24_Nguyễn Thị Như Kiều_Lớp 2 - Nguyen Thi Nhu Kieu.pdf

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI (CSII) KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI BÀI TIỂU LUẬN MÔN TÂM LÝ HỌC LAO ĐỘNG Chủ đề THỰC TRẠNG CÁC TRẠNG THÁI TÂM LÝ CỦA ĐỘI NGŨ NHÂN VIÊN Y TẾ TRONG ĐẠI DỊCH COVID 19 VÀ GIẢI PHÁP[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI (CSII)

KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI

BÀI TIỂU LUẬN MÔN TÂM LÝ HỌC LAO ĐỘNG

Chủ đề THỰC TRẠNG CÁC TRẠNG THÁI TÂM LÝ

CỦA ĐỘI NGŨ NHÂN VIÊN Y TẾ TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19 VÀ GIẢI PHÁP

Họ tên sinh viên: Nguyễn Thị Như Kiều Lớp: Đ19NL4

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thoa

Tp HCM, tháng 10 năm 2021

Điểm số Điểm chữ Chữ ký CBCT 1 Chữ ký CBCT 2

Thang điểm:

- Hình thức trình bày (tối đa 1.5 điểm):………

- Mở đầu; kết luận (tối đa 1.5 điểm): ………

- Nội dung (tối đa 7.0 điểm)………

Tổng điểm:………

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

1.Cơ sở lý luận về các trạng thái tâm lý lao động 2

1.1 Trạng thái chú ý trong lao động 2

1.1.1 Khái niệm 2

1.1.2 Các loại chú ý 2

1.2 Tâm thế lao động 3

1.2.1 Khái niệm 3

1.2.2 Phân loại tâm thế lao động 3

1.2.3 Cấu trúc tâm lý của tâm thế lao động 3

1.3 Sự căng thẳng trong lao động 4

1.3.1 Khái niệm và phân loại căng thẳng tâm lý 4

1.3.2 Các hình thức biểu hiện hành vi của người lao động trong trạng thái căng thẳng tâm lý 4

1.3.3 Nguyên nhân và biện pháp khắc phục sự căng thẳng quá ngưỡng trong lao động 5

1.4 Sự đơn điệu trong lao động 6

1.4.1 Khái niệm 6

1.4.2 Nguyên nhân gây đơn điệu 6

1.4.3 Các biện pháp ngăn ngừa sự đơn điệu trong lao động 6

1.5 Sự mệt mỏi trong lao động 7

1.5.1 Khái niệm và phân loại mệt mỏi 7

1.5.2 Nguyên nhân gây mệt mỏi sớm 7

2.Một số khái quát về Đội ngũ nhân viên y tế 8

3.Thực trạng khó khăn chung của người lao động trong đại dịch cocid-19 8

4.Thực trạng vấn đề các trạng thái tâm lý của đội ngũ nhân viên y tế 9

5.Giải pháp 13

KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

MỞ ĐẦU

Vài năm trở lại đây, khoa học tâm lý ứng dụng trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh đang trở thành trào lưu khá nở rộ trên thế giới Tuy nhiên, ở Việt Nam xu hướng nghiên cứu tâm lý của người lao động chưa thực sự khởi sắc Để tồn tại và phát triển, con người luôn phải điều chỉnh bản thân để thích ứng với môi trường xã hội Nếu con người thích ứng tốt với môi trường, đồng nghĩa với việc sẽ thiết lập được mối quan hệ bền vững với những người xung quanh, thích ứng hơn với sự thay đổi môi trường Sự thích ứng của mỗi cá nhân sẽ là nên tảng vững chắc cho sự tồn tại và phát triển lâu dài của một xã hội Môi trường và điều kiện sống khác nhau lại đòi hỏi mọi người có sự điều chỉnh, thay đổi khác nhau sao cho phù hợp với môi trường, điều kiện đó

Nhất là trong bối cảnh đại dịch covid-19 lần này, không chỉ riêng Việt Nam

mà toàn dân trên thế giới cũng đang chống lại đại dịch này Trong tình hình đại dịch covid-19 căng thẳng như hiện nay thì đội ngũ nhân viên y tế đóng một vai trò hết sức quan trọng là đội ngũ tuyến đầu trong chống dịch Đội ngũ nhân viên y tế phải chịu sự thay đổi trong đại dịch này do đó chính họ cũng cần thích ứng nhanh trong việc thay đổi Chính điều đó đội ngũ nhân viên y tế gặp nhiều khó khăn đặc biệt là về tâm lý Vì vậy, tôi chọn đề tài “Thực trạng các trạng thái tâm lý của đội ngũ nhân viên y tế trong đại dịch covid-19 và giải pháp” làm đề tài kết thúc môn học

NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận về các trạng thái tâm lý lao động

Trạng thái tâm lý là hiện tượng tâm lý đa dạng, phức tạp, tương đối ổn định, bền vững tại một thời điểm nhất định, nó thường làm phông (nền) cho các hiện tượng tâm lý khác diễn theo chiều hướng nhất định Các trạng thái tâm lý có thể nâng cao hay hạ thấp tích cực của hoạt động và từ đó ảnh hưởng tới hiệu quả của hoạt động lao động Tùy thuộc vào mức độ ảnh hưởng, người ta có thể phân chia trạng thái ra thành trạng thái tích cực và trạng thái tiêu cực

1.1 Trạng thái chú ý trong lao động

1.1.1 Khái niệm Chú ý là trạng thái tâm lý cá nhân biểu hiện ở sự tập trung của ý thức vào một hay một nhóm sự vật hiện tượng để định hướng lao động, bảo đảm điều kiện thần kinh - tâm lý cần thiết cho hoạt động tiến hành có hiệu quả

1.1.2 Các loại chú ý Tùy thuộc vào sự tham gia của ý chí, người ta phân biệt thành ba loại chú ý: a) Chú ý không chủ định: Là loại chú ý không có mục đích tự giác, không cần sự nổ lực của bản thân, loại chú ý này thường nảy sinh do các kích thích bên ngoài như:

- Độ mới lạ của kích thích;

- Cường độ kích thích;

- Sự tương phản giữa các kích thích;

- Thời điểm bắt đầu hoặc kết thúc kích thích

Chú ý không chủ định thường nhẹ nhàng, ít căng thẳng nhưng kém bền vững khó duy trì lâu dài

b) Chú ý có chủ định: Là loại chú ý có mục đích trước và phải có sự

nỗ lực của bản thân Chú ý có chủ định có tính mục đích, tính tổ chức và tính bền vững cao, tuy nhiên đôi khi nó làm cho con người căng thẳng, mệt óc nếu phải tập trung chú ý trong một thời gian dài

c) Chú ý sau chủ định: Nảy sinh từ chú ý có chủ định Lúc đầu người ta phải nổ lực ý chí để buộc mình tập trung vào việc gì đó nhưng sau đó

do sức lôi cuốn của đối tượng, con người dễ dàng chú ý tới nó mà không cần sự

nỗ lực ý chí, do vậy không làm con người căng thẳng, mệt mỏi mà hoạt động vẫn đem lại hiệu quả cao

1.2 Tâm thế lao động

1.2.1 Khái niệm: Tâm thế lao động là trạng thái tâm lý sẵn sàng chờ đón, sẵn sàng đi vào hoạt động lao động, để có thể phát huy đầy đủ sức mạnh, ngay tức khắc vào việc giải quyết các nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra trong những điều kiện cụ thể

1.2.2 Phân loại tâm thế lao động

- Tâm thế lao động thể hiện ở sự chuẩn bị chung hay chuẩn bị trước về tinh thần tâm lý cho người lao động sẵn sàng tham gia lao động: Cung cấp cho người lao động những kiến thức chung, cần thiết, những kỹ năng, kỹ xảo lao động cơ bản, tinh thần hợp tác, lao động đoàn kết, khả năng giao tiếp và làm việc nhóm, chuẩn bị những phẩm chất ý chí quan trọng để có khả năng vượt qua được nhũng khó khăn, trở ngại có thể gặp phải trong quá trình lao động

- Tâm thế lao động thể hiện ở trạng thái chuẩn bị tức thời, chuẩn bị trực tiếp, chuẩn bị ngay lập tức Trạng thái này xuất phát hiện rất nhanh, có tính chất tình huống khi cá nhân gặp sự cố, bất trắc, những khó khăn, trở ngại trong lao động, đòi hỏi học phải ngay lập tức huy động những tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng, kỹ xảo đã có để khắc phục sự cố, thể hiện ở sự năng động, sáng tạo và tính tích cực, tính quyết đoán của người lao động

1.2.3 Cấu trúc tâm lý của tâm thế lao động Thứ nhất, cần chuẩn bị tốt động cơ lao động, cá nhân trước khi thực hiện cần xác định rõ mình làm việc đó vì cái gì thúc đẩy, cần hướng người lao động vào những động cơ mang tính xã hội

Thứ hai, cần chuẩn bị tốt các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo cần thiết cho hoạt động lao động sắp tới, bắt đầu từ việc nhận thức rõ nhiệm vụ, yêu cầu của công việc được giao

Thứ ba, sự chuẩn bị tốt về mặt cảm xúc, cố gắng tạo được sự ổn định, cân bằng về cảm xúc, nếu bị kích động, hoặc nếu có cảm xúc lo lắng, sợ hãi, buồn phiền đều không tốt cho việc thực hiện công việc sắp tới

Thứ tư, cần chuẩn bị tốt về mặt ý chí, trước hết phải ý thức được công việc to hay nhỏ, dù phức tạp hay đơn giản đều có những khó khăn nhất định, do vậy đòi hỏi cần phải có sự nỗ lực ý chí để vượt qua

1.3 Sự căng thẳng trong lao động

1.3.1 Khái niệm và phân loại căng thẳng tâm lý Căng thẳng tâm lý là trạng thái tâm lý của người lao động xuất hiện dưới ảnh hưởng của các yếu tố môi trường lao động, tùy thuộc vào mức độ căng thẳng mà nó có thể ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực tới hiệu quả của người lao động

Căn cứ vào mức độ căng thẳng, người ta phân chia trạng thái căng thẳng tâm

lý ra làm ba loại:

- Căng thẳng ở mức độ ôn hòa (mức độ cho phép): Đây là trạng thái tâm

lý bình thường nảy sinh khi người lao động bắt tay vào thực hiện một nhiệm vụ nào đó của hoạt động lao động, thể hiện sự huy động “sức” để làm việc như: sự căng cơ bắp khi chạy nhảy, căng mắt để đọc sách Đây là trạng thái tâm lý tích cực, là điều kiện cần thiết để thực hiện hoạt động lao động

- Căng thẳng ở mức độ cực trị (trạng thái căng thẳng quá ngưỡng – stress): đây là trạng thái tâm lý tiêu cực nảy sinh khi người lao động phải làm việc trong điều kiện có nhiều yếu tố bất lợi như: lao động liên tục không có giờ nghỉ giảo lao, công việc quá phức tạp, hệ trọng, Trong trạng thái này người lao động có khả năng làm việc thấp, không ổn định, hay mắc sai phạm, hiệu quả lao động thấp Stress là phản ứng tâm sinh lý của cơ thể trước những tình huống căng thẳng quá ngưỡng

- Trạng thái trầm uất, đình trệ: Là trạng thái tâm lý tiêu cực nảy sinh do sự tích tụ những căng thẳng quá ngưỡng, hoặc người lao động gặp những bất hạnh quá lớn trong cuộc sống, thất bại trong việc đạt mục tiêu đã định, mất lòng tin vào cuộc sống Ở trạng thái này, người lao động dường như trở nên thờ ơ, không quan tâm đến công việc, mất hướng thú với mọi thứ, kể cả những công việc mà trước kia họ đam mê, yêu thích, có thái độ bất mãn, hay bỏ dở chừng công việc không rõ lý do; có những biểu hiện bệnh lý: suy sụp tinh thần, rối loạn cảm xúc, sức khỏe giảm sút nhanh chóng, đôi khi nảy sinh những ý định tiêu cực như tự sát

1.3.2 Các hình thức biểu hiện hành vi của người lao động trong trạng thái căng thẳng tâm lý

- Kiểu hành vi căng thẳng

- Kiểu hành vi nhút nhát

- Kiểu hành vi ức chế

- Kiểu hành vi hung hãn

- Kiểu hành vi tiến bộ 1.3.3 Nguyên nhân và biện pháp khắc phục sự căng thẳng quá ngưỡng trong lao động

a) Nguyên nhân căng thẳng quá ngưỡng Thông thường người ta chia ra làm hai nhóm nguyên nhân dẫn đến sự căng thẳng quá ngưỡng trong lao động:

- Nhóm nguyên nhân sinh lý: do lao động ảnh thể lực quá sức điều kiện vệ sinh môi trường không đảm bảo (nồng độ bụi cao, làm việc trong hầm lò, công việc của người thợ lặn phải chịu áp lực của nước,…)

- Nhóm nguyên nhân tâm lý: chủ yếu các yếu tố ảnh hưởng, gây những áp lực cho quá trình tâm lý như:

+ Căng thẳng trí óc xuất hiện khi phải thực hiện công việc phức tạp, hệ trọng…

+ Căng thẳng trong lĩnh vực cảm giác, tri giác

+ Căng thẳng chú ý: do phải di chuyển chú ý quá nhanh từ đối tượng này sang đối tượng khác công việc yêu cầu phải tập trung chú ý cao độ

+ Căng thẳng cảm xúc: điều kiện lao động chứa đựng nhiều yếu tố mâu thuẫn, không khí lao động bi quan, chán nản,…

+ Căng thẳng do công việc đơn điệu, buồn tẻ, hậu quả của sự mệt mỏi

+ Căng thẳng do hoạt động trong điều kiện hạn chế giao tiếp và làm việc một mình

b) Các biện pháp khắc phục sự căng thẳng quá ngưỡng

- Cần làm tốt các công tác chuẩn bị và tinh thần, tư tưởng, giáo dục thái độ đúng đắn, tinh thần trách nhiệm đối với công việc được giao

- Cần học tập nâng cao trình độ, tay nghề chuyên môn

- Khắc phục những yếu tố bất lợi như tiếng ồn, chất độc hại, ô nhiễm nguồn nước

- Sắp xếp trật tự về nếp trong lao động, mà đảm bảo được sự rõ ràng, rành mạch, đầy đủ tất cả những thứ được sắp xếp khoa học chu đáo từng người lao động biết mình phải làm gì vào lúc nào trong hoàn cảnh nào

- Luyện tập củng cố sức khỏe cho người lao động

- Xây dựng không khí làm việc vui tươi, có sự quan hệ chặt chẽ và sự hợp tác giúp đỡ lẫn nhau trong công việc, nâng cao hứng thú nghề nghiệp

1.4 Sự đơn điệu trong lao động

1.4.1 Khái niệm Đơn điệu là trạng thái tâm lý chủ quan làm giảm tính tích cực tâm lý của người lao động Trạng thái này xuất hiện khi người lao động phải thực hiện một loại thao tác ngắn hạn, đơn giản, thường xuyên lặp đi lặp lại một cách đều mà không đòi hỏi sự cố gắng nào của người lao động

Có thể đánh giá mức độ đơn điệu dựa vào hai yếu tố:

Một là, thời gian thực hiện thao tác lao động, với thời gian thực hiện thao tác lao động ngắn hơn 30 giây thì những chuyển biến của các chức năng tâm sinh lý vượt hơn mức bình thường, có gây sự đơn điệu, còn thao tác có thời gian thực hiện từ 30 giây trở lên sẽ gây nên sự thỏa mãn

Hai là, số lượng thành phần của thao tác, những thao tác lao động dưới năm phần thì sẽ gây nên sự đơn điệu

1.4.2 Nguyên nhân gây đơn điệu

- Do đặc điểm của quá trình lao động

- Do đặc điểm của môi trường lao động

- Do đặc điểm tâm lý cá nhân

- Các yếu tố khác 1.4.3 Các biện pháp ngăn ngừa sự đơn điệu trong lao động

- Hợp nhất một số thao tác đơn giản, đồng nhất thành những thao tác phức tạp, đa dạng và phong phú hơn nhằm tăng tính súc tích trong nội dung công việc

- Thay đổi chu kỳ thực hiện thao tác; nếu để người lao động phải thực hiện một thao tác quá lâu, hết ngày này sang ngày khác, tháng này qua tháng khác liên tục

mà không có sự thay đổi xảy ra nên nhằm chán

- Cố gắng tiến tới tự động hóa một số thao tác có thể như thư giãn đôi chút, người lao động có thể nghĩ tới những điều vui vẻ, mà vẫn thực hiện được công việc

- Đưa chế độ lao động và những nơi có khoa học vào sản xuất, lao động

- Sự thay đổi nhịp độ của các động tác trong băng chuyền cũng góp phần

hạ thấp tính đều đều, đơn điệu trong lao động

- Cải thiện điều kiện làm việc để giảm bớt tác động đơn điệu của môi trường

- Sử dụng các cách thức khen thưởng vật chất tinh thần hợp lý

1.5 Sự mệt mỏi trong lao động

1.5.1 Khái niệm và phân loại mệt mỏi Mệt mỏi là trạng thái tâm lý của người lao động xuất hiện khi có thể bị cạn chất dinh dưỡng, hay thần kinh bị kích thích gây nên những cảm giác mệt nhọc, khó chịu, khi cá nhân phải thực hiện một công việc nào đó kéo dài với cường độ lớn mà không có sự nghỉ ngơi hợp lý dẫn đến kém năng suất, chất lượng lao động

Trong tâm lý học người ta phân chia 3 loại mệt mỏi khác nhau:

a) Mệt mỏi chân tay (cơ bắp): là mệt mỏi do các loại lao động chân tay gây ra

b) Mệt mỏi trí óc (mệt óc): là sự mệt mỏi do các loại lao động trí óc tạo nên

c) Mệt mỏi cảm xúc: là sự mệt mỏi do các loại lao động có chứa đựng các mâu thuẫn, tình huống căng thẳng quá ngưỡng hay do sự chờ đợi phụ độc gây ra

1.5.2 Nguyên nhân gây mệt mỏi sớm

- Nhân tố cơ: là nhân tố trực tiếp gây ra sự mệt mỏi đó là sự tổ chức lao động không hợp lý, trước hết là lao động liên tục không có dừng nghỉ giải lao, sau là phân công lao động không hợp lý, lao động quá sức, áp lực về thời gian

- Nhân tố bổ sung: là nhân tố mà bản thân nó trong điều kiện nhất định còn có thể trực tiếp gây ra sự mệt mỏi

- Nhân tố thúc đẩy: là nhân tố tạo điều kiện thuận lợi cho sự mệt mỏi nhanh chóng xảy ra như mất ngủ, sử dụng rượu, bia, các chất kích thích khi làm việc,

1.5.3 Biện pháp ngăn ngừa sự mệt mỏi sớm trong lao động

- Hợp lý hóa bạn thân quá trình lao động, xem đây là biện pháp chính để ngăn ngừa sự mệt mỏi sớm

- Đảm bảo chế độ ăn uống, sinh hoạt điều độ và khoa học, đảm bảo giấc ngủ ban đêm, giấc ngủ trưa, cũng như chế độ dinh dưỡng khi làm công việc nặng và vào ca đêm

- Tạo không khí vui vẻ, đoàn kết, tinh thần hợp tác, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau trong công việc

- Cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường làm việc

- Lưu ý các đặc điểm tâm lý cá nhân, đặc biệt có sự quan tâm đến lao động nữ các phụ nữ, thời kỳ mang thai, nuôi con, lao động có sử dụng trẻ em, người cao tuổi và những lao động có sức khỏe yếu để sắp xếp công việc và thời gian làm việc nghỉ ngơi hợp lý

2 Một số khái quát về Đội ngũ nhân viên y tế

Nhân lực ngành y tế (bao gồm bác sĩ, y tá, nữ hộ sinh, dược sĩ,…) là thành phần vô cùng quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ y tế có chất lượng, hướng tới bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân và đạt được các mục tiêu Phát triển bền vững liên quan đến sức khỏe Đội ngũ nhân lực y tế đa chuyên ngành, có chuyên môn tốt có khả năng cung cấp các dịch vụ y tế chất lượng cao và lấy người dân làm trung tâm là vô cùng cần thiết để đáp ứng nhu cầu y tế đang thay đổi tại Việt Nam, đặc biệt là sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm và già hóa dân số Trong công cuộc cải cách hệ thống y tế tại Việt Nam, một trong những việc trọng tâm là tập trung xây dựng nhân lực ngành y tế Cụ thể, cần xây dựng đôi ngũ cán bộ y tế có trình độ, đặc biệt ở tuyến

cơ sở; có cơ chế chính sách đảm bảo chất lượng chuyên môn y tế và chất lượng đào tạo tại các trường đại học y; và đảm bảo mức lương xứng đáng cho các cán bộ y tế

Đại dịch COVID-19 đã đặt các nhân viên y tế trên toàn thế giới vào một tình huống chưa từng có Nguy cơ xảy ra các trạng thái tâm lý bất lợi ở nhân viên y tế là đặc biệt cao

3 Thực trạng khó khăn chung của người lao động trong đại dịch cocid-19

Tác động của dịch là rất lớn, không chỉ đối với sản xuất kinh doanh, thu ngân sách mà cả với đời sống của người dân, nhất là người nghèo, công nhân thất nghiệp và