TRẮC NGHIỆM TRỌNG TÂM MÔN SINH 12, ÔN LUYỆN KIẾN THỨC VÀ BÀI TẬP TRỌNG TÂM THI ĐẠI HỌC. Giúp các em củng cố và nắm vững kiến thức trọng tâm.
Trang 1vĐỀ 1 Câu 81: Trên một NST thường, khoảng cách giữa hai gen A và B là 40 cM Theo lí thuyết, tần số hoán vị giữa hai gen này là
Câu 82: Ở người, bệnh hoặc hội chứng bệnh nào sau đây thuộc dạng thể ba?
A Hội chứng Tớ nơ B Bệnh máu khó đông C Bệnh phêninkêtô niệu D Hội chứng Đao
Câu 83: Một đoạn của phân tử ADN mang thông tin mã hóa cho một chuỗi pôlipeptit hay một phân tử ARN được gọi là
Câu 84: Trong quần thể người, gen quy định nhóm máu A, B, AB và O có 3 alen là IA, IB, IO Tần số alen IA là 0,4; tần số alen
IB là 0,5 Theo lí thuyết, tần số alen IO là
Câu 85: Nhóm thực vật nào sau đây xảy ra quá trình hô hấp sáng?
A Dứa, xương rồng, thuốc bỏng B Mía, ngô, cỏ lồng vực, cỏ gấu.
Câu 86: Trong nông nghiệp, sử dụng thiên địch để phòng trừ các sinh vật gây hại là ứng dụng của hiện tượng
A hiệu quả nhóm B ăn thịt đồng loại C cộng sinh D khống chế sinh học Câu 87: Phát biểu nào sau đây đúng về chu trình cacbon?
A Phần lớn cacbon ra khỏi chu trình và không được tái sử dụng
B Chỉ thực vật mới có khả năng sử dụng cacbon điôxit (CO2)
C Các động vật không tham gia chuyển hoá cacbon
D Cacbon đi vào chu trình dưới dạng cacbon điôxit (CO2)
Câu 88: Trong phép lai giữa các dòng thuần chủng có kiểu gen khác nhau, ưu thế lai thường biểu hiện cao nhất ở thế hệ
Câu 89: Ở ruồi giấm, alen A quy định mắt đỏ trội hoàn toàn so với alen a quy định mắt trắng, gen trên vùng không tương
đồng của NST giới tính X Cơ thể mang kiểu gen XaYcó kiểu hình là
A con cái mắt trắng B con đực mắt trắng C con đực mắt đỏ D con cái mắt đỏ
Câu 90: Kỹ thuật nào dưới đây là ứng dụng công nghệ tế bào trong tạo giống mới ở thực vật?
A Nuôi cấy hạt phấn.
B Phối hợp hai hoặc nhiều phôi tạo thành thể khảm.
C Phối hợp vật liệu di truyền của nhiều loài trong một phôi.
D Tái tổ hợp thông tin di truyền của những loài khác xa nhau trong thang phân loại.
Câu 91: Nếu mạch triplet chứa bộ ba 3'AAG5' thì bộ ba tương ứng trên phân tử mARN được phiên mã từ gen này là
Câu 92: Ở đậu thơm (Lathynus odoratus), lai hai dòng thuần chủng cây hoa đỏ và cây hoa trắng (P) tạo ra F1 toàn cây hoa
đỏ Cho F1 giao phấn tạo ra F2 có tỉ lệ kiểu hình là 9 cây hoa đỏ : 6 cây hoa hồng : 1 hoa trắng Theo lí thuyết, tính trạng màu sắc hoa được chi phối bởi quy luật di truyền
A tương tác cộng gộp B tương tác bổ trợ C hoán vị gen D tác động đa hiệu của gen
Câu 93: Thành phần nào sau đây không tham gia trực tiếp vào quá trình dịch mã?
Câu 94: Tập hợp tất cả các giới hạn sinh thái của một loài sinh vật được gọi là
Câu 95: Theo mô hình của F Jacôp và J Mônô, thành phần nào sau đây có chức năng quan trọng nhất?
Câu 96: Bằng chứng tiến hoá nào sau đây là bằng chứng sinh học phân tử?
A Tất cả các loài sinh vật đều có cấu tạo từ tế bào
B Sự tương đồng về cấu trúc giữa chi trước của mèo và cánh dơi
C Tua cuốn đậu hà lan tương đồng với gai xương rồng.
D Prôtêin của các loài sinh vật đều được cấu tạo từ 20 loại axit amin
Câu 97: Cá thể của hai loài trở ngại về cơ quan giao phối khiến chúng không thể giao phối với nhau, phương thức này thuộc
Câu 98: Số lượng cá thể ít nhất mà quần thể có thể đạt được phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường
được gọi là
A mật độ cá thể B kích thước tối thiểu C kích thước tối đa D kích thước trung bình Câu 99: Ở sinh vật nhân thực, đơn phân cấu tạo NST là
A prôtêin histon B Nucleotit C Nucleoxom D axit amin.
Câu 100: Trong quá trình tiến hoá của sự sống trên Trái Đất, sau giai đoạn tiến hóa hóa học là giai đoạn tiến hóa nào?
A tiến hoá hoá học B tiến hoá tiền sinh học C tiến hoá văn hoá D tiến hoá sinh học
Trang 2Muốn đậu tốt nghiệp ha :D Luyện hết mấy đề này nè!
ĐỀ 2 Câu 81: Trên một NST thường, tần số hoán vị giữa hai gen là 32% thì khoảng cách giữa hai gen A và B là
Câu 82: Ở người, bệnh hoặc hội chứng bệnh nào sau đây thuộc dạng đột biến gen trên NST thường?
A Hội chứng Tớ nơ B Bệnh máu khó đông C Bệnh phêninkêtô niệu D Hội chứng Đao Câu 83: Trong tế bào, phân tử nào sau đây mang bộ ba mã hóa axit amin?
Câu 84: Trong quần thể người, gen quy định nhóm máu A, B, AB và O có 3 alen là IA, IB, IO Tần số alen IB là 0,3; tần số alen
IO là 0,5 Theo lí thuyết, tần số alen IA là
Câu 85: Chu trình canvin diễn ra ở pha tối trong quang hợp ở nhóm hay các nhóm thực vật nào?
A Chỉ ở nhóm thực vật CAM B Ở cả 3 nhóm thực vật C3, C4 và CAM.
C Ở nhóm thực vật C4 và CAM D Chỉ ở nhóm thực vật C3.
Câu 86 Hiện tượng số lượng cá thể của quần thể này bị số lượng cá thể của quần thể khác kìm hãm là hiện tượng
A cạnh tranh giữa các loài B cạnh tranh cùng loài
C khống chế sinh học D đấu tranh sinh tồn.
Câu 87: Chu trình nitơ:
A Liên quan đến các yếu tố vô sinh của hệ sinh thái B Là quá trình tái sinh toàn bộ vật chất trong hệ sinh thái
C Là quá trình tái sinh một phần vật chất trong hệ sinh thái D Là quá trình tái sinh lại một phần năng lượng trong hệ sinh
thái
Câu 88: Cho biết các công đoạn được tiến hành trong chọn giống như sau:
1 Chọn lọc các tổ hợp gen mong muốn; 2 Tạo dòng thuần chủng có kiểu gen khác nhau; 3 Lai các dòng thuần chủng với
nhau Quy trình tạo giống lai có ưu thế lai cao được thực hiện theo trình tự:
Câu 89: Ở ruồi giấm, xét 1 gen nằm ở vùng không tương đồng trên NST giới tính X có 2 alen A và a: alen A quy định mắt đỏ
trội hoàn toàn so với alen a quy định mắt trắng Theo lí thuyết, kiểu gen nào viết sai ?
Câu 90: Enzim nối sử dụng trong kĩ thuật tạo ADN tái tổ hợp có tên là
A restrictaza B ligaza C ADN-pôlimeraza D ARN-pôlimeraza.
Câu 91: Nếu mạch trên phân tử ARN có trình tự nucleotic 3'AUG5' thì bộ ba tương ứng trên phân tử ADN là
Câu 92: Ở đậu thơm (Lathynus odoratus), lai hai dòng thuần chủng cây hoa đỏ và cây hoa trắng (P) tạo ra F1 toàn cây hoa
đỏ Cho F1 giao phấn tạo ra F2 có tỉ lệ kiểu hình là 9 cây hoa đỏ : 3 cây hoa hồng : 4 hoa trắng Theo lí thuyết, tính trạng màu sắc hoa được chi phối bởi quy luật di truyền
A tương tác cộng gộp B tương tác bổ sung C hoán vị gen D tác động đa hiệu của gen
Câu 93: Thành phần nào sau đây làm khuôn cho quá trình dịch mã?
Câu 94: Khoảng giá trị nhiệt độ của cá rô phi 5,6oC – 42oC, tại đây cá rô phi tồn tại và phát triển được gọi là
Câu 95: Theo mô hình của F Jacôp và J Mônô, thành phần nào sau đây tạo ra protein ức chế trong cấu trúc của opêron Lac
ở vi khuẩn E coli?
Câu 96: Bằng chứng tiến hoá nào sau đây là bằng chứng tế bào học?
A Tất cả các loài sinh vật đều có cấu tạo từ tế bào
B Sự tương đồng về cấu trúc giữa chi trước của mèo và cánh dơi
C Các loài sinh vật hiện nay đều sử dụng chung một bộ mã di truyền
D Prôtêin của các loài sinh vật đều được cấu tạo từ 20 loại axit amin
Câu 97: Cá thể của hai loài có tiếng kêu khác nhau khiến chúng không giao phối được Đây là cơ chế của quá trình cách li
gì?
Câu 98: Số lượng cá thể xuống dưới mức tối thiểu quần thể sẽ biến đổi như thế nào?
A quần thể sẽ diệt vong B quần thể cạnh tranh khốc liệt.
C quần thể sẽ tăng trưởng nhanh D quần thể tăng cường hỗ trợ nhau
Câu 99: Ở sinh vật nhân thực, sợi siêu xoắn có đường kính bao nhiêu?
Câu 100: Trong quá trình tiến hoá của sự sống trên Trái Đất, sau giai đoạn tiến hóa tiền sinh học là giai đoạn tiến hóa nào?
2
Trang 4Muốn đậu tốt nghiệp ha :D Luyện hết mấy đề này nè!
ĐỀ 3 Câu 81: Cùng trên một NST thường, biết vị trí từ gen E đến gen D là 16 cM Theo lí thuyết, tần số hoán vị giữa hai gen này
là
Câu 82: Ở người, bệnh hoặc hội chứng bệnh nào sau đây thuộc dạng thể ba?
A Hội chứng Claiphento B Bệnh máu khó đông C Bệnh phêninkêtô niệu D Hội chứng Tớ nơ Câu 83: Khi nói về ARN, phát biểu nào sau đây không đúng?
A ARN được tổng hợp dựa trên mạch gốc của gen B ARN được cấu tạo bởi 4 loại nuclêôtit là A, U, G, X.
C ARN tham gia vào quá trình dịch mã D Ở tế bào nhân thực, ARN chỉ tồn tại trong nhân tế bào Câu 84: Trong quần thể người, gen quy định nhóm máu A, B, AB và O có 3 alen là IA, IB, IO Tần số alen IA là 0,3; tần số alen
IB là 0,5 Theo lí thuyết, tần số người có nhóm máu O là
Câu 85: Bào quan thực hiện chức năng hô hấp chính là
Câu 86: Hiện tượng khống chế sinh học có thể xảy ra giữa các quần thể
A cá rô phi và cá chép B chim sâu và sâu đo C ếch đồng và chim sẻ D tôm và tép.
Câu 87: Khi nói về chu trình cacbon, phát biểu nào sau đây không đúng?
A Không phải tất cả lượng cacbon của quần xã sinh vật được trao đổi liên tục theo vòng tuần hoàn kín.
B Trong quần xã, hợp chất cacbon được trao đổi thông qua chuỗi và lưới thức ăn.
C Khí CO2 trở lại môi trường hoàn toàn do hoạt động hô hấp của động vật.
D Cacbon từ môi trường ngoài vào quần xã sinh vật chủ yếu thông qua quá trình quang hợp
Câu 88: Hiện tượng con lai có năng suất, phẩm chất, sức chống chịu, khả năng sinh trưởng và phát triển vượt trội bố mẹ gọi
là
Câu 89: Ở ruồi giấm, alen A quy định mắt đỏ trội hoàn toàn so với alen a quy định mắt trắng, gen trên vùng không tương
đồng của NST giới tính X Cho con đực mắt trắng lai với con cái mắt đỏ dị hợp thì tỉ lệ con đực mắt đỏ ở F1 là
Câu 90: Trong công nghệ gen, ADN tái tổ hợp là phân tử lai được tạo ra bằng cách nối đoạn ADN của
A tế bào cho vào ADN của plasmit B tế bào cho vào ADN của tế bào nhận.
C plasmít vào ADN của tế bào nhận D plasmít vào ADN của vi khuẩn E coli.
Câu 91: Trên mạch codon có trình tự nucleotic 3'XUG5' thì bộ ba tương ứng trên phân tử anticodon là
Câu 92: Ở đậu thơm (Lathynus odoratus), lai hai dòng thuần chủng cây hoa đỏ và cây hoa trắng (P) tạo ra F1 toàn cây hoa
đỏ Cho F1 giao phấn tạo ra F2 có tỉ lệ kiểu hình là 13 cây hoa đỏ : 3 cây hoa trắng Theo lí thuyết, tính trạng màu sắc hoa được chi phối bởi quy luật di truyền
A tương tác cộng gộp B hoán vị gen C tương tác át chế D tác động đa hiệu của gen Câu 93: Thành phần nào sau đây vận chuyển axit amin cho quá trình dịch mã?
Câu 94: Địa điểm cư trú của các loài được gọi là
Câu 95: Theo mô hình của F Jacôp và J Mônô, nơi nào để protein ức chế bám vào?
A vùng khởi động B vùng vận hành C gen điều hòa D nhóm gen cấu trúc.
Câu 96: Bằng chứng tiến hoá nào sau đây là bằng chứng trực tiếp?
A Tất cả các loài sinh vật đều có cấu tạo từ tế bào
B Sự tương đồng về cấu trúc giữa chi trước của mèo và cánh dơi
C Các loài sinh vật hiện nay đều sử dụng chung một bộ mã di truyền
D Hóa thạch xương khủng long
Câu 97: Cá thể của hai loài do ở những khu vực khác nhau nên chúng không thể giao phối với nhau Đây là cách li gì?
Câu 98: Kích thước quần thể là gì?
A số lượng cá thể trong một đơn vị diện tích B tổng chiều cao, cân nặng của các cá thể.
C trung bình tuổi sinh thái D tổng số các cá thể cùng loài hiện có trong một quần thể.
Câu 99: Ở sinh vật nhân thực, sợi nhiễm sắc có đường kính bao nhiêu?
Câu 100: Trong quá trình tiến hoá của sự sống trên Trái Đất, giai đoạn tiến hóa nào kéo dài nhất?
4
Trang 6Muốn đậu tốt nghiệp ha :D Luyện hết mấy đề này nè!
ĐỀ 4 Câu 81: Trên một NST thường của loài A, tần số hoán vị giữa gen C và gen B là 28 cM Theo lí thuyết, tỉ lệ giao tử hoán vị
Câu 82: Ở người, bệnh hoặc hội chứng bệnh nào sau đây thuộc dạng thể ba?
A Hội chứng Tớ nơ B Bệnh mù màu C Hội chứng siêu nữ D Hội chứng Tiếng mèo kêu
Câu 83: Nguyên tắc bổ sung thể hiện trong cơ chế phiên mã ở sinh vật là
A A-T; T-U; G-X; X-G B A-T; G-X C A-U; T- A; G-X; X-G D A-U; U-A; G-X; X-G.
Câu 84: Trong quần thể người, gen quy định nhóm máu A, B, AB và O có 3 alen là IA, IB, IO Tần số alen IA là 0,3; tần số alen
IB là 0,5 Theo lí thuyết, tỉ lệ người có nhóm máu A là
Câu 85: Pha sáng diễn ra ở vị trí nào của lục lạp?
A Ở chất nền B Ở màng trong C Ở màng ngoài D Ở tilacôit.
Câu 86: Hiện tượng khống chế sinh học đã
A làm cho một loài bị tiêu diệt B làm cho quần xã chậm phát triển.
C đảm bảo cân bằng sinh thái trong quần xã D Loài sẽ mất cân bằng sinh thái
Câu 87: Khi nói về chu trình sinh địa hóa của cacbon, phát biểu nào sau đây đúng?
A Sự vân chuyển cacbon qua mỗi bậc dinh dưỡng không phụ thuộc vào hiệu suất sinh thái của bậc dinh dưỡng đó
B Cacbon đi vào chu trình chủ yếu dưới dạng cacbob monoxit (CO)
C Một phần nhỏ cacbon tách ra từ chu trình dinh dưỡng để đi vào các lớp trầm tích
D Toàn bộ lượng cacbon sau khi đi qua chu trình dinh dưỡng được trở lại môi trường không khí
Câu 88: Để tạo giống lai có ưu thế lai cao, người ta không sử dụng kiểu lai nào dưới đây?
A Lai khác dòng B Lai thuận nghịch C Lai phân tích D Lai khác dòng kép.
Câu 89: Ở ruồi giấm, alen A quy định mắt đỏ trội hoàn toàn so với alen a quy định mắt trắng, gen trên vùng không tương
đồng của NST giới tính X Kiểu gen của con cái mắt đỏ là
Câu 90: Các bước tiến hành trong kĩ thuật chuyển gen theo trình tự là
A tạo ADN tái tổ hợp → đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận → phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp.
B tách gen và thể truyền → cắt và nối ADN tái tổ hợp → đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận.
C tạo ADN tái tổ hợp → phân lập dòng ADN tái tổ hợp → đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận.
D phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp→ tạo ADN tái tổ hợp→ chuyển ADN tái tổ hợp vào TB nhận.
Câu 91: Nếu mạch làm khuôn của gen chứa bộ ba 3'XAT5' thì bộ ba tương ứng trên phân tử mARN là
Câu 92: Ở đậu thơm (Lathynus odoratus), lai hai dòng thuần chủng cây hoa đỏ và cây hoa trắng (P) tạo ra F1 toàn cây hoa
đỏ Cho F1 giao phấn tạo ra F2 có tỉ lệ kiểu hình là 15 cây hoa đỏ : 1 cây hoa trắng Theo lí thuyết, tính trạng màu sắc hoa được chi phối bởi quy luật di truyền
A tương tác cộng gộp B tương tác bổ sung C hoán vị gen D tác động đa hiệu của gen
Câu 93: Thành phần nào sau đây là sản phẩm của quá trình phiên mã?
Câu 94: Những nhân tố của môi trường tác động đến quá trình sống của sinh vật được gọi là
Câu 95: Theo mô hình của F Jacôp và J Mônô, thành phần nào sau đây là nơi để ARN polimerase bám vào?
A vùng khởi động B vùng vận hành C gen điều hòa D nhóm gen cấu trúc.
Câu 96: Bằng chứng tiến hoá nào sau đây là bằng chứng phôi sinh học?
A Tất cả các loài sinh vật đều có cấu tạo từ tế bào
B Sự tương đồng về cấu trúc giữa chi trước của mèo và cánh dơi
C Các loài sinh vật có quá trình phát triển phôi tương tự nhau
D Prôtêin của các loài sinh vật đều được cấu tạo từ 20 loại axit amin
Câu 97: Cá thể của hai loài thân thuộc có thể giao phối với nhau nhưng không thụ tinh được Đây là cơ chế của quá trình
cách li gì? A cách li hợp tử B cách li con lai C sau hợp tử D trước hợp tử.
Câu 98: Số lượng cá thể trong một đơn vị diện tích hoặc thể tích được gọi là gì?
A mật độ cá thể B đường cong tăng trưởng C kích thước tối đa D tuổi quần thể
Câu 99: Ở sinh vật nhân thực, một nucleoxom được cấu tạo bởi bao nhiêu phân tử protein histon?
A 6 phân tử protein histon B 8 phân tử protein histon
C 4 phân tử protein histon D 10 phân tử protein histon
Câu 100: Trong quá trình tiến hoá của sự sống trên Trái Đất, giai đoạn tiến hóa hình thành giọt coaxecva?
A tiến hoá hoá học B tiến hoá tiền sinh học C tiến hoá văn hoá D tiến hoá sinh học
6
Trang 7ĐỀ 5 Câu 81: Trên một NST thường, khoảng cách giữa hai gen A và B là 30 cM Theo lí thuyết, tỉ lệ giao tử liên kết giữa hai gen
này là
Câu 82: Ở người, bệnh hoặc hội chứng bệnh nào sau đây do đột biến số lượng trên NST?
A Bệnh ung thư máu B Bệnh bạch tạng C Bệnh phêninkêtô niệu D Hội chứng Đao
Câu 83: Axit amin là nguyên liệu để tổng hợp phân tử nào sau đây?
Câu 84: Trong quần thể người, gen quy định nhóm máu A, B, AB và O có 3 alen là IA, IB, IO Tần số alen IA là 0,3; tần số alen
IB là 0,5 Theo lí thuyết, tỉ lệ người có nhóm máu AB là
Câu 85: Khi nói về quang hợp ở thực vật, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I Quang hợp ở thực vật là quá trình ôxi hóa sinh học dưới tác động của enzim
II Sản phẩm của quang hợp thường là glucôzơ
III Toàn bộ năng lượng giải phóng ra được tích lũy trong ATP
IV Quang hợp xảy ra ở thực vật và tảo
Câu 86: Sự hạn chế số lượng cá thể của con mồi là ví dụ:
A Khống chế sinh học B Cân bằng sinh học; C Cân bằng quần thể D Nhịp sinh học.
Câu 87: Trong chu trình sinh địa hóa, nhóm sinh vật nào trong các nhóm sinh vật sau đây có khả năng biến đổi nito ở dạng
NO3- thành nito ở dạng N2?
A động vật nguyên sinh B vi khuẩn cố định nito trong đất C thực vật tự dưỡng D vi khuẩn phản nitrat hóa Câu 88: Phép lai nào tạo giả thuyết siêu trội về ưu thế lai?
A AAbbDd x aaBBDd B AaBBDd x AabbDd C aaBBDD x AAbbdd D AABBDD x AABBDD Câu 89: Ở ruồi giấm, thực hiện phép lai P: XMXm x XmY tạo ra F1 Theo lí thuyết, F1 có tối đa bao nhiêu loại kiểu gen?
Câu 90: Để đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận có thể dùng chất nào sau đây?
Câu 91: Nếu mạch mARN có trình tự 5'UUA3' thì bộ ba tương ứng trên phân tử triplet này là
Câu 92: Ở đậu thơm (Lathynus odoratus), lai hai dòng thuần chủng cây hoa đỏ và cây hoa trắng (P) tạo ra F1 toàn cây hoa
đỏ Cho F1 giao phấn tạo ra F2 có tỉ lệ kiểu hình là 12 cây hoa đỏ : 3 cây hoa đỏ : 1 cây hoa trắng Theo lí thuyết, tính trạng màu sắc hoa được chi phối bởi quy luật di truyền
A tương tác cộng gộp B hoán vị gen C tương tác át chế D tác động đa hiệu của gen.
Câu 93: Thành phần nào sau đây là sản phẩm của quá trình dịch mã?
Câu 94: Trong tất cả nhân tố sinh thái vô sinh, nhân tố nào là quan trọng nhất
Câu 95: Theo mô hình của F Jacôp và J Mônô, thành phần nào sau đây khi có hay không có đường vẫn hoạt động bình
thường?
Câu 96: Bằng chứng tiến hoá nào sau đây là bằng chứng sinh học phân tử?
A Tất cả các loài sinh vật đều có cấu tạo từ tế bào
B Sự tương đồng về cấu trúc giữa chi trước của mèo và cánh dơi
C Các loài sinh vật hiện nay đều sử dụng chung một bộ mã di truyền
D Hổ phách bảo quản xác côn trùng.
Câu 97: Cá thể của hai loài có thời gian động dục khác nhau Đây là cơ chế của quá trình cách li gì?
Câu 98: Tuổi mà cá thể có thể đạt được gọi là tuổi gì?
Câu 99: Ở sinh vật nhân thực, một nucleoxom được cấu tạo bởi bao nhiêu nucleotit?
A 146 nucleotit B 148 nucleotit C 146 cặp nucleotit D 148 cặp nucleotit Câu 100: Trong quá trình tiến hoá của sự sống trên Trái Đất, giai đoạn tiến hóa chuyển chất vô cơ thành hữu cơ
A tiến hoá hoá học B tiến hoá tiền sinh học C tiến hoá văn hoá D tiến hoá sinh học