BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 1 Chơng I. Công tác xây I. Khái niệm chung 1. Khối xây gạch đá l tập hợp của những viên gạch đá riêng lẻ, đợc gắn chặt với nhau bằng vữa v đợc xếp thnh hng, thnh lớp, nhng ton bộ tập hợp đó phải chịu lực nh một thể thống nhất m không có sự dịch chuyển của mọi viên thnh phần. 1.1 Thnh phần khối xây bao gồm các lớp gạch đá nằm chồng lên nhau. Lớp vữa nằm giữa hai lớp gạch đá kề nhau, gọi l mạch vữa nằm. Các mạch vữa giữa các viên gạch đá trong một lớp gọi l các mạch vữa đứng. Mỗi lớp gạch đá gồm một hay nhiều hng, l một dãy các viên gạch đá nối tiếp nhau. Viên gạch đá có bề di đợc xếp dọc theo chiều di của hng, gọi l viên dọc. Hng gồm ton viên dọc, gọi l hàng dọc (đối với gạch chỉ, gọi l hng dầy nửa gạch, do bề di gạch gấp đôi bề ngang). Viên gạch đá có bề ngang đợc xếp dọc theo chiều di của hng, gọi l viên ngang. Hng gồm to n viên ngang, gọi l hàng ngang (hay hng một gạch, đối với gạch chỉ). Hng nằm giáp mặt bên khối xây gọi l hàng ngoài. Hng nằm bên trong lõi khối xây gọi l hàng trèn. Mạch vữa đứng giữa các hng l mạch đứng dọc (gọi tắt là mạch dọc). Mạch vữa đứng giữa các viên trong hng l mạch đứng ngang (gọi tắt là mạch ngang). 1.2 Sơ đồ Cấu tạo khối xây BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 2 Hng dọc Hng ngang 2. Phân loại khối xây theo vật liệu: Khối xây đá hộc (đá vôi thiên nhiên không định hình), đá đẽo (đá thiên nhiên nh đá vôi, đá ong đợc đẽo gọt). Khối xây gạch nung (gạch chỉ, gạch 6 lỗ,), gạch không nung (gạch xilicát, gạch xỉ, bê tông,). Phân loại khối xây theo kết cấu: Khối xây móng, khối xây tờng, khối xây trụ, Phân đoạn xây l đơn vị thnh phân của một khối xây chia theo phơng mặt bằng, đảm bảo cho các tổ đội công nhân lm việc độc lập, không ảnh hởng đến nhau. 2.1 Đợt xây l đơn vị thnh phần của khối xây chia theo chiều cao. Khối xây cần chia nhỏ theo chiều cao vì hai lý do sau: - Chiều cao của con ngời l có hạn. Tầm cao công tác của ngời thợ đứng xây tối đa l khoảng 1,5 m. Tầm cao công tác hiệu quả nhất của ngời thợ l 0,2 ữ 1,2 m. nếu muốn xây ở độ cao >1,5 m thì phải bắc giáo công tác để thợ đứng lên xây. - Khối xây l sự kết hợp giữa hai loại vật liêu l gạch đá, đã có khả năng chịu lực từ trớc, v vữa xây, khi xây cha có khả năng chịu lực m sẽ phát triển theo thời gian sau khi đông cứng. Cho nên nếu xây cao quá khối xây sẽ mất khả năng chịu lực, cần phải hạn chế chiều cao xây để chờ vữa xây đông cứng. 2.2 Chiều cao của một đợt xây khoảng 1,5 m. Trong đợt xây có nhiều phân đoạn. Xây hết các phân đoạn trong một đợt thì mới quay về xây tiếp phân đoạn đầu tiên của đợt tiếp trên, sau khi đã bắc giáo công tác. Mỏ l gián đoạn kỹ thuât trong khối xây theo phơng mặt bằng, giữa hai phân đoạn xây trớc-sau. Có 3 kiểu mỏ l mỏ dật, mỏ nanh và mỏ hốc, cấu tạo của chúng nh sau: BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 3 Mỏ dật có chất lợng tốt, xóa đợc sự khác biệt sau-trớc, khối xây đợc đồng nhất, nhng xây lên cao diện xây giảm, nên năng xuất xây kém. Mỏ nanh, mỏ hốc thì ngợc lại, các mạch đứng tại vị trí mỏ thờng không no đầy, các lớp gạch đồng mức của hai phần cũ-mới có thể không ngang bằng, nên chất lợng các mỏ ny kém, tuy nhiên, u điểm của chúng l diện xây không đổi, nên năng xuất đạt tối đa. Dựa theo u nhợc điểm của từng loại mỏ m việc áp dụng chúng có khác nhau: Mỏ dật chất lợng tốt nên đợc khuyến khích dùng, đặc biệt l ở tầm trung bình hoặc thấp. Chỉ khi không thể xây đợc loại mỏ ny mới dùng các loại còn lại kia. Khi phân đoạn xây mới nối tiếp thẳng hng với phân đoạn trớc thì sử dụng kết hợp mỏ dật với mỏ nanh, mỏ dật cho những lớp xây thấp bên dới, các mỏ nanh ci vo nhau, cho những lớp xây bên trên. Khi phân đoạn xây mới nối vuông góc với phân đoạn cũ, trên tầm cao lớn, thì ở phân đoạn cũ để mỏ hốc còn phân đoạn mới đợc nối vo đó bằng mỏ nanh, tầm trung bình v thấp vẫn để mỏ dật liên kết với nhau. II. Các yêu cầu kỹ thuật chung của công tác xây Không trùng mạch (tạo liên kết của khối xây) Trùng mạch l hiện tợng các mạch vữa đứng trong các lớp xây liên tiếp nối liền với nhau thnh một tuyến thẳng hng hoăc gần nh thẳng hng dọc theo tác dụng của tải trọng nén, m phơng ny thờng vuông góc với lớp xây. Trùng mạch lm khối xây bị các mạch đứng chia tách thnh các chồng gạch đá riêng lẻ, nằm kẹp hai bên mỗi dải mạch đứng, v có độ mảnh rất lớn theo phơng chịu lực nén, m không có sự liên kết giữa các chồng gạch đá đó với nhau trong khi xây. Khả năng chịu lực của khối xây trùng mạch bị yếu đi rất nhiều, kể cả khi vữa đã có cờng độ, thậm chí bị sụp đổ do mất ổn định. Muốn khắc phục ta phải tạo ra các viên khóa nằm trong các lớp xen kẽ, để liên kết hai phần khối xây ở hai bên dãy mạch đứng v phá vỡ sự liên tục của dãy mạch ny. BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 4 Sử lý hiện tợng trùng mạch bằng cách ngắt sự nối lền các mạch vữa đứng bởi những viên gạch đá khoá mạch. Dọc theo phơng tải trọng nén, thỉnh thoảng hay thờng xuyên dùng những viên khoá mạch đặt vắt ngang qua bên trên mỗi mạch đứng lớp dới (chiều kích thớc của viên khoá mạch, vuông góc với mạch đứng đợc đặt vắt qua mỗi bên mạch đứng một nửa), ngắt dòng mạch đứng ra. Các viên khoá mạch của một lớp ngay bên dới tập hợp thnh lớp trên, với tất cả các mạch vữa đứng trong nó nằm so le với mạch vữa đứng lớp dới. Đối với mạch vữa đứng dọc (mạch dọc) có thể cho phép trùng mạch tới năm lớp, tuy nhiên không trùng mạch dọc vẫn l tốt nhất. Còn đối với mạch vữa đứng ngang (mạch ngang) thì không cho phép trùng mạch (mỗi lớp trên phải khoá ngay lớp dới liền kề). Chiều sâu liên kết của các viên khóa vo mỗi phần khối xây bằng 1/2 cạnh vuông góc với dãy mạch đứng, của viên ny. Nếu một bên cắm nông hơn thì viên đó sẽ không thnh viên khóa, dẫn tới liên kết ny không đảm bảo, nên vẫn coi l trùng mạch. Đối với gạch chỉ, chiều sâu liên kết của các viên khóa l 1/4 gạch (= 1/2 bề ngang) khi bề di viên khóa nằm dọc theo mạch đứng, 1/2 gạch khi bề di viên khóa nằm ngang mạch đứng. Các viên khoá mạch tập trung thnh lớp gạch, có các mạch đứng so le với các mạch đứng lớp dới 1/4 ữ 1/2 bề di viên gạch. Nh vậy, để không trùng mạch, khi xây phải chú ý đặt so le tất cả các mạch đứng của lớp xây trên với các mạch đứng lớp dới, một khoảng 1/4 bề di viên gạch. Nh vậy, đối với gạch chỉ v tất cả những loại gạch có chiều di gấp đôi chiều ngang giống nh gạch chỉ, thì mọi viên gạch khoá mạch phải đặt vắt ngang qua mạch đứng cần khoá bên dới, tối thiểu là 4 1 chiều dài viên gạch nguyên tức là nửa chiều ngang viên nguyên (coi nh chiều ngang viên gạch nguyên khoá mạch vắt ngang qua mạch đứng). Trong trờng hợp hàng gạch dọc khoá mạch đứng hàng gạch dọc lớp kề bên dới, thì đa số các mạch đứng phải đợc đặt so le một nửa chiều dài viên gạch nguyên (vì chiều vắt ngang vuông góc với mạch đứng l chiều di viên gạch), trừ những vị trí đặc biêt cho phép lệch 4 1 chiều di viên gạch nh: - tại trụ trong khối xây trụ liền tờng, - tại vị trí nhỡ gạch, do chiều di bức tờng kẹp giữa hai góc tờng không chẵn gạch, trong khối xây tờng. Mạch vữa đông đặc (tăng kết dính của khối xây) Vữa xây lm nhiệm vụ kết dính các viên gạch đá trong khối xây. Tất cả các mạch vữa trong khối xây phải đợc chèn đầy v ép ngoi cho chặt, nhất l mạch đứng. Nếu không đầy mạch sẽ lm giảm yếu cụ bộ khối xây. Tuy nhiên, cờng độ vữa thờng thấp hơn gạch đá v phải phát triển dần theo thời gian, nên mạch vữa quá dầy cũng lm yếu khối xây. Theo quy phạm, mạch vữa thờng dầy 0,8 ữ 1,2 cm. Khối xây thẳng đứng (để khối xây chịu nén đúng tâm, ổn định tổng thể) BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 5 Khối xây chịu kéo v uốn kém, nó chịu nén tốt nhất theo phơng vuông góc với các lớp xây của nó. Do chịu nén, nên khối xây cng thẳng đứng thì chịu nén cng đúng tâm v cng đỡ mất ổn định hơn. Độ nghiêng các mặt v các góc khối xây, theo chiều cao, không vợt quá 10 mm cho một tầng nh (cao 3 ữ 4 m), nhng cho ton nh thì không quá 30 mm. Kiểm tra độ nghiêng bằng dọi. Mặt bên khối xây phẳng (ổn định cục bộ) Mặt biên khối xây phẳng không lồi lõm cục bộ lm khối xây chịu lực tốt hơn, đẹp hơn v tiết kiệm vật liệu v nhân công hon thiện. Từng lớp xây ngang bằng (trong lớp không xuất hiện lực trợt) Nếu lớp xây nằm nghiêng, mỗi viên gạch trong lớp đó sẽ chịu tác động bởi một tải trọng xiên so với mặt trên viên gạch. Tải trọng ny, phân thnh hai lực thnh phần, một theo phơng vuông góc với mặt trên viên gạch, tạo nén tốt lên mạch vữa nằm v các lớp dới (phát huy hết đợc u điểm của kết cấu xây gạch đá), nhng thnh phần còn lại, hớng dọc theo mạch vữa nằm, gây hiện tợng trợt tách giữa các lớp xây, ảnh hởng xấu tới kết cấu thống nhất của khối xây. Nếu các lớp xây ngang bằng thì tải trọng chỉ còn có thnh phần thứ nhất, phát huy hết đợc u điểm của kết cấu xây gạch đá, m không phát sinh lực trợt không tốt giữa các lớp xây. Góc tờng thật vuông Xây tờng gạch chỉ Vật liệu Gạch chỉ l loại gạch đất nung, có kích thớc tiêu chuẩn 220x105x65. Cờng độ chịu nén của gạch chỉ tiêu chuẩn 75 kg/cm 2 . Chất lợng gạch chỉ, trên thực tế phân lm 3 loại: A (chính phẩm), B v C (thứ phẩm). Loại A l loại gạch chỉ đúng kích thớc v cờng độ tiêu chuẩn, có mu đỏ nâu. Loại B l loại gạch chỉ non, đúng kích thớc nhng không đạt cờng độ tiêu chuẩn, có mu đỏ nhạt, thờng chỉ để xây tờng ngăn không chịu lực. Loại C l loại gạch chỉ quá gi, không đúng kích thớc (bị phồng) nhng cờng độ đạt 75 kg/ cm 2 , có mu nâu snh, dùng để xây móng. Cấp phối vữa l hm lợng (tính theo thể tích hay khối lợng) các vật liệu thnh phần hòa trộn ra một m 3 vữa. Mác vữa l cờng độ nén trung bình các mẫu vữa lập phơng 70,7x70,7x70,7 mm, ở tuổi 28 ngy, theo TCVN 3121: 1979. Mác vữa có những loại sau: mác 2, 4 (vữa vôi), 10, 25, 50, 75, 100, 125, 150 (vữa tam hợp v vữa xi măng cát). Vữa vôi có thnh BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 6 phần l cát v vôi hòa trộn với nớc. Vữa tam hợp có thnh phần l cát, xi măng v vôi hòa trộn với nớc. Vữa xi măng cát có thnh phần l cát v xi măng hòa trộn với nớc. Các dụng cụ dùng cho công tác xây Dụng cụ xây đợc chia thnh các nhóm chính sau: - Nhóm dụng cụ dẫn hớng, gồm: Hệ thống lèo, dẫn hớng tổng thể: cột lèo, dây lèo: đứng, ngang, xiên; Hệ dẫn hớng cho từng lớp xây đó l dây xây; - Nhóm dụng cụ kiểm tra: dọi, ni vô, thớc cữ, thớc tầm, thớc góc (còn gọi l thớc thợ); - Nhóm dụng cụ xây chính đó l dao xây khi xây gạch, có thể đợc thay thế bằng bay kết hợp với búa khi xây đá hộc; - Nhóm dụng cụ phục vụ xây: dụng cụ đong đếm vật liệu khi trộn vữa, dụng cụ chứa đựng vữa, dụng cụ vận chuyển vật liệu, giáo công tác khi lm việc xây trên cao, Dây lèo dùng để xác định các cạnh v mặt bên khối xây. Có 3 loại dây lèo: lèo đứng, lèo xiên, lèo ngang. Lèo ngang, thờng căng ở độ cao 1,5 ữ 2,0 m so với mặt sn công tác, trên đó buộc các dây lèo đứng. Lèo đứng cùng lèo ngang xác định mặt thẳng đứng của các khối xây: mặt t ờng, trụ Lèo xiên để xây những khối xây có một mặt biên nằm nghiêng nh: tờng thu hồi, tờng v bậc thang, mái đê, đập Dây xây (dây cữ), căng ở mép biên hng ngoi của một lớp gạch, dùng để chỉnh phẳng lớp gạch v độ phẳng cục bộ trong từng lớp xây của mặt bên khối xây. Cữ xây l độ dầy trung bình tiêu chuẩn của một lớp xây. Đối với khối xây gạch chỉ thờng cữ xây l khoảng 75 ữ 77 mm (khoảng 65+(8 ữ 12) mm). Dọi dùng để xác định, điều chỉnh, kiểm tra độ thẳng đứng của khối xây. Dao xây dùng để rải vữa (khi xây tờng nửa gạch), gõ trèn v chỉnh gạch, chặt gạch, vét v trèn đầy mạch vữa. Ni vô (dạng ống hay thớc) dùng để đánh thăng bằng các lớp gạch. Xẻng dùng để trộn, xúc v rải vữa (khi bề dầy tờng một gạch). Xô dùng để đựng vữa trong khi vận chuyển gần. Hộc chứa vữa đựng vữa trớc lúc xây tại nơi xây. Hộc đong vật liệu l hộp chữ nhật đóng bằng gỗ, để đong đếm thể tích vật liệu. Thớc cữ, lm bằng gỗ hay kim loại trên có gắn hoặc khắc vạch cữ xây, dùng để điều chỉnh độ dầy của các lớp xây (cữ xây l bề dầy tiêu chuẩn của mỗi lớp xây). Ngoi ra, nếu thớc cữ di v thật thẳng thì có thể dùng nó thay cho dây lèo đứng. Cải tiến từ thớc cữ, lèo đứng v dọi l cột lèo, lm từ thép góc có hn thêm bản đế để dựng thẳng đứng thật vững. Trên cột lèo có gắn thớc cữ di động lên xuống, gắn dọi để kiểm tra độ đứng thẳng của cột v móc buộc lèo ngang. Cột lèo thờng đợc dùng ở những mặt bằng chống chải, tại hai góc biên của một phân đoạn khối xây tờng, dùng kết hợp các loại dây lèo: ngang, đứng, xiên. BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 7 Cột lèo Thớc tầm, lm bằng gỗ hay hợp kim nhôm di 2,0 ữ 2,5 m, dùng để kiểm tra độ phẳng của mặt bên khối xây. Thớc thợ (thớc vuông) dùng để bắt góc khối xây (kiểm tra độ vuông của góc tờng). Các bớc tiến hành xây tờng gạch chỉ cơ bản Trên tổng mặt bằng trong giai đoạn thi công công tác xây, vật liệu đợc để tập trung ở bãi tập kết. Gạch chỉ đợc xếp thnh kiêu, cao 20 ữ 25 lớp, khoảng 1,5 m, lớp trên so le (khoá mạch) lớp dới. Số lợng viên gạch trong một lớp có thể l 8, 10, 12, hay 20 viên, nhng thờng l 10 viên (cho dễ đếm). Vữa đợc trộn thnh từng cối vữa. Trộn vữa xi măng, để giảm bụi, đổ cát ẩm chùm lên xi măng rời, trộn đều theo đúng cấp phối, rồi bới rộng thnh khay tròn, tiếp theo đổ lợng nớc, đợc đong chính xác đảm bảo độ sụt của vữa, vo giữa v đảo đều. Khi trộn vữa vôi hay tam hợp, bằng vôi bột, thì phải quây cát hay xi măng cát thnh khay tròn trớc, đổ nớc vo giữa trớc, rồi mới cho vôi bột vo, vì vôi cần phản ứng trơng nở với nớc (tôi), tăng thể tích rất nhiều. Sau khi vôi đã thnh dung dịch vôi nớc, mới nạo dần bờ be cát v trộn đều với vôi nớc thnh vữa. Nếu vữa dùng vôi tôi (nớc), thì cũng lm tơng tự nh vôi bột, chỉ khác l vôi tôi đợc đổ đồng thời với nớc vo giữa vòng cát hay xi măng cát, v đợc ho nhuyễn với nớc, trớc khi trộn đều thnh vữa. Khi xây BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 8 từng phân đoạn, hai vật liệu ny đợc vận chuyển dần ít một vo vị trí công tác, tuy theo nhịp độ xây. 1. Tổ chức măt bằng phân đoạn xây Mặt bằng thi công phân đoạn xây thờng đợc chia thnh 3 dải song song liền kề nhau: - Dải thứ nhất, l dải sản phẩm, l vị trí m phân đoạn tờng sau khi xây xong sẽ nằm ở đó. Hệ thống dây lèo, cột lèo v dây xây đợc căng ở đây, về phía mặt tờng bên kia, đối xứng với mặt tờng gần ngời thợ xây. Nh vậy, để khi xây ngời thợ không chạm vo lm lệch hệ định hớng gồm: cột lèo, các dây lèo v dây xây, để tờng không bị khuyết tật. - Dải ở giữa, l dải công tác, l nơi ngời thợ đứng để thao tác xây, nơi để vật liệu gạch v vữa xây ngay. Thờng thì gạch v vữa, mỗi thứ để ở một bên ngời xây (vữa đặt ở phía tay cầm dao xây), nhằm giản tiện các thao tác xây. Không gian thao tác tối thiểu cho mỗi ngời thợ xây l . Khi xây những đợt xây trên cao, hệ thống giáo công tác đợc lắp dựng trong dải không gian ny để ngời thợ đứng lên trên xây. - Dải ngoi cùng, l dải vận chuyển, tạo thnh tuyến đờng vận chuyển gạch từ nơi tập kết v vữa từ chỗ trộn, về để xây. 2. Căng hệ thống định hớng cho khối xây hệ lèo để xác định các bề mặt tờng. Trên một trục định vị tờng thờng ở hai đầu có hai góc tờng, lm đổi hớng hon ton trục tờng ny. Trên mỗi trục tờng có thể chia lm một hay nhiều phân đoạn xây nối nhau thẳng hng. Tại hai điểm góc biên của trục tờng, đợc xác định sẵn (giác) trên mặt nền, ta dựng hai cột lèo, góc cột lèo trùng với hai điểm trên. Dùng dọi chỉnh cho hai cột lèo ny đứng thật thẳng đứng theo cả hai phơng: phơng trục tờng v phơng vuông góc với tờng. Khi trục tờng đợc chia thnh nhiều phân đoạn tờng, để các phân đoạn xây nối nhau thẳng hng trên cùng một trục, qua hai đầu trên của hai cột lèo, dọc theo mép biên tờng định xây, ta buộc một dây lèo ngang bằng thép. Trên dây lèo ngang có treo các lèo đứng trung gian, đợc dọi đứng theo cả hai phơng giống nh với cột lèo v ghim đầu dới vo mạch vữa nằm dới cùng. Nếu phân đoạn tờng trung gian có các góc tờng, góc trụ liền tờng, thì chân các điểm góc ny trên nền phải nằm trên hình chiếu của lèo ngang trên nền, do các phân đoạn cùng trên một trục, v tại các điểm n y ta ghim đầu dới các dây lèo đứng trung gian hay thớc cữ góc vo đó. Đầu trên của các dây lèo đứng hay thớc cữ góc ny đợc treo buộc vo lèo ngang v đợc điều chỉnh bằng dọi cho thẳng đứng với đầu dới theo cả hai mặt: mặt tờng v mặt vuông góc. Tại mỗi đầu mỏ của một phân đoạn phải có một dây lèo đứng. Khoảng cách giữa các lèo đứng không quá 12 m, để dây xây không bị võng. Sau khi xây xong những viên góc hoặc mỏ của một, hai lớp dới cùng, đầu dới của tất cả các dây lèo đứng đợc ghim vo mạch vữa ngang dới cùng v đợc kiểm tra lại bằng dọi. BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 9 Hệ thống lèo trên sẽ định hớng cho cả một đợt xây cho nên sau khi dựng xong phải giữ ổn định không xê dịch hệ ny cho đến khi xây đợt mới. Dây xây L hệ thống định hớng cho từng lớp xây, đợc dựng v thay đổi cho từng lớp xây v đợc điều chỉnh theo hệ thống lèo, thớc cữ v nivô. Dây xây luôn nằm trong mặt phẳng dây lèo đứng v lèo ngang, nhng do luôn phải thay đổi vị trí theo từng lớp xây (lên dây), nên nó phải đợc căng vo bên trong lèo đứng, nằm cùng phía với tờng v ngời xây so với hệ lèo, để tránh va chạm lm sai lệch dây lèo đứng trong khi lên dây. Nếu dùng thớc cữ góc hay cột lèo, ta móc mỗi đầu dây xây vo vạch cữ trên thớc cữ hay thớc cữ di động trên cột lèo. Trờng hợp chỉ dùng lèo đứng trong phân đoạn xây, thì tại hai mỏ góc hai đầu phân đoạn phải định vị trớc v xây tạm trớc một, hai lớp tờng tại vị trí ny gọi l xây bắt mỏ, để lấy chỗ cắm dây lèo đứng v dây xây. Khi xây tờng dùng lèo đứng luôn phải xây bắt mỏ góc trớc một đến hai lớp trên để lấy chỗ ghim dây xây. Sau khi đã căng ngang bằng dây xây vo hai mỏ góc hai đầu, thì phải chỉnh chính xác mép biên các viên mỏ góc trong cùng một lớp xây bắt mỏ cho song song với dây xây (bám dây xây). Nền nh thờng không bằng, để các lớp xây đợc ngang bằng, ngay tại lớp xây đầu tiên ta dùng ni vô để kiểm tra độ thăng bằng nhau của cả hai mỏ góc hai đầu, v điều chỉnh chúng bằng độ dầy mỏng của lớp gạch v mạch vữa nằm dới cùng (nếu độ chênh lệch giữa hai đầu lớn thì đối với tờng dầy 220 có thể dựng bề ngang các viên gạch tại đầu thấp trong lớp ny lên, gọi l xây vỉa). Các lớp xây bên trên thì có thể không cần đánh thăng bằng bằng nivô, nhng đợc điều chỉnh độ ngang bằng, bởi chiều cao nh nhau (75 ữ 77 mm) của vạch cữ hay thớc cữ di động tại mỏ góc hai đầu phân đoạn xây, v bởi độ thăng bằng của lớp xây ngay bên dới. Tại các mức độ cao đặc biệt nh: bậu cửa sổ, lanh tô cửa, góc tờng v trần, để đảm bảo độ ngang bằng chính xác ta dùng ni vô để kiểm tra. 3. Rải vữa v đặt gạch Khi rải vữa cần phải đủ lợng vữa, diện rải ít nhất l phải lớn hơn chiều di viên gạch để đảm bảo cho mạch vữa nằm no vữa. Khi rải vữa, chiều dầy của dải vữa tạo nên mạch nằm, thờng khoảng 15 mm. Dùng dao vét gọn hai bên dải vữa để nó có tiết diện hình thang, nhằm lm giảm vữa thừa phè sang hai bên tờng, khi gõ chỉnh gạch. Để đảm bảo no mạch vữa đứng dọc v ngang, cần kết hợp các thao tác sau: - Sau khi rải vữa mạch nằm xong, thì dùng dao vét vữa từ mạch ny lên đầu viên gạch đã xây trớc trong hng, nhằm tạo một phần mạch ngang. - Cầm viên gạch dúi mạnh vo dải vữa vừa rải của mạch nằm theo hớng dọc theo hng gạch, với một góc nghiêng 5 ữ 10 độ so với mặt bằng, để đẩy vữa từ mạch vữa nằm lên mạch vữa đứng ngang giữa viên đang xây v viên đã xây trớc. BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng-Ngời soạn: Doãn Hiệu http://www.ebook.edu.vn 10 - Sau khi đặt, gõ v chỉnh gạch xong vữa thừa từ mạch nằm phè sang hai bên tờng phải vét gọn v đổ vo các mạch vữa ngang v dọc để lm đầy các mạch ny. Trong quá trình xây, sau khi đặt viên gạch v vị trí, dùng dao xây gõ trên mặt trên viên gạch sao cho mặt trên lớp xây (cũng l mặt trên mỗi viên gạch trong lớp) đợc chỉnh ngang bằng độ cao dây xây. Các viên gạch ở hng biên của mỗi lớp luôn đợc chỉnh mặt bên song song cách đều với dây xây một khoảng hở bằng bề ngang thân dây xây (1 mm). Khi chỉnh các viên gạch trong hng biên bám dây xây cũng chỉ dùng dao xây gõ vo mặt trên viên gạch nhng theo một góc nghiêng hớng vo phía cần chỉnh ngang. Không đợc phép gõ ngang tờng lm long mạch vữa, đặc biệt l đối với tờng 110, vì tờng đang xây thờng không đợc chịu lực sô ngang. Các mạch vữa nằm, ngang v dọc, sau khi đặt, gõ v chỉnh gạch xong, thờng dầy khoảng 8 ữ 12 mm. Trong khi xây, để tránh trùng mạch đôi khi cần những mẩu gạch 1/2, 1/4, 3/4 xây trèn vo trong lớp xây, thì dùng dao xây để chặt gạch. Khi bắt mỏ luôn phải dùng thớc thợ để kiểm tra v điều chỉnh các góc tờng. Tại các góc tờng mép của góc tờng phải luôn bám dây lèo đứng, tức l luôn song song cách đều dây lèo đứng một khe hở bằng một thân dây, khoảng 1 mm. Nh vậy, khi đặt gạch, các viên gạch trong các hng ngoi của mỗi lớp xây phải bám dây xây, các viên gạch ở góc tờng hay trụ còn phải bám dây lèo đứng hoặc cột lèo, các viên gạch trong các hng trèn của mỗi lớp xây đợc chỉnh mặt trên theo các viên hng ngoi. Kỹ thuật xây tờng gạch chỉ dầy 110 Tờng 110, còn cách gọi khác theo bề dầy l tờng 1/2 gạch, hay tờng con kiến. Loại tờng ny khả năng chịu lực thấp nên thờng đợc sử dụng lm vách ngăn chia phòng bên trong công trình hay tờng bao của các công trình tạm. Các yêu cầu kỹ thuật, các bớc tiến hnh xây tờng 110 tuân thủ hon ton m không có bổ xung thêm so với yêu cầu v các bớc tiến hnh chung đã nêu ở trên. Trong tờng 110 đa số các mạch vữa đứng ngang lệch nhau 1/2 viên gạch, trừ trờng hợp khoảng cách giữa hai góc tờng không chẵn với chiều di viên gạch kèm một mạch ngang, khi đó co dãn nhỏ bề ngang mạch ngang để có thể trèn các mẩu 1/2, 1/4, 3/4 vo hng nhng vẫn phải đảm bảo khoảng cách tối thiểu của mọi mạch ngang l 1/4 viên gạch. Cách xây tại vị trí góc tờng nh sau: Kỹ thuật xây tờng gạch chỉ 110 bổ trụ liền t ờng Để tăng khẳ năng chịu lực của tờng 110 biến tờng ny thnh tờng chịu lực, ngời ta thờng xây kèm vo tờng 110 các trụ cách nhau 3 m (2,5 ữ 3,0 m). Kỹ thuật xây loại tờng ny tuân thủ hon ton các yêu cầu kỹ thuật chung, các bớc tiến hnh cơ bản của công tác xây. Ngoi ra, có thêm một số kỹ thuật bổ xung sau: + Trong tờng 110 bổ trụ, để đảm bảo các lớp xây luôn bám dây xây lm cho lớp xây đợc ngang bằng, thì trụ phải xây đồng thời với tờng theo từng lớp một. [...]... khớp nối http://www.ebook.edu.vn 23 BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng- Ngời soạn: Doãn Hiệu Lắp dựng hệ khuôn sn với giáo tổ hợp mạng vuông độc lập Lắp dựng giáo chống tổ hợp mạng tam giác đều so le http://www.ebook.edu.vn 24 BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng- Ngời soạn: Doãn Hiệu Lắp dựng hệ khuôn sn với giáo tổ hợp mạng... khung giáo trong tầng giáo với nhau Sn công tác, nơi công nhân lm việc v để vật liệu, thờng đợc lắp ở trên thanh ngang của khung giáo Ngoi ra, sn công tác còn có tác dụng lm cứng hoá hệ giáo trong mặt phẳng sn công tác Để tiện vận chuyển v lắp đặt, sn công tác lm bằng http://www.ebook.edu.vn 30 BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng- Ngời soạn: Doãn Hiệu các mảng nhỏ... khối xây kém nhất (khoảng 90%) Trong thực tế hai cách sau đợc áp dụng phổ biến do năng tăng mạnh m chất lợng vẫn chấp nhận đợc + Tại góc tờng 220 dễ xảy ra hiện tợng trùng các mạch ngang v dọc Để xử lý hiện tợng ny tại góc tờng 220 ta sử dụng các viên gạch mẩu, loại 3/4 viên, để xây góc Cách xây nh sau: http://www.ebook.edu.vn 11 BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng- Ngời... phải có sn hay lới bảo vệ Khoảng hở giữa hệ dn giáo v công trình khoảng 5 ữ 20 cm, tuỳ theo từng công tác http://www.ebook.edu.vn 32 BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng- Ngời soạn: Doãn Hiệu Giáo công tác Chơng III Máy xây dựng I Cần trục thiếu nhi Cấu tạo gồm các bộ phận chính, đợc tháo rời khi vận chuyển v lắp dựng cần trục, nh sau: Chân đế l khung dạng kim tự tháp... nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng- Ngời soạn: Doãn Hiệu Xây tờng 220 có dùng cột lèo Xây tờng 110 Bi tập thực hnh Chia lớp học xây thnh các tổ 05 sinh viên Mỗi tổ sẽ thực hnh những bi sau: - Ngy 01: tập xây một phân đoạn tờng 110 di 3 ữ 3,5 m, có hai mỏ góc ở hai đầu - Ngy 02: xây một phân đoạn tờng 110 hon chỉnh, trong một đợt xây, di 3 ữ 3,5 m, có hai mỏ góc ở hai đầu - Ngy 03: xây một phân... tờng 110 bổ trụ hon chỉnh, trong một đợt xây, di 3,5 m, có hai mỏ góc ở hai đầu v hai trụ 220x220, tim trụ cách mép góc tờng 0,5m - Ngy 04: xây một phân đoạn tờng 220 hon chỉnh, trong một đợt xây, di 3 m, có hai mỏ góc ở hai đầu Công tác Ván khuôn, đà ngang và giáo chống http://www.ebook.edu.vn 13 BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng- Ngời soạn: Doãn Hiệu Hệ khuôn bê... sn, có trong thiết kế kết cấu Trình tự lắp dựng hệ khuôn đúc dầm sn (công nghệ thi công cột riêng, dầm sn riêng): Lắp dựng khuôn đúc đáy dầm Lắp dựng khuôn đúc thnh dầm Lắp dựng khuôn đúc sn Trình tự lắp dựng hệ khuôn đúc cột, dầm, sn (công nghệ thi công cột, dầm sn cùng lúc): Lắp dựng hệ khuôn đúc cột Lắp dựng khuôn đúc đáy dầm Lắp dựng khuôn đúc thnh dầm Lắp dựng khuôn đúc sn Hệ khuôn Đúc cột Thnh phần... đều, khi xây các lớp dọc ta phải căng thêm một hay một hệ dây xây phía mặt tờng trong Do bề dầy tờng đủ lớn, nên từ tờng 220 trở lên có thể rải vữa bằng xẻng, lm tăng năng xuất xây, v căng thêm dây xây trong m không bị vớng víu Tờng 220 các mạch đứng ngang thờng cách nhau 1/4 viên gạch Xây tờng 220 dùng dây lèo đứng Xây một trục tờng 220 http://www.ebook.edu.vn 12 BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ... của từng tầng khung giáo trong cột chống tổ hợp, theo công thức sau: H TK = bt + vk + 2 xg + 2 k + nK nK + 2 k = H TK - ( bt + vk + 2 xg ) = H gc nK = H gc - 2 k http://www.ebook.edu.vn 25 BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng- Ngời soạn: Doãn Hiệu Trong đó: H TK l chiều cao thiết kế của tầng nh, có trớc khi thi công trong thiết kế kiến trúc H gc l chiều cao cần thiết... với độ cao tầng lớn, tải trọng nặng http://www.ebook.edu.vn 18 BàI giảng Môn học Thực tập công nhân Bộ môn Công nghệ và tổ chức xây dựng- Ngời soạn: Doãn Hiệu Hệ đà ngang Khi sử dụng giáo PAL, hệ đ ngang thờng cần phải có hai lớp đặt trực giao chồng lên nhau Vì trong phần lớn trờng hợp khoảng cách các hng đ ngang chịu lực, do tải trọng tác dụng lên hệ khuôn đúc cùng với khả năng chịu lực quyết định, thờng