1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Môn pháp luật đại cương đề tài phân tích vai trò của phápluật trong đời sống xã hội

13 8 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Phân tích vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
Người hướng dẫn ThS. Hoàng Thị Ngọc Anh, ThS. Phạm Thanh Tùng
Trường học Học viện Ngoại giao
Chuyên ngành Pháp luật đại cương
Thể loại Tiểu luận cuối kỳ
Năm xuất bản 2022
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 13
Dung lượng 1,88 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Pháp luật Việt Nam là công cụ quản lý xã hội không thể thiếu trong giai đoạn hiện nay, nhất là với tư cách là công cụ điều chỉnh các quan hệ xã hội mang tính quy phạm và bắt buộc chung..

Trang 1

BỘ NGOẠI GIAO

HỌC VIỆN NGOẠI GIAO

KHOA: TRUYỀN THÔNG VÀ VĂN HÓA ĐỐI NGOẠI



TIỂU LUẬN CUỐI KỲ

MÔN: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT

TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI

Giảng viên hướng dẫn: ThS Hoàng Thị Ngọc Anh

& ThS Phạm Thanh Tùng

Hà Nội, ngày 06 tháng 01 năm 2022

Trang 2

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU – TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ 1

B NỘI DUNG 1

CHƯƠNG I Cơ sở lý luận của pháp luật trong xã hội 1 1 Khái niệm 1

1.1 Khái niệm của pháp luật 1

1.2 Khái niệm về vai trò của pháp luật trong xã hội 2

2 Bản chất của pháp luật 2

2.1 Tính giai cấp của pháp luật 2

2.2 Tính xã hội của pháp luật 2

3 Chức năng của pháp luật 2

3.1 Chức năng điều chỉnh của pháp luật 3

3.2 Chức năng bảo vệ của pháp luật 3

3.3 Chức năng giáo dục của pháp luật 3

CHƯƠNG II Nội dung chính về vai trò của pháp luật trong xã hội 3 1 Vai trò của pháp luật trong xã hội 3

1.1 Pháp luật là công cụ mà nhà nước sử dụng để điều hành kinh tế - xã hội 4 1.2 Pháp luật điều tiết và định hướng sự phát triển của các quan hệ xã hội 4

1.3.Pháp luật bảo đảm an toàn xã hội, giải quyết các tranh chấp trong xã hội .5 1.4.Pháp luật là phương tiện bảo đảm và bảo vệ quyền con người; bảo đảm dân chủ, công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội 5

1.5 Pháp luật giáo dục con người 6

1.6 Pháp luật và những quy phạm xã hội khác 6

2 Ưu điểm của pháp luật lên đời sống xã hội 6

3 Một số khó khăn, thách thức của pháp luật vào đời sống xã hội 7

CHƯƠNG III Giải pháp tăng cường vai trò của pháp luật với xã hội 8 C KẾT LUẬN 9

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

Trang 3

A MỞ ĐẦU – TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ

Sau Cách mạng Tháng Tám lật đổ nhà nước thực dân phong kiến, chúng

ta đã phải xây dựng một nhà nước và hệ thống pháp luật mới để củng cố và bảo

vệ những thay đổi cơ bản của xã hội trên phương diện pháp lý Hệ thống pháp luật của Việt Nam ngày càng được củng cố và hoàn thiện theo thời gian, đồng hành với sự phát triển của đất nước Pháp luật Việt Nam là công cụ quản lý xã hội không thể thiếu trong giai đoạn hiện nay, nhất là với tư cách là công cụ điều chỉnh các quan hệ xã hội mang tính quy phạm và bắt buộc chung

Tuy nhiên, pháp luật không phải là công cụ duy nhất để quản lý xã hội, và

nó không phải là không có thiếu sót Pháp luật luôn chịu tác động và ảnh hưởng của nhiều yếu tố như chính trị, kinh tế, lịch sử, địa lý, dân cư,… trong quá trình tồn tại và phát triển của nó Các công cụ khác như đạo đức, phong tục tập quán cùng tham gia quản lý xã hội cùng với pháp luật và chúng gắn bó với nhau, hỗ trợ nhau cùng tồn tại và tiến bộ Chính vì vậy, việc hiểu rõ chức năng1

và mối liên hệ của pháp luật trong đời sống xã hội, cũng như suy ra những lợi ích và hạn chế của pháp luật trong đời sống xã hội để sử dụng chúng sao cho thật là hiệu quả là điều hết sức cần thiết

B NỘI DUNG CHƯƠNG I Cơ sở lý luận của pháp luật trong xã hội

1 Khái niệm

1.1 Khái niệm của pháp luật

Trật tự và điều chỉnh các mối quan hệ xã hội giữa con người với nhau là điều cần có trong xã hội Pháp luật là quy phạm xã hội phổ biến và rộng rãi nhất

để điều chỉnh các mối quan hệ xã hội trong xã hội của chúng ta

Theo cách hiểu chung nhất, pháp luật là tập hợp các tiêu chuẩn chung về quy tắc xử sự do nhà nước thiết lập hoặc thừa nhận và được đảm bảo tuân thủ nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phù hợp với mục tiêu và mục đích của nhà nước, thể hiện ý chí của giai cấp thống trị trong xã hội, là yếu tố điều chỉnh các quan hệ xã hội nhằm tạo ra trật tự và ổn định Pháp luật là nền tảng pháp lý cho

cơ cấu và sự vận hành của đời sống xã hội, đồng thời là công cụ để nhà nước phát huy quyền lực.2

1 TS Nguyễễn Minh Đoan (ch biễn) (2008), Vai trò c a pháp lu t trong đ i sốống xã h i, Nxb Chính tr Quốốc gia ủ ủ ậ ờ ộ ị tr5-6.

2 Nguyễễn C u Vi t (ch biễn) (2004), Giáo trình Lý lu n chung vễề Nhà n ử ệ ủ ậ ướ c và Pháp lu t, Khoa Lu t ĐHQGHN ậ ậ Nxb Đ i h c Quốốc gia Hà N i tr200 ạ ọ ộ

Trang 4

1.2 Khái niệm về vai trò của pháp luật trong xã hội

Như vậy, có thể hiểu vai trò của pháp luật trong xã hội chính là quá trình tác động, điều chỉnh, ảnh hưởng tích cực của pháp luật đến các khía cạnh khác nhau của đời sống xã hội, nhằm thiết lập nền tảng pháp lý vững chắc để đảm bảo hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với đời sống xã hội

2 Bản chất của pháp luật

2.1 Tính giai cấp của pháp luật

Bản chất của pháp luật trước tiên được thể hiện qua tính giai cấp Tính giai cấp của pháp luật thể hiện ở chỗ nó phản ánh ý chí nhà nước của giai cấp thống trị trong xã hội Giai cấp thống trị đã nắm lấy nhà nước để chuyển tải ý chí của giai cấp mình một cách tập trung và thống nhất thành ý chí của nhà nước thông qua việc sử dụng quyền lực nhà nước Ý chí của giai cấp thống trị được thể hiện trong các văn bản pháp luật do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Trong xã hội, pháp luật là công cụ thống trị giai cấp và chính trị Pháp luật vẫn là nhân tố quyết định giai cấp của xã hội trong chủ nghĩa xã hội Pháp luật phản ánh nguyện vọng và thái độ của con người đối với hành vi xử sự trong xã hội Tính giai cấp của pháp luật còn được thể hiện ở mục tiêu điều chỉnh các quan hệ xã hội Mục tiêu cơ bản của luật là kiểm soát các mối quan hệ giữa các giai cấp và tầng lớp xã hội Do đó, pháp luật là yếu tố điều chỉnh giai cấp đối với các mối liên hệ xã hội, gắn kết chúng với ý chí của giai cấp thống trị và bảo vệ, củng cố địa vị của giai cấp thống trị

2.2 Tính xã hội của pháp luật

Bên cạnh tính giai cấp, không nên coi nhẹ bản chất xã hội của pháp luật Quy phạm pháp luật có thể coi là sản phẩm của quá trình “chọn lọc tự nhiên” trong xã hội Các cá nhân và tổ chức có nhiều mối quan hệ trong cuộc sống hàng ngày, những mối quan hệ này thể hiện qua nhiều hành vi xử sự khác nhau Nhà nước, thông qua xã hội, đăng ký các hành vi được đa số đồng tình và được nhà nước thể chế hóa thành các quy phạm pháp luật Mặt khác, tính xã hội của pháp luật được thể hiện ở chỗ, quy phạm pháp luật là thước đo hành vi của con người, đồng thời là công cụ kiểm tra các quá trình và diễn biến xã hội, đồng thời là công cụ để đánh giá và điều chỉnh xã hội.3

3 Chức năng của pháp luật

Vai trò của pháp luật được thể hiện qua những chức năng của pháp luật Chức năng của pháp luật là những đặc điểm và tác động cơ bản của pháp luật, phản ánh bản chất giai cấp và giá trị xã hội của pháp luật

3.1 Chức năng điều chỉnh của pháp luật

3 TS Lễ Minh Toàn (ch biễn) (2010), Pháp lu t đ i c ủ ậ ạ ươ ng, Nxb Chính tr Quốốc gia tr43 ị

Trang 5

Chức năng điều chỉnh của pháp luật là sự tác động trực tiếp của pháp tới các quan hệ xã hội cơ bản, quan trọng và tạo lập hành lang pháp lý để hướng các quan hệ xã hội phát triển trong trật tự và ổn định theo mục tiêu mong muốn Chức năng điều chỉnh của pháp luật là ảnh hưởng trực tiếp của pháp luật đối với các quan hệ xã hội cơ bản và có ý nghĩa quan trọng, và xây dựng hành lang pháp lý để định hướng các quan hệ xã hội phát triển một cách có trật tự, ổn định theo mục đích của pháp luật

Chức năng điều chỉnh các quan hệ xã hội của pháp luật phản ánh vai trò

và giá trị xã hội của pháp luật Sự điều chỉnh của pháp luật với các quan hệ xã hội diễn ra theo hai hướng Một mặt, pháp luật vừa làm nhiệm vụ “trật tự hóa” các quan hệ xã hội bằng cách đưa chúng vào những phạm vi và khuôn mẫu cụ thể; mặt khác, nó đã tạo điều kiện cho các quan hệ xã hội phát triển theo chiều hướng nhất định phù hợp với ý chí của giai cấp thống trị và với quy luật vận động khách quan của các quan hệ xã hội

3.2 Chức năng bảo vệ của pháp luật

Việc quy định các biện pháp nhằm mục đích bảo vệ các mối quan hệ xã hội phản ánh chức năng bảo vệ của pháp luật Khi ai đó vi phạm pháp luật bằng cách xâm phạm các quan hệ xã hội được pháp luật điều chỉnh, họ sẽ phải chịu các biện pháp cưỡng chế được nêu trong phần chế tài của quy phạm pháp luật

3.3 Chức năng giáo dục của pháp luật

Chức giáo dục của pháp luật được thể hiện ở sự tác động của pháp luật đến nhận thức và tâm lý con người, làm cho cá nhân có những hành động phù hợp với các quy phạm pháp luật.4

Nhận thức của người dân chịu tác động từ việc ban hành, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật Con người hiểu được xã hội và nhà nước mong đợi

họ hành động như thế nào trong những tình huống nhất định, và những hậu quả

mà họ sẽ đối mặt nếu họ không làm như vậy Nhận thức này hướng mọi người đến những hành động và hành vi phù hợp với lợi ích của xã hội và cá nhân của họ

CHƯƠNG II Nội dung chính về vai trò của pháp luật trong xã hội

1 Vai trò của pháp luật trong xã hội

Trong đời sống xã hội, pháp luật có vai trò rất lớn Vì pháp luật không đơn thuần là công cụ để nhà nước kiểm soát xã hội; đó cũng là phương thức để công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời bồi dưỡng phát triển

ý thức đạo đức, nếp sống xã hội lành mạnh, góp phần hình thành các giá trị mới

1.1 Pháp luật là công cụ mà nhà nước sử dụng để điều hành kinh tế - xã hội

4 TS Lễ Minh Toàn (ch biễn) (2010), Pháp lu t đ i c ủ ậ ạ ươ ng, Nxb Chính tr Quốốc gia tr47-48 ị

Trang 6

Vì nhà nước là đại diện chính thức của toàn xã hội, nên nó có trách nhiệm quản lý và điều hành xã hội Nhà nước sử dụng nhiều công cụ khác nhau để kiểm soát toàn xã hội, nhưng pháp luật là công cụ quan trọng nhất Với những đặc tính riêng biệt của mình, pháp luật có khả năng ban hành các chủ trương và chính sách của nhà nước một cách hiệu quả, hiệu quả và rộng rãi nhất có thể Pháp luật cũng cho phép nhà nước thực hiện thẩm quyền của mình bằng cách kiểm tra, kiểm soát hoạt động của các tổ chức, cơ quan, chính quyền và mọi cá nhân Nhà nước chịu trách nhiệm về những mặt quan trọng nhất của đời sống xã hội, chẳng hạn như kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội

Pháp luật được sử dụng để phối hợp và quy tụ các hành động của các cá nhân trong xã hội nhằm đạt được mục tiêu chung và duy trì cuộc sống cộng đồng xã hội Hầu hết các khía cạnh quan trọng của đời sống xã hội như kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội đều đều được nhà nước quản lý bằng pháp luật Và muốn việc quản lý đạt được hiệu quả cao trên các lĩnh vực đó của đời sống xã hội thì chỉ có thể quản lý bằng pháp luật Nhà nước xác lập mục tiêu phát triển đối với lĩnh vực đời sống xã hội, xác định cơ cấu, tổ chức và hoạt động, đồng thời đánh giá sự kiểm tra, giám sát của nhà nước đối với các lĩnh vực xã hội thông qua pháp luật, từ đó đưa ra các biện pháp giải quyết những hiện tượng tiêu cực trong xã hội Luật pháp có thể khuyến khích hoặc không khuyến khích phát triển các lĩnh vực xã hội vì sự tiến bộ xã hội và hạnh phúc của người dân.56

1.2 Pháp luật điều tiết và định hướng sự phát triển của các quan hệ xã hội

Luật pháp là tiên phong trong việc định hướng sự phát triển của các quan

hệ xã hội Có thể khẳng định rằng luật pháp đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành các mối quan hệ mới bằng cách tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi Nhà nước đề xuất pháp luật sửa đổi kịp thời, phù hợp trên cơ sở xác định thực trạng xã hội hiện với những tình huống cụ thể, điển hình nảy sinh và thường xuyên lặp lại ở những thời điểm cụ thể trong xã hội Đồng thời, pháp luật phát triển và làm sâu sắc thêm mối quan hệ hợp tác đối ngoại của nhà nước

xã hội chủ nghĩa với các quốc gia và các tổ chức quốc tế Mục tiêu của pháp luật

là khuyến khích thiết lập các mối quan hệ xã hội mới bằng cách thể hiện sự bình đẳng, hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau giữa những người lao động trong xã hội Hơn nữa, pháp luật còn là nền tảng pháp lý để chống lại các xu hướng tiêu cực trong quan hệ quốc tế nhằm bảo vệ lợi ích của quốc gia.7

1.3.Pháp luật bảo đảm an toàn xã hội, giải quyết các tranh chấp trong xã hội

5 TS Nguyễễn Minh Đoan (ch biễn) (2008), Vai trò c a pháp lu t trong đ i sốống xã h i, Nxb Chính tr Quốốc gia ủ ủ ậ ờ ộ ị tr13

6 GS.TS Lễ Minh Tâm (ch biễn) (2009), Giáo trình Lý lu n Nhà n ủ ậ ướ c và Pháp lu t, Tr ậ ườ ng Đ i h c Lu t Hà N i, ạ ọ ậ ộ Nxb Cống An Nhân Dân tr75

7 GS.TS Lễ Minh Tâm (ch biễn) (2009), Giáo trình Lý lu n Nhà n ủ ậ ướ c và Pháp lu t, Tr ậ ườ ng Đ i h c Lu t Hà N i, ạ ọ ậ ộ Nxb Cống An Nhân Dân tr76

Trang 7

Recommandé pour toi

IRAC handout - IRAC

Jjguidebook-mental - Xdjejb

Suite du document ci-dessous

2

12

Trang 8

Cuộc sống của nhân dân sẽ ấm no, điều kiện xây dựng và tăng trưởng sẽ thuận lợi, nếu đất nước yên bình An toàn xã hội là tối quan trọng; đạt được an toàn xã hội trên từng quốc gia luôn là mục tiêu trên toàn thế giới

Mọi người đều bị ràng buộc bởi các quy tắc ứng xử chung và thể chế của luật pháp Pháp luật tạo khuôn khổ để duy trì trật tự, an ninh, an toàn xã hội, nghiêm cấm các hoạt động gây mất an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội và quy định cụ thể hình phạt đối với những người vi phạm trật tự, an ninh, an toàn

xã hội

Nhà nước quản lý các quyền và tự do dân chủ của nhân dân, xác lập địa vị pháp lý của các tổ chức xã hội, thiết lập mối quan hệ giữa nhà nước, các tổ chức

xã hội và nhân dân thông qua pháp luật Xung đột và tranh chấp là điều khó tránh khỏi trong một xã hội mà mọi người chung sống với nhau Khi xã hội ngày càng tiến bộ thì càng nhiều xung đột xảy ra hơn Pháp luật hỗ trợ giải quyết các tranh chấp và xung đột bằng cách thiết lập thẩm quyền, trình tự và phương pháp giải quyết những xung đột như vậy để đảm bảo rằng vấn đề được giải quyết một cách công bằng, hợp tình và hợp lý, từ đó đảm bảo tính công bằng của pháp luật Người dân được thực hiện quyền làm chủ của mình trên nhiều mặt của đời sống

xã hội theo pháp luật.8

1.4.Pháp luật là phương tiện bảo đảm và bảo vệ quyền con người; bảo đảm dân chủ, công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội

Quyền con người được bảo đảm và bảo vệ bởi pháp luật Pháp luật công nhận rõ ràng các quyền con người trong các lĩnh vực khác nhau và thiết lập các biện pháp để đảm bảo quyền con người Pháp luật cũng nghiêm cấm các hoạt động vi phạm nhân quyền và áp dụng các hình phạt khắc nghiệt đối với những người làm như vậy, đảm bảo rằng quyền con người được bảo vệ tốt nhất Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “Pháp luật không phải là để trừng trị con người, mà là công cụ bảo vệ, thực hiện lợi ích của con người.” Các quyền con người về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa và xã hội được bảo vệ tại nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, được thể hiện qua các quyền công dân được Hiến pháp và pháp luật quy định Quyền của công dân được nhà nước bảo đảm,

và công dân cũng phải thực hiện trách nhiệm của mình đối với nhà nước và xã hội Mọi hoạt động xâm phạm đến lợi ích của nhà nước, quyền của công dân, lợi ích của cộng đồng đều phải bị xử lý theo pháp luật Pháp luật còn có tác dụng ngăn ngừa, xử lý những tệ nạn xã hội trong đời sống để nhân dân được sống trong hòa bình, hạnh phúc

1.5 Pháp luật giáo dục con người

8 TS Nguyễễn Minh Đoan (ch biễn) (2008), Vai trò c a pháp lu t trong đ i sốống xã h i, Nxb Chính tr Quốốc gia ủ ủ ậ ờ ộ ị tr14

Trang 9

Thông qua giáo dục pháp luật, pháp luật tác động vào nhận thức của con người và điều chỉnh hành vi của họ Pháp luật cung cấp cho con người kiến thức

và ý tưởng để tiếp thu và tuân theo, trong khi giáo dục hỗ trợ nâng cao ý thức, định hướng tư tưởng và thay đổi hành vi của các chủ thể trong xã hội Pháp luật

là nền tảng để phát triển ý thức chấp hành pháp luật, thái độ tôn trọng pháp luật, sống và làm việc theo pháp luật, hình thành thói quen tư duy và hành động đúng đắn, hợp pháp Pháp luật hướng dẫn cán bộ và nhân dân có trách nhiệm với công dân, sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc, xây dựng gia đình văn hóa, hạnh phúc, tôn trọng các quy tắc của đời sống cộng đồng Pháp luật cũng dạy công dân quý trọng công việc, đất nước

và chế độ xã hội chủ nghĩa, cũng như có thái độ đoàn kết, thiện chí và hợp tác thực sự trên toàn thế giới vì hòa bình và tiến bộ kinh tế xã hội Việc pháp luật quy định cụ thể các biện pháp thưởng phạt phù hợp với hành vi hợp pháp của các tổ chức và con người trong xã hội thể hiện giá trị giáo dục to lớn của pháp luật.9

1.6 Pháp luật và những quy phạm xã hội khác

Pháp luật cũng bảo vệ và thúc đẩy sự phát triển của các công cụ quản lý

xã hội khác vì một xã hội tốt đẹp hơn Như đã nói ở trên, trong xã hội Việt Nam, ngoài pháp luật, các công cụ khác nhau như đạo đức, phong tục tập quán,… cũng điều hành và quản lý xã hội và hành vi của con người Pháp luật luôn bảo

vệ và thúc đẩy sự phát triển của các công cụ quản lý xã hội khác, nhưng nó cũng hạn chế và loại trừ những quy định không tiến bộ Cụ thể, pháp luật là công cụ quản lý xã hội có vai trò quan trọng nhất, là hạt nhân của quy phạm xã hội Pháp luật có thể tác động tới các quy phạm xã hội; cùng với đó là có thể ban hành những quy tắc đạo đức và tập quan tốt đẹp, có giá trị thành quy phạm pháp luật

In addition, các quy phạm xã hội còn lại phải phù hợp và không được trái với pháp luật, nếu không sẽ bị loại bỏ.1011

2 Ưu điểm của pháp luật lên đời sống xã hội

Pháp luật được coi là công cụ quản lý xã hội hữu hiệu nhất Cơ sở lý luận cho giả định này là luật pháp có nhiều ưu điểm thiết yếu khi so sánh với các công cụ kiểm soát xã hội khác

Đầu tiên, pháp luật do nhà nước ban hành và được đảm bảo tuân thủ Pháp luật nhà nước được ban hành thông qua những quy tắc, thủ tục chặt chẽ và phức tạp, có sự tham gia của nhiều cơ quan nhà nước có thẩm quyền, đảm bảo

9 TS Nguyễễn Minh Đoan (ch biễn) (2008), Vai trò c a pháp lu t trong đ i sốống xã h i, Nxb Chính tr Quốốc gia ủ ủ ậ ờ ộ ị tr14

10 TS Nguyễễn Minh Đoan (ch biễn) (2008), Vai trò c a pháp lu t trong đ i sốống xã h i, Nxb Chính tr Quốốc gia ủ ủ ậ ờ ộ ị tr16

11 TS Lễ Minh Toàn (ch biễn) (2010), Pháp lu t đ i c ủ ậ ạ ươ ng, Nxb Chính tr Quốốc gia tr52 ị

Trang 10

pháp luật luôn mang tính khoa học và đúng đắn trong việc điều chỉnh các quan

hệ xã hội Pháp luật do nhà nước ban hành, thể hiện ý chí của nhà nước nhân dân và bảo vệ lợi ích của nhân dân Nhân dân thông qua nhà nước để nâng ý chí của mình lên ý chí nhà nước dưới hình thức quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành và được nhà nước và nhân dân tự giác thi hành Hơn nữa, nhà nước đảm bảo pháp quyền bằng nhiều cách khác nhau, trong đó có cưỡng chế khắc nghiệt Với sự bảo đảm đó, pháp luật được tuân thủ và thực thi mạnh mẽ Pháp luật hầu hết được tạo thành từ các chuẩn mực hành động chung được trình bày dưới hình thức chính xác, có cấu trúc logic chặt chẽ và được hình thành từ sự khái quát của nhiều hoàn cảnh xã hội điển hình Do đó, pháp luật có tính khái quát cao, là khuôn mẫu chung cho các chủ thể tuân theo khi đối mặt với các tình huống mà pháp luật đã dự liệu Pháp luật được quy định kỹ lưỡng

về hình thức, nội dung truyền đạt rõ ràng, tạo nên sự thống nhất, chặt chẽ và đúng đắn trong nội dung của pháp luật Hơn nữa, luật pháp có tổ chức; tất cả các quy tắc luôn nhất quán, kết nối chặt chẽ với nhau và có độ chính xác và ổn định cao Pháp luật cũng mang tính bắt buộc về bản chất; các quy định pháp luật được dự liệu cho tất cả các tổ chức và cá nhân có liên quan, thay vì một tổ chức hoặc cá nhân riêng lẻ Pháp điều chỉnh một loạt các mối quan hệ xã hội quan trọng; trên thực tế, luật điều chỉnh phần lớn trong số họ Pháp luật là sự mô hình hóa các nhu cầu xã hội, các quy luật phát triển xã hội dưới dạng quy tắc xử sự chung, không chỉ thể hiện mong muốn chủ quan của nhà nước mà còn thể hiện những đòi hỏi, yêu cầu khách quan xã hội dưới hình thức pháp lý 12

3 Một số khó khăn, thách thức của pháp luật vào đời sống xã hội

Bất chấp những lợi ích của nó, pháp luật không phải là không có hạn chế Thứ nhất, pháp luật bị ràng buộc và ràng buộc bởi các điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của đất nước, không thể cao hơn hoặc thấp hơn điều kiện kinh tế xã hội mà nó được hình thành Hơn nữa, pháp luật bị ảnh hưởng bởi các đặc điểm chính trị, đặc biệt là chính sách của các đảng cầm quyền, cũng như các yếu tố địa lý, dân số, văn hóa và dân tộc Do điều kiện kinh tế xã hội của nước ta còn yếu kém nên pháp luật Việt Nam chưa phát huy đúng chức năng và tác động của nó trong đời sống xã hội

Thứ hai, ngoài tính khách quan, pháp luật còn mang tính chủ quan, vì nó dựa trên ý chí của những người có thẩm quyền tham gia vào quá trình xây dựng pháp luật Chủ thể có thẩm quyền có thể ban hành các văn bản, quy phạm pháp luật phù hợp và có hiệu lực nếu họ nhận thức đúng và đầy đủ về các yếu tố của đời sống xã hội Nếu không, pháp luật được ban hành có thể không hoàn chỉnh,

12 TS Nguyễễn Minh Đoan (ch biễn) (2008), Vai trò c a pháp lu t trong đ i sốống xã h i, Nxb Chính tr Quốốc gia ủ ủ ậ ờ ộ ị tr18-20.

Ngày đăng: 29/05/2023, 10:09

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w