng ở châu Âu năm 2022, báo Tuổi trẻ

Biến đổi khí hậu còn ảnh hưởng tới môi trường sống và hệ sinh thái trên trái đất Đa dạng sinh học có quan hệ trực tiếp với những yếu tố phi sinh vật gồm hệ thống khí quyển, đại dương, nước ngọt, thành phần địa chất, đất đai -qua đó tạo nên một “hệ thống vĩ đại, phụ thuộc lẫn nhau, đó là sinh quyển” Sự9

đa dạng sinh học mất đi chính là biểu hiện đứt đoạn nguy hiểm chu trình sinh học của các loài sống trên trái đất Chính những hành động thiếu ý thức, vô trách nhiệm và lòng tham của con người là những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến cuộc khủng hoảng sinh thái trên quy mô toàn cầu Một nghiên cứu mới nhất của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc chỉ ra rằng nạn phá rừng khiến mỗi năm thế giới mất đi khoảng 13 triệu ha rừng Tại Amazon, sự tàn phá liên tục của con người là một trong số nguyên nhân khiến hơn 2300 loài động vật và

8000 loài thực vật đặc hữu có nguy cơ tuyệt chủng Thêm vào đó, tình trạng10 phá rừng, cháy rừng, suy giảm hệ sinh thái đang để lại hậu quả nặng nề cho sức khỏe con người

Đất đai dần biến mất, nước và lương thực ngày càng hiếm nhưng dân số vẫn tiếp tục tăng; đây cũng là một yếu tố tạo ra mâu thuẫn giữa các nước Khí hậu đang biến đổi theo chiều hướng xấu đã dần làm cho các nguồn tài nguyên thiên nhiên như dầu, than cạn kiệt theo thời gian Xung đột ở Sudan xảy ra một phần là do các căng thẳng này Các cuộc tranh chấp tài nguyên và nạn đói càng khiến cho tình hình tồi tệ hơn Hạn hán kéo dài, thiếu nước ngọt và sự xâm lấn của sa mạc trong vài thập niên qua đã làm cho các nguồn nước và đất đai canh tác trở nên khan hiếm hơn.11

https://tuoitre.vn/who-it-nhat-15000-nguoi-tu-vong-do-nang-nong-o-chau-au-nam-2022-20221108094433293.htm

9 Thomas L Friedman: Nóng, Phẳng, Chật, Sđd, tr 195

10 Mai Đan, 2021, Rừng Amazon bị tàn phá, hơn 10.000 loài động thực vật có nguy cơ tuyệt chủng, báo Tài nguyên và Môi trường, https://baotainguyenmoitruong.vn/rung-amazon-bi-tan-pha-hon-10-000-loai-dong-thuc-vat-co-nguy-co-tuyet-chung-327647.html

11 NCQT, 2013, Darfur và cuộc tranh luận về diệt chủng

Ngoài các vấn đề trên, các thiệt hại về kinh tế do biến đổi khí hậu gây ra cũng ngày càng tăng cao Người dân phải chịu cảnh giá thực phẩm và nhiên liệu leo thang, nhu cầu thực phẩm và nước sạch khan hiếm; các chính phủ phải đối mặt với việc thất thu sản lượng nông nghiệp, mức độ thiệt hại, hư tổn của cơ sở vật chất do bão lớn và lũ lụt, sự sụt giảm hoạt động vận chuyển hàng hóa và những tác động đối với hệ thống y tế, lợi nhuận từ các ngành du lịch cũng giảm sút đáng kể Các tổn thất về kinh tế ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống và làm thâm hụt ngân sách của nhiều quốc gia Theo Cơ quan Môi trường châu Âu, biến đổi khí hậu khiến Liên minh châu Âu tổn thất kinh tế đến hơn 145 tỷ euro trong thập kỷ qua Trong đó, mức thiệt hại cao nhất được ghi nhận vào năm

2017, lên tới 27,9 tỷ euro do các đợt nắng nóng gây cháy rừng và hạn hán trên diện rộng.12

III Nhận thức của con người và giải pháp trong việc khắc phục khủng hoảng môi trường

1 Nhận thức của cá nhân

Không gian sống của con người đã luôn gắn liền với tự nhiên nhưng chính con người lại đang hủy hoại thiên nhiên bằng nhiều hình thức khác nhau trong một thời gian dài để phục vụ các lợi ích của mình Việc nhận thức về thiên nhiên và hình thành một tư duy sinh thái mới đóng vai trò vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến cách ứng xử của con người với môi trường, phù hợp với các tiêu chuẩn đạo đức mới trong một xã hội thân thiện với môi trường, lấy phát triển bền vững, phát triển xanh là một trong các đích hướng tới

https://nghiencuuquocte.org/2013/08/13/43-darfur-genocide-debate/

12 Ngọc Tú, 2023, Hệ lụy kinh tế từ biến đổi khí hậu, báo Nhân dân https://nhandan.vn/he-luy-kinh-te-tu-bien-doi-khi-hau-post744991.html