(Tiểu luận) báo cáo chủ đề phương pháp thăm dò từ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN, ĐHQG-HCMKHOA ĐỊA CHẤT BÁO CÁO CHỦ ĐỀ PHƯƠNG PHÁP THĂM DÒ TỪ Giảng viên: Th.S Huỳnh Tấn Tuấn Bộ môn: Địa vật lý đại cương Nhóm báo cáo số: 02 h...  Là

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN, ĐHQG-HCM

KHOA ĐỊA CHẤT

BÁO CÁO CHỦ ĐỀ

PHƯƠNG PHÁP THĂM DÒ TỪ

Giảng viên: Th.S Huỳnh Tấn Tuấn

Bộ môn: Địa vật lý đại cương Nhóm báo cáo số: 02

h

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM BÁO CÁO

PHẦN III

ỨNG DỤNG CỦA PHƯƠNG PHÁP THĂM DÒ TỪ

PHẦN IV

KẾT LUẬN

h

GIỚI THIỆU CHUNG

*Phương pháp địa vật lý là

gì?

 Là phương pháp quan sát trường

địa vật lý để nghiên cứu quyển rắn

của Trái đất và tìm kiếm khoáng sản

+ Phương pháp thăm dò địa chấn

+ Phương pháp thăm dò điện

+ Phương pháp địa vật lý giếng

khoan h Một số phương pháp địa vật lý

PHẦN I: GIỚI THIỆU VỀ PHƯƠNG PHÁP THĂM DÒ TỪ

h

1.2 Cơ sở vật lý địa chất của phương pháp thăm dò

từ

*Trường từ của Trái đất

- Trường từ trái đất có nhiều thành phần, bao gồm

các thành phần ổn định và biến thiên theo thời

- từ trường lưỡng cực

- từ trường khu vực

- từ trường địa phương

- từ trường biến thiên

Trường từ của Trái dất qua mô phỏng

của máy tính

h

1.2.1 Vật thể mang từ tính

- Khi 2 nam châm hoặc vật thể có từ tính được đặt gần nhau, chúng sẽ hút nhau khi ngược dấu,

và nếu cùng dấu sẽ đẩy nhau  Áp dụng trong địa chất

- Cơ sở áp dụng: do các khối đất đá hoặc quặng bị từ hóa có nhiễm từ ở các mức độ khác

nhau

Từ trường của nam châm Từ trường của Trái đất

h

Vật thể đặt trong trường từ sẽ bị từ hóa

Mức độ từ hóa phụ thuộc vào cường độ trường từ hóa và đặc tính của vật chất bị từ hóa

h

- Vectơ từ hóa J tức mô men từ của một đơn vị thể tích tỷ lệ với trường từ

Độ từ cảm của một số khoáng vật thuận và nghịch từh

*Nguồn gốc địa chất của phương

pháp từ

Đất đá và quặng

Loại có từ tính mạnh: đá magma: gồm phần lớn quặng sắt có chứa manhetit, hemantit, pyrotin, các đá xâm nhập và phun trào siêu bazo

Loại có từ tính trung bình: đá biến chất:

gồm các loại quặng sắt có thành phần chủ yếu là manhetit, hemantit, các quặng sulfua cộng sinh với manhetit,

Loại có từ tính yếu, có thể coi là không có

từ tính: đá trầm tích: gồm tập hợp rộng rãi các quặng kim loại không thuộc nhóm sắt từ

Quặng hemantit

Quặng Inmenit

Quặng vàng

h

1.3 Dị thường từ

- Nguyên nhân: Do sự có mặt của vật chất có

từ tính trong đất đá, đặc biệt là quặng sắt

(magnetite), hoặc các khối sắt thép nhân tạo

gây ra

 Dị thường khu vực

 Dị thường địa phương

- Do tác động của nhiều hiện tượng trong vũ

trụ và trong lòng Trái Đất mà từ trường Trái

Đất luôn luôn biến đổi

 Biến thiên thế kỷ

 Biến thiên ngắn hạn Sự biến thiên từ tính tại một khu vực trên Trái Đất

h

PHẦN II: PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT ĐO TRƯỜNG ĐỊA TỪ

MÁY MÓC THĂM DÒ TỪ

Nguyên tắc cảm ứng điện

từ

Nguyên tắc tương tác

giữa các nam châm

vĩnh cửu với trường từ

Trái đất.

Nguyên tắc dựa trên các đặc điểm riêng về từ hóa của các vật liệu ferit

Nguyên tắc dựa trên hiệu ứng Lamo và Zeman trong vật lý hạt nhân.

h

2.1 Các loại từ kế

*Từ kế được chế tạo theo nguyên tắc tương tác lực từ:

Được sử dụng đầu tiên và hiện nay còn được dùng phổ biến ở nước ta trong phương pháp thăm dò từ

Nam châm vĩnh cửu được bố trí trong máy sao cho có thể dao động tự do trong một mặt phẳng hoặc quanh một trục





Địa bàn

h

trục quay lại quay quanh T

+ Ưu điểm: Máy không bị ảnh hưởng của nhiệt độ, khi đo không cần định hướng máy Đo nhanh (một phép đo mất khoảng 5 giây), độ chính xác cao.

+ Nhược điểm: Chỉ đo mô đun trường từ toàn phần |T|

Đo từ bằng máy từ proton hai đầu thu

(California)

h

2.2 Phương pháp đo đạc và xây dựng bản đồ từ

trường

- Thiết kế một mạng lưới tuyến

đo và điểm đo hợp lý là rất cần

chọn mạng lưới khảo sát, máy

đo và phương pháp đo phù

hợp

Tỷ lệ Khoảng

cách các tuyến (m)

Khoảng cách các điểm (m)

Sai số giới hạn của điểm vật lý so với mạng lưới trắc địa

(m)

Độ lệch giới hạn của tuyến so với tuyến đã vạch cho mỗi km (m)

Tỷ lệ bản đồ

Tỷ lệ nhỏ và

trung bình

Tỷ lệ lớn

Tỷ lệ rất lớn

Nghiên cứu địa chất khu

vực, như phân vùng kiến

tạo, phân chia địa tầng,

khoanh vùng triển vọng

khoáng sản Phản ánh các dị thường

khu vực và địa phương, các đứt gãy kiến tạo, các khối xâm nhập, các thân quặng sắt từ nếu chúng

có kích thước đáng kể

Dùng trong thăm dò với mục đích đo vẽ các thân quặng, xác định hình dáng, kích thước của chúng, làm cơ sở cho công tác khoan đào

h

*Xử lý tài liệu thăm dò

từ

- Xử lý tài liệu dị thường từ được tiến hành theo các bước sau:





 Biến đổi trường: Các phép biến đổi trường có thể tiến hành: nâng trường, hạ trường, tính đạo hàm theo phương thẳng đứng, chuyển

trường từ quy về trường hợp từ hóa thẳng đứng

Xác định nguồn gây dị thường: ước lượng mô hình nguồn, tính trường lý thuyết của nó so với trường đo

Giải thích địa chất tài liệu từ: là bước xác định và tìm nguyên nhân địa chất gây dị thường từ (do đất đá móng granite thể xâm nhập hay quặng sắt từ,…)

h

PHẦN III: ỨNG DỤNG CỦA PHƯƠNG PHÁP THĂM DÒ TỪ

Nghiên cứu khu vực

Phân vùng kiến tạo, khoanh

vẽ các cấu trúc lớn, phân chia các tập đất đá lớn có nguồn gốc và tuổi khác nhau

Xác định các khối magma

xâm nhập trong lớp vỏ trầm

tích phủ trên đá gốc

Xác định địa hình móng kết

tinh liên quan đến ranh giới

cấu trúc sâu, đứt gãy sâu

Xác định các đá phun trào mafic, siêu mafic, đứt gãy nằm dưới lớp trầm tích phủ

h

- Ngoài ra, phương pháp từ đã được áp dụng để tìm các vật có từ tính nhân tạo như con tàu

đắm, mỏ neo, bom mìn,…còn để lại dưới nước hoặc bị lấp đất (kho chôn vũ khí chiến tranh).

h

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Nguyễn Đức Tiến, Giáo trình Địa vật lý đại cương, NXB Đại học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh

2 PGS.TS Nguyễn Trọng Nga, Giáo trình Địa vật lý đại cương

3 Bùi Công Quế, Trần Tuấn Dũng, Nguyễn Hồng Phương, Nghiên cứu đặc điểm các trường địa vật lý và cấu trúc sâu vùng biển Việt Nam, Nxb.KHTN và CN, Hà Nội, 32tr., 2015

h

CẢM ƠN THẦY CÙNG CÁC BẠN

ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!

h