Tiểu luận cao học môn xdđ về tổ chức những vấn đề cơ bản về cương lĩnh của đảng cộng sản việt nam hiện nay

TIỂU LUẬN XÂY DỰNG ĐẢNG VỀ CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC Đề tài Những vấn đề cơ bản về cương lĩnh của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay MỤC LỤC MỞ ĐẦU1 CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CƯƠNG LĨNH CHÍNH T[.]

1.2 Sự hình thành của Cương lĩnh chính trị nước ta hiện nay3

1.3 Những vấn đề cơ bản của cương lĩnh chính trị qua các thời kỳ4

CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ CÁC VẤN ĐỀ TRONG CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM HIỆN NAY9

2.1 So sánh các vấn đề cơ bản của Cương lĩnh ĐCS VN hiện nay sovới các Cương lĩnh trước đó của Đảng9

2.2 Các vấn đề của Cương lĩnh chính trị trong Đảng Cộng sản ViệtNam với xu thế hiện nay10

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CƯƠNG LĨNH ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM15

KẾT LUẬN17

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO18

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Từ ngày thành lập đến nay, dưới những hình thức và tên gọi khác nhau,Ðảng Cộng sản Việt Nam đã năm lần ban hành cương lĩnh hoặc những vănbản có tính cương lĩnh Mỗi Cương lĩnh đều chứa đựng những giá trị nộidung, ý nghĩa lớn lao riêng và có vai trò lịch sử trọng đại đối với vận mệnhcủa dân tộc ta

Cương lĩnh đầu tiên của Đảng do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc soạn thảo

và được Hội nghị thành lập Ðảng (tháng 2/1930) thảo luận, thông qua Tuyngắn gọn, chỉ có 282 chữ, nhưng Chính cương đã xác định rõ ràng nhiều vấn

đề cơ bản về chiến lược và sách lược của cách mạng Việt Nam

Đảng Cộng sản Việt Nam do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minhsáng lập và lãnh đạo đã đi qua chặng đường lịch sử 80 năm Đảng đã tiếnhành 10 Đại hội đại biểu toàn quốc, có 3 Cương lĩnh về cách mạng dân tộcdân chủ, và 1 Cương lĩnh về thời kỳ đổi mới, xây dựng đất nước theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa Theo thời gian và tiến trình lịch sử, mỗi Cương lĩnhcủa Đảng chứa đựng những giá trị nội dung và ý nghĩa lớn lao riêng

Với những lí do trên tôi chọn đề tài: “ Những vấn đề cơ bản về cươnglĩnh của Đảng cộng sản VN hiện nay” để làm đề tài cho tiểu luận kết thúcmôn học Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ các vấn đề liên quan nội dung, ý nghĩa lớn lao riêng

và có vai trò lịch sử trọng đại đối với vận mệnh của dân tộc ta của mỗi cươnglĩnh chính trị của Đảng cộng sản Việt Nam hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ 1 số cương lĩnh chính trị của Đảng trong đời sống hiện nay vàtính thống nhất của các cương lĩnh

- Phân tích sự hình thành, nội dung và cách thức thực hiện cương lĩnhcủa Đảng

3 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài

3.1 Cơ sở lý luận

Đề tài dựa trên cơ sở lý luận của quan điểm, đường lối của Đảng, chínhsách, chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt của Đảng

3.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết, phương pháp thu thậpthông tin

4 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phần phụ lục và danh mục tài liệu thamkhảo, đề tài gồm 3 chương, tiết

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẢNG

CỘNG SẢN VIỆT NAM HIỆN NAY

1.2 Sự hình thành của Cương lĩnh chính trị nước ta hiện nay

Từ khi ra đời (năm 1930) đến nay, gần 3/4 thế kỷ qua, Đảng ta đã lãnhđạo thành công sự nghiệp cách mạng Việt Nam với ba Cương lĩnh chính trị.Mỗi Cương lĩnh đều có vai trò lịch sử trọng đại đối với vận mệnh của dântộc ta

Cương lĩnh đầu tiên của Đảng do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo là

“Chánh cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt”, được Hội nghị thành lập Đảngngày 3-2-1930 thông qua Sau đó, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lầnthứ nhất họp tại Hương Cảng đã kế thừa hai văn kiện trên, hình thành “Luậncương chính trị của Đảng” vào tháng 10-1930

Thực hiện Chánh cương, Luận cương, năm 1930, dưới sự lãnh đạo củaĐảng Cộng sản Việt Nam, dân tộc ta đã thực hiện thắng lợi cuộc Cách mạngTháng Tám 1945 giành lại độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, lập nên Nước

Việt Nam dân chủ cộng hòa (nay là Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam),

mở ra thời đại mới cho dân tộc ta thời đại độc lập dân tộc gắn với chế độchính trị do nhân dân làm chủ Nhà nước và xã hội Tiếp đó, dưới sự lãnh đạocủa Đảng, nhân dân ta đã đánh bại các cuộc chiến tranh xâm lược của những

đế quốc hung bạo nhất thời đại, bảo vệ độc lập tự do, thống nhất đất nước

Sau khi đất nước thống nhất, non sông thu về một mối, cả nước đi lênCNXH, dưới sự lãnh đạo của Đảng, một lần nữa, nhân dân ta lại vượt qua thửthách hiểm nghèo Mô hình xây dựng CNXH kiểu cũ bị sụp đổ tại trung tâmcủa hệ thống XHCN Chế độ chính trị ở Liên Xô, các nước XHCN ở Đông

Âu sụp đổ (1989-1991) Là một quốc gia chưa phát triển, lại vừa trải qua 30năm chiến tranh, bị Hoa Kỳ bao vây cấm vận, Đảng ta đã vận dụng và pháttriển sáng tạo Chủ nghĩa Mác – Lê-nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, thực hiệncông cuộc đổi mới mở đầu từ Đại hội VI, năm 1986 Tại Đại hội VII, lần đầutiên, Đảng ta đề ra Cương lĩnh xây dựng đất nước trong điều kiện hòa bình

Đó là “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội” năm 1991 Đây là Cương lĩnh thứ hai của Đảng

1.3 Những vấn đề cơ bản của cương lĩnh chính trị qua các thời kỳ

Từ ngày thành lập đến nay, dưới những hình thức và tên gọi khác nhau,Ðảng ta đã năm lần ban hành cương lĩnh hoặc những văn bản có tính cươnglĩnh Mỗi cương lĩnh đều chứa đựng những giá trị nội dung, ý nghĩa lớn laoriêng và có vai trò lịch sử trọng đại đối với vận mệnh của dân tộc ta

Chánh cương vắn tắt, sách lược vắn tắt (tháng 2 năm 1930)

Chánh cương chỉ rõ, về chính trị: Ðánh đổ ách thống trị của thực dânPháp và chế độ phong kiến, làm cho nước Việt Nam hoàn toàn độc lập, dựng

ra chính phủ công nông binh, tổ chức ra quân đội công nông

Về kinh tế: Thủ tiêu hết các thứ quốc trái; tịch thu hết các sản nghiệplớn (như công nghiệp, vận tải, ngân hàng ) của tư bản Pháp để giao cho

chính phủ công nông binh quản lý; tịch thu ruộng đất của tư bản Pháp và đạiđịa chủ để làm của công chia cho dân cày nghèo, bỏ sưu thuế cho dân càynghèo; mở mang phát triển công nghiệp và nông nghiệp; thi hành luật ngàylàm 8 giờ.

Về xã hội: Dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, thựchiện phổ thông giáo dục theo công nông hóa

Cùng với Chánh cương vắn tắt, Bác còn soạn thảo và được Hội nghịthành lập Ðảng thông qua Sách lược vắn tắt, Chương trình vắn tắt, Ðiều lệvắn tắt và Lời kêu gọi nhân dịp thành lập Ðảng Tất cả những tài liệu này đãtrở thành những văn kiện quan trọng có tính kinh điển của Ðảng ta, xác lậpđường lối chiến lược, sách lược cơ bản của cách mạng Việt Nam và tôn chỉ,mục đích, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Ðảng Cộng sản Việt Nam

Luận cương chánh trị của Đảng Cộng sản Đông Dương (tháng 10 năm 1930)

Luận cương nhận định, nhiệm vụ cốt yếu của cách mạng tư sản dânquyền ở nước ta là đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, phong kiến và địa chủ,lập ra chính phủ công nông, tịch thu ruộng đất của địa chủ trao cho nôngdân; bãi bỏ các sưu thuế hiện thời, ngày làm công 8 giờ, cải thiện sinh hoạtcho thợ thuyền và những người lao động; xứ Ðông Dương hoàn toàn độclập, thừa nhận dân tộc tự quyết; lập quân đội công nông; ủng hộ Liên Xô,liên kết với giai cấp công nhân thế giới và phong trào cách mạng thuộc địa,bán thuộc địa

Phương pháp đấu tranh của quần chúng là bãi công, bãi công thị oai,bãi công võ trang, tổng bãi công bạo động; kết hợp đòi quyền lợi hằng ngàynhư tăng tiền lương, bớt giờ làm, giảm thuế, chống thuế với mục đích lớncủa Ðảng là đánh đổ đế quốc, địa chủ phong kiến, giành độc lập, lập chínhphủ công nông

Về vai trò lãnh đạo của Ðảng, Luận cương chỉ rõ: Ðiều kiện cốt yếucho sự thắng lợi của cuộc cách mạng ở Ðông Dương là cần phải có một đảngcộng sản có đường lối chính trị đúng, có kỷ luật tập trung, mật thiết liên lạcvới quần chúng và từng trải tranh đấu mà trưởng thành Ðảng là đội tiênphong của vô sản giai cấp lấy chủ nghĩa Các Mác và Lênin làm gốc, đại biểucho quyền lợi chính và lâu dài cho cả giai cấp vô sản, lãnh đạo tranh đấu đểđạt mục đích cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản.

Chính cương Đảng Lao động Việt Nam (tháng 2 năm 1951)

Chính cương chỉ rõ: trước khi thuộc Pháp, xã hội Việt Nam căn bản làmột xã hội phong kiến, nông dân là giai cấp bị bóc lột nặng nề nhất Từ khithuộc Pháp, Việt Nam là một xã hội thuộc địa nửa phong kiến; giai cấp côngnhân Việt Nam hình thành và trưởng thành nhanh; tư bản Việt Nam ra đờinhưng bị tư bản độc quyền Pháp đè nén nên không phát triển được Khi Nhậtxâm chiếm Việt Nam, chế độ thuộc địa của Pháp ở Việt Nam cũng trở nênphát-xít hóa, làm cho nhân dân Việt Nam càng thống khổ hơn

Về chính sách của Ðảng, Chính cương chỉ rõ: hoàn thành sự nghiệpgiải phóng dân tộc, xóa bỏ phong kiến, phát triển chế độ dân chủ nhân dân,tiến lên chủ nghĩa xã hội Chính sách kháng chiến là thực hiện một cuộc chiếntranh nhân dân toàn dân, toàn diện, trường kỳ, kháng chiến đến cùng để giànhđộc lập thống nhất cho Tổ quốc Xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân dựavào Mặt trận dân tộc thống nhất trên cơ sở liên minh công nhân, nông dân, tríthức do giai cấp công nhân lãnh đạo

Chính cương còn nêu những quan điểm cơ bản về xây dựng quân đội,phát triển kinh tế tài chính, cải cách ruộng đất, phát triển văn hóa giáo dục,chính sách đối với tôn giáo, chính sách dân tộc, chính sách đối với vùng tạmchiếm, chính sách ngoại giao, chính sách đối với Việt kiều Về ngoại giao,Chính cương khẳng định nguyên tắc "tôn trọng độc lập, chủ quyền lãnh thổ,thống nhất quốc gia của nhau và cùng nhau bảo vệ hòa bình, dân chủ thế giới,

chống bọn gây chiến"; mở rộng ngoại giao nhân dân, giao thiệp thân thiện vớiChính phủ nước nào tôn trọng chủ quyền của Việt Nam, đặt quan hệ ngoạigiao với các nước đó theo nguyên tắc tự do, bình đẳng và có lợi cho cả haibên, đấu tranh cho hòa bình thế giới.

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (tháng 6 năm 1991)

Cương lĩnh chỉ rõ mục tiêu và đặc trưng của xã hội XHCN mà nhândân ta xây dựng, đó là một xã hội: Do nhân dân lao động làm chủ; có một nềnkinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu

về các tư liệu sản xuất chủ yếu; có nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dântộc; con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo nănglực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiệnphát triển toàn diện cá nhân; các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết vàgiúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dântất cả các nước trên thế giới

Cương lĩnh cũng xác định, quá độ lên CNXH ở nước ta là quá trình lâudài, trải qua nhiều chặng đường Mục tiêu tổng quát phải đạt tới khi kết thúcthời kỳ quá độ là xây dựng xong về cơ bản những cơ sở kinh tế của chủ nghĩa

xã hội, với kiến trúc thượng tầng về chính trị và tư tưởng, văn hóa phù hợp,làm cho nước ta trở thành một nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh

Thực hiện Cương lĩnh, Đảng và nhân dân ta một mặt kiên trì mục tiêu

và các nguyên tắc của CNXH, mặt khác chuyển đổi mô hình xây dựng đấtnước từ mô hình cũ với Nhà nước “chuyên chính vô sản”, “kinh tế kế hoạchhóa tập trung quan liêu bao cấp” sang mô hình mới về CNXH Về chế độchính trị, đó là chế độ do “nhân dân lao động làm chủ”; về kinh tế, đó là nền

“kinh tế hàng hóa nhiều thành phần”…

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011)

Cương lĩnh 2011 của Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ tiếp tụckhẳng định con đường XHCN, mà đưa vào văn kiện này những nội dung mớiphù hợp với những xu thế lớn của thời đại Đó là xu thế “hòa bình, độc lậpdân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển”, đồng thời, Cương lĩnh cũng chỉ ranhững thách thức đang diễn ra gay gắt trên thế giới và khu vực Đó là “…chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang… hoạt động can thiệp, lật đổ, khủng bố,tranh chấp lãnh thổ, biển, đảo, tài nguyên và cạnh tranh quyết liệt về lợi íchkinh tế”.

Theo thời gian và tiến trình lịch sử, mỗi Cương lĩnh của Đảng chứađựng những giá trị nội dung và ý nghĩa lớn lao riêng Các Cương lĩnh năm

1930 đã đưa đến ba cao trào cách mạng trong những năm 30, 40 thế kỷ trước

và thắng lợi huy hoàng của Cách mạng Tháng Tám 1945; đồng thời là cơ sởcho Đảng ta đề ra đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tựlực cánh sinh chống thực dân Pháp xâm lược

Cương lĩnh năm 1951 định hướng cho quyết tâm đi đến thắng lợi trongcuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, xây dựng miền Bắc XHCN, tạo tiền

đề cho Đại hội III (9/1960) của Đảng đề ra đường lối tiến hành đồng thời hainhiệm vụ chiến lược tập trung kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hoàn thànhcách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam diễn ra suốt từ sau Hiệp địnhGiơnevơ (7/1954) đến năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc,

cả nước cùng quá độ lên CNXH

Cương lĩnh 2011 thể hiện niềm tin vững chắc của Đảng trên cơ sở khoahọc, thực tiễn về mục tiêu, con đường đi lên CNXH Niềm tin của Đảng tạothành niềm tin của đại đa số cán bộ, đảng viên, nhân dân; khắc phục cơ bản sự

mơ hồ về sự thay đổi bản chất và tiền đồ của chủ nghĩa tư bản, sự dao động,hoài nghi về tương lai của CNXH Đây là cơ sở quan trọng góp phần củng cố

sự thống nhất tư tưởng trong Đảng, sự đồng thuận xã hội

Cương lĩnh năm 1991 là bước phát triển, hoàn chỉnh các Cương lĩnhtrước đó của Đảng, mở đầu cho quá trình nhận thức đầy đủ hơn, ngày càng rõràng hơn về chủ nghĩa xã hội và xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIÁ CÁC VẤN ĐỀ TRONG CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ CỦA

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM HIỆN NAY

2.1 So sánh các vấn đề cơ bản của Cương lĩnh ĐCS VN hiện nay so với các Cương lĩnh trước đó của Đảng

Những điểm chung trong các Cương lĩnh đó của Đảng là tư tưởng nhấtquán về cách mạng dân tộc dân chủ Việt Nam tất yếu đến cách mạng xã hộichủ nghĩa, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội; nhân dân là động lựccách mạng; Đảng Cộng sản lãnh đạo cách mạng; Nhà nước, Chính phủ, quânđội của nhân dân; xây dựng nước Việt Nam hòa bình, thống nhất dân giàu,nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Các Cương lĩnh đó đềuđược xây dựng dựa trên cơ sở chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,quan điểm đường lối của Đảng, thực tiễn cách mạng Việt Nam và cách mạngthế giới

Đảng Cộng sản Việt Nam đang tiến tới Đại hội lần thứ XI Cùng vớiviệc chuẩn bị các Văn kiện Đại hội, việc bổ sung hoàn chỉnh Cương lĩnhnăm 1991 của Đảng đang được tiến hành Với truyền thống kiên định mụctiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội được nêu trong cácCương lĩnh của Đảng trước đây; với những tổng kết về lý luận và kinhnghiệm công cuộc đổi mới từ Đại hội VIII, Đại hội IX, Đại hội X và nhiềuHội nghị Trung ương qua các kỳ Đại hội toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tatin tưởng rằng Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủnghĩa xãhội thông qua Đại hội Đảng lần thứ XI là Cương lĩnh cách mạngViệt Nam của Đảng trong thế kỷ XXI, đáp ứng nguyện vọng của dân tộc,nhân dân Việt Nam và mong muốn của nhân dân thế giới về xây dựng một

nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, xã hội chủ nghĩa giàumạnh./.

2.2 Các vấn đề của Cương lĩnh chính trị trong Đảng Cộng sản Việt Nam với xu thế hiện nay

Thực hiện Chánh cương, Luận cương, năm 1930, dưới sự lãnh đạo củaĐảng Cộng sản Việt Nam, dân tộc ta đã thực hiện thắng lợi cuộc Cách mạngTháng Tám 1945 giành lại độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, lập nên NướcViệt Nam dân chủ cộng hòa (nay là Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam),

mở ra thời đại mới cho dân tộc ta-thời đại độc lập dân tộc gắn với chế độchính trị do nhân dân làm chủ Nhà nước và xã hội Tiếp đó, dưới sự lãnh đạocủa Đảng, nhân dân ta đã đánh bại các cuộc chiến tranh xâm lược của những

đế quốc hung bạo nhất thời đại, bảo vệ độc lập tự do, thống nhất đất nước

Sau khi đất nước thống nhất, non sông thu về một mối, cả nước đi lênCNXH, dưới sự lãnh đạo của Đảng, một lần nữa, nhân dân ta lại vượt qua thửthách hiểm nghèo Mô hình xây dựng CNXH kiểu cũ bị sụp đổ tại trung tâmcủa hệ thống XHCN Chế độ chính trị ở Liên Xô, các nước XHCN ở Đông

Âu sụp đổ (1989-1991) Là một quốc gia chưa phát triển, lại vừa trải qua 30năm chiến tranh, bị Hoa Kỳ bao vây cấm vận, Đảng ta đã vận dụng và pháttriển sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, thực hiệncông cuộc đổi mới mở đầu từ Đại hội VI, năm 1986 Tại Đại hội VII, lần đầutiên, Đảng ta đề ra Cương lĩnh xây dựng đất nước trong điều kiện hòa bình

Đó là “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội” năm 1991 Đây là Cương lĩnh thứ hai của Đảng

Thực hiện Cương lĩnh thứ hai, Đảng và nhân dân ta một mặt kiên trìmục tiêu và các nguyên tắc của CNXH, mặt khác chuyển đổi mô hình xâydựng đất nước từ mô hình cũ với Nhà nước “chuyên chính vô sản”, “kinh tế

kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp” sang mô hình mới về CNXH Về