Vai trò của triết lý âm dương trong đời sống vật chất của người việt nam

Ngày nay, triết lý Âm - Dương vẫn được phân tích và ứng dụng trên nhiều khía cạnh đời sống: từ nhận thức xã hội đến ứng xử của mỗi con người, từ tổ chức đời sống đến tổ chức cá nhân, kiế

A LỜI MỞ ĐẦU 2

B NỘI DUNG 2

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2

1 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Âm - Dương 2

Khái niệm cơ bản 3

3 Nội dung triết lý Âm - Dương 4

CHƯƠNG II: VAI TRÒ CỦA TRIẾT LÝ ÂM - DƯƠNG TRONG ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT CỦA NGƯỜI VIỆT NAM 7

1 Ẩm thực: 7

2 Trang phục 10

3 Kiến trúc & Nơi cư trú 12

4 Y học phương Đông 14

CHƯƠNG III: TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC; TIÊU CỰC CỦA TRIẾT LÝ ÂM DƯƠNG ĐẾN ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT NGƯỜI VIỆT 18

Tích cực 18

Tiêu cực 19

c KẾT LUẬN 19

1

A LỜI MỞ ĐẦU

Trong suốt chiều dài lịch sử, triết lý Âm - Dương luôn gắn bó chặt chẽ và có tầm ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống văn hoá Việt Nam, cả về vật chất lẫn tinh thần Nó góp phần tạo nên nhiều giá trị bản sắc văn hoá dân tộc, tạo nên giá trị truyền thống lâu đời trong đời sống con người Việt Nam Ngày nay, triết lý

Âm - Dương vẫn được phân tích và ứng dụng trên nhiều khía cạnh đời sống:

từ nhận thức xã hội đến ứng xử của mỗi con người, từ tổ chức đời sống đến tổ chức cá nhân, kiến trúc, thời trang đến tín ngưỡng, Có thể thấy rằng, chúng ta nhắc đến triết lý này trên nhiều bình diện ý nghĩa, nhưng dù được nhìn nhận

từ góc độ nào thì triết lý Âm - Dương vẫn được coi là một lối tư duy truyền thống, là tư tưởng đẹp và giá trị đã trải dài và đang hiện hữu trong chính cuộc sống chúng ta Vì vậy, nghiên cứu văn hoá Việt Nam nói chung hay nghiên

cứu triết lý Âm - Dương nói riêng, cụ thể là đề tài “Nội dung và vai trò của triết lý Âm - Dương trong đời sống vật chất của người Việt Nam” vừa như

phi hành về quá khứ, nhớ lại cội nguồn, đồng thời còn giúp ta hiểu biết sâu sắc hơn hiện tại, góp phần tạo dựng bản sắc văn hoá nước ta hiện nay Trong quá trình tìm hiểu, tổng hợp và phân tích tài liệu, bài tiểu luận sẽ không thể tránh kh\i những sai sót, mắc phải những suy nghĩ chưa thực sự đầy đủ, chính xác Vậy nên em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của giáo viên hướng dẫn và của các bạn để bài tiểu luận được hoàn thiện hơn!

B NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN

I HỌC THUYẾT ÂM DƯƠNG: Khái niệm, nguồn gốc, bản chất

1 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Âm - Dương

Tư tưởng về âm dương và tư tưởng về ngũ hành là hai luồng tư tưởng xuất hiện rất sớm từ thời nhà Ân - Thương Đó là hai cách giải thích khác nhau về bản nguyên, về cấu tạo, về tính biến dịch của thế giới vũ trụ, vạn vật, con người Tương truyền, Phục Hy (2852 TCN), một ông vua thần thoại của Trung Hoa cách đây khoảng 4000 năm, khi đi qua sông Hoàng Hà phát hiện một bức đồ trên lưng con Long mã mà vạch ra bát quái Quy ước rằng, một1.

1 Tài liệu tham khảo:

vạch liền (-) tượng trưng cho dương, một vạch đứt ( ) tượng trưng cho âm Sang thời chiến quốc, Trâu Diễn đã thống nhất hai luồng tư tưởng đó với nhau dưới tên gọi Âm dương gia

Lý luận về âm dương được viết thành văn lần đầu tiên xuất hiện trong sách

"Quốc ngữ" Tài liệu này mô tả âm dương đại biểu cho hai dạng vật chất tồn tại phổ biến trong vũ trụ, một dạng có dương tính, tích cực, nhiệt liệt, cứng c\i và một dạng có âm tính, tiêu cực, lạnh nhạt, nhu nhược…Hai thế lực âm

và dương tác động lẫn nhau tạo nên tất cả vũ trụ Sau này, triết lý âm dương luôn được bổ sung bởi những thế hệ kế tiếp tạo thành các nhánh khác nhau như: Kinh dịch, Ngũ hành, Lịch Âm dương và Hệ Can chi, Bởi vậy nên triết

lý này được xem như “thiên thư”, tức là chỉ có người phát hiện nhưng không

có người sáng tạo ra chúng 3

2 Khái niệm cơ bản

Âm dương phải được xem xét trong một thể thống nhất, đối lập và liên hệ với nhau Ví như sự sinh sản hoa màu do trời - đất, trời ở trên là dương, đất ở dưới là âm, nếu không có trời thì cũng không có đất: đất sinh, trời dưỡng hay

sự sinh sản con người do cha - mẹ, đất đồng nhất với mẹ còn trời đồng nhất với cha Việc hợp nhất hai cặp “mẹ cha” và “trời đất” chính là sự khái quát đầu tiên của học thuyết Âm - Dương4

Dương là phạm trù đối lập với âm gồm các yếu tố như: trên, ngoài, sáng, mùa xuân hạ, ôn nhiệt, can táo, nhẹ, thượng thăng, động, hưng phấn

Âm là phạm trù đối lập với dương gồm các yếu tố như: dưới, trong, tối, mùa thu đông, hàn lương, thấp nhuận, nặng, hạ giáng, tĩnh, ức chế

3 Nội dung triết lý Âm - Dương

Triết lý âm dương được thể hiện rõ nhất trong “Kinh Dịch” Theo lý thuyết trong "Kinh Dịch" thì bản nguyên của vũ trụ là thái cực, thái cực là nguyên nhân đầu tiên, là lý của muôn vật: "Dịch có thái cực sinh ra hai nghi, hai nghi Giáo trình “Kinh dịch” - Đạo của người quân tử, Nguyễn Hiến Lê chủ biên, trang 16, NXB Văn học.

2 Tài liệu tham khảo:

Giáo trình “Kinh dịch” - Đạo của người quân tử, Nguyễn Hiến Lê chủ biên, trang 12, NXB Văn học.

3 Tài liệu tham khảo:

Giáo trình “Đại cương văn hoá Việt Nam”, T.S Phạm Thái Việt chủ biên, T.S Đào Ngọc Tuấn, trang

59, NXB Văn hoá - thông tin

4 Tài liệu tham khảo:

Giáo trình “Tìm hiểu về bản sắc văn hoá Việt Nam” - Trần Ngọc Thêm, trang 111, NXB

3

sinh ra bốn tượng, bốn tượng sinh ra tám quẻ" Trong thái cực, thiếu dương vận động đến thái dương thì trong lòng thái dương lại nảy sinh thiếu âm, thiếu

âm vận động đến thái âm thì trong lòng thái âm lại nảy sinh thiếu dương Cứ như thế, âm dương biến hoá liên tục, tạo thành vòng biến hóa không bao giờ ngừng nghỉ Qua các hiện tượng tự nhiên, phát hiện được tồn tại các mặt đối

lập trong đó và khẳng định mọi vật đều có chứa âm dương: "Vật vật hữu nhất thái cực" (vạn vật, vật nào cũng có một thái cực, thái cực là âm dương)

Âm và Dương không chỉ phản ánh hai loại lực lượng mà còn phản ánh hai loại khuynh hướng đối lập, không tách rời nhau, ôm lấy nhau, xoắn vào nhau,

vì vậy, trong Âm có Dương, và trong Dương có Âm Đó cũng chính là sự thống nhất giữa cái động và cái tĩnh, chỉ khác ở chỗ bản tính của Dương là hiếu động, bản tính của Âm là hiếu tĩnh Do giao cảm với nhau mà Âm và Dương có động, mà động thì sinh ra biến; biến tới cùng thì hóa để được thông; có thông thì mới tồn vĩnh cửu Triết lý âm dương gồm hai quy luật cơ bản:

Quy luật về thành tố (tính phân chia vô cùng): Không có gì hoàn toàn âm

hoặc hoàn toàn dương, trong âm có dương và trong dương có âm , không5 ngừng phân chia một thành hai, cho đến vô cùng Quy luật này cho thấy rằng một vật âm hay dương chỉ là tương đối trong sự so sánh với một vật khác

Quy luật về quan hệ (tính tương hỗ chuyển hóa): Âm và dương luôn gắn bó

mật thiết với nhau và chuyển hóa cho nhau : âm thịnh thì dương suy, dương6 thịnh thì âm suy "Dương cô thì âm tuyệt" âm dương phải lấy nhau để làm tiền

đề tồn tại cho mình Âm dương bao giờ cũng nương tựa vào nhau

Bên cạnh quy luật âm dương đối lập, thống nhất còn có quy luật tiêu trưởng

và thăng bằng nhằm nói lên sự vận động không ngừng, sự chuyển hóa lẫn nhau giữa hai mặt âm dương để duy trì tình trạng thăng bằng tương đối của sự vật Nếu mặt này phát triển thái quá sẽ làm cho mặt khác suy kém và ngược lại Từ đó làm cho hai mặt âm dương của sự vật biến động không ngừng Sự

5 Tài liệu tham khảo:

Giáo trình “Đại cương văn hoá Việt Nam”, T.S Trần Thị Hồng Thuý chủ biên, trang 73, NXB Lao động - Xã hội

6 Tài liệu tham khảo:

Giáo trình “Đại cương văn hoá Việt Nam”, T.S Trần Thị Hồng Thuý chủ biên, trang 73, NXB Lao động - Xã hội

tác động lẫn nhau giữa âm đương luôn nảy sinh hiện tượng bên này kém, bên kia hơn, bên này tiến, bên kia lùi Đó chính là quá trình vận động, biến hóa và phát triển của sự vật, đồng thời cũng là quá trình đấu tranh tiêu trưởng của âm dương Những quy luật cơ bản của âm dương nói lên sự mâu thuẫn, thống nhất, vận động và phát triển của một dạng vật chất, âm dương tương tác với nhau gây nên mọi sự biến hóa của vũ trụ Cốt lõi của sự tương tác đó là sự giao cảm âm dương Điều kiện của sự giao cảm đó là sự vật phải trung và

"hòa" với nhau Vì vậy, quy luật âm dương cũng là quy luật phổ biến của sự vận động và phát triển không ngừng của mọi sự vật khách quan

Hai hướng phát triển của học thuyết Âm dương

Học thuyết Âm dương là cơ sở để xây dựng nên hai hệ thống học thuyết khác

đó là hệ thống "tam tài, ngũ hành" và "tứ tượng, bát quái", cũng là hai hướng phát triển khác nhau trong quá trình phát triển của học thuyết này, tạo nên7 tính dân tộc của học thuyết

Một hướng phát triển ở lưu vực sông Hoàng Hà, gọi Âm dương là lưỡng nghi với mô hình vũ trụ là những con số chẵn thể hiện rất rõ trong Kinh Dịch (lưỡng nghi – tứ tượng – bát quái)

Hướng thứ hai phát triển ở lưu vực sông Dương tử (trong đó có Việt

Nam) Âm dương sinh tam tài Tam tài là bộ ba: Trời - Đất - Người được thể hiện trong truyền thuyết Sơn tinh Thủy tinh có ba nhân vật: Sơn Tinh, Thủy Tinh, Mỵ Nương, Từ Tam tài sinh Ngũ hành, tạo nên mô hình vũ trụ với những số lẻ Đây là nét đặc thù của người Việt Nam, thể hiện ở việc rất thích dùng các số lẻ trong ngôn từ Ví dụ: 3 mặt 1 lời, 3 chìm 7 nổi 9 lênh đênh,

CHƯƠNG II: VAI TRÒ CỦA TRIẾT LÝ ÂM - DƯƠNG TRONG ĐỜI

SỐNG VẬT CHẤT CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

Việt Nam là một trong những “cái nôi” của nền văn minh lúa nước, nằm ở miền Đông của bán đảo Đông Dương, thuộc khu vực Đông Nam Á Việt Nam được coi là một nước có nền văn hoá giá trị Với chiều dài lịch sử và văn hoá

7 Tài liệu tham khảo:

Giáo trình “Đại cương văn hoá Việt Nam”, T.S Trần Thị Hồng Thuý chủ biên, trang 77, NXB Lao động - Xã hội

5

truyền thống lâu đời, tuy phải trải qua nhiều cuộc đấu tranh gian khổ, đối diện với cái nghèo, cái đói, cái dốt, nhưng đất nước ta đã vượt lên trên tất cả và gìn giữ những nét truyền thống của dân tộc như: điêu khắc, hội hoạ, diễn xướng, Nhìn chung, đời sống con người Việt Nam được hình thành và phát triển từ lao động, sản xuất, học tập và chiến đấu Trong bối cảnh toàn cầu hoá, ngoài tiếp thu những tinh hoa văn hoá nước bạn thì ta vẫn luôn duy trì và bảo tồn nhiều tư tưởng triết lý tốt đẹp mà hiện vẫn đang được áp dụng Nổi lên trong đó chính là triết lý âm dương trong đời sống vật chất người Việt Nam được thể hiện trên ba khía cạnh chính, đó là: ẩm thực, trang phục, kiến trúc, y học

1 Ẩm thực:

Ảnh hưởng của Triết lý Âm Dương trong ẩm thực người Việt có những quan niệm và cách chế biến món ăn rất riêng Với đặc trưng là quốc gia có nền kinh

tế nông nghiệp gắn với lúa nước, nguồn lương thực chính của người Việt là lúa gạo Cơ cấu bữa ăn của người Việt rất phong phú, các món ăn được kết hợp bởi rất nhiều loại gia vị khác nhau tạo nên hương vị đặc biệt cho từng món khác nhau Việc lựa chọn đồ ăn và gia vị phù hợp sẽ giúp con người cân bằng sức kh\e và môi trường, sống hạnh phúc hơn, tuổi thọ kéo dài hơn Cho rằng “có thực mới vực được đạo”, muốn làm việc trước tiên phải ăn no, hay “trời đánh tránh miếng ăn” tức là trong bữa ăn dù có chuyện gì cũng phải gác lại, không nên mang những điều bực tức, không tốt để nói khi đang ăn, Với nhu cầu ăn, người Việt nhấn mạnh tính cộng đồng được phản ánh từ việc

ăn tổng hợp, ăn chung; còn tính mực thước là biểu hiện của khuynh hướng quân bình âm dương Nó đòi h\i người ăn phải ăn bằng cả năm giác quan Mũi ngửi mùi thơm từ thức ăn; mắt nhìn màu sắc hài hòa của thức ăn được bày biện; lưỡi nếm vị ngon của thức ăn; tai nghe tiếng kêu giòn tan của thức ăn; tay sờ mó, cắn xé thức ăn, Đó chính là quan niệm đã in sâu trong máu người Việt: “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng”, ăn uống phải có ý tứ, không ăn quá nhanh hay quá chậm, không ăn quá nhiều hay quá ít, không ăn hết hay ăn còn Lối giao tiếp tế nhị, ý tứ khác hẳn tính cách cực đoan, lối giao tiếp trực khởi của người phương Tây: Khách phải ăn kỳ sạch để t\ lòng biết ơn chủ nhà

Recommandé pour toi

ĐỀ MINH HỌA SỐ 5 - About a mathematics exercises

De-thi-gk-gr9ta9 24112021

Unit 4 Listening CN tự học Học viện ngoại giao

Suite du document ci-dessous

5

8

2

Triết lý Âm Dương – Ngũ Hành còn được thể hiện cả trong đồ uống, hút Người Việt Nam có tục ăn trầu cau; ngoài ý nghĩa giáo dục, tình cảm anh em,

vợ chồng trong gia đình qua câu chuyện cảm động “Sự tích trầu cau”, trong

đó còn tiềm ẩn triết lý âm dương, tam tài Cây cau vươn cao là biểu tượng của trời (dương), vôi đá là biểu tượng của đất (âm), dây trầu không mọc từ đất quấn quýt quanh thân cau là biểu tượng cho sự trung gian hòa hợp

Tính cộng đồng và tính mực thước trong bữa ăn thể hiện tập trung qua nồi cơm và chén nước mắm Nồi cơm ở đầu mâm và chén nước mắm ở giữa mâm

là biểu tượng cho cái đơn giản mà thiết yếu: Cơm gạo là tinh hoa của đất, mắm chiết từ cá là tinh hoa của nước – chúng giống như hành Thủy và hành Thổ là cái khởi đầu và cái trung tâm trong Ngũ Hành Trong nghệ thuật ẩm thực của người Việt còn thể hiện khá rõ tính linh hoạt và tính biện chứng Tính linh hoạt phản ánh trong dụng cụ ăn, đôi đũa, Theo đó, người Việt tuân thủ nghiêm ngặt luật âm dương bù trừ và chuyển hóa khi chế biến Tính biện

chứng ở quan hệ biện chứng âm dương gồm ba mặt: Sự hài hòa âm dương của thức ăn, sự quân bình âm dương trong cơ thể và sự cân bằng âm dương giữa con người với môi trường tự nhiên.

Để tạo ra những món ăn có sự cân bằng âm dương, người Việt phân biệt thức

ăn theo năm thức âm và dương ứng với Ngũ Hành: Hàn (lạnh, âm nhiều = Thủy), Nhiệt (nóng, dương nhiều = H\a), Ôn (ấm, dương ít = Mộc), Lương (mát, âm ít =Kim), Bình (trung tính = Thổ) Điều đó lý giải tại sao chén nước chấm của người Việt dung hòa cả đủ cả Ngũ Hành: Vị mặn (thủy) của nước mắm, đắng (h\a) của v\ chanh, chua (mộc) của chanh, cay (kim) của tiêu ớt

Để tạo ra sự quân bình âm dương trong cơ thể, người Việt Nam sử dụng thức

ăn như là các vị thuốc để trị bệnh Theo quan niệm, mọi bệnh tật sinh ra là do

cơ thể bị mất quân bình âm dương, thức ăn chính là vị thuốc để điều chỉnh sự mất quân bình âm dương ấy, giúp cơ thể kh\i bệnh Chẳng hạn: Đau bụng nhiệt (dương) cần ăn những thứ hàn (âm) như chè đậu đen, trứng gà lá mơ Đau bụng hàn (âm) cần dùng các thứ nhiệt dương như gừng, riềng

Để đảm bảo quân bình âm dương giữa con người với môi trường, người Việt

có tập quán ăn uống theo mùa và vùng khí hậu Chẳng hạn, mùa hè nóng (nhiệt – hành h\a) nên ăn các loại thức ăn hàn, lương (mát), nước (âm – hành

Thủy), có vị chua (âm) thì vừa dễ ăn, vừa dễ tiêu hóa, vừa giải nhiệt Mùa đông lạnh (hàn – âm) thì nên ăn các loại thức ăn khô, nhiều mỡ (dương), như các món xào, rán, kho Đồng thời, tính chất dương của xứ nóng là điều kiện

vô cùng thuận lợi cho các loại sản vật mang tính âm phát triển mạnh Điều này chứng t\ bản thân thiên nhiên cũng đã có sự cân bằng

Trong chế biến thức ăn, phải đảm bảo đủ ngũ chất gồm: bột, nước, khoáng, đạm, béo; đủ ngũ vị gồm: chua, cay, ngọt, mặn, đắng; đủ ngũ sắc gồm: trắng, xanh, vàng, đ\, đen Tất cả yếu tố đó được hội tụ ở món phở Việt Nam, đó là chất liệu, mùi, vị, màu sắc Nó vừa có cái mềm của thịt bò tái hồng, cái dẻo của bánh phở trắng, cái cay dìu dịu của lát gừng vàng, hạt tiêu đen, cái cay xuýt xoa của ớt đ\, cái thơm nhè nhẹ của hành hoa thơm nhạt, cái thơm hăng hắc của rau thơm xanh đậm, vị chua thanh của chanh và hòa hợp tất cả lại là nước phở dùng được nấu từ xương… Trong đám cưới, cô dâu chú rể thường trao nhau một nắm đất và muối - như một lời thề minh chứng cho sự thuỷ chung gắn bó với câu ca dao: “Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau” hay bánh phu thê tượng trưng cho sự vẹn tròn, hoà hợp, Chính sự đủ đầy, cân bằng của món ăn, gia vị, đã gắn kết khẩu vị của mọi người với nhau Từ văn hóa ẩm thực của người Việt xưa và nay, ta càng khẳng định vai trò của triết lý

âm dương trong việc tổ chức vũ trụ và duy trì đời sống

2 Trang phục

“Trang phục” không đơn thuần chỉ để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của con người là mặc để che thân thể, mà còn mang ý nghĩa hết sức đặc biệt về văn hóa, thẩm mỹ và kinh tế Suốt hơn một ngàn năm Bắc Thuộc, người Việt vẫn giữ được nét đặc trưng trong trang phục của mình và chỉ thay đổi cùng với sự thay đổi của thời đại

Chất liệu được sử dụng trong trang phục của người Việt hết sức phong phú, từ chất liệu vải tơ tằm mịn màng đến lông vũ siêu nhẹ, vải cotton và rất nhiều loại khác Tính chất âm dương cũng có thể xác định qua màu sắc của trang phục Trước đây, màu sắc chủ yếu được lựa chọn trong trang phục là màu tối, màu trầm (âm tính), giống như màu của đất, của gỗ, của bùn Trong lễ hội, phụ nữ Việt mặc áo dài màu thâm hoặc nâu phản ánh phong cách sống tế nhị, kín đáo của truyền thống dân tộc Ngày nay, màu sắc của trang phục có phần

đa dạng hơn theo hướng “dương tính” do ảnh hưởng từ văn hóa phương Tây 8

và quá trình hội nhập giao thoa văn hoá Ví dụ BST của nhà thiết kế Kang Dong - Jun không chỉ thể hiện hình thức mà còn ẩn chứa giá trị tinh thần Màu trắng so với màu đ\ nghĩa là âm nhưng vẫn sắc trắng đó, so với màu đen thì lại là dương Ngoài ra một số thiết kế nhấn nhá thêm chi tiết thêu đ\ đậm.Trong tiếng Phạn, màu đ\ có nghĩa là vận mệnh, giống như sợi chỉ đ\ kết duyên trong văn hoá Việt Về hình thức, trải qua từng thời kỳ, trang phục của người Việt có những thay đổi khác nhau Trước đây, phổ biến là con trai mặc quần thụng, ống rộng, có chun hoặc dây dải rút, kết hợp với áo dài ngang đầu gối và cài khuy chéo; con gái mặc yếm đào bên trong, khoác áo dài tay bên ngoài, kết hợp với chiếc váy đụp Thường thấy, trong xã hội hiện đại đàn ông mặc comple, quần Tây, áo vest, giày da, thay vì áo thụng quần rộng lúc trước còn phụ nữ thì mặc áo, váy, đi giày cao gót, thay vì áo yếm tối màu Có thể nói trong xã hội ngày nay, bất kỳ kiểu cách, màu sắc nào “bắt trend” chúng ta đều có thể tự do lựa chọn cho phong cách riêng của mình

Quá trình hội nhập đổi mới đã thay đổi phong cách chọn lựa trang phục của người Việt Nam nhưng triết lý âm dương vẫn được thể hiện trong một số loại trang phục điển hình như trang phục vovinam, áo dài, Nổi bật là Áo dài truyền thống đã bao trùm sắc nét về triết lý âm dương Bên cạnh những cải tiến theo hướng phô trương cái đẹp hình thể một cách trực tiếp theo kiểu phương Tây (dương tính hóa) như: Bó eo, ôm sát thân, nổi ngực… Áo dài tân thời đồng thời kế tục và phát triển chiều cao độ phong cách tế nhị, kín đáo cổ truyền (âm tính hóa) Về kiểu dáng của áo dài, phần thân trên gồm tay, lưng, ngực và vai được ôm sát để lộ rõ đường nét cơ thể (dương); phần thân dưới là mông, đùi và chân được che kín bởi hai tà áo và hai ống quần rộng (âm) Cấu trúc về đường nét cắt may áo dài hầu hết đều là đường thẳng ở tay, đường tà vạt áo, các đường nhấn ply thẳng ở ngực, eo tạo cảm giác trang trọng (thuộc dương) nhưng rất mềm mại, trở thành đường cong theo dáng vóc người mặc (thuộc âm) So với áo tứ thân thì áo dài mới còn có phần kín đáo hơn Chính

sự khêu gợi một cách nhuần nhị, kín đáo đã tô điểm tính cách “dương ở trong âm”

Vì lẽ đó, áo dài Việt Nam ngày càng phổ biến rộng rãi và trở thành biểu tượng cho y phục truyền thống dân tộc.Với sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa văn hóa phương Đông và phương Tây đã làm nên sự hài hòa âm dương