TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI (CSII) KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI BÀI TIỂU LUẬN MÔN TÂM LÝ HỌC LAO ĐỘNG Chủ đề VẤN ĐỀ AN TOÀN CHO ĐỘI NGŨ SHIPPER TRONG ĐẠI DỊCH COVID TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Họ tên sinh vi[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI (CSII)
KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI
BÀI TIỂU LUẬN MÔN TÂM LÝ HỌC LAO ĐỘNG
Chủ đề
VẤN ĐỀ AN TOÀN CHO ĐỘI NGŨ SHIPPER
TRONG ĐẠI DỊCH COVID TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Họ tên sinh viên: Đặng Thị Tuyết Mai Lớp: Đ19NL1
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thoa
Tp HCM, tháng 10 năm 2021
Trang 2Điểm số Điểm chữ Chữ ký CBCT 1 Chữ ký CBCT 2
Thang điểm:
- Hình thức trình bày (tối đa 1.5 điểm):………
- Mở đầu; kết luận (tối đa 1.5 điểm): ………
- Nội dung (tối đa 7.0 điểm)………
Tổng điểm:………
Trang 3Mục lục
I Mở đầu 1
II Nội dung 2
2.1 Một số khái quát về đội ngũ Shipper và công việc giao nhận 2
2.2 Thực trạng một số khó khăn chung của người lao động cụ 3
thể là đội ngủ shipper trong đại dịch 3
2.3 Thực trạng vấn đề an toàn trong công việc 4
2.4 Đề xuất giải pháp 8
III Kết luận 10
Tài liệu tham khảo 11
Trang 4I Mở đầu
Trong bối cảnh thời đại công nghệ 4.0 và trao đổi thương mại đang phát triển mạnh tại Việt Nam, các dịch vụ giao nhận lương thực, thực phẩm, hàng hóa hoạt động không ngừng nghỉ, góp phần cung cấp tận tay lương thực, thực phẩm và các hàng hóa thiết yếu hàng ngày cho người dân trên nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước Chính vì thế, đội ngũ shipper được xem là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa của hệ thống kinh doanh trên sàn thương mại điện tử Như chúng ta đã biết thành phố Hồ Chí Minh là một trong những thành phố đã chịu ảnh hưởng nặng
nề từ dịch bệnh Covid 19 Với một thành phố năng động, hiện đại và nhộn nhịp nhưng phải dừng lại hầu hết tất cả hoạt động để thực hiện giãn cách xã hội nhằm đảm bảo sức khỏe cho người dân của thành phố nói riêng và cả nước nói riêng thì đây là một điều vô cùng nan giải và khó khăn trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến Vấn đề đáp ứng nhu cầu lương thực, thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu cho người dân là hết sức cần thiết và quan trọng bởi vì cần đảm bảo mục tiêu kép trong công tác phòng, chống dịch đạt hiệu quả cao nhất Trong điều kiện đặc thù giãn cách xã hội, đội ngũ shipper chính là nguồn lực hỗ trợ rất nhiều cho hoạt động này Thế nhưng vì tính chất công việc di chuyển liên tục và tiếp xúc với nhiều người, nếu không đảm bảo vấn đề an toàn thì cá nhân shipper lẫn cả những khách hàng sẽ trở thành những chuỗi lây nhiễm ở cộng đồng Vì vậy chống tiếp xúc gần để bảo toàn tính mạng và cộng đồng là một việc làm hết sức cần thiết, tuy nhiên cần có cách làm thích hợp Đó là lí do e chọn đề tài “Vấn đề an toàn cho đội ngũ shipper giao hàng trong đại dịch Covid tại thành phố Hồ Chí Minh” để làm bài tiểu luận cuối kì kết thúc học môn Tâm lí học lao động Thông qua bài tiểu luận này em phân tích rõ hơn về vấn đề an toàn của người lao động cụ thể là đội ngũ shipper hoạt động trong mùa covid, bên cạnh đó cõ những đề xuất để góp phần đảm báo an toàn cho đội ngũ shipper
Trang 5II Nội dung
2.1 Một số khái quát về đội ngũ Shiper và công việc giao nhận
Ở Việt Nam, khi sự phát triển của kinh doanh online, nhu cầu mua sắm trực tuyến - online thì nghề nhân viên giao hàng lại càng phổ biến, mang đến một nguồn nhân lực dồi dào Shipper nghĩa tiếng Việt được hiểu là người vận chuyển hàng hóa Hay nói cụ thể hơn là người trực tiếp đảm trách công việc lấy hàng hàng từ chủ dịch
vụ và giao hàng tận nơi cho khách hàng Các sản phẩm có thể là quần áo, mỹ phẩm,
đồ ăn, hay bất cứ mặt hàng nào khác Hiện nay việc mua sắm trực tuyến ngày càng phát triển, thay vì phải trực tiếp đến cửa hàng thì nhiều người lại lựa chọn việc lên internet và đặt hàng, sau đó chờ shipper giao hàng tới Chính vì thế, ngày càng nhiều cửa hàng, doanh nghiệp cần tìm kiếm nhân sự chuyên phụ trách việc giao hàng, mang lại cơ hội việc làm với mức lương “hấp dẫn” cho nhiều người
Cũng giống như các ngành nghề khác khi làm việc cũng có những công việc
cụ thể cần phải thực hiện và nghề shipper cũng vậy Khi làm người giao hàng,
những người lao động này cần tuân theo một quy trình làm việc nhất định để vận chuyển hàng hóa cho đúng thời gian và địa điểm cho khách hàng
Công việc giao nhận cụ thể như sau shipper phải đến trực tiếp địa điểm cửa
hàng, công ti vận chuyển để lấy hàng hóa và thông tin về người nhận hàng, có thể phải ứng tiền của đơn hàng cho cửa hàng Kiểm tra hàng hóa trước khi giao hàng Sắp xếp các đơn hàng theo một lộ trình thích hợp để tiết kiệm được thời gian và công sức vận chuyển Giao hàng đến các địa điểm có sẵn trên các đơn hàng Gọi điện cho khách hàng để giao bưu phẩm hàng hóa và nhận tiền từ khách hàng tương ứng với giá trị ghi trên đơn hàng Khi giao hàng cho khách, người giao hàng phải yêu cầu khách hàng kiểm tra số lượng, mẫu mã, rồi nhận tiền khách hàng (nếu có)
và ký nhận vào phiếu của giao hàng Trong trường hợp không liên lạc được, không nhận đơn hàng hoặc hủy đơn, cần liên lạc lại với người gửi hàng để trao đổi các vấn
đề đang xảy ra và tìm cách giải quyết
Trang 62.2 Thực trạng một số khó khăn chung của người lao động cụ thể là đội ngủ shipper trong đại dịch
Các nền tảng mua sắm online cũng như lực lượng shipper là một công cụ sống không thể thiếu đối với người dân trong điều kiện giãn cách xã hội Người dân
dù trong hoàn cảnh nào cũng cần phải mua lương thực, thực phẩm và các hàng hóa tiêu dùng thiết yếu Trong giai đoạn dịch bệnh, để hạn chế lây nhiễm nhưng vẫn không gây gián đoạn chuỗi sản xuất, không làm đóng băng nền kinh tế thì c ần khuyến khích người dân mua hàng hóa online, mà mua online thì phải có shipper Đồng thời, người dân cần gửi đồ cho nhau (nhà thừa gửi cho nhà thiếu) phải có shipper, nhu cầu này cao ngang với mua hàng hóa online.Trong thời buổi dịch bệnh Covid – 19 ảnh hưởng nặng nề đến mọi ngành nghề trên toàn xã hội, hầu hết tất cả hoạt động của xã hội đều phải “đóng băng” để thực cách giãn cách xã hội, lúc này các doanh nghiệp, các cơ sở kinh doanh bắt đầu cắt giảm nhân sự hoặc nghỉ làm không lương dẫn đến việc nhiều người lao động thôi việc từ đó tỉ lệ thất nghiệp tăng cao, người lao động hầu hết đều phải nghỉ làm nhưng vẫn cần chi trả các khoản chi phí cho đời sống như bình thường, thậm chí một số gia đình có con nhỏ thì phụ huynh vừa phải làm việc online tại nhà vừa trông và dạy con nhỏ, áp lực nhân đôi
Vì vậy hầu hết người lao động của tất cả ngành nghề nói chung và đội ngũ shipper tại thành phố Hồ Chí Minh gặp phải không ít khó khăn từ khi bùng dịch
Do dịch bệnh Covid -19 diễn biến phức tạp, người dân phải hạn chế ra đường
để tránh lây lan dịch bệnh Họ bắt đầu chuộng đặt hàng online, đi chợ online , nghề shipper trở nên khá bận rộn trong thời điểm này Một số khó khăn của những người làm công việc shipper trong đợt dịch tại thành phố Hồ Chí Minh là:
- Các shipper phải lao động cực nhọc nhưng thu nhập bấp bênh và đang
‘thiếu sự bảo vệ công việc cơ bản’ mà hầu hết nhân viên bình thường khác được hưởng Chúng ta có thể gọi các shipper là “những người hùng trong mùa dịch” bởi
vì họ đã rất dũng cảm vì phải tiếp xúc với nhiều đối tượng khác nhau nhưng các biện pháp phòng hộ tuy có nhưng không được đầy đủ và chắc chắn như ngành y tế được
Trang 7- Bởi vì phải thực hiện phòng dịch nghiêm túc, ưu tiên giao hàng không tiếp xúc, thực hiên thông điệp 5K để đảm bảo sức khỏe cho cá nhân mỗi shipper và cộng đồng trong đó có cả những khách hàng họ giao hàng nên đội ngũ shipper tốn khá nhiều thời gian và công sức hơn bình thường Nên các shipper phải xếp hàng chờ test covid hàng ngày, khi vào những khu dân cư, chung cư thì shipper cần xếp hàng rất dài đợi tới lượt mình thì mới giao được hàng cho khách, chạy một quãng đường
xa hơn bình thường gấp mấy lần vì có quá nhiều chốt chặn để ship hàng cho khách nhưng tiền công lại không thay đổi, các đơn hàng thì lại quá tải hơn so ngày thường nhưng nguồn lực thì không dồi dào như trước khi xuất hiện dịch khiến cho những đội ngũ shipper đang hoạt động
2.3 Thực trạng vấn đề an toàn trong công việc
Theo giáo trình, tai nạn là đầu ra không mong muốn của hệ thống, là một chỉ
số hoặc dấu hiệu của sự trục trặc trong hệ thống Sự cố là một chỉ số khác của sự trục trặc và khác với tai nạn ở chỗ, có thể quy định một hoạt động đền bù (bổ sung)
và có thể khắc phục được, nhưng nếu không có hoạt đền bù, hoặc hoạt động này không hợp lý thì có thể gây ra một sự cố khác hay thậm chí là tai nạn Bất cứ sự cố, tai nạn nào cũng có nguyên nhân và để lại mức độ hậu quả nghiêm trọng nhiều hay
ít
Theo các nhà nghiên cứu, đối với việc ngăn ngừa các tai nạn lao động, cần chú ý hai điểm cơ bản sau: Một là, vấn đề an toàn lao động cần được bao quát trong toàn bộ hệ thống, bởi vì các thành tố luôn có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau, cho nên bất cứ một sự trục trặc của thành tố nào cũng dẫn đến sự cố của hệ thống Hai là, do tính chất, nội dung, đặc điểm công việc, điều kiện làm việc cũng như yếu
tố "con người" trong mỗi tập thể lao động khác nhau, nên các biện pháp ngăn ngừa cũng có những điểm khác nhau
An toàn trong lao động là vấn đề phúc tạp và cần sự tham gia không chỉ của các nhà chuyên môn ở các lĩnh vực khác nhau, mà quan trọng hơn cả là sự tham gia của chính bản thân người lao động, cũng như những người quản lý của tập thể lao
Trang 8động đó Hơn ai hết, họ phải biết cách tự bảo vệ chính bản thân mình, hệ thống của mình
Cụ thể, trong tình hình dịch bệch Covid 19 diễn biến phức tạp tại thành phố
Hồ Chí Minh đây được xem là thời điểm thách thức khi muốn đảm bảo vấn đề an toàn trong lao động Như chúng ta biết thời gian qua, thành phố Hồ Chí Minh đã xảy
ra một đợt bùng phát dịch mạnh mẽ nên số lượng shipper được phép tham gia lưu thông trên đường giảm hẳn Việc cấp Giấy đi đường cho đối tượng này cũng phải đáp ứng nhiều quy định và lượng lực tham gia "đi chợ hộ" cũng bị quá tải Do thực hiện giãn cách xã hội toàn thành phố Hồ Chí Minh theo chỉ thị 16 nên người dân dường như gặp khó khăn hơn so với ngày thường, đặc biệt là giải quyết nhu cầu ăn uống, nhu cầu về lương thực và thực phẩm Trong khi đó, nhiều gia đình lại ngóng trông đơn hàng từng ngày vì vẫn cần đảm bảo cung cấp đầy đủ bữa ăn để có đề kháng tốt Do đó, việc cho phép shipper hoạt động lại ở tất cả các quận, huyện và thành phố Thủ Đức là nhu cầu tất yếu, góp phần chia sẻ áp lực cho lực lượng tham gia "đi chợ hộ" cũng như chính quyền địa phương Bên cạnh đó, nhà bán lẻ, đơn vị kinh doanh sẽ giảm bớt khâu giao hàng để tập trung nguồn lực ở những khâu đảm bảo nguồn cung, nhận đơn, soạn hàng để rút ngắn thời gian trả đơn cho người dân Đây cũng là dịp để tổ chức lại hoạt động shipper đảm bảo biện pháp phòng chống dịch COVID-19; kiểm soát chặt chẽ khâu lưu thông, nhất là khi triển khai cho shipper giao hàng liên quận hay trên toàn thành phố Shipper cũng là đối tượng thuộc nhóm có khả năng mắc bệnh cũng như trở thành chuỗi lây nhiễm cao trong tiếp xúc gần và nhiều nơi nên cần được tiêm vaccine, có giấy xét nghiệm âm tính và thực hiện nghiêm những quy định giãn cách xã hội trong quá trình hoạt động
Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh đang phối hợp với lực lượng liên ngành, doanh nghiệp, đơn vị quản lý shipper tái cấu trúc lại hoạt động thương mại, nhất là khâu giao nhận hàng hóa tiêu dùng thiết yếu đến người dân trên địa bàn thành phố; trong đó, lực lượng liên ngành triển khai chủ trương của chính quyền Tp
Hồ Chí Minh là xét nghiệm miễn phí cho shipper thông qua hơn 410 trạm y tế lưu động tại các phường, xã, thị trấn phân theo quận, huyện, thành phố Thủ Đức và có địa chỉ cụ thể Riêng Sở Công Thương thành phố Hồ Chí Minh còn cung cấp đường
Trang 9link trên cổng thông tin của sở nhằm hỗ trợ shipper có thể chủ động kiểm tra thuộc đối tượng được phép hoạt động hay không Dự kiến, Tp Hồ chí Minh có thể huy động khoảng 25.000 shipper tham gia vận chuyển, giao nhận hàng hóa trong thời gian thành phố tăng cường giãn cách xã hội
Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công Thương Thành phố
Hồ Chí Minh cho biết, Sở đang làm việc với những đơn vị quản lý shipper về yêu cầu cung cấp danh sách thực hiện nghiêm các điều kiện về tiêm vaccine phòng COVID-19 và xét nghiệm COVID-19 phục vụ cho hoạt động Lực lượng liên ngành cũng sẽ tính toán phương án để người dân đăng ký trực tiếp với nhà bán lẻ, đơn vị kinh doanh và giao hàng thông qua shipper
Thành phố Thủ Đức cho biết, hơn một tuần qua, khi người dân thực hiện quy định về giãn cách xã hội “ai ở đâu ở yên đó” thì dĩ nhiên shipper không được hoạt động Vì vậy, khi chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh có chủ trương cho shipper hoạt động lại ở các khu vực "vùng đỏ" và đơn vị quản lý đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ tài xế nên anh rất an tâm khi được làm việc trở lại Cũng chung tâm trạng được trở lại làm việc sau những ngày tạm dừng hoạt động, hàng loạt shipper của nhiều thương hiệu ứng dụng gọi xe công nghệ như Gojek, Be, Grab đã khẩn trương thực hiện những quy định và thủ tục theo yêu cầu của chính quyền địa phương Dù shipper hoạt động trở lại với sự tổ chức của lực lượng liên ngành bước đầu sẽ có những khó khăn nhất định, nhưng hầu hết shipper tại thành phố Hồ Chí Minh đều kỳ vọng được trở lại làm việc và đóng góp phần sức nhỏ phục vụ người dân thành phố trong giai đoạn giãn cách xã hội Trong mùa giãn cách, shipper đi giao hàng cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ do công ty cung cấp như giấy đi đường, kết quả xét nghiệm nhanh COVID-19 vào sáng sớm Đây là cơ hội kiếm thu nhập của giới shipper nhưng họ không lơ là trong việc phòng dịch Các shipper kiếm tiền nhưng vẫn phải
đi đôi với phòng, chống COVID-19
Đại diện Aeon Việt Nam cho biết: “Do số lượng đơn hàng trước đó khá lớn, trong khi việc tìm kiếm người giao hàng khó khăn, nên siêu thị quyết định tạm dừng
Trang 10cũng đã tạm ngưng cung cấp dịch vụ giao hàng và đi chợ hộ tại thành phố Hồ Chí Minh từ 10h ngày 27/7 đến 1/8 hoặc đến khi có thông báo mới, với lý do là để góp phần chung tay hỗ trợ công tác phòng, chống dịch, đảm bảo sức khỏe của khách hàng, tài xế và cộng đồng Vẫn có một số nền tảng cung cấp dịch vụ giao hàng và đi chợ vẫn tiếp tục duy trì hoạt động như: Dịch vụ GrabMart (đi chợ hộ), GrabExpress (giao hàng) của Grab; GoSend (giao hàng) của Gojek; NowFresh (đi chợ hộ) và NowShip (giao hàng) của Now… nhưng các dịch vụ này cũng đã giới hạn khung giờ hoạt động từ 6h - 17h hàng ngày, khiến việc giao nhận hàng online cũng khó khăn hơn trước Hiện, các vướng mắc hoạt động bán lẻ đã được phản ánh đến Sở Công thương Thành phố Hồ Chí Minh để chờ được hướng dẫn tháo gỡ khó khăn Trước
đó, thành phố Hồ Chí Minh đã ra văn bản hướng dẫn kể từ ngày 26/7 chỉ cho phép shipper vận chuyển hàng hoá thiết yếu và đảm bảo các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định hoạt động trên địa bàn Mỗi shipper chỉ được hoạt động trên 1 quận, huyện và thành phố Thủ Đức Ngoài ra, các đơn vị cung ứng dịch vụ phải rà soát đội ngũ để giảm 10% số lượng Ngoài các giải pháp hiện nay như thông qua đồng phục, thùng hàng, logo doanh nghiệp, giấy chứng nhận thông hành, ứng dụng quản lý đơn hàng các đơn vị phải làm ngay bảng tên bằng thẻ cứng có hình và xác nhận của công ty cho từng shipper, nhận diện shipper bằng QR Code Đồng thời, nhân viên giao hàng phải đeo băng tay nền xanh đậm, in chữ "Shipper" màu trắng Ngoài ra, các shipper sẽ cần được xét nghiệm nhanh định kỳ (khuyến khích 7 ngày một lần)
Tại “Diễn đàn trực tuyến kết nối cung cầu sản phẩm trồng trọt trong điều kiện COVID-19” diễn ra chiều 29/7, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phạm Anh Tuấn đề nghị các địa phương cần tạo điều kiện cho shipper hoạt động Đó là shipper có sự quản lý và chịu trách nhiệm về phòng chống dịch của các doanh nghiệp như: Doanh nghiệp bưu chính, doanh nghiệp vận tải, doanh nghiệp công nghệ… Điều này nhằm đảm bảo rằng các shipper tham gia hoạt động giao nhận bưu gửi, hàng hóa thiết yếu tại các địa phương đang thực hiện giãn cách xã hội phải bảo đảm tuân thủ các quy định trong công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19