Nhóm 2- Ba21A1A- Nguyên Nhân- Kết Quả.docx

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÔNG Á  BÀI BÁO CÁO TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN TÊN BÀI BÁO NGUYÊN NHÂN – KẾT QUẢ Nhóm SVTH Nhóm 2 GVCH ThS Trần Văn Thái Lớp BA21A1A Khóa học 2021 2025 Đà Nẵng,[.]

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÔNG Á

- -BÀI BÁO CÁO TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN

TÊN BÀI BÁO: NGUYÊN NHÂN – KẾT QUẢ

Nhóm SVTH: Nhóm 2

GVCH: ThS Trần Văn Thái

Lớp: BA21A1A

Khóa học : 2021-2025

Đà Nẵng, ngày 19 tháng 5 năm 2023

MỤC LỤC

BẢNG ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN 3

I Giới thiệu vấn đề: 4

II Cặp phạm trù nguyên nhân kết quả trong mối quan hệ biện chứng 4

1 Định nghĩa: 4

2 Mối quan hệ giữa cặp phạm trù “ Nguyên nhân – kết quả”: 5

a Tính khách quan: 5

b Tính tất yếu: 5

c Tính phổ biến: 6

III Ý nghĩa phương pháp luận: 7

IV Áp dụng cặp phạm trù “Nguyên nhân – kết quả”: 7

1 Trong xã hội, thực tiễn: 7

2 Trong kinh tế học: 8

V Tổng kết 9

BẢNG ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN

Phạm Gia Huy Áp dụng cặp phạm trù vào xã hội 100 Nguyễn Duy Khanh Mối quan hệ giữa cặp phạm trù tương quan 100

Huỳnh Trần Tú Loan Mối quan hệ giữa cặp phạm trù tương quan ( lấy ví dụ) 95

Phạm Thị Nga Quan điểm của triết gia về cặp phạm trù biện chứng 100

Lê Đại Nghĩa (NT) Tổng hợp nội dung, thuyết trình 100 Nguyễn Văn Nghĩa Áp dụng cặp phạm trù vào xã hội 90 Nguyễn Thị Nhân Áp dụng cặp phạm trù vào kinh tế 80 Nguyễn Long Nhật Áp dụng cặp phạm trù vào kinh tế 100 Phạm Ngọc Phúc Định nghĩa và tầm quan trọng cặp phạm trù 100

NGUYÊN NHÂN - KẾT QUẢ

I Giới thiệu vấn đề:

Theo chủ nghĩa duy vật biện chứng nguyên nhân của sự vật sẽ không phụ thuộc vào việc con người có nhận thức được nó hay là không, bất kì cái sự vật, hiện tượng nào cũng có nguyên nhân Và con người chỉ có thể phát hiện và vận dụng mối liên hệ khách quan của nhân quả chứ không thể xóa bỏ nó Mà như triết gia

Aristote đã khẳng định: “Thế giới ta đang sống được chi phối hoàn toàn băng

nhừng quy luật chứ không phải định mệnh may rủi Mọi sự việc xảy ra đều có lí do

cụ thể và mọi hành động đều phản ánh một loại kết quả nào đó bất kể những nhận thức hay ý muốn của chúng ta" Do đó, một trong những nhiệm vụ hàng đầu của các

nhà khoa học, xã hội học là phải vạch ra được những mối liên hệ nhân quả để có một phương pháp phân tích khoa học, phân biệt các loại nguyên nhân và tìm ra nguyên nhân của các sự vật

- Vì mối liên hệ nhân quả là mối quan hệ có tính khách quan, tất yếu nên trong nhận thức và thực tiễn không thể phủ nhận quan hệ nhân — quả Trong thế giới hiện thực không thể tồn tại những sự vật, hiện tượng hay quá trình biến đổi không có nguyên nhân và ngược lại, không có nguyên nhân nào không dẫn tới những kết quả nhất định

- Vì mối liên hệ nhân quả phức tạp, đa dạng nên phải phân biệt chính xác các loại ngụyên nhân để có phương háp giải quyết đúng đắn, phù hợp với môi trường hợp cụ thể trong nhận thức và thực tiễn

- Vì một nguyên nhân có thể dẫn đến nhiều kết quả và ngược lại, một kết quả có thể do nhiều nguyên nhân nên trong nhận thức và thực tiễn cần phải có cách nhìn mang tính toàn diện và lịch sử - cụ thể trong phân tích, giải quyết và vận dụng quan hệ nhân - quả

1 Định nghĩa:

- Nguyên nhân là phạm trù chỉ sự tương tác lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng với nhau gây nên những biến đổi nhất định

- Kết quả là phạm trù chỉ những biến đổi xuất hiện do sự tương tác giữa các yếu tố mang tính nguyên nhân gây nên

2 Mối quan hệ giữa cặp phạm trù “ Nguyên nhân – kết quả”:

a Tính khách quan:

Mối liên hệ nhân quả là mối liên hệ khách quan của bản thân các sự vật Nó tồn tại ngoài ý muốn của con người, không phụ thuộc vào việc ta có nhận thức được nó hay không Vì mối quan hệ nhân quả là vốn có trong bản thân sự vật nên không thể đồng nhất nó với khả năng tiên đoán

Ví dụ: Mưa lớn kéo dài trong

khu vực nông nghiệp dẫn đến nhiều

ruộng bị ngập úng và mất mùa

màng Trong ví dụ này, nguyên

nhân là mưa lớn kéo dài trong khu

vực nông nghiệp, và kết quả là

nhiều ruộng bị ngập úng và mất

mùa màng Mưa lớn kéo dài gây ra

lượng nước lớn trên đất nông

nghiệp, vượt quá khả năng hấp thụ của ruộng Kết quả là các ruộng bị ngập úng, không thể trồng cây trồng hoặc làm việc nông nghiệp, và dẫn đến mất mùa màng

Sự khách quan trong ví dụ này là mô tả hiện trạng dựa trên hiện thực và dữ liệu về mưa lớn và tình trạng ruộng ngập úng

b Tính tất yếu:

- Tính tất yếu ở đây không có nghĩa là cứ có nguyên nhân thì sẽ có kết quả Mà phải đặt nguyên nhân trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định Một nguyên nhân nhất định trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định chỉ có thể gây ra một kết quả nhất định Đó là tính tất yếu của mối liên hệ nhân quả trong những điều kiện nhất định

– Nguyên nhân và kết quả có thể thay đổi vị trí cho nhau: Điều này có nghĩa là một sự vật, hiện tượng nào đó trong mối quan hệ này là nguyên nhân, nhưng trong mối quan hệ khác lại là kết quả và ngược lại

– Nếu những sự vật, hiện tượng về cơ bản là giống nhau, tác động trong những hoàn cảnh tương đối giống nhau thì sẽ gây nên những kết quả giống nhau về cơ bản Nếu các nguyên nhân và hoàn cảnh càng ít khác

nhau bao nhiêu thì các kết quả do chúng gây nên càng ít khác nhau bấy nhiêu

Ví dụ: Giả sử rằng

trong một thành phố, mỗi lần mưa lớn (nguyên nhân), các con đường sẽ trở nên trơn trượt và nguy hiểm (kết quả) Tuy nhiên, để

có kết quả này, điều kiện cần là đường phố không được bảo trì, và hoàn cảnh

là mưa phải đạt một lượng lớn trong một thời gian ngắn Trong trường hợp này, nguyên nhân là mưa lớn và kết quả là đường phố trơn trượt Tuy nhiên, tính tất yếu của cặp phạm trù này nằm ở việc rằng chỉ khi có mưa lớn trong hoàn cảnh và điều kiện cụ thể (đường không được bảo trì), thì kết quả trơn trượt sẽ xảy ra Nếu không có mưa hoặc đường được bảo trì, kết quả không trơn trượt sẽ không xảy ra

c Tính phổ biến:

Tất cả mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội đều được gây ra bởi những nguyên nhân nhất định Không có sự vật, hiện tượng nào không có nguyên nhân của nó Vấn đề là chúng ta đã phát hiện, tìm ra được nguyên nhân hay chưa

Ví dụ: Ô nhiềm môi trường do nhiều nguyên nhân gây ra như yếu tố

cong người, xã hội, biến đổi khí hậu,

III Ý nghĩa phương pháp luận:

Thứ nhất, nếu bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng có nguyên nhân và do

nguyên nhân quyết định, thì để nhận thức được sự vật, hiện tượng ấy nhất thiết phải tìm ra nguyên nhân xuất hiện; muốn loại bỏ một sự vật, hiện tượng nào đó không cần thiết, thì phải loại bỏ nguyên nhân sinh ra nó

Thứ hai, xét về mặt thời gian, nguyên nhân có trước kết quả nên khi tìm

nguyên nhân của một sự vật, hiện tượng cần tìm ở các sự vật, hiện tượng mối liên

hệ đã xảy ra trước khi sự vật, hiện tượng xuất hiện Trong thời gian hoặc trong mối quan hệ nào đó, vì nguyên nhân và kết quả có thể đổi chỗ cho nhau, chuyển hóa lẫn nhau nên để nhận thức được tác dụng của một sự vật, hiện tượng và để xác định phương hướng đúng cho hoạt động thực tiễn cần nghiên cứu sự vật, hiện tượng đó trong mối quan hệ mà nó giữ vai trò là kết quả,cũng như trong mối quan hệ mà nó giữ vai trò là nguyên nhân, sản sinh ra những kết quả nhất định

Thứ ba, một sự vật, hiện tượng có thể do nhiều nguyên nhân sinh ra và

quyết định, nên khi nghiên cứu sự vật, hiện tượng đó không vội kết luận về nguyên nhân nào đã sinh ra nó; khi muốn gây ra một sự vật, hiện tượng có ích trong thực tiễn cần phải lựa chọn phươngpháp thích hợp nhất với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể chứ không nên rập khuôn theo phương pháp cũ Trong số các nguyên nhân sinh ra một sự vật, hiện tượng có nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân thứ yếu, nguyên nhân bên trong và nguyên nhân bên ngoài, nên trong nhận thức và hành động cần dựa vào nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân bên trong

IV Áp dụng cặp phạm trù “Nguyên nhân – kết quả”:

1 Trong xã hội, thực tiễn:

Sử dụng cặp phàm trù "nguyên nhân - kết quả" trong nghiên cứu xã hội có thể mang đến những hiểu biết mới và khía cạnh xã hội quan trọng Dưới đây là một số ví dụ về cách sử dụng cặp phàm trù này để nghiên cứu và hiểu về xã hội:

- Nguyên nhân - Kết quả trong việc nghiên cứu tác động xã hội: Sử dụng cặp phàm trù này, nghiên cứu có thể xác định nguyên nhân đằng sau một hiện tượng xã hội và những kết quả mà nó tạo ra Ví dụ, nghiên cứu có thể tìm hiểu tác động của nghèo đói đến tình trạng giáo dục trong một cộng đồng cụ thể Nguyên nhân có thể bao gồm thu nhập thấp và thiếu nguồn tài chính, trong khi kết quả có thể là tỷ lệ học sinh bỏ học cao và thấp kỹ năng

- Nguyên nhân - Kết quả trong việc đánh giá chính sách xã hội: Cặp phàm trù này cũng có thể được sử dụng để đánh giá tác động của các chính sách xã hội Ví dụ, một nghiên cứu có thể xem xét tác động của việc cung cấp các chương trình hỗ trợ kinh tế cho người nghèo đến mức độ giảm đói nghèo trong một cộng đồng Nguyên nhân là việc cung cấp hỗ trợ tài chính, trong khi kết quả là giảm thiểu đói nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống

- Nguyên nhân - Kết quả trong việc phân tích hành vi xã hội: Cặp phàm trù này cũng có thể giúp hiểu về các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến hành

vi cá nhân hoặc tập thể Ví dụ, một nghiên cứu có thể nghiên cứu tác động của sự phê phán xã hội đối với hành vi đồng tính trong một cộng đồng Nguyên nhân có thể là sự kỳ thị và định kiến xã hội, trong khi kết quả có thể là tình trạng cảm thấy bị kỳ thị, căng thẳng tâm lý

2 Trong kinh tế học:

Áp dụng cặp phạm trù tương quan nguyên nhân-kết quả vào kinh tế học, chúng ta có thể hiểu và phân tích các yếu tố và quá trình ảnh hưởng đến

sự phát triển và biến đổi trong lĩnh vực kinh tế Dưới đây là một số ví dụ về

áp dụng cặp phạm trù trong kinh tế học:

Nguyên nhân: Tăng trưởng kinh tế của một quốc gia Kết quả: Gia

tăng thu nhập của người dân Trong kinh tế học, tăng trưởng kinh tế có thể là một nguyên nhân dẫn đến gia tăng thu nhập của người dân trong một quốc gia Khi kinh tế phát triển và tăng trưởng, các công ty và doanh nghiệp cũng

sẽ tăng cường đầu tư, tạo ra nhiều việc làm hơn, và kinh tế sẽ phát triển hơn nữa Điều này dẫn đến tăng thu nhập của người dân, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm tỷ lệ nghèo đói

Nguyên nhân: Tăng thuế nhập khẩu vật liệu xây dựng từ nước ngoài Kết quả: Giá thành xây dựng trong nước tăng Trong ví dụ này, nguyên nhân

của sự tăng giá thành xây dựng trong nước là do việc tăng thuế nhập khẩu vật liệu xây dựng từ nước ngoài Điều này dẫn đến giá thành vật liệu xây dựng trong nước tăng, và do đó, giá thành của các công trình xây dựng cũng tăng lên Sự tăng giá thành này có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp xây dựng trong nước, gây khó khăn cho người tiêu dùng và có thể ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của đất nước

V Tổng kết

Cuối cùng, cặp phạm trù nguyên nhân-kết quả là một phương pháp quan trọng trong triết học Mác-Lênin để phân tích các quá trình xã hội và hiểu quy luật phát triển Áp dụng cặp phạm trù vào kinh tế học và các khía cạnh xã hội giúp chúng ta nhìn nhận và phân tích các yếu tố nguyên nhân và tác động của chúng lên sự phát triển và biến đổi từ đó đưa ra những quyết định và hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển và cải tiến xã hội