TRƯ�NG Đ�I H�C KINH T� Đ�I H�C QU�C GIA HÀ N�I TR NG Đ I H C KINH TẾẾ Đ I H C QUỐẾC GIA HÀ N IƯỜ Ạ Ọ Ạ Ọ Ộ KHOA KINH TẾẾ PHÁT TRI NỂ Bài kiểm tra giữa kỳ Môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam ĐỀ TÀ[.]
Trang 1TR ƯỜ NG Đ I H C KINH TẾẾ - Đ I H C QUỐẾC GIA HÀ N I Ạ Ọ Ạ Ọ Ộ
KHOA KINH TẾẾ PHÁT TRI N Ể
Bài kiểm tra giữa kỳ
Môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
ĐỀ TÀI
"Anh/Chị hãy phân tích tại sao Hội nghị trung ương 8 tháng 5 năm 1941 lại quyết định đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập mặt trận Việt Minh? Hệ quả tích cực của quyết định này là gì?"
Sinh viên : Nguyễn Vũ Quỳnh Anh
Ngày sinh : 04-11-2003
Lớp : HIS1001 15
Khóa : QH – 2021 E K66
Chuyên ngành : Kinh tế phát triển
Mã sinh viên : 21051345
Giảng viên hướng dẫn : ThS Phạm Minh Thế
gggggg
Hà Nội, 2022
Trang 2Phần I: Nguyên nhân Hội nghị trung ương 8 tháng 5 năm 1941 lại quyết định đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập mặt trận Việt Minh
Giữa năm 1940, Nhâ ̣t tiến quân vào nước ta, nhân dân chịu cảnh “mô ̣t cổ hai tròng” của Pháp – Nhâ ̣t Nhiê ̣m vụ cấp thiết đă ̣t ra là giải phóng nhân dân khỏi cảnh bị áp bức, bóc
lô ̣t
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định rằng giải phóng giai cấp, giải phóng dân tô ̣c là con đường của cách mạng dân tô ̣c và là sự nghiê ̣p của chủ nghĩa cô ̣ng sản Đă ̣t biê ̣t đă ̣t trong bối cảnh Viê ̣t Nam lúc bấy giờ bị bóc lô ̣t bởi thực dân Pháp, phát xít Nhâ ̣t và mô ̣t phần tàn dư của chế đô ̣ phong kiến
Trên phạm vi thế giới, trước tình hình chủ nghĩa phát xít ngày càng phát triển mạnh mẽ, Đại hô ̣i VII của Quốc tế Cô ̣ng sản họp tại Matxcova (tháng 7/1935) đã xác định rõ kẻ thu trước mắt của nhân dân toàn thế giới là chủ nghĩa phát xít và mọi cuô ̣c đấu tranh của tầng lớp lao đô ̣ng, vô sản cần tâ ̣p trung vào mục đích chống chủ nghĩa phát xít, thành lâ ̣p mă ̣t trâ ̣n nhân dân rô ̣ng rãi Theo đó, BCH Trung ương Đảng nước ta đã họp lại để “định lại chính sách mới” Hô ̣i nghị diễn ra vào tháng 7/1936 đã nêu rõ: “lập Mặt trận nhân dân phản đế rộng rãi chính để bao gồm các giai cấp, các đảng phái, các đoàn thể chính trị và tín ngưỡng tôn giáo khác nhau, các dân tộc ở xứ Đông Dương để cung nhau tranh đấu để đòi những điều dân chủ đơn sơ”
Tuy nhiên do bối cảnh khác nhau, trong khi các nước như Pháp, Liên Xô, Đức… chỉ cần tiến hành cuô ̣c cách mạng giai cấp chống chủ nghĩa phát xít thì tại các nước thuô ̣c địa và nửa thuô ̣c địa như Viê ̣t Nam cần tiến hành 2 cuô ̣c cách mạng giai cấp và cách mạng dân
tô ̣c Vì vâ ̣y nếu cứ phụ thuô ̣c vào cách mạng giai cấp ở các nước chính quốc theo như quan điểm của Đại hô ̣i quốc tế Cô ̣ng sản I tới VI thì cách mạng Viê ̣t Nam không thể thành công được
Tháng 9/1939, khi WWII bung nổ, thực dân Pháp ngay lâ ̣p tức áp dụng chính sách mới,
vô cung hà khắc ở Đông Dương nhằm phục vụ chiến tranh đế quốc chủ nghĩa: ra sức vơ vét của cải và binh lính phục vụ chiến tranh đồng thời đàn áp phong trào cách mạng, tiêu diê ̣n Đảng Cô ̣ng sản Đông Dương Trước tình hình cấp bách đó, Hô ̣i nghị BCH Trung ương Đảng lần thứ 6 họp vào tháng 11 cung năm đã khẳng định: “giải phóng dân tô ̣c là nhiê ̣m vụ hàng đầu và cấp bách nhất của cách mạng”, mọi quyết sách, hành đô ̣ng đều phải đứng trên lâ ̣p trường giải phóng dân tô ̣c, lấy quyền lợi dân tô ̣c là tối cao Từ đó Mă ̣t trâ ̣n dân tô ̣c phản đế Đông Dương được thành lâ ̣p tâ ̣p hợp tất cả các tầng lớp giai cấp, dân
tô ̣c khác nhau cung tâ ̣p trung sức mạnh chống lại kẻ thu trước mắt: chủ nghĩa đế quốc phát xít
Tuy đã có chỉ thị mới về viê ̣c tất cả giai cấp đều tham gia đấu tranh chống lại quân xâm lược nhưng những cuô ̣c khởi nghĩa trong giai đoạn này vẫn chưa thực sự tâ ̣p hợp được sức mạnh toàn dân tô ̣c, tiêu biểu như cuô ̣c khởi nghĩa Bắc Sơn (9/1940) do các dân tô ̣c thiểu số tại Bắc Sơn đứng lên khởi nghĩa hay khởi nghĩa Nam Kỳ (11/1940) do binh lính và nhân dân nổi dâ ̣y
Trong giai đoạn này, đường lối lãnh đạo của Đảng vẫn chưa thâ ̣t sự quyết liê ̣t với mục tiêu dẫn dắt mọi tầng lớp nhân dân cung đi tới mục tiêu giải phóng dân tô ̣c Trong thời kỳ này, văn học hiê ̣n thực phê phán cũng phát triển mạnh mẽ với các tác phẩm Bước đường cung (Nguyễn Công Hoan – 1938), Vỡ đê (Vũ Trọng Phụng – 1936), Tắt đèn (Ngô Tất Tố – 1937),… Qua viê ̣c tìm đọc các tác phẩm văn học trong thời kỳ này, ta phần nào hiểu được thái đô ̣ của nhân dân với xiềng xích bóc lô ̣t, với tương lai Người dân căm giâ ̣n chế
đô ̣ phong kiến, chính quyền thực dân, bản thân họ rất muốn phản kháng, muốn đứng lên
Trang 3giành lại quyền lợi của mình nhưng lại chưa biết làm như nào, bắt đầu từ đâu, hoă ̣c nếu tổ chức phản kháng thì chưa có kế hoạch cụ thể lâu dài, tất cả các cuô ̣c cách mạng đều tự phát và diễn ra trên mô ̣t vung địa phương nhất định, tương lai của trong mắt nhân dân Viê ̣t Nam lúc này vẫn “tối đen như tiền đồ của chị Dâ ̣u” vâ ̣y
Cho tới tháng 11 năm 1940, tại Hô ̣i nghị cán bô ̣ Trung ương, đã lâ ̣p lại Ban Chấp hành Trung ương và nhâ ̣n định: “Cách mạng phản đế và cách mạng thổ địa phải đồng thời tiến, không thể cái làm trước cái làm sau” Như vâ ̣y, Trung ương Đảng vẫn chưa thật sự dứt khoát với chủ trương đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu được đề ra tại Hội nghị tháng 11/1939
Viê ̣t tiến hành song song hai cuô ̣c cách mạng vẫn tiếp tục tiếp diễn cho tới tháng 5/1941 Ngày 28/01/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước, dừng chân tại Pác Bó, Cao Bằng, tại đây, Bác đã lên kế hoạch lâu dài dựa trên tư tưởng Mác – Lê-nin kết hợp với tình hình thực tế trong nước, mục tiêu trường kỳ kháng chiến dành lại đô ̣c lâ ̣p cho Viê ̣t Nam Tháng 5/1941, lấy tư cách là đại biểu Quốc tế Cô ̣ng sản, Nguyễn Ái Quốc đã triê ̣u tâ ̣p
Hô ̣i nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 8 ngay tại Pác Bó Hô ̣i nghị lần này đã nhâ ̣n định rằng: “Vấn đề chính là nhận định cuộc cách mạng trước mắt của Việt Nam là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc; lập Mặt trận Việt Minh, khẩu hiệu chính là: Đoàn kết toàn dân, chống Nhật, chống Pháp, tranh lại độc lập; hoãn cách mạng ruộng đất” Lần đầu tiên cụm từ “đoàn kết toàn dân” được sử dụng đã mở ra con đường mới cho cách mạng Viê ̣t Nam, không chỉ là cách mạng của tầng lớp nhân dân vô sản mà là cách mạng của tất cả tầng lớp nhân dân Viê ̣t Nam yêu nước Hô ̣i nghị đã chỉ ra các vấn đề rất quan trọng, thay đổi hoàn toàn chiến lược và đường lối cách mạng Viê ̣t Nam Hô ̣i nghị đã nhâ ̣n định rằng mâu thuẫn cần giải quyết cấp bách thời bấy giờ là mâu thuẫn giữa nhân dân Viê ̣t Nam với Pháp-Nhâ ̣t; chủ trương làm cách mạng giải phóng dân tô ̣c, cách mạng
tư sản dân quyền sẽ tạm gác lại; thi hành chính sách “dân tô ̣c tự quyết”; tâ ̣p trung mọi lực lượng dân tô ̣c, tất cả tổ chức quần chúng trong mă ̣t trâ ̣n Viê ̣t Minh đều mang tên “cứu quốc”; xây dựng nhà nước Viê ̣t Nam Dân chủ Cô ̣ng hòa sau khi cách mạng thành công; và cuối cung là chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, “chuẩn bị mô ̣t lực lượng sẵn sàng, nhằm vào cơ hô ̣i thuâ ̣n tiê ̣n hơn cả mà đánh lại quân thu”
(Hội nghị đã đưa cách mạng Việt Nam sang giai đoạn nửa bí mật nửa công khai.)
Có thể thấy Hô ̣i nghị lần thứ 8 đã đưa ra mô ̣t chiến lược hoàn hảo vào đầy đủ nhất từ trước tới nay Tuy nhiên, từ lý thuyết tới thực tế còn mô ̣t khoảng cách rất dài Để hiê ̣n thực hóa lý tưởng cách mạng, chủ trương từ Hô ̣i nghị 8 yêu cầu từng Đảng viên là mô ̣t nhà tuyên truyền, phải để toàn bô ̣ tầng lớp nhân dân yêu nước thấm nhuần tư tưởng của của Đảng, nắm rõ đường lối cách mạng, mỗi nhân dân là mô ̣t chiến sĩ yêu nước Để chuẩn bị cho mô ̣t thời cơ thích hợp, có thể nói Trung ương Đảng đã chia giai đoạn chuẩn bị thành hai thời kỳ: trong thời kỳ đầu tâ ̣p trung chủ yếu tuyên truyền mục tiêu của mă ̣t trâ ̣n Viê ̣t Minh tới tất cả giai cấp nhân dân, đào tạo lý luâ ̣n và tìm kiếm nhân sự nòng cốt; trong thời kỳ tiếp theo sẽ xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, chuẩn bị vũ khí, vâ ̣t chất cũng những các kế hoạch phu hợp với thời kỳ Với quan điểm “cách mạng là sự nghiê ̣p của quần chúng”, Bác và Trung ương Đảng chỉ đạo, tham gia mở lớp đào tạo cán
bô ̣ cách mạng, tâ ̣p trung đào tạo toàn diê ̣n từ tư tưởng, lý luâ ̣n, kinh nghiê ̣m thực tiễn và
đă ̣c biê ̣t là đạo đức cách mạng Lớp đào tạo dành cho mọi lứa tuổi bắt đầu từ Cao Bằng, sau đó lan rô ̣ng tới mọi ngóc ngách tổ quốc Cung với sự phát triển của lớp đào tạo, các tờ báo yêu nước cũng phát triển mạnh mẽ, nô ̣i dung chủ yếu tâ ̣p trung vào phơi bày tô ̣i ác của thực dân Pháp và phát xít Nhâ ̣t với nhân dân ta, kêu gọi nhân dân cả nước đồng lòng tiến liên với mục tiêu chung, mục tiêu giải phóng dân tô ̣c Với sự chuẩn bị kỹ càng về
Trang 4mă ̣t tư tưởng và vũ trang, lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến đã được hưởng ứng mạnh mẽ, cuô ̣c tổng khởi nghĩa tháng 8/1945 đồng thời nổ ra trên phạm vi toàn nước chứ không chỉ phát sinh trên mô ̣t phạm vi lãnh thổ nhỏ
Từ tháng 6/1941, Chiến tranh thế giới thứ II bắt đầu bước vào giai đoạn 2 Căng thẳng giữa Đức và Liên Xô lên đến đỉnh điểm khi Đức vi phạm hiê ̣p ước Xô – Đức (1939), bất ngờ tấn công Liên Xô Từ tháng 6/1941 cho tới tháng 10/1941, Đức liên tục mở những cuô ̣c tấn công ác liê ̣t và đẫm máu vào lãnh thổ Liên Xô với mục tiêu chiếm đóng Mátxcơva Tuy nhiên đến đầu tháng 12, chiến dịch của Đức thất bại và khiến họ chịu tổn thất nă ̣ng nề, chiến thắng của Liên Xô lúc này không chỉ cổ vũ tinh thần của nhân dân trong nước mà cổ vũ tất cả các dân tô ̣c đang đứng lên giành lại quyền đô ̣c lâ ̣p Ngay tại thời điểm này, Mỹ – Nhâ ̣t tham gia cuô ̣c chiến với trâ ̣n Trân Châu Cảng (12/1941) và kéo các nước còn lại vào trâ ̣n chiến Trước tình hình chủ nghĩa phát xít ngày càng bành trướng, Mă ̣t trâ ̣n Đồng minh chống phát xít ra đời kèm theo sự thành lâ ̣p của Liên hợp quốc Bước tiến này có ý nghĩa rất lớn với cách mạng dân tô ̣c tại Viê ̣t Nam và góp phần thúc đẩy sự thành công của Cách mạng Tháng 8 (1945)
Phần 2: Hệ quả tích cực của quyết định này
Chúng ta dễ thấy sự khác biê ̣t giữa Hô ̣i nghị BCH Trung ương Đảng lần thứ 6 và lần thứ
8, cả hai hô ̣i nghị đều đưa mục tiêu giải phóng dân tô ̣c là vấn đề đầu tiên cần giải quyết, nhưng trong khi Hô ̣i nghị 8 cho rằng cần tâ ̣p trung 100% lực lượng cho cách mạng dân
tô ̣c thì Hô ̣i nghị 6 vẫn cho rằng có thể tiến hành song song Viê ̣c không tâ ̣p trung được toàn bô ̣ lực lượng cũng như mâu thuẫn trong chính những giai cấp yêu nước là điểm mấu chốt khiến những quyết định, chính sách của Hô ̣i nghị 6 rơi vào thất bại
Có thể nói đi tới quyết định đẩy mạnh cách mạng giải phóng dân tô ̣c lên trước cách mạng
tư quyền là mô ̣t hê ̣ quả tất yếu của cách mạng Viê ̣t Nam Khi mà tiến hành cách mạng theo hướng song song hay đôi khi đă ̣t tầm quan trọng của cách mạng tư quyền lên trước cách mạng dân tô ̣c không đạt được hiê ̣u quả, bài toán thực tế lúc này yêu cầu Đảng phải đưa ra lựa chọn công cuô ̣c cách mạng nào cấp thiết hơn, liên quan đến sự sống còn của cả dân tô ̣c sẽ phải tiến hành trước, tâ ̣p trung toàn bô ̣ sức lực, tạm gác lại những mâu thuẫn trước mắt để cung đánh đuổi kẻ thu chung
Từ Đại hô ̣i lần thứ I của Đảng diễn ra vào tháng 3 năm 1935 cho rằng “người ta không thể làm cách mạng phản đế sau đó mới làm cách mạng điền địa” mà cần tiến hành song song hai cuô ̣c cách mạng Điều này vô hình chung đã chia cách tầng lớp công nhân, nông dân, vô sản với tầng lớp tiểu tư sản, tư sản yêu nước, trong các cuô ̣c cách mạng không thể
tâ ̣p trung toàn bô ̣ lực lượng để chống lại quân xâm lược Dẫn tới có nhiều cuô ̣c cách mạng, bạo đô ̣ng nổ ra, tuy đã đạt được những thành tựu nhất định nhưng không dẫn tới thắng lợi cuối cung Cho tới Hô ̣i nghị Trung ương năm 1941 đă ̣t vấn đề giải phóng dân
tô ̣c lên hàng đầu là cả mô ̣t quá trình trưởng thành, thay đổi theo tình hình thực tế trong nước – thế giới và tìm ra đường lối đúng đắn cho cách mạng Viê ̣t Nam Có thể nói Hô ̣i nghị Trung ương Đảng tháng 5/1941 là mô ̣t bước ngoă ̣t quan trọng trong lịch sử cách mạng của nước ta, là nền tảng cho những cuô ̣c tổng tiến công, những chiến dịch quan trọng trong suốt hai cuô ̣c chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ cứu nước Quyết định của
Hô ̣i nghị Trung ương 1941 kết hợp với tình hình Chiến tranh thế giới lần thứ 2 đang đi tới hồi kết là bàn đạp và điều kiê ̣n để Cách mạng tháng Tám của nước ta nổ ra và dành thắng lợi, thành lâ ̣p nên nhà nước Viê ̣t Nam Dân chủ Cô ̣ng hòa, mở ra mô ̣t kỷ nguyên mới cho nhân dân ta, mô ̣t kỷ nguyên của đô ̣c lâ ̣p, dân tô ̣c và xây dựng chủ nghĩa xã hô ̣i
Trang 5https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/ho-so-su-kien-nhan-chung/su-kien-va-nhan-chung/chien-tranh-the-gioi-thu-hai-1939-1945-3354
http://daihocchinhtri.edu.vn/vi/news/40-NAM-NGAY-TRUYEN-THONG/Ngay-28-01- 1941-Bac-Ho-tro-ve-nuoc-Su-kien-co-tinh-buoc-ngoat-trong-lich-su-cach-mang-Viet-Nam-1680/
NguyễnN,2007,TiếntrìnhlịchsửĐảngViệtNam,7,NXBgiáodục,396https://drive.google.co m/drive/folders/10jpGcQEMNi2Yzw5C-wXE_GAE_Ok8DIyJ
Đồng biên soạn,2021,Giáo trình lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam,NXB Chính trị Quốc gia
sựthật,444https://drive.google.com/drive/folders/10jpGcQEMNi2Yzw5CwXE_GAE_Ok 8DIyJ