Báo cáo thực nghiệp tại doanh nghiệp, ngành vận hành sửa chữa thiết bị lạnh trình độ cao đẳng. Thực nghiệp tại doanh nghiệp là quá trình 8 tuần tiếp xúc công việc tại doanh nghiệp của những sinh viên năm 2 cao đẳng. Đối với ngành điện lạnh, các công việc cụ thể như vệ sinh, lắp đặt máy lạnh, phụ việc cho những thợ chính.
TỔNG QUAN NGÀNH KĨ THUẬT LẠNH
LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN NGÀNH KĨ THUẬT LẠNH
Con người đã sản xuất và sử dụng lạnh để phục vụ đời sống từ rất lâu Ngành khảo cổ học đã phát hiện những hang động có mạch nước ngầm với nhiệt độ thấp, được sử dụng để bảo quản thực phẩm từ khoảng 5000 năm trước.
Trong thời kỳ Ai Cập cổ đại, người dân đã phát triển phương pháp làm bay hơi nước để điều hòa không khí Họ xây dựng các tháp cao để đón gió, bên trong chứa các bình gốm xốp đầy nước Quá trình bay hơi của nước giúp giảm nhiệt độ của gió nóng và khô từ sa mạc, hạ nhiệt độ từ 40°C xuống còn 20°C khi vào phòng.
Cách đây 2000 năm, người Trung Quốc đã biết trộn nước đá với muối để đạt nhiệt độ đến -42°C,…
Giữa năm 1761-1764, giáo sư Black đã phát hiện ra nhiệt ẩn hóa hơi và nhiệt ẩn nóng chảy, mở ra khả năng làm lạnh bằng cách cho bay hơi chất lỏng ở áp suất thấp Tiếp theo, vào năm 1780, Clouet và Monge lần đầu tiên thành công trong việc hóa lỏng SO2 Từ năm 1781, Cavallo đã bắt đầu nghiên cứu hiện tượng bay hơi một cách có hệ thống.
Kỹ thuật lạnh hiện đại bắt đầu từ thế kỷ XIX khi Jacob Perkins đăng ký phát minh máy lạnh nén hơi đầu tiên vào năm 1834 tại Anh, bao gồm bốn bộ phận chính: máy nén, dàn ngưng tụ, van tiết lưu và dàn bay hơi Cuối thế kỷ XIX, nhờ cải tiến của Linde người Đức và việc sử dụng amôniac làm môi chất lạnh, máy lạnh nén hơi đã phát triển mạnh mẽ Năm 1873, Vander Waals công bố phương trình trạng thái, trong khi Charler Tellier trình bày luận án về việc sử dụng lạnh để bảo quản thịt, được công nhận là tổ tiên của ngành lạnh.
Tủ lạnh gia đình và thương nghiệp chỉ xuất hiện vào đầu thế kỷ XX vì nhiều lý do khác nhau Vào ngày 17/07/1902, Willis Carrier đã phát minh ra mô hình máy điều hòa không khí hiện đại đầu tiên tại Buffalo, New York, và được coi là cha đẻ của công nghệ này Năm 1918, hãng Kelvinator của Mỹ đã sản xuất và giới thiệu tủ lạnh đầu tiên ra thị trường, với doanh số bán chỉ 67 chiếc trong năm đầu tiên, nhưng con số này đã tăng lên khoảng 200 chiếc vào năm sau Hiện nay, doanh số bán tủ lạnh đã vượt qua 10 triệu chiếc mỗi năm.
Tủ lạnh có máy nén kín đầu tiên được hãng General Electric chế tạo vào năm
Năm 1928 đánh dấu sự khởi đầu quan trọng cho ngành công nghiệp chế tạo tủ lạnh, biến nó thành một lĩnh vực có ý nghĩa kinh tế lớn Tại châu Âu, hãng Electrolux đã sản xuất những tủ lạnh hấp thụ đầu tiên trên thế giới.
Vào năm 1923, máy làm đá cỡ nhỏ và máy kết đông thực phẩm đã xuất hiện, đánh dấu sự khởi đầu của ngành công nghiệp thực phẩm đông lạnh Nhờ công nghệ này, thực phẩm như thịt, cá, và rau quả có thể được sản xuất tại một địa điểm và dễ dàng vận chuyển đến mọi nơi trên thế giới.
Từ những năm 1940, tủ lạnh đã được trang bị máy nén kín sử dụng gas lạnh Freôn R12, một loại gas an toàn nhưng có tác động tiêu cực đến tầng ô zôn R12 đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của ngành kỹ thuật lạnh, bao gồm cả điều hòa ô tô Sự phát triển của kỹ thuật điều hòa không khí gia dụng cũng nhờ vào gas lạnh R12 và R22, được phát minh vào những năm 1930 Tuy nhiên, để bảo vệ môi trường, hiện nay đã có nhiều loại gas lạnh mới thân thiện hơn và hiệu suất cao hơn như R32, R134a, R600a, và R410a.
Ngày nay, nhiều nước trên thế giới đã phát triển rất mạnh mẽ về máy lạnh như
Mỹ, Nhật, Đức, Pháp, Hàn Quốc, Hà Lan, Nga, Trung Quốc đã phát triển nhiều kiểu máy lạnh khác nhau, bao gồm máy nén lạnh, máy lạnh hấp thụ, máy lạnh kiểu ejectơ, máy lạnh hiệu ứng xoáy và máy lạnh bán dẫn Trong số đó, máy nén lạnh có nhiều loại như máy nén 1, 2, 4, 6 pistong, máy nén thẳng đứng, nằm ngang, chữ V, W, hình sao, máy nén hai cấp, dạng trục vít và li tâm Tại Việt Nam, mặc dù trải qua nhiều năm chiến tranh, ngành công nghiệp lạnh đã có sự phát triển đáng kể, từ chỉ 10 trạm lạnh thu nhỏ ở miền Bắc, đến hàng trăm cơ sở vào năm 2009.
2023, quy mô của thị trường ngành lạnh là 2,4 tỷ USD.
Kỹ thuật lạnh đang được ứng dụng phổ biến trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, y tế và đời sống, góp phần hiệu quả vào sự phát triển kinh tế và quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
ỨNG DỤNG CỦA NGÀNH KỸ THUẬT LẠNH
Trước khi máy lạnh cơ khí ra đời, con người đã khéo léo sử dụng lạnh tự nhiên, đặc biệt ở những khu vực có băng tuyết Họ khai thác băng tuyết tự nhiên vào mùa đông và bảo quản trong các hầm cách nhiệt dưới lòng đất để sử dụng trong mùa hè Ngành công nghiệp khai thác băng tự nhiên phục vụ xuất khẩu cho các vùng nóng từng có thời kỳ phát triển thịnh vượng.
Từ khi máy lạnh cơ khí được phát minh, việc sản xuất nước đá đã trở nên khả thi ngay cả ở các vùng xích đạo và trong mùa nóng Hơn nữa, hàng trăm loại máy lạnh chuyên dụng đã được chế tạo, cho phép sử dụng trực tiếp mà không cần qua nước đá.
2.1 Ứng dụng của ngành kỹ thuật lạnh trong sản xuất và bảo quản thực phẩm Đây là ứng dụng rộng lớn nhất và quan trọng nhất của ngành kỹ thuật lạnh Theo đánh giá, khi chưa có máy lạnh cơ khí, lương thực thực phẩm bị hư hỏng lên tới 35% Máy lạnh cơ khí đã giúp giảm tỉ lệ hư hỏng thực phẩm của con người xuống rất thấp Trước đây để bảo quản thực phẩm, ngưởi ta phải dùng các phương pháp như sấy khô, ướp muối, hun khói, tẩm đường, ngày nay, nhờ kỹ thuật lạnh, người ta có thể bảo quản thực phẩm với chất lượng cao hàng tháng, hàng năm, thậm chí nhiều năm, vì nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hư hỏng thực phẩm là do bị vi khuẩn tấn công, mà vi khuẩn kém hoặc ngừng hoạt động ở nhiệt độ lạnh.
Một số loài động vật có khả năng tự điều chỉnh hoạt động sống khi nhiệt độ giảm, giúp cơ thể giảm các hoạt động đến mức nhu cầu bình thường trong một khoảng thời gian nhất định Khi nhiệt độ tăng, hoạt động sống của chúng phục hồi, điều này có ứng dụng quan trọng trong vận chuyển và lưu trữ thực phẩm tươi sống, đảm bảo chất lượng tốt và giảm chi phí, đặc biệt là trong ngành thủy sản.
Kỹ thuật lạnh đóng vai trò quan trọng trong sản xuất và bảo quản thủy sản, rượu, bia, và nước ngọt Đối với thủy, hải sản tươi sống, kỹ thuật này giúp duy trì chất lượng, hương vị, màu sắc và giá trị dinh dưỡng Nó được áp dụng để bảo quản sau khi đánh bắt, bảo quản thành phẩm sau sản xuất, và trong quá trình vận chuyển toàn cầu.
Hầu hết thực phẩm đều có thể bảo quản lạnh, trong đó bia là một loại đồ uống cần được làm lạnh trong quá trình sản xuất và bảo quản Bia lạnh thường được khách hàng ưa chuộng hơn, vì vậy việc làm lạnh nhanh dịch đường là một bước quan trọng trong quy trình sản xuất bia.
80 o C xuống 5 o C để tránh một số chủng vi sinh vật có hại cho quá trình lên men
Kế tiếp là công đoạn lên men bia ở nhiệt độ 4-8 o C, công đoạn bảo quản và nhân giống men, thu hồi CO2 bị tạo ra sau quá trình lên men,…
Các chế độ xử lý thực phẩm:
Xử lý lạnh là quá trình làm lạnh sản phẩm đến nhiệt độ bảo quản lạnh yêu cầu, nhưng vẫn giữ trên điểm đóng băng, giúp sản phẩm duy trì độ mềm và không bị hóa cứng sau khi xử lý.
Xử lý lạnh đông là quá trình làm đông cứng các sản phẩm, trong đó nước và dịch trong sản phẩm sẽ chuyển thành băng Nhiệt độ của sản phẩm sẽ giảm xuống rất thấp, với nhiệt độ ở tâm đạt -8 độ C và bề mặt dao động từ -18 độ C đến -12 độ C.
Kết đông 1 pha: Thực phẩm nóng được đưa ngay vào thiết bị kết đông để hạ nhiệt độ tâm xuống dưới -8 o C
Kết đông 2 pha: Thực phẩm nóng được làm lạnh từ 37 o C xuống 4 o C, sau đó mới đưa vào kết đông cho tâm khối thực phẩm đạt -8 o C.
2.2 Ứng dụng kỹ thuật lạnh trong công nghiệp hóa chất
Các ứng dụng quan trọng trong ngành công nghiệp hóa chất bao gồm việc hóa lỏng các khí như Oxy, N2, Cl2, NH3, CO2, SO3, HCl và các loại khí đốt Nguyên tắc chính là nhiệt độ hóa lỏng của các chất khí này khác nhau.
2.3 Ứng dụng kỹ thuật lạnh trong y học
Kỹ thuật lạnh đóng vai trò quan trọng trong y học và dược phẩm, bao gồm việc bảo quản thuốc, vật tư y tế, vắc xin, kháng sinh, thuốc gây mê, và máu Ngoài ra, nó còn được sử dụng để trữ trứng, tinh trùng, nội tạng thay thế, cũng như điều hòa không khí trong phòng bệnh.
2.4 Ứng dụng kỹ thuật lạnh trong thể dục thể thao…
Kỹ thuật lạnh cho phép tạo ra sân trượt băng, đường đua trượt băng và trượt tuyết nhân tạo, phục vụ cho các vận động viên luyện tập và các đại hội thể thao khi không có băng tuyết tự nhiên Ngoài ra, nó còn được ứng dụng trong việc điều hòa nước trong bể bơi.
2.5 Ứng dụng kỹ thuật lạnh trong đời sống
Kỹ thuật lạnh đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày, đặc biệt là trong việc giải khát và làm mát không gian sống như căn hộ, phòng ngủ, công ty, văn phòng và nhà xưởng.
Kỹ thuật lạnh được ứng dụng phổ biến trong nhiều ngành công nghiệp, bao gồm luyện kim, chế tạo máy, bưu chính viễn thông, điện tử, máy tính, quang học, dệt, thuốc lá, và bảo quản giống trong nông nghiệp và chăn nuôi, đặc biệt là trong môi trường nhiệt đới gió mùa như Việt Nam.
TỦ LẠNH, TỦ KEM, TỦ ĐÔNG
3.1.Sơ đồ hệ thống lạnh và nguyên lý hệ thống lạnh
3.1.1 Sơ đồ hệ thống lạnh
Hình 1: Hệ thống lạnh truyền thống của tủ lạnh gia đình kiểu nén hơi
1.Máy nén (blốc); 2.Dàn ngưng tụ (dàn nóng); 3.Dàn bay hơi (dàn lạnh); 4.Ống mao; 5.Ổ tiếp điện cho động cơ máy nén; 6.Phin sấy lọc; 7.Bầu tách lỏng
Hình 2:Sơ đồ tủ lạnh làm lạnh trực tiếp (không có máy quạt giải nhiệt cho dàn lạnh – đối lưu tự nhiên)
1.Máy nén; 2.Dàn ngưng tụ; 3.Phin sấy lọc; 4.Ống mao; 5.Dàn bay hơi
Hình 3:Sơ đồ tủ lạnh làm lạnh gián tiếp (có máy quạt giải nhiệt cho dàn lạnh – đối lưu cưỡng bức)
Tủ lạnh được thiết kế với dàn ngưng nằm trên vỏ tủ và dàn bay hơi ở phía trên phía sau, giúp tối ưu hóa hiệu suất làm lạnh Hình 4 minh họa rõ ràng vị trí của các bộ phận này để người dùng dễ dàng quan sát và hiểu rõ hơn về cấu trúc của tủ lạnh.
Máy nén là thiết bị quan trọng trong hệ thống, kết hợp với phin sấy lọc để loại bỏ độ ẩm Dàn ngưng sơ bộ và dàn ngưng chính giúp làm mát và ngưng tụ hơi, trong khi đường quay về máy nén đảm bảo quá trình tuần hoàn Ống làm mát dầu và ống đẩy đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải chất lỏng, cùng với ống mao giúp điều chỉnh lưu lượng Dàn bay hơi quạt tạo ra hơi lạnh, và hồi nhiệt từ ống hút và ống mao tối ưu hóa hiệu suất Cuối cùng, ống hút thu thập hơi để tiếp tục chu trình.
Hình 4: Tủ đông có dàn ngưng và dàn bay hơi là ống xoắn bố trí ngay trên vỏ ngoài và vỏ trong tủ
1 Máy nén; 2.Đầu đẩy; 3.Đoạn dàn ngưng làm mát dầu; 4.Đường làm mát đầu vào; 5.Đường làm mát đầu ra; 6.Ống xoắn dưới đáy tủ; 7.Dàn ngưng tụ; 8.Phin sấy lọc; 9.Ống mao; 10.Dàn bay hơi; 11.Bình tách lỏng; 12.Hồi nhiệt; 13.Ống hút; 14.Ống dịch vụ; 15.Đầu cảm biến; 16.Cách nhiệt
Tủ đông có hình dáng như tủ lạnh, nhưng có nhiệt độ bảo quản -18 o C đến -35 o C.
Tủ kem (tủ kết đông), có nhiệt độ -25 o C đến -35 o C để kết đông thực phẩm từ 4 o C, hoặc từ nhiệt độ môi trường xuống -18 o C.
3.1.2 Nguyên lý hệ thống lạnh
Gas lạnh sôi trong dàn bay hơi ở nhiệt độ thấp, thường từ -29 o C đến -13 o C, giúp thu nhiệt từ môi trường cần làm lạnh Hơi sinh ra được máy nén hút về, nén lên áp suất cao và đẩy vào dàn ngưng tụ Tại dàn ngưng, hơi nóng thải nhiệt cho không khí, ngưng tụ thành lỏng Lỏng này đi qua phin sấy lọc vào ống mao dẫn, nơi áp suất giảm xuống đến mức của dàn bay hơi Nhờ áp suất thấp, gas lỏng bay hơi ở nhiệt độ thấp để thu nhiệt từ môi trường, khép kín vòng tuần hoàn Bộ tách lỏng ở cuối dàn bay hơi giúp ngăn máy nén hút phải lỏng trong trường hợp xả băng hoặc tải lạnh quá lớn.
Ở nhiệt độ môi trường 30 °C, khi sử dụng môi chất R134a trong tủ lạnh 2 sao, nhiệt độ bay hơi đạt khoảng -20 °C với áp suất bay hơi là 0,3 bar Đồng thời, nhiệt độ ngưng tụ khoảng 38 °C và áp suất ngưng tụ xấp xỉ 8,6 bar.
3.2.Sử dụng và bảo dưỡng tủ lạnh-tủ kem
Tủ lạnh là thiết bị tự động hoạt động bền bỉ từ 15 đến 25 năm mà không cần sửa chữa Để đảm bảo tủ lạnh hoạt động hiệu quả và kéo dài tuổi thọ, người sử dụng cần nắm vững kiến thức về lắp đặt, bảo dưỡng và cách sử dụng đúng cách.
Cần cố định blốc nằm ngang vào khung tủ để giảm rung và tránh làm gãy ống đồng Đặc biệt, cần bảo vệ ống mao vì nó rất nhỏ và dễ bị méo mó, biến dạng, gãy và hư hỏng khi bị va chạm, do đó cần có chắn bảo vệ.
Khi vận chuyển tủ lạnh, nên giữ tủ đứng đối với tủ đứng và nằm ngang đối với tủ nằm Điều này giúp tránh tình trạng trào dầu máy nén Sau khi đã cố định vị trí, cần để tủ nghỉ 1 ngày để toàn bộ dầu quay lại máy nén trước khi cắm điện khởi động tủ.
Chọn vị trí đặt tủ
Để bảo quản tủ hiệu quả, cần đặt ở vị trí thoáng mát, có lưu thông không khí, tránh ánh nắng trực tiếp và các nguồn nhiệt như lò sưởi hay thiết bị tỏa nhiệt Nếu tủ được đặt trong phòng bếp, nên tránh vị trí gần bếp để đảm bảo độ bền và chất lượng.
Để bảo vệ dàn ngưng, nên đặt cách tường 10cm và không để trực tiếp trên sàn nhà để tránh độ ẩm gây hoen rỉ vỏ tủ, chập dây điện và chuột bọ chui vào Tốt nhất là nên đặt dàn ngưng trên giá và đảm bảo tủ không bị nghiêng.
Kiểm tra nguồn điện Đảm bảo đúng hiệu điện thế của tủ ghi trên nhãn mác hoặc dùng biến thế phù hợp để kết hợp.
Nếu điện áp không ổn định, nên sử dụng ổn áp có công suất lớn hơn 1,5 lần công suất tiêu thụ của tủ Các tủ đời mới đã được trang bị bảo vệ điện áp và độ trễ tiếp điện từ 3 đến 5 phút, giúp đảm bảo an toàn khi tủ hoạt động Đối với tủ đời cũ, cần lắp đặt bộ bảo vệ để bảo vệ điện áp và độ trễ tiếp điện.
Các ổ cắm và điểm tiếp điện cần phải ổn định, không được chập chờn Để lắp tủ, bạn có thể xoay rơ le nhiệt độ về số 0 Sau khi cắm điện ổn định, hãy đặt lại chế độ phù hợp.
Nếu máy rung lắc mạnh hoặc phát ra tiếng kêu, cần rút điện ngay để xác định nguyên nhân và khắc phục Để điều chỉnh nhiệt độ trong tủ lạnh, hãy sử dụng rơ le nhiệt độ.
Hình 5: Đặc tính nhiệt độ ngăn đông và ngăn mát phụ thuộc nhiệt độ môi trường và vị trí cài đặt núm rơ le nhiệt độ loại 240 lít.
Bảo quản thực phẩm đông lạnh
Thực phẩm đông lạnh nên được bảo quản trong ngăn đông với nhiệt độ -12°C trong 2-3 tháng, -18°C trong 5-6 tháng, và -29°C có thể giữ được đến 1 năm Để đảm bảo chất lượng, thực phẩm cần được đóng gói cẩn thận nhằm tránh tổn thất do cháy lạnh.
Khi sử dụng thực phẩm đông lạnh, hãy chuyển chúng xuống ngăn mát để rã đông từ từ Cách này giúp giữ chất lượng thực phẩm tốt hơn và ngăn ngừa mất nước.
MÁY ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ
4.1.Sơ đồ hệ thống lạnh và nguyên lý hệ thống lạnh
Sơ đồ hệ thống lạnh:
Hình 6: Nguyên tắc cấu tạo và làm việc của máy điều hòa không khí dân
Hệ thống điều hòa không khí bao gồm nhiều thành phần quan trọng như blốc (máy nén kín), dàn ngưng, phin lọc, ống mao, dàn bay hơi, và bình tách lỏng Ngoài ra, dụng tiêu âm và phin lọc đường hút cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện hiệu suất Quạt li tâm hoặc quạt ngang dòng được sử dụng để cung cấp gió lạnh, trong khi động cơ quạt dàn nóng và quạt dàn ngưng tụ giúp duy trì nhiệt độ ổn định Cuối cùng, vách ngăn là yếu tố bắt buộc để ngăn cách không khí trong nhà và ngoài trời, đảm bảo hiệu quả hoạt động của hệ thống.
Nguyên lý hệ thống lạnh:
Ga lạnh được máy nén hút từ dàn bay hơi sau khi sôi, nén lên áp suất cao và đẩy vào dàn ngưng tụ Tại dàn ngưng tụ, hơi ga nóng thải nhiệt cho không khí làm mát và ngưng tụ thành lỏng Lỏng này sau đó đi qua phin lọc và ống mao để trở lại dàn bay hơi Tại đây, ga lỏng sôi ở áp suất và nhiệt độ thấp, thu nhiệt từ môi trường cần làm lạnh Máy nén có nhiệm vụ tuần hoàn ga lạnh, trong khi ống mao duy trì chênh lệch áp suất giữa dàn ngưng và dàn bay hơi.
Máy điều hòa dân dụng có 2 cụm:
Máy điều hòa không khí bao gồm hai cụm chính: cụm ngoài trời và cụm trong nhà Cụm ngoài trời gồm các thành phần như blốc, dàn ngưng, quạt dàn ngưng, động cơ quạt và hộp đấu điện Trong khi đó, cụm trong nhà bao gồm hộp điện, dàn bay hơi, lưới lọc không khí, quạt lồng sóc, cùng với các ống dẫn như ống hút, ống dẫn lỏng, ống thoát nước ngưng và dây điện nối giữa hai cụm, tất cả được lắp đặt trong tường nhà.
4.2.Sử dụng và bảo dưỡng máy điều hòa không khí
4.2.1 Sử dụng máy điều hòa:
Một vài lưu ý về bộ điều khiển từ xa
- Dùng 2 pin tiểu 1,5V, nếu không sử dụng máy điều hòa thời gian lâu nên tháo pin ra đề phòng chảy nước làm hỏng điều khiển từ xa.
- Pin dùng được khoảng 1 năm, khi bật khó lên nên thay pin mới.
- Luôn phải thay 2 pin cùng chủng loại và thay cả hai cùng lúc.
- Không để trẻ con chơi đùa với điều khiển từ xa.
- Tránh nước và ánh nắng, không làm rơi.
- Tín hiệu điều khiển có thể trục trặc khi có đèn ống dùng tắcte trong phòng.
- Tránh xung đột tín hiệu điều khiển với các thiết bị điện tử khác.
- Nên giữ khoảng cách đủ gần giữa điều khiển và máy.
- Điều khiển không còn tác dụng khi bị vật cản.
Sử dụng điều khiển từ xa:
Các chức năng của bộ điều khiển từ xa trên các loại máy khác nhau đều tương tự nhau, chỉ khác biệt về hình dáng và cách bố trí các nút Ví dụ, bộ điều khiển của Daikin minh họa cho sự tương đồng này.
Trước khi khởi động máy bằng điều khiển, hãy bật áptomát và nhớ ngắt áptomát khi không sử dụng, vì máy vẫn tiêu thụ khoảng 15W điện ngay cả khi không hoạt động.
- Khi khởi động, dàn lạnh làm việc ngay, nhưng dàn nóng thì sau khoảng 3 phút.
- Dải nhiệt độ vận hành an toàn và hiệu quả của máy điều hòa:
Hình 8: Bảng Dải nhiệt độ vận hành an toàn và hiệu quả của máy điều hòa
Để tiết kiệm điện: không vận hành lạnh quá mức, mùa nóng nên để khoảng
Để duy trì nhiệt độ lý tưởng trong mùa đông, nên đặt điều hòa ở mức 22 độ C và hạn chế mở cửa Phòng cần được kín gió và hạn chế ánh nắng trực tiếp, tốt nhất là thiết kế cách nhiệt tối ưu Ngoài ra, nên vệ sinh tấm lưới lọc khoảng 2 tuần một lần để đảm bảo hiệu suất hoạt động.
Khi nhấn nút MODE để chuyển sang chế độ AUTO, máy sẽ tự động tính toán chế độ phù hợp Mỗi lần nhấn nút MODE, các chế độ sưởi ấm, hút ẩm, quạt, làm lạnh và AUTO sẽ lần lượt được hiển thị.
Nhấn nút + hoặc – để tăng giảm nhiệt độ phòng.
Nhấn nút FAN để chỉnh tốc độ gió dàn lạnh.
Nhấn nút SWING để điều chỉnh vẫy gió (lá đảo gió).
Hẹn giờ bật/tắt máy: TIME ON/OFF
4.2.2 Bảo dưỡng máy điều hòa không khí:
Vệ sinh phin lọc (lưới lọc) trong nhà mỗi 2 tuần để ngăn bụi bẩn làm giảm hiệu suất làm lạnh, tiết kiệm điện năng và giảm tiếng ồn Hãy nhớ tắt máy trước khi thực hiện việc vệ sinh.
Nên lắp đặt thêm phin tinh lọc mua riêng để lọc khói thuốc, mùi hôi, nấm
Vệ sinh định kỳ dàn nóng và dàn lạnh là rất quan trọng để đảm bảo lưu thông gió tốt, ngăn ngừa bụi bẩn và nấm mốc Việc này giúp duy trì hiệu suất làm lạnh, tiết kiệm điện năng và giảm tiếng ồn do tổn thất áp suất, đồng thời cải thiện sự trao đổi nhiệt.
Trước khi để máy nghỉ lâu dài trong tháng, hãy bật chế độ quạt (FAN) để máy hoạt động trong vài giờ, giúp làm khô dàn lạnh và máng nước Đừng quên tháo pin khỏi điều khiển từ xa và ngắt áptomát.
4.3.Những hư hỏng thường gặp và cách khắc phục
Có một số biểu hiện của máy tưởng chừng như máy đã bị hư hỏng nhưng thực chất máy vẫn hoạt động bình thường.
STT Triệu chứng Giải thích
1 Máy không vận hành ngay
- Khi máy vừa dừng, lại nhấn ngay nút bật
- Khi chọn lại ngay MODE đó
- Nếu máy vừa dừng mà lại bật ngay, thì phải khoảng 3 phút sau máy nén mới chạy để bảo vệ cầu chì không nổ
- Khi vừa mất điện lại có điện lại ngay hoặc khi tắt áptômát lại bật lên ngay thì mạch bảo vệ chỉ cho phép máy nén chạy sau 3 phút.
Trong quá trình vận hành máy, người dùng có thể nghe thấy tiếng nước chảy trong ống, đặc biệt là ngay trước khi dừng máy Âm thanh này rõ nhất trong khoảng 2-3 phút sau khi khởi động, khi tiếng ga lạnh di chuyển trong ống trở nên dễ nhận biết.
- Trong khi vận hành, đặc biệt ở chế độ sưởi ấm, nghe tiếng phát ra do co dãn các chi tiết trong dàn.
- Nếu nghe tiếng “plop plop” đó là do quạt vận hành trong không gian quá hẹp, chỉ cần tắt máy kiểm tra vật cản.
- Khi vận hành sưởi ấm, thỉnh thoảng nghe tiếng rít, đó là khi máy xả băng tự động, rất
Khi phát hiện mùi khó chịu như mùi da, gỗ hoặc thuốc lá, nguyên nhân có thể do máy hấp thụ từ môi trường và phát ra, hoặc do ống thoát nước đặt ở vị trí có mùi hôi Ngoài ra, ẩm mốc, chuột, thạch sùng, gián và côn trùng cũng có thể xâm nhập vào cục lạnh Để khắc phục, cần vệ sinh dàn lạnh và máng nước, cũng như thay đổi vị trí ống thoát nước.
Khi sử dụng chế độ làm lạnh và hút ẩm, nếu độ ẩm trong nhà quá cao, sẽ xuất hiện sương mù hoặc hơi nước phát ra từ dàn lạnh Hiện tượng này xảy ra do không khí bị làm lạnh đột ngột.
- ở chế độ sưởi ấm, đôi khi thấy hơi nước bốc lên ở dàn ngoài nhà, đó là do xả băng tự động.
5 Quạt gió yếu hoặc dừng - Ở chế độ sưởi ấm, khi vừa bật máy, quạt chạy rất yếu, hoặc dừng để chờ cho các chi tiết bên trong nóng lên.
Khi nhiệt độ phòng vượt quá giá trị cài đặt, quạt dàn ngoài sẽ ngừng hoạt động trong khi quạt trong nhà vẫn chạy chậm Để tăng nhiệt độ phòng thêm, cần sử dụng điều khiển.
- Ngoài ra quá trình xả băng có thể lên đến 15 phút.
- Khi chế độ hút ẩm, quạt chạy rất chậm không điều khiển được.
- Ở chế độ MONITOR(giám sát) của AUTO, quạt chạy cũng rất chậm.
6 Nước chảy ra từ dàn ngoài nhà Khi chế độ sưởi hoặc xả băng tự động
7 Van chặn đôi khi bám băng tuyết Đó là vấn đề bình thường
Khi máy đang hoạt động mà bỗng dừng đột ngột nhưng đèn báo vận hành vẫn sáng, điều này có thể do điện áp ngoài phạm vi cho phép hoặc bất thường Để bảo vệ máy, nó sẽ tự động hoạt động lại sau khi tình trạng điện áp được khôi phục.
4.3.2 Triệu chứng và hướng kiểm tra, có thể máy chưa hỏng
STT Triệu chứng Giải thích
1 Máy không hoạt động và đèn báo không sáng
- Cầu chì có bị nổ chưa?
- Có đang cúp điện không?
- Điều khiển còn pin không?
- Điều khiển có đặt xa quá không hoặc pin yếu?
- Chế độ hẹn giờ trong điều khiển từ xa có đúng không?
2 Kém lạnh - Lưới lọc gió có sạch không?
- Gió dàn nóng và dàn lạnh có bị cản trở không?
- Đang cài đặt nhiệt độ bao nhiêu?
- Vị trí lắp đặt có hợp lý không? Quạt có làm việc không?
- Dàn nóng, dàn lạnh có quá bẩn không? Có thường xuyên vệ sinh không?
3 Máy dừng đột ngột, đèn vận hành nhấp nháy
- Dàn nóng dàn lạnh có thoáng gió không?
Vệ sinh lưới lọc, ngắt và bật lại CB, điều khiển máy chạy, nếu không được thì máy đã hư hỏng cần sửa chữa.
4 Máy chạy không đúng khi đang vận hành
Do ảnh hưởng của đèn ống dùng tắc te, radio, TV, …đến tín hiệu Remote, khi đó ngắt CB và cho chạy lại thử.
5 Máy quá lạnh Điều khiển máy đang chạy ở chế độ nào, nhiệt độ cài đặt có quá thấp hay không?
4.3.3 Máy hư hỏng, triệu chứng, nguyên nhân, khắc phục
STT Triệu chứng Nguyên nhân Cách khắc phục
1 Máy điều hòa không làm việc, đèn báo vận hành không sáng
- Tiếp điểm công tắc bị hỏng
- Tiếp điểm rơ le nhiệt độ bị hỏng, ống mao rò
- Tụ khởi động bị hỏng
- Rơ le khởi động bị hỏng, tiếp điểm không đóng hoặc không mở
- Các dây nối bị hư hỏng
- Cuộn dây động cơ bị chạm, chập, cháy
- Sửa hoặc thay tiếp điểm
- Kiểm tra, sửa chữa, thay
- Quấn lại hoặc thay blốc thế mới
2 Quạt gió không quay - Sự cố nguồn điện như mất điện, đứt cầu chì, tiếp điểm không tiếp xúc, đầu dây bị
- Công tắc chính tiếp xúc tuột không tốt, dây hư hỏng
- Cuộn dây động cơ hỏng
- Rơ le bảo vệ động cơ hỏng
- Dùng VOM kiểm tra, sửa chữa
- Đo thông mạch, sửa chữa
- Quấn lại động cơ hoặc thay
- Kiểm tra, thay tụ vào động cơ
- Hư board mạch điều khiển - Sửa chữa, thay thế
3 Máy nén khởi động và dừng liên tục
- Nhiệt độ cài đặt sai hoặc không thích hợp
- Nhiệt độ môi trường quá cao, dàn ngưng bị bẩn, gió bí, gió quẩn, quạt lắp ngược nên rơ le bảo vệ quá tải, ngắt máy nén liên tục
- Kiểm tra chế độ cài đặt
- Cải thiện môi trường dàn ngưng tụ, làm thông thoáng đường gió, vệ sinh dàn nóng, hướng dòng tránh gió quẩn, kiểm tra sửa chữa cánh quạt
4 Máy 2 chiều nhưng điều khiển nóng lạnh không được
- Cuộn dây điện từ của van đổi dòng hư hỏng, bị đứt hoặc cháy nên không đổi sang sưởi ấm được
- Bản thân van đổi dòng bị hỏng, pít-tông bị kẹt không di chuyển được
- Rơ le nhiệt độ hỏng, không tiếp xúc
- Kiểm tra, lấy búa gõ nhẹ lên thân van có thể giải phóng pít-tông khỏi chỗ kẹt, không được thì thay
- Thay mới hoặc sửa chữamới
5 Máy rung và ồn - Ốc vít, bu lông lỏng lẻo, đường ống chạm nhau hoặc chạm vỏ
- Bản thân máy nén bị hỏng
- Bắt lại ốc vít, lót đệm cao su, bọt xốp cách li đường
- Cân bằng lại bằng nivô
6 Rò rỉ nước ra nhà Không thông thoát nước ngưng, ống nước bị võng, dốc ngược, bí hơi
7 Máy quá lạnh - Do chế độ điều khiển ở nhiệt độ quá thấp
- Cảm biến nhiệt bị hỏng hoặc không tiếp xúc đúng vị trí
- Thiết lập lại cài đặt bằng điều khiển từ xa
- Kiểm tra, sửa chữa hoặc thay thế
8 Áp suất đầu hút cao hoặc thấp hơn giá trị chuẩn
NỘI DUNG THỰC TẬP
GIỚI THIỆU VỀ CƠ SỞ THỰC TẬP
Công ty TNHH Điện lạnh Hải Quyền, được thành lập vào ngày 25/03/2016, là một công ty trách nhiệm hữu hạn với ít nhất 2 thành viên, hoạt động ngoài nhà nước Trụ sở chính của công ty tọa lạc tại Số 8/121, tổ 22, khu phố 3, phường Tam Hòa, Biên Hòa, Đồng Nai.
Số điện thoại liên hệ: 0903033914.
Người đại diện: Trương Thiên Hải (Giám đốc).
Mã số thuế: 3603366708 do chi cục thuế TP Biên Hòa quản lý.
Hiện nay, công ty là trạm ủy quyền của hãng Daikin Việt Nam tại khu vực Đồng
Kinh doanh mua bán, trao đổi, cung cấp máy điều hòa nhiệt độ Daikin cho các công trình dân dụng và công nghiệp.
Khảo sát, tư vấn, thiết kế chuyên ngành cơ điện lạnh. Đảm nhận dịch vụ thi công lắp đặt, bảo hành, bảo trì, sửa chữa, thay thế.
Cung ứng các loại dịch vụ kỹ thuật về máy móc, thiết bị, sản phẩm cơ điện lạnh. Cung ứng linh kiện, phụ tùng thay thế.
Lao động chính khoản 20 nhân sự, trình độ trung cấp trở lên các chuyên ngành kỹ thuật.
Cơ cấu lao động đã tăng trưởng theo thời gian từ khi thành lập đến nay, cả về số lượng lẫn trình độ, phản ánh quá trình tuyển dụng và đào tạo có sự chọn lọc.
1.4.Sơ đồ tổ chức chính yếu
Giám đốc: Trương Thiên Hải SĐT: 0903.033.914
Công ty có khả năng nghiên cứu các ứng dụng, các công nghệ mới, thiết bị mới.
Thi công các công trình với kỹ thuật và chất lượng đảm bảo là ưu tiên hàng đầu Đội ngũ kỹ sư và kỹ thuật viên của chúng tôi có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực này, cam kết mang đến dịch vụ tốt nhất cho khách hàng.
Công ty sở hữu trang thiết bị thi công hiện đại, phương tiện vận chuyển hiệu quả và khả năng tài chính vững mạnh, đảm bảo đáp ứng tốt các yêu cầu của đối tác Đội ngũ nhân viên được đào tạo bài bản về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.
1.6 Danh sách khách hàng tiêu biểu
- Công ty Fashion Garment khu công nghiệp Biên Hòa II
- Công ty Xizido An Bình
- Công ty Salim Trảng Bom
- Nhà hàng tiệc cưới Cát Tường ở Biên Hòa, Long Khánh
- Công ty Saitex Amata 5 chi nhánh
- Rất nhiều khách hàng hộ gia đình
1.7 Tầm nhìn và định hướng phát triển
Ngành điện lạnh đang phát triển mạnh mẽ và cạnh tranh khốc liệt, nhưng công ty Hải Quyền đã khẳng định được uy tín và chất lượng dịch vụ của mình Công ty đang nỗ lực mở rộng quy mô và tổ chức một cách khoa học để đáp ứng nhu cầu thị trường, đồng thời gia tăng nguồn nhân lực để xử lý khối lượng công việc ngày càng lớn Đặc biệt, công ty có nhu cầu tuyển dụng nhân lực từ trường Cao Đẳng Hòa Bình Xuân Lộc.
NỘI DUNG THỰC TẬP
2.1 Trình diện và gặp gỡ lãnh đạo công ty và người phụ trách
Vào lúc 7h30 ngày 06/03/2023, nhóm thực tập 4 thành viên đã có buổi gặp gỡ đầu tiên với anh Trương Thiên Hải, giám đốc công ty TNHH Điện Lạnh Hải Quyền Tại buổi gặp, nhóm được tiếp đón nồng nhiệt và anh Hải đã phỏng vấn về kiến thức, kỹ năng, lý lịch cá nhân và hoàn cảnh của từng thành viên Anh cũng phổ biến các quy định, nguyên tắc, nội dung công việc, nội quy lao động và các khoản hỗ trợ phụ cấp.
Trang bị bảo hộ lao động:
- Dây đai làm việc trên cao
- Cấp dụng cụ và đồ nghề cần thiết
- Luôn mang căn cước công dân để đăng kí ra vào cổng công trình, công ty đến làm việc
- Ghi nhớ và soạn đủ trang thiết bị cần thiết cho công việc
- Bảo quản dụng cụ được phân phát
- Ý thức tiết kiệm và thái độ nhiệt tình
- Trang bị đủ bảo hộ lao động
- Nguyên tắc 5S: SÀNG LỌC – SẮP XẾP – SẠCH SẼ - SĂN SÓC – SẴN
- SÀNGTrước khi kết thúc công việc, tập kết trang thiết bị và dụng cụ, dọn vệ sinh công trường gọn gàng, sạch sẽ
- Luôn luôn chú tâm, tập trung vào công việc và tuyệt đối không xảy ra tai nạn lao động.
Cách bố trí thang chữ A có 3 khớp nối:
- Tư thế thứ nhất: duỗi thẳng
- Tư thế thứ hai: duỗi 3 đoạn
- Tư thế thứ ba: chữ A
- Tư thế thứ tư: hai người thao tác song song
- Tư thế cuối cùng: biến thành giàn giáo
2.2 Vệ sinh máy lạnh treo tường
2.2.1 Tại sao phải vệ sinh, bảo dưỡng máy lạnh?
Dàn lạnh(dàn bay hơi) khi bị dơ sẽ:
- Máy hoạt động kém lạnh
- Hoạt động ồn hơn do quạt bám nhiều bụi bẩn
- Gây đọng sương trên bề mặt máy
- Ống thoát nước ngưng bị tắt, nhỏ nước làm dơ nhà cửa, văn phòng mất thẩm mỹ
- Trao đổi nhiệt kém, hiệu suất ngưng tụ giảm
- Áp suất ngưng tụ cao dẫn đến máy chạy quá tải
- Tiêu hao nhiều điện hơn
- Các thiết bị dễ hư hỏng
- Có thể dẫn đến hỏng máy nén
- Máy bơm nước, kèm dây điện nguồn, dây dẫn nước áp suất cao, xô đựng nước và ống dây nối tiếp nước
- Tấm bạt che lót không gian làm việc
- Đồ nghề: tua vít, kìm, mỏ lết
- Dụng cụ đo kiểm: đồng hồ ga, ampe kìm
- Bình ga tùy theo loại máy lạnh sử dụng
Trước khi tiến hành vệ sinh máy lạnh, cần mở máy và kiểm tra tổng quát dàn nóng và dàn lạnh để đánh giá tình trạng hoạt động Các yếu tố cần kiểm tra bao gồm sự làm lạnh, quạt dàn lạnh, công tắc phao bơm, bơm nước ngưng tụ, mạch điện, bộ điều khiển từ xa, cảm biến gió vào ra, cánh đảo, cách nhiệt đường ống, lưới lọc bụi, chờ tăng tải, đo dòng, đo ga đường hút và máy quạt dàn nóng.
- Tháo gỡ lưới lọc, mặt nạ, các chi tiết có thể tháo gỡ
- Che chắn dàn lạnh, che chắn bo mạch, khu vực xung quanh bên dưới
- Xịt rửa: dàn bay hơi, lưới lọc, mặt nạ, máng nước, cánh quạt, thông ống nước.
- Lau khô, sấy bằng máy sấy vô trùng, lắp lại theo trình tự
- Vệ sinh khu vực làm việc, sắp xếp lại đồ đạc của khách hàng lại chỗ cũ
- Tiến hành tháo mặt nạ dàn nóng, cánh quạt, giữ ốc vít cẩn thận.
- Xịt rửa: cánh tản nhiệt, và xung quanh không gian đặt cục nóng, cẩn thận tránh nước vào bo mạch điều khiển và hộp đấu điện.
- Lau khô và lắp đặt lại theo trình tự
- Xịt rửa vệ sinh khu vực làm việc
Mở máy kiểm tra sự ổn định.
Thu dọn trang thiết bị hoàn thành công việc
2.3 Lắp đặt máy lạnh treo tường
- Búa, kìm, tua vít, thước thủy
- Bộ dụng cụ điện lạnh: Bộ loe, dao cắt, dồng hồ ga, đồng hồ điện, đồng hồ đo nhiệt, ampe kìm.
- Ống đồng theo công suất máy
- Gen, xi, dây điện, băng keo
- Tắc kê, vít, bu lông, móc đóng cố định đường ống.
2.3.2 Tính toán, lựu chọn công suất và vị trí lắp đặt điều hòa
Công đoạn này rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và công năng của máy điều hòa, giúp tiết kiệm điện năng và giảm thiểu lỗi, hư hỏng.
1 người thì 150Kcal 1m 2 thì 155Kcal 1HP thì 2238Kcal 1HP = 9000Btu/h Nếu phòng có chiều cao bé hơn 3m, thì tính công suất:
- Dàn nóng: Vị trí vững chắc, thông thoáng, thuận tiện vệ sinh và sửa chửa, tránh vị trí dễ bị trôm cắp
Dàn lạnh nên được đặt ở vị trí trung tâm của phòng để đảm bảo hơi lạnh được phân bố đều Vị trí lắp đặt cần vững chắc, ít rung lắc, đồng thời phải đảm bảo tính thẩm mỹ và an toàn Cần tránh ánh nắng trực tiếp, không lắp gần cửa hoặc cửa sổ, và tránh những khu vực dễ bị đọng sương Ngoài ra, vị trí lắp đặt cũng cần thuận tiện cho việc vệ sinh và sửa chữa.
- Phòng phải kín, cách nhiệt tốt, không chứa nguồn nhiệt, …
- Chọn tiết diện dây điện và CB phù hợp:
Công suất máy nén Tiết diện dây điện (mm) CB
Kích thước ống đồng cần phù hợp với nhà sản xuất, và chiều dài ống đồng nối giữa cục nóng và cục lạnh không được vượt quá 15m cho máy có công suất 9000BTU và 12000BTU Đối với máy có công suất 18000BTU và 20000BTU, cần tuân thủ các quy định tương ứng để đảm bảo hiệu suất hoạt động tối ưu.
24000BTU dây ống đồng nối giữa cục nóng với cục lạnh không dài quá 20m Cục nóng không nên đặt cao quá cục lạnh 7m đối với máy có công suất
9000BTU và 12000BTU, không quá 15m đối với máy có công suất
2.3.3 Lắp đặt cục lạnh điều hòa trong nhà
- Bước 1: Tháo giá đỡ sau dàn lạnh, cân chỉnh lấy dấu để xác định chính xác vị trí
- Bước 2: Khoan đóng tắt kê, bắt vít giá đỡ
- Bước 3: Định vị đục lỗ đi đường ống đồng, dây điện và ống nước ngưng
Nếu đoạn ống kết nối ngắn, cần phải loe ống kết nối cục lạnh, kết nối dây điện và ống nước, sau đó quấn xi và lắp cục lạnh lên Ngược lại, nếu đường ống lắp đặt dài, hãy kết nối ống đồng sau khi đã hoàn tất lắp đặt cả cục nóng và cục lạnh.
2.3.4 Lắp đặt cục nóng điều hòa ngoài nhà:
Để lắp đặt hệ thống điều hòa hiệu quả, cần tính toán kỹ vị trí đặt giá treo nhằm đảm bảo sự cân bằng Sau đó, đánh dấu và khoan lỗ để đóng tắc kê, lắp ke và gắn cục nóng vào ke bằng bulông Nên lót cao su vào đế cục nóng và đặt dàn lạnh cao hơn dàn nóng để dễ dàng hồi dầu về block, từ đó kéo dài tuổi thọ của máy.
- Loe ống và kết nối, kết nối dây điện.
- Hút chân không, dùng lục giác mở ga cho lưu thông, hoặc nạp ga nếu máy không có ga sẵn
- Cho máy chạy, nếu các thông số ổn định, máy hoạt động tốt, việc lắp đặt hoàn thành.
- Thu dọn và kết thúc công việc