ĐỀ TÀI KHẢO SÁT - NGHIÊN CỨU KHẢO SÁT 03 TỜ BÁO BÁO CHÍ PHẢN ÁNH TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH nCOVID-19 TRÊN PHƯƠNG DIỆN KINH TẾ VÀ AN SINH XÃ HỘI I.. Bài khảo sát “Báo chí phản ánh tác động của d
Trang 1ĐỀ TÀI KHẢO SÁT - NGHIÊN CỨU KHẢO SÁT 03 TỜ BÁO BÁO CHÍ PHẢN ÁNH TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH nCOVID-19 TRÊN
PHƯƠNG DIỆN KINH TẾ VÀ AN SINH XÃ HỘI
I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Mục đích khảo sát
Tính đến tháng 3/ 2020, trước tình hình dịch corona virus (nCovid-19)
vẫn diễn biến ngày càng phức tạp ở Việt Nam thì mọi chức năng của của báo chí cần phải được thực hiện tốt hơn bao giờ hết
Bài khảo sát “Báo chí phản ánh tác động của dịch corona virus trên
phương diện kinh tế và an sinh xã hội” được lập ra với mục đích nhận định
và đánh giá chức năng, vai trò của báo chí tại Việt Nam khi corona bắt đầu có dấu hiệu bùng nổ và Việt Nam Và thực tế phản ánh những tác động của dịch tới đời sống của cộng đồng
Đồng thời chỉ điểm những mặt được và chưa được trong công tác tuyên truyền của báo chi khi corona virus diễn ra, đưa ra những đóng góp để khiến báo chí phát huy tốt hơn vai trò của mình trước các thông tin về dịch bệnh
2 Phạm vi khảo sát, đối tượng khảo sát, cách thức khảo sát
Khảo sát được thực hiện từ ngày 01/02/2020 đến 29/02/2020, tính từ thời điểm Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký Quyết định công
bố dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra tại Việt Nam
Tiến hành khảo sát trực tuyến trên 3 trang báo Việt Nam: tờ Vietnamnet, tờ Thanh Niên, tờ VnExpress
Trang 2II NỘI DUNG KHẢO SÁT
1 Tìm hiểu về dịch nCovid-19:
Virus corona (CoV) là một họ virus lớn gây bệnh từ cảm lạnh thông thường đến bệnh nặng, đe dọa tính mạng của người bệnh như Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS-CoV) năm 2002 và Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS-CoV) năm 2012 Tuy nhiên, từ tháng 12 năm 2019, một chủng vi rút corona mới (nCoV) gây viêm phổi tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc đã được xác định và có nguy cơ lan rộng
Người nhiễm nCoV có các triệu chứng cấp tính: ho, sốt, khó thở, có thể diễn biến đến viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp tiến triển và tử vong, đặc biệt ở những người có bệnh mạn tính, suy giảm miễn dịch
Theo đó, những người có dấu hiệu nghi ngờ như sốt và viêm phổi, hoặc viêm phổi kẽ, hoặc hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) dựa trên lâm sàng hoặc hình ảnh X-quang tổn thương các mức độ khác nhau mà không lý giải được bằng các nhiễm trùng hoặc căn nguyên khác, bao gồm tất cả các trường hợp có chỉ định lâm sàng xét nghiệm viêm phổi cộng đồng
Trang 3Đặc biệt, người bệnh sống hoặc đi du lịch tới vùng dịch tễ có bệnh do
vi rút Corona mới trong vòng 14 ngày trước khi bắt đầu có triệu chứng Tiếp xúc (trong thời gian ủ bệnh 14 ngày) với trường hợp sốt và nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính chưa rõ nguyên nhân xuất hiện trong vòng 14 ngày sau khi du lịch tới vùng dịch tễ có bệnh do vi rút Corona mới
Thứ hai, người bệnh có dấu hiệu sốt và có các triệu chứng bệnh lý hô hấp (ho, khó thở ) và có mặt tại các cơ sở y tế ở các vùng dịch tễ đã xác định
có các ca mắc bệnh do vi rút Corona mới liên quan tới chăm sóc y tế
Tiếp xúc trực tiếp với vật nuôi bị bệnh, động vật hoang dã ở các vùng dịch tễ trong vòng 14 ngày Sốt hoặc có các triệu chứng hô hấp và khởi phát trong vòng 14 ngày sau khi tiếp xúc với trường hợp có thể hoặc khẳng định mắc bệnh do nCoV
Hiện tại vẫn chưa có thuốc điều trị dứt điểm nCovid-19, tuy nhiên đã
có kỹ thuật xác định phơi nhiễm nCovid-19
Theo Bộ Y tế, kỹ thuật xác định nCoV là kỹ thuật Real time RT - PCR với bệnh phẩm là dịch đường hô hấp, đờm, dịch nội khí quản được thu thập bằng tăm bông và bảo quản trong môi trường phù hợp
Đối với các trường hợp đầu tiên nghi nhiễm vi rút corona mới, các đơn
vị cần lưu mẫu và chuyển mẫu đến các cơ sở xét nghiệm được Bộ Y tế cho phép khẳng định
2 Thực tế tình hình dịch nCovid-19 đang diễn ra
Dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (COVID-19) được phát hiện lần đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vào tháng 12/2019 Đến nay dịch bệnh đã lan ra nhiều thành phố của Trung Quốc và 22 quốc gia, vùng lãnh thổ (bên ngoài lục địa Trung Quốc) ghi nhận trường hợp mắc
Trang 4Virus này ban đầu xuất hiện từ nguồn động vật nhưng có khả năng lây lan từ người sang người Điều quan trọng cần lưu ý là sự lây lan từ người sang người có thể xảy ra liên tục Ở người, virus lây từ người này sang người kia thông qua tiếp xúc với dịch cơ thể của người bệnh Tùy thuộc vào mức độ lây lan của chủng virus, việc ho, hắt hơi hay bắt tay có thể khiến người xung quanh bị phơi nhiễm Virus cũng có thể bị lây từ việc ai đó chạm tay vào một vật mà người bệnh chạm vào, sau đó đưa lên miệng, mũi, mắt họ Những người chăm sóc bệnh nhân cũng có thể bị phơi nhiễm virus khi xử lý các chất thải của người bệnh
Ngày 31/1/2020, WHO chính thức tuyên bố dịch virus COVID-19 là
tình trạng y tế KHẨN CẤP TOÀN CẦU
Ngày 1/2/2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký Quyết định công bố dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra tại Việt Nam
Theo bộ Y Tế Việt Nam, tính đến ngày 26/02/2020, tổng số người ''có tiếp xúc gần hoặc đi về từ vùng dịch'' đang được cách ly để theo dõi sức khỏe
là 5.474 Tổng số ''mẫu đã xét nghiệm'' 1.381 (mẫu dương tính: 16, mẫu âm tính: 1.365) Về số lượng ca được coi là chính thức nhiễm virus, không ít người hoài nghi về số lượng rất thấp nói trên, trong bối cảnh tại Việt Nam, có rất đông người Trung Quốc làm việc, sinh sống, và số người Việt Nam từ Trung Quốc trở về lọt lưới hàng rào kiểm dịch có thể là không ít
Chính quyền Việt Nam cũng thông báo tăng cường chuẩn bị các cơ sở xét nghiệm virus corona mới Cho đến nay, đã có 6 cơ sở được chính thức công nhận, trong đó có ba cơ sở được Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) công nhận đạt chuẩn quốc tế Bộ Y Tế Việt Nam hôm 25/02 cho biết hơn 20 cơ sở khác cũng sẵn sàng đi vào hoạt động Thậm chí, Bộ Y Tế đã bắt tay với nhạc
sĩ Nguyễn Khắc Hưng và hai ca sĩ nổi tiếng: Min và Erik để cho ra bài hát
Trang 5phòng chống corona đang gây bão cộng đồng mạng và nhận lời khen không ngớt từ truyền thông Mỹ
Một số trường học vẫn tiến hành cho học sinh, sinh viên nghỉ hơn một tháng để tránh tiếp xúc với những nơi đông người, làm tăng nguy cơ lây nhiễm dịch Với những trường đã mở cửa đón sinh viên quay lại học như Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã tiến hành đo kiểm tra nhiệt độ cơ thể để đảm bảo tình trạng sức khỏe của các sinh viên mới từ tỉnh khác về
Nhìn chung, công tác truyền thông của báo chí trong từng giai đoạn từ mới bắt đầu xuất hiện dịch tới ổn định tâm lý của đời sống người dân đều
đang thực hiện những chức năng và vai trò cơ bản nhất: thông tin khách quan,
chân thực; Chức năng quản lý, giám sát và phản biện xã hội; định hướng dư luận xã hội
3 Khảo sát 3 tờ báo phản ánh tác động của dịch nCovid-19 trên phương diện kinh tế và an sinh xã hội tại Việt Nam
3.1 Khảo sát trên báo Vietnamnet.vn:
Trong khoảng thời gian từ 01/02/2020 đến 29/02/2020, tờ Vietnamnet
có tới 453 kết quả trả về với từ khóa corona, tương đương với 453 bài viết đã được đăng tải chứa nội dung về dịch viêm phổi cấp nCovid-19
Trong đó, có khoảng hơn 200 bài viết đưa tin về tác động của
nCovid-19 tới phương diện kinh tế và an sinh xã hội ở Việt Nam Cụ thể, có 87 bài viết phản ánh corona virus tác động tới kinh tế, 116 bài viết phản ánh corona virus tác động tới an sinh xã hội
Trang 6Một số tác phẩm báo chí đăng tải trên tờ Vietnamnet:
tới an sinh xã hội/ kinh tế
1 Trông con nhà giàu mùa dịch, giúp
việc thời vụ kiếm hàng chục triệu
29/02/2020 Kinh tế
2 Gặp khó, nhiều 'ông lớn' nhà nước
xin tiếp sức gấp
29/02/2020 Kinh tế
3 Khách quốc tế đến Việt Nam giảm
40% do dịch Covid-19
29/02/2020 Kinh tế
4 Chợ Bến Thành lâm cảnh ế ẩm 29/02/2020 Kinh tế
5 Đối đầu Covid-19, đường nào cũng
khó nhưng không thể dừng hoãn
28/02/2020 Kinh tế
6 Cú sụt giảm thử thách lòng tin, kiên 28/02/2020 Kinh tế
Trang 7tâm đón cơ hội lớn
7 Tiểu thương chợ TP.HCM ngủ gục vì
ế ẩm
28/02/2020 Kinh tế
8 Lập nhóm, rủ nhau đi chơi mùa ‘giải
cứu’
28/02/2020 Kinh tế
9 Dịch Covid-19 khiến giá chanh miền
Tây tăng nhanh
27/02/2020 Kinh tế
10 Shipper kiếm tiền triệu mỗi ngày nhờ
giao hàng 'mùa dịch'
26/02/2020 Kinh tế
11 10 vạn gia cầm bị cúm tiêu huỷ, lo
Covid-19 lan trên động vật
25/02/2020 Kinh tế
12 Livestream bán hàng ế ẩm do 'đứt'
nguồn hàng Trung Quốc
25/02/2020 Kinh tế
13 Không đón khách, dừng tour đến 4
nước có dịch Covid-19
25/02/2020 Kinh tế
14 Mất thêm khách Hàn Quốc, du lịch
Việt Nam 1 năm 'hạn nặng'
26/02/2020 Kinh tế
15 Chuyện về những bác sĩ tuyến đầu
chống dịch virus corona ở Việt Nam
12/02/2020 An sinh - xã hội
16 Đề xuất hỗ trợ chi phí trông con do
nghỉ học để phòng dịch corona
12/02/2020 An sinh - xã hội
17 Virus corona mới tại Việt Nam đã lây
sang thế hệ thứ 3
11/02/2020 An sinh - xã hội
18 Ca thứ 15 nhiễm virus corona tại Việt 11/02/2020 An sinh - xã hội
Trang 8Nam là bé gái 3 tháng ở Vĩnh Phúc
19 Các nhà khoa học VN bắt đầu thử
nghiệm thuốc điều trị bệnh từ virus
corona
11/02/2020 An sinh - xã hội
20 Bệnh viện dã chiến phòng virus
corona đầu tiên ở TP.HCM
10/02/2020 An sinh - xã hội
21 Vĩnh Phúc gấp rút lắp bệnh viện dã
chiến chống dịch do virus corona
10/02/2020 An sinh - xã hội
22 Thông tin chi tiết về cách phát hiện
nhanh virus corona của nhóm nhà
khoa học VN
10/02/2020 An sinh - xã hội
23 Sẽ có thêm các bộ kit phát hiện, phân
loại virus corona trong 1 tháng tới
10/02/2020 An sinh - xã hội
24 Các nhà khoa học nghiên cứu thành
công Kit thử nhanh virus corona
trong 70 phút
8/02/2020 An sinh - xã hội
25 Nhật hỗ trợ sinh phẩm gần 3 tỉ đồng
chống dịch virus corona tại Việt Nam
7/02/2020 An sinh - xã hội
3.2 Khảo sát trên báo Thanh Niên:
Trong khoảng thời gian từ 01/02/2020 đến 29/02/2020, tờ Thanh niên
có tới 715 kết quả trả về với từ khóa virus corona, tương đương với 715 bài viết đã được đăng tải chứa nội dung về dịch viêm phổi cấp nCovid-19
Trong đó, có khoảng hơn 251 bài viết đưa tin về tác động của nCovid-19 tới phương diện kinh tế và an sinh xã hội ở Việt Nam Cụ thể, có
Trang 927 bài viết phản ánh corona virus tác động tới kinh tế, 224 bài viết phản ánh corona virus tác động tới an sinh xã hội
Một số tác phẩm báo chí đăng tải trên tờ Thanh niên:
tới an sinh xã hội/ kinh tế
1 Thầy giáo sáng tác bài hát về virus
corona: quá hạnh phúc vì được đón
nhận
18/02/2020 An sinh xã hội
2 Lo ngại khi 40.000 sinh viên sẽ quay
lại trường sau khi nghỉ vì virus corona
13/02/2020 An sinh xã hội
3 Đào tạo online cho giáo viên dạy
online giữa dịch virus corona
11/02/2020 An sinh xã hội
4 Thị trường lao động ảm đạm vì virus
corona
11/02/2020 An sinh xã hội
Trang 105 Phòng chống virus Corona: Thanh
Hóa đang phải cách ly, theo dõi 1.615
người
12/02/2020
An sinh xã hội
6 Việt Nam bắt đầu thử nghiệm thuốc
điều trị bệnh do virus Corona 10/02/2020
An sinh xã hội
7 Quảng Ngãi: Xử lý nhiều cá nhân tung
tin đồn thất thiệt về virus Corona trên
10/02/2020
An sinh xã hội
8 Việt Nam đã chữa khỏi 6/14 bệnh
nhân nhiễm virus Corona
10/02/2020 An sinh xã hội
9 Công dân từ vùng dịch virus Corona
về Bình Định được tiếp nhận, cách ly
ra sao?
10/02/2020 An sinh xã hội
10 TP.HCM: Cách ly bé 5 tuổi bị sốt sau
khi tiếp xúc với người Mỹ nhiễm virus
Corona
10/02/2020
An sinh xã hội
11 Thêm 3 bệnh nhân nhiễm virus
Corona tại Việt Nam được xuất viện
10/02/2020 An sinh xã hội
12 WHO và Bộ Y tế giải đáp các thắc
mắc được hỏi nhiều về virus Corona
nCoV
11/02/2020 An sinh xã hội
13 Lợi dụng virus Corona phát tán mã
độc đánh cắp tài khoản
17/02/2020 Kinh tế
14 Virus Corona đẩy giá xăng dầu chạm
đáy trong hơn 1 năm qua
11/02/2020 Kinh tế
Trang 1115 Virus Corona đang 'làm khó' doanh
nghiệp nhập khẩu thịt lợn
10/02/2020 Kinh tế
16 Vịt nuôi thịt rớt giá thê thảm do dịch
virus Corona
10/02/2020 Kinh tế
17 Số người chết vì virus Corona vượt
SARS, vàng vọt lên hơn 44 triệu đồng/
lượng
09/02/2020 Kinh tế
18 'Không chủ quan với dịch virus
Corona nhưng không để hàng hoá ách
tắc'
06/02/2020 Kinh tế
19 Phòng ngừa virus Corona, đừng quên
rửa tay khi cầm tiền
05/02/2020 Kinh tế
20 Chống dịch virus Corona, ngân hàng
không được tăng lãi suất
06/02/2020 Kinh tế
3.3 Khảo sát trên báo Vnexpress:
Trong khoảng thời gian từ 01/02/2020 đến 29/02/2020, tờ Vnexpress có
tới 488 kết quả trả về với từ khóa virus corona, tương đương với 488 bài viết
đã được đăng tải chứa nội dung về dịch viêm phổi cấp nCovid-19
Trang 12Trong đó, có khoảng hơn 73 bài viết đưa tin về tác động của nCovid-19 tới phương diện kinh tế và an sinh xã hội ở Việt Nam Cụ thể, có 11 bài viết phản ánh coronavirus tác động tới kinh tế, 56 bài viết phản ánh corona virus tác động tới an sinh xã hội
Trang 13Một số tác phẩm báo chí đăng tải trên tờ Vnexpress:
an sinh xã hội/ kinh
tế
1 Ngành may mặc 'thấm đòn' virus
corona
23/02/2020 Kinh tế
2 Vận tải biển ngưng trệ vì virus
corona
25/02/2020 Kinh tế
3 Kinh tế Việt Nam trong vòng xoáy
virus corona
12/02/2020 Kinh tế
4 Cách điều trị người nhiễm virus
corona
07/02/2020 An sinh xã hội
5 Ca nhiễm virus corona thứ 10 tại 04/02/2020 An sinh xã hội
Trang 14Việt Nam
6 'Virus corona len vào trong giấc
ngủ'
27/02/2020 An sinh xã hội
7 Đông y tham chiến chống virus
corona
20/02/2020 An sinh xã hội
8 Trung Quốc cảm ơn Việt Nam hỗ
trợ chống virus corona
10/02/2020 An sinh xã hội
9 WHO: Việt Nam đang ứng phó tốt
dịch corona
16/02/2020 An sinh xã hội
10 Trường học đóng cửa hai tuần vì
virus corona
26/02/2020 An sinh xã hội
11 Virus corona làm giảm 50% triển
vọng của doanh nghiệp
26/02/2020 Kinh tế
12 Du lịch thiệt hại vì dịch corona 12/02/2020 Kinh tế
13 Việt Nam thêm 48 ca nghi nhiễm 27/02/2020 An sinh xã hội
14 Nông sản Việt kêu cứu vì virus
corona
04/02/2020 Kinh tế
15 Bác sĩ Nguyễn Trung Cấp - chiến
binh kỳ cựu chống corona
27/02/2020 An sinh xã hội
16 Bệnh nhân corona lớn tuổi nhất
Việt Nam xuất viện
21/02/2020 An sinh xã hội
17 Việt Nam nỗ lực 'sớm ngắt dịch
corona'
19/02/2020 An sinh xã hội
Trang 1518 Việt Nam tăng 30 ca nghi nhiễm
trong một ngày
26/02/2020 An sinh xã hội
19 Ra mắt ứng dụng phòng chống
virus corona
08/02/2020 An sinh xã hội
4 Đánh giá Báo chí phản ánh tác động của dịch corona virus trên phương diện kinh tế và an sinh xã hội
3 tờ báo mạng được đưa vào khảo sát là những tờ báo được đông đảo công chúng tín nhiệm về độ chính xác và tốc độ ra tin mới nhanh nhất ở Việt Nam hiện tại
Nhìn chung, 3 tờ báo Thanh Niên, Vnexpress, Vietnamnet đang thực hiện tốt các chức năng cơ bản nhất của báo chí trong công cuộc tuyên truyền
và thông tin về dịch viêm phổi cấp nCovid-19: thông tin khách quan, chân
thực; Chức năng quản lý, giám sát và phản biện xã hội; định hướng dư luận
xã hội
4.1 3 trang báo trong việc thông tin khách quan, chân thực về dịch virus corona tác động tới kinh tế và an sinh xã hội:
Cả 3 trang báo Thanh Niên, Vnexpress, Vietnamnet đều phát huy được chức năng định hướng thông tin của mình trong giai đoạn đất nước đang bùng phát dịch virus corona và diễn biến ngày càng phức tạp của nó Bằng cách cập nhật nhanh chóng những tin bài triển khai dưới dạng video, text, infographic, ảnh, tăng tính chân thực cho bài viết Định hướng dư luận xã hội bằng thông tin và định hướng việc tiếp nhận thông tin cho công chúng về virus corona, phương pháp phòng tránh, cập nhật những ca mắc bệnh ở Việt Nam, cập nhật tình hình kinh tế và đời sống nhân dân thuộc các vùng dịch