CHƯƠNG I LUẬT HÀNH CHÍNH VÀ QLNN I QUẢN LÝ– QUẢN LÍ NN – QUẢN LÍ HCNN Tiêu chí Quản lí Quản lí NN Quản lí HCNN KN Là điều hành, chỉ đạo hoạt dộng chung của con người, phối hợp với các hoạt động riêng.
Trang 1v i các ho t đ ng ớ ạ ộriêng l c a cá nhân ẻ ủ
t o thành 1 HĐ chung ạ
th ng nh t c a c t pố ấ ủ ả ậ
th và h ng HĐ ể ướchung đó theo nh ng ữ
hi n ch c năng đ i ệ ứ ố
n i và đ i ngo iộ ố ạ
Qu n lí HCNN là ho tả ạ
đ ng qu n lí NN ộ ảtrong lĩnh v c hành ựpháp
Ch thủ ể Là các cá nhân, t ổ
ch c (ph i là đ i di n ứ ả ạ ệ
có quy n uy)ề
Là cá nhân, t ch c ổ ứmang quy n l c NNề ựtrong quá trình tác
đ ng t i các đ i ộ ớ ố
t ng qu n líượ ả
Là các CQNN có th mểquy n; cá nhân, t ề ổ
ch c đ c NN trao ứ ượquy n qu n lí HCNN ề ảtrong m t s TH c ộ ố ụthể
Khách
thể
Tr t t qu n lý (do ậ ự ảcác quy ph m khác ạnhau quy đ nh)ị
Tr t t qu n lý NN ậ ự ả(do quy ph m pháp ạ
lu t quy đ nh)ậ ị
Tr t t qu n lý hành ậ ự ảchính NN (do các quy
ph m pháp lu t ạ ậhành chính quy đ nh)ị
- Tính ch t đi u hành: th hi n ch đ đ m b o cho các văn b n lu t c a cácấ ề ể ệ ở ỗ ể ả ả ả ậ ủ
c quan quy n l c NN đ c th c hi n trên th c t , các ch th qu n lý hànhơ ề ự ượ ự ệ ự ế ủ ể ảchính nn ph i ti n hành ho t đ ng t ch c và ch đ o tr c ti p đ i v i các đ iả ế ạ ộ ổ ứ ỉ ạ ự ế ố ớ ố
t ng qu n lí thu c quy n.ượ ả ộ ề
*Phân tích khái ni m qu n lý:ệ ả
Khái ni m qu n lý ệ ả : theo đi u khi n h c thì qu n lý là s ch đ o, tác đ ng vào 1ề ể ọ ả ự ỉ ạ ộ
h th ng hay 1 quá trình theo nh ng quy lu t, đ nh lu t ho c căn c vào nh ngệ ố ữ ậ ị ậ ặ ứ ữnguyên t c t ng ng đ h th ng hay quá trình đó v n đ ng theo 1 h ng nh tắ ươ ứ ể ệ ố ậ ộ ướ ấ
đ nh nh m th c hi n m c tiêu, k ho ch c a ng i qu n lý đ t ra tr c đó.ị ằ ự ệ ụ ế ạ ủ ườ ả ặ ướ
Trang 2Phân tích khái ni m: t khái ni m có th th y nh ng v n đ sau:ệ ừ ệ ể ấ ữ ấ ề
- qu n lý là s tác đ ng có m c đích c a các ch th qu n lý lên đ i t ng qu nả ự ộ ụ ủ ủ ể ả ố ượ ảlý: ch th qu n lý là cá nhân hay t ch c c a con ng i tác đ ng lên đ i t ngủ ể ả ổ ứ ủ ườ ộ ố ượ
qu n lý là các cá nhân, t ch c khác.ả ổ ứ
- qu n lý xu t hi n b t kì n i nào, lúc nào n u n i đó và lúc đó có ho t đ ngả ấ ệ ở ấ ơ ế ở ơ ạ ộchung c a con ng i.ủ ườ
- m c đích và nhi m v c a qu n lý là đi u khi n, ch đ o ho t đ ng chung c aụ ệ ụ ủ ả ề ể ỉ ạ ạ ộ ủcon ng i, ph i h p các ho t đ ng riêng l c a t ng cá nhân t o thành m t ho tườ ố ợ ạ ộ ẻ ủ ừ ạ ộ ạ
đ ng chung th ng nh t c a c t p th và h ng ho t đ ng chung đó theo nh ngộ ố ấ ủ ả ậ ể ướ ạ ộ ữ
ph ng h ng th ng nh t nh m đ t đ c m c tiêu đã đ nh tr c.ươ ướ ố ấ ằ ạ ượ ụ ị ướ
- qu n lý đ c th c hi n b ng t ch c và quy n uy: có t ch c thì m i phân đ nhả ượ ự ệ ằ ổ ứ ề ổ ứ ớ ị
rõ ràng ch c năng, nhi m v , quy n h n và m i quan h c a nh ng ng i thamứ ệ ụ ề ạ ố ệ ủ ữ ườgia ho t đ ng chung Có quy n uy thì m i b o đ m s ph c tùng c a cá nhân đ iạ ộ ề ớ ả ả ự ụ ủ ố
v i t ch c Quy n uy là ph ng ti n quan tr ng đ ch th qu n lý đi u khi n,ớ ổ ứ ề ươ ệ ọ ể ủ ể ả ề ể
+ Các QH qu n lý phát sinh trong quá trình các c quan hành chính NN th c hi nả ơ ự ệ
ho t đ ng ch p hành – đi u hành trong các lĩnh v c khác nhau c a đ i s ng XH:ạ ộ ấ ề ự ủ ờ ố
Gi a c quan hành chính nn c p trên v i c quan hành chính nn c p d i theoữ ơ ấ ớ ơ ấ ướ
h th ng d c.ệ ố ọ
Gi a c quan hành chính NN có th m quy n chung v i c quan hành chính nnữ ơ ẩ ề ớ ơ
có th m quy n chuyên mônẩ ề
Gi a c quan hành chính nn có th m quy n chuyên môn TW vs c quanữ ơ ẩ ề ở ơhành chính nn có th m quy n chung c p t nh nh m th c hi n ch c năngẩ ề ở ấ ỉ ằ ự ệ ứtheo pháp lu t.ậ
Gi a các c quan hành chính nn có th m quy n chuyên môn TW vs nhau.ữ ơ ẩ ề ở
Gi a c quan hành chính nn đ a ph ng vs các đ n v c s tr c thu c trungữ ơ ở ị ươ ơ ị ơ ở ự ộ
+Các quan h qu n lý hình thành trong quá trình các c quan nn xây d ng vàệ ả ơ ự
c ng c ch đ công tác n i b c a c quan nh m n đ nh v t ch c, hoànủ ố ế ộ ộ ộ ủ ơ ằ ổ ị ề ổ ứthành ch c năng, nhi m v c a mình.ứ ệ ụ ủ
+Các quan h qu n lý hình thành trong quá trình các cá nhân, t ch c đ c NNệ ả ổ ứ ượtrao quy n th c hi n ho t đ ng qu n lý hành chính nn trong m t s TH c th ề ự ệ ạ ộ ả ộ ố ụ ể
III PH ƯƠ NG PHÁP ĐI U CH NH Ề Ỉ
Trang 3Ph ng pháp đi u ch nh c a LHC là ph ng pháp m nh l nh đ n ph ng.ươ ề ỉ ủ ươ ệ ệ ơ ươ
Ph ng pháp này đ c xây d ng trên nguyên t c:ươ ượ ự ắ
- Xác nh n s không bình đ ng gi a các bên tham gia quan h qu n lý hành chínhậ ự ẳ ữ ệ ảnn: m t bên nhân danh NN, s d ng quy n l c NN đ đ a ra các quy t đ nhộ ử ụ ề ự ể ư ế ịhành chính, còn bên kia ph i ph c tùng nh ng quy t đ nh y.ả ụ ữ ế ị ấ
- Bên nhân danh NN, s d ng quy n l c NN có quy n đ n ph ng đ a raử ụ ề ự ề ơ ươ ưqđtrong ph m vi th m quy n c a mình vì l i ích c a NN, c a XH.ạ ẩ ề ủ ợ ủ ủ
- Quy t đ nh đ n ph ng c a bên có quy n s d ng quy n l c NN có hi u l cế ị ơ ươ ủ ề ử ụ ề ự ệ ự
b t bu c thi hành đ i v i các bên h u quan và đ c đ m b o thi hành b ngắ ộ ố ớ ữ ượ ả ả ằ
Ho c 1 bên có quy n ra các m nh l nh c th hay đ t ra các quy đ nh b tặ ề ệ ệ ụ ể ặ ị ắ
bu c đ i v i bên kia và ktra vi c th c hi n chúng Phía bên kia có nghĩa v th cộ ố ớ ệ ự ệ ụ ự
hi n các quy đ nh, m nh l nh c a các c quan có th m quy n.ệ ị ệ ệ ủ ơ ẩ ề
Ho c 1 bên có quy n đ a ra các yêu c u, ki n ngh có bên kia có quy nặ ề ư ầ ế ị ềxem xét gi i quy t, có th đáp ng hay bãi b yêu c u, ki n ngh đó.ả ế ể ứ ỏ ầ ế ị
Ho c c 2 bên đ u có quy n h n nh t đ nh nh ng bên này quy t đ nhặ ả ề ề ạ ấ ị ư ế ị
đi u gì ph i đ c bên kia phê chu n ho c cùng ph i h p quy t đ nh.ề ả ượ ẩ ặ ố ợ ế ị
+Th hai, ứ 2 bên có th áp d ng các bi n pháp c ng ch nh m bu c đ i t ngể ụ ệ ưỡ ế ằ ộ ố ượ
qu n lý th ba ph i th c hi n m nh l nh c a mình.ả ứ ả ự ệ ệ ệ ủ
+Th ba, ứ th hi n rõ nét trong tính ch t đ n ph ng c a các quy t đ nh hànhể ệ ấ ơ ươ ủ ế ịchính
IV NGU N C A LHC Ồ Ủ
- KN: ngu n c a LHC là nh ng văn b n quy ph m pháp lu t do các c quan NN cóồ ủ ữ ả ạ ậ ơ
th m quy n ban hành, có n i dung là các quy ph m pháp lu t hành chính, cóẩ ề ộ ạ ậ
hi u l c b t bu c thi hành lên các đ i t ng có liên quan và đ c đ m b o th cệ ự ắ ộ ố ượ ượ ả ả ự
hi n b ng bp c ng ch NN.ệ ằ ưỡ ế
- Không có c quan nào chuyên ban hành ch riêng các văn b n quy ph m phápơ ỉ ả ạ
lu t hành chính Chúng đ c ban hành b i các c quan khác nhau, có ch c năng,ậ ượ ở ơ ứnhi m v khác nhau, các c p khác nhau Tuy nhiên đ u xu t phát t 1 ngu nệ ụ ở ấ ề ấ ừ ồ
đó là Hi n pháp.ế
*Ngu n c a LHC g m 6 lo i: ồ ủ ồ ạ
+ VB quy ph m pháp lu t do c quan quy n l c NN ban hành: lu t, ngh quy tạ ậ ơ ề ự ậ ị ế
c a Qu c h i, Pháp l nh c a UBTVQH, Ngh quy t c a UBTVQH, Ngh quy t c aủ ố ộ ệ ủ ị ế ủ ị ế ủHĐND
Trang 4c a các c quan NN, các c p nh m đ m b o tính n đ nh, th ng nh t, đ ng bủ ơ ấ ằ ả ả ổ ị ố ấ ồ ộtrong vi c th c hi n ch c năng qu n lý hành chính nn.ệ ự ệ ứ ả
- Ngu n c a LHC cũng không ph i là t t c các VB quy ph m pháp lu t mà ch làồ ủ ả ấ ả ạ ậ ỉ
nh ng VB quy ph m có ch a quy ph m pháp lu t hành chính, t c là nh ng quyữ ạ ứ ạ ậ ứ ữ
ph m pháp lu t đ c ban hành đ đi u ch nh các QHXH phát sinh trong ho tạ ậ ượ ể ề ỉ ạ
Đ c đi m riêng:ặ ể 4 đ c đi mặ ể
+ các quy ph m pháp lu t hành chính ch y u do c quan hành chính nn banạ ậ ủ ế ơhành
+các quy ph m pháp lu t hành chính có s l ng l n và hi u l c pháp lí khácạ ậ ố ượ ớ ệ ựnhau
+ các quy ph m pháp lu t hành chính t o thành 1 h th ng trên c s các nguyênạ ậ ạ ệ ố ơ ở
n c, TAND, CKSND ban hành ph i phù h p vs ND và m c đích c a các quyướ ả ợ ụ ủ
ph m pháp lu t do c quan quy n l c cùng c p ban hành.ạ ậ ơ ề ự ấ
Các quy ph m pháp lu t hành chính do các c quan hành chính nn có th mạ ậ ơ ẩquy n chuyên môn ban hành ph i phù h p vs ND và m c đích c a các quy ph mề ả ợ ụ ủ ạpháp lu t hành chính do c quan hành chính nn có th m quy n chung ban hành.ậ ơ ẩ ề
Trang 5 Các quy ph m pháp lu t hành chính do ng có th m quy n trong c quanạ ậ ẩ ề ơ
nn ban hành ph i phù h p vs ND và m c đích c a quy ph m pháp lu t do t p thả ợ ụ ủ ạ ậ ậ ể
c quan đó ban hành.ơ
B o đ m tính th ng nh t, phù h p gi a các quy ph m pháp lu t hànhả ả ố ấ ợ ữ ạ ậchính do các ch th cũng c p, cùng đ a v pháp lí ban hành.ủ ể ấ ị ị
+ quy ph m pháp lu t hành chính là ph ng ti n ch y u và là c s c a qu n lýạ ậ ươ ệ ủ ế ơ ở ủ ảhành chính nn
2 Th c hi n quy ph m pháp lu t hành chính: ự ệ ạ ậ
- Th c hi n quy ph m pháp lu t hành chính là vi c các c quan, t ch c, cá nhânự ệ ạ ậ ệ ơ ổ ứ
x s phù h p v i các yêu c u c a quy ph m pháp lu t hành chính khi tham giaử ự ợ ớ ầ ủ ạ ậvào qu n lý hành chính nn.ả
Các hình th c c th :ứ ụ ể
+ SD quy ph m pháp lu t hành chính: là 1 trong nh ng hình th c THPL, trong đóạ ậ ữ ứcác cá nhân, t ch c th c hi n nh ng hành vi đ c pháp lu t hành chính choổ ứ ự ệ ữ ượ ậphép
+Tuân th quy ph m pháp lu t hành chính: là 1 trong nh ng hình th c THPL,ủ ạ ậ ữ ứtrong đó các cá nhân, t ch c ki m ch không th c hi n nh ng hành vi mà phápổ ứ ề ế ự ệ ữ
*Các yêu c u khi áp d ng quy ph m pháp lu t hành chính: ầ ụ ạ ậ
Trang 6+ Bên tham gia QHPLHC vi ph m yêu c u c a pháp lu t hành chính thì ph i ch uạ ầ ủ ậ ả ịtrách nhi m pháp lí tr c NN.ệ ướ
QHPLHC là QHXH phát sinh trong qtrinh qu n lý hành chính nn, đ c đi uả ượ ề
ch nh b i các quy ph m pháp lu t hành chính, gi a các cá nhân, t ch cỉ ở ạ ậ ữ ổ ứmang quy n, nghĩa v đ i vs nhau theo quy đ nh c a pháp lu t hànhề ụ ố ị ủ ậchính
III CH TH C A QHPLHC Ủ Ể Ủ
- Ch th c a QHPLHC là các c quan, cá nhân, t ch c có năng l c ch thủ ể ủ ơ ổ ứ ự ủ ểtham gia vào QHPLHC, mang quy n và nghĩa v đ i v i nhau theo quy đ nh c aề ụ ố ớ ị ủpháp lu t hành chính.ậ
- Năng l c ch th là kh năng pháp lí c a c quan, t ch c, cá nhân thamự ủ ể ả ủ ơ ổ ứgia vào QHPLHC v i t cách là ch th c a QH đó.ớ ư ủ ể ủ
Năng l c ch th c a c quan nn phát sinh khi c quan đó đ c thành l pự ủ ể ủ ơ ơ ượ ậ
và k t thúc khi c quan đó gi i th ế ơ ả ể
Năng l c ch th c a cán b , công ch c phát sinh khi cá nhân đ c NNự ủ ể ủ ộ ứ ượgiao đ m nhi m 1 công v , ch c v nh t đ nh trong BMNN và ch m d t khiả ệ ụ ứ ụ ấ ị ấ ứkhông còn công v , ch c v đó.ụ ứ ụ
Năng l c ch th c a t ch c XH, đvi KT, đvi Vtrang, đvi hành chính sự ủ ể ủ ổ ứ ựnghi p phát sinh khi NN quy đ nh quy n và nghĩa v c a các t ch c đó trongệ ị ề ụ ủ ổ ứ
qu n lý hành chính nn và ch m d t khi không còn nh ng quy đ nh đó đó ho c tả ấ ứ ữ ị ặ ổ
ch c đó b gi i th ứ ị ả ể
- Năng l c ch th c a cá nhân đ c bi u hi n trong t ng th năng l cự ủ ể ủ ượ ể ệ ổ ể ựpháp lu t hành chính và năng l c hành vi hành chính.ậ ự
Năng l c pháp lu t hành chính c a cá nhân là kh năng cá nhân đó đ cự ậ ủ ả ượ
h ng các quy n và ph i th c hi n các nghĩa v pháp lí hành chính nh t đ nh.ưở ề ả ự ệ ụ ấ ịNăng l c này sẽ thay đ i khi pháp lu t thay đ i và b h n ch trong 1 s TH (c mự ổ ậ ổ ị ạ ế ố ấ
đ m nhi m ch c v )ả ệ ứ ụ
Năng l c hành vi hành chính c a cá nhân là kh năng c a cá nhân đ c nnự ủ ả ủ ượ
th a nhân mà vs kh năng đó h có th th c hi n các quy n và nghĩa v pháp líừ ả ọ ể ự ệ ề ụhành chính đ ng th i ph i gánh ch u nh ng h u qu p.lí nh t đ nh do hvi c aồ ờ ả ị ữ ậ ả ấ ị ủmình mang l i.ạ
IV C S LÀM PHÁT SINH, THAY Đ I, CH M D T QHPLHC Ơ Ở Ổ Ấ Ứ
- Là quy ph m pháp lu t, s ki n pháp lí và năng l c ch th c a c quan,ạ ậ ự ệ ự ủ ể ủ ơ
t ch c, cá nhân liên quan.ổ ứ
- S ki n p.lí hành chính: là nh ng s ki n th c t mà vi c XH, thay đ i hayự ệ ữ ự ệ ự ế ệ ổ
ch m d t chúng ph i đ c pháp lu t hành chính g n v i vi c làm p.sinh, thayấ ứ ả ượ ậ ắ ớ ệ
đ i ho c ch m d t các QHPLHC.ổ ặ ấ ứ
- S ki n p.lí g m:ự ệ ồ
+ S bi n: là nh ng s ki n x y ra theo QL khách quan, kho n ch u s chi ph iự ế ữ ự ệ ả ả ị ự ố
c a con ng i, mà vi c xu t hi n c a chúng đ c pháp lu t hành chính g n vsủ ườ ệ ấ ệ ủ ượ ậ ắ
s phát sinh, thay đ i ho c ch m d t các QHPLHC.ự ổ ặ ấ ứ
Trang 7+ Hành vi: là s ki n p.lí ch u s chi ph i b i ý chí con ng mà vi c th c hi n ho cự ệ ị ự ố ở ệ ự ệ ặ
ko th c hi n chúng đ c pháp lu t hành chính g n v i vi c phát sinh, thay đ i orự ệ ượ ậ ắ ớ ệ ổ
th ph i tuân theo 1 các th ng nh t và chính xác các nguyên t c.ể ả ố ấ ắ
Các nguyên t c mang tính khách quan và khoa h cắ ọ
Th hai, ứ vai trò l.đ o c a Đ ng th hi n trong công tác t ch c cán b :ạ ủ ả ể ệ ổ ứ ộ
T ch c Đ ng b i d ng, đào t o nh ng Đ ng viên u tú, có ph mổ ứ ả ồ ưỡ ạ ữ ả ư ẩ
ch t và năng l c đ gánh vác nh ng nhi m v trong BMHCNN.ấ ự ể ữ ệ ụ
- Đ c đi m: là quy n c.tr cao nh t c a công dân, th hi n ph ng châmặ ể ề ị ấ ủ ể ệ ươ
c a NN “ủ dân bi t, dân bàn, dân làm, dân ki m tra”, ế ể xu t phát t b n ch t NNấ ừ ả ấXHCN
- Ý nghĩa: kh ng đ nh vai trò c a NDLĐ trong QLHCNN.ẳ ị ủ
Trang 8- ND có th tgia vào HĐ c a các CQNN khác (CQ xét x , ) vs t cách là cánể ủ ử ư
b , công ch c Là cán b , công ch c c a NN, NDLĐ sẽ SD 1 cách tr c ti p quy nộ ứ ộ ứ ủ ự ế ề
l c NN đ ti n hành nh ng công vi c khác nhau c a qu n lý hành chính nn.ự ể ế ữ ệ ủ ả
- NDLĐ còn có th gián ti p tham gia vào HĐ c a các CQNN thông qua vi cể ế ủ ệ
l a ch n nh ng đ i bi u x ng đáng thay m t mình vào các c quan quy n l cự ọ ữ ạ ể ứ ặ ơ ề ự
NN TW hay ĐP.ở
b Tham gia vào HĐ c a các TCXHủ
c Tham gia vào các HĐ t qu n:ự ả HĐ do chính ND t t ch c và tgia, có m iự ổ ứ ốl.h ch t chẽ vs nh ng công vi c c a qu n lý hành chính nnệ ặ ữ ệ ủ ả
d Tr c ti p tham gia th c hi n quy n và nghĩa v c a mình.ư ế ự ệ ề ụ ủ
3 Nguyên t c t p trung dân ch ắ ậ ủ
- C s p.lí: đi u 6 HP 1992ơ ở ề
- Đ c đi m: bao hàm 2 y u t ặ ể ế ố t p trung ậ và dân chủ => c n có s ph i h pầ ự ố ợ
đ ng bồ ộ
- Bi u hi n:ể ệ
S ph thu c c a c quan hành chính nn vào c quan quy n l c cùng c p:ự ụ ộ ủ ơ ơ ề ự ấ
C quan quy n l c NN có nh ng quy n h n nh t đ nh trong vi cơ ề ự ữ ề ạ ấ ị ệthành l p, gi i th hay sáp nh p các CQHCNN cùng c p VD: TW, Qu c h iậ ả ể ậ ấ ở ố ộthành l p ra CP, trao quy n hành pháp cho CP ĐP, HĐND b u ra UBND, th cậ ề Ở ầ ự
hi n ch c năng qu n lý hành chính nn, báo cáo ho t đ ng tr c c quan quy nệ ứ ả ạ ộ ướ ơ ề
l c NN cùng c p => Đ m b o t p trung quy n l c vào h th ng c quan quy nự ấ ả ả ậ ề ự ệ ố ơ ề
l c NN do dân b u và ch u trách nhi m tr c ND.ự ầ ị ệ ướ
Y u t dân ch th hi n rõ nét trong vi c các c quan quy n l c NNế ố ủ ể ệ ệ ơ ề ựtrao quy n ch đ ng sáng t o cho các c quan quy n l c nn trong vi c ch đ pề ủ ộ ạ ơ ề ự ệ ỉ ạ
th c hi n HP, lu t và các VBOL c a c quan quy n l c NN.ự ệ ậ ủ ơ ề ự
S ph c tùng c a c quan nn c p d i, đ a ph ng đ i v i CQNN c pự ụ ủ ơ ấ ướ ị ươ ố ớ ấtrên, TW
Đ m b o cho c p trên và TW t p trung quy n l c đ ch đ o, giám sát ho t đ ngả ả ấ ậ ề ự ể ỉ ạ ạ ộ
c a c p d i và ĐP Thi u s ph c tùng sẽ d n đ n buông l ng s lãnh đ o ủ ấ ướ ế ự ụ ẫ ế ỏ ự ạ
Th hi n 2 m t:ể ệ ở ặ
T t c các m nh l nh do c p trên và TW đ a ra, c p d i, đ aấ ả ệ ệ ấ ư ấ ướ ị
ph ng ph i th c hi n Tuy nhiên ko ph i là ph c tùng vô đi u ki n mà là sươ ả ự ệ ả ụ ề ệ ự
ph c tùng nh ng m nh l nh h p pháp trên c s quy đ nh c a pháp lu t.ụ ữ ệ ệ ợ ơ ở ị ủ ậ
Đ ng th i, c p trên, TW cũng ph i tôn trong ý ki n c a c p d i,ồ ờ ấ ả ế ủ ấ ướ
đ a ph ng v công tác t ch c, ho t đ ng và các v n đ khác c a qu n lý hànhị ươ ề ổ ứ ạ ộ ấ ề ủ ả
Trang 9chính nn Ph i t o m i đk đ c p d i, đp n m rõ và phát huy s ch đ ng sángả ạ ọ ể ấ ướ ắ ự ủ ộ
t o.ạ
S phân c p qu n lý: là s chuy n giao th m quy n t c p trên xu ngự ấ ả ự ể ẩ ề ừ ấ ố
c p d i nh m đ t đ c 1 cách có hi u qu m c tiêu chung c a HĐ qu n lýấ ướ ằ ạ ượ ệ ả ụ ủ ảhành chính nn
Yêu c u: có 3 yêu c uầ ầ
Ph i đ m b o cho TW v n có quy n quy t đ nh nh ng lĩnh v cả ả ả ẫ ề ế ị ữ ựthen ch t, nh ng v n đ có tính chi n l c, nh m đ m b o s t p trung vàố ữ ấ ề ế ượ ằ ả ả ự ậ
th ng nh t c a NN trong pvi toàn qu c.ố ấ ủ ố
M nh d n trao quy n cho ĐP đ phát huy tính ch đ ng, sáng t o -ạ ạ ề ể ủ ộ ạ
> tránh cho c p trên ôm đ m các công vi c mang tính s v thu c trách nhi mấ ồ ệ ự ụ ộ ệ
c a ĐP.ủ
Ph i th t c th , h p lí d a trên CS là nh ng quy đ nh c a phápả ậ ụ ể ợ ự ữ ị ủ
lu t.ậ
+ H ng v c s : ướ ề ơ ở là vi c các c quan hành chính nn m r ng dân ch trên cs q.líệ ơ ở ộ ủ
t p trung đ i v i HĐ c a toàn b h th ng các đvi kte, VH-XH tr c thu c.ậ ố ớ ủ ộ ệ ố ự ộ
+ S ph thu c 2 chi u c a c quan hành chính nn ĐP: ự ụ ộ ề ủ ơ các cqhcnn ĐP đ u đc tở ề ổ
ch c và HĐ theo nguyên t c ph thu c 2 chi u hay còn g i là song trùng tr cứ ắ ụ ộ ề ọ ựthu c.ộ
UBND các c p ph thu c vào HĐND cùng c p (m i ph thu c ngang): giúp choấ ụ ộ ấ ố ụ ộ
c p d i phát huy dân ch , phát huy th m nh c a t ng đ a ph ng đ hoànấ ướ ủ ế ạ ủ ừ ị ươ ểthành nhi m v ệ ụ
UBND các c p ph thu c vào c quan có th m quy n chung tr c ti p (m i phấ ụ ộ ơ ẩ ề ự ế ố ụthu c d c): giúp cho c p trên có th t p trung quy n l c NN đ ch đ o HĐ c aộ ọ ấ ể ậ ề ự ể ỉ ạ ủ
c p d i.ấ ướ
4 Nguyên t c bình đ ng gi a các dân t c ắ ẳ ữ ộ
- C s p.lí: đi u 5 HP 1992ơ ở ề
Th hi n qua 2 m t sau:ể ệ ặ
- Trong công tác đào t o và s d ng cán b :ạ ử ụ ộ
+ C.sách u tiên đ i vs con em dân t cư ố ộ
+ C.sách đãi ng v c vc và tinh th n cho cán b công tác vùng sâu, vùng xa,ộ ề ả ầ ộ ởbiên gi i, h i đ oớ ả ả
Trang 10 Tri t đ tôn tr ng các vbpl v th m quy n và ND ban hànhệ ể ọ ề ẩ ề
HĐ giám sát, ktra, thanh tra vi c thi hành pháp lu t trong qu n lý hànhệ ậ ảchính nn, công tác gi i quy t khi u n i t cáo ph i đ c th c hi n 1 cáchả ế ế ạ ố ả ượ ự ệnghiêm ng t theo đúng trính t pháp lu t.ặ ự ậ
Ph i x lí nghiêm minh, k p th i, đúng pháp lu t các hành vi vphc trongả ử ị ờ ậ
qu n lý hành chính nn.ả
B Các nguyên t c t ch c – kỹ thu t ắ ổ ứ ậ
1 Qlí theo ngành, theo ch c năng k t h p vs qu n lý theo ĐP ứ ế ợ ả
- Ngành là KN ch t ng th nh ng đvi, t ch c SX kinh doanh có cùng c c uỉ ổ ể ữ ổ ứ ơ ấkinh t - kỹ thu t hay t ch c, đvi ho t đ ng có cùng m c đích gi ng nhau.ế ậ ổ ứ ạ ộ ụ ố
- Qu n lý theo ngành là HĐ qu n lý các đi, t ch c k.t , vh, xh có cùng c c uả ả ổ ứ ế ơ ấk.t - kỹ thu t ho c HĐ vs m c đích gi ng nhau làm cho HĐ c a các t ch c, đviế ậ ặ ụ ố ủ ổ ứnày ptr 1 cách nh p nhàng, đ ng b ị ồ ộ
- Qu n lý theo ch c năng là qu n lý theo lĩnh v c chuyên môn nh t đ nh c aả ứ ả ự ấ ị ủ
qu n lý hành chính nn nh k hoach, tài chính, giá c , ả ư ế ả
- Qu n lý theo ĐP là qu n lý trên pvi lãnh th nh t đ nh theo s phân v chả ả ổ ấ ị ự ạ
đ a gi i HC c a NNị ớ ủ
Trong qu n lý hành chính nn, qu n lý theo ngành, qu n lý theo ch c năngả ả ả ứ
và qu n lý theo Đp đ c k t h p ch t chẽ S ph i h p này là c n thi t, vì:ả ượ ế ợ ặ ự ố ợ ầ ế
2 Nguyên t c qu n lí theo ngành, theo ch c năng và ph i h p qu n lý liên ắ ả ứ ố ợ ả ngành
- Nguyên nhân:
+ S phát tri n c a 1 ngành ph i có s qu n lý c a các c quan chuyên mônự ể ủ ả ự ả ủ ơ+ Các ngành luôn n m trong m i l.h và s ph thu c vs nh ng ngành khác,ằ ố ệ ự ụ ộ ữkhông th có 1 ngành t n t i đ c l p.ể ồ ạ ộ ậ
Trang 11+ M i đvi, t ch c c a 1 ngành đ ng th i ph i ch u s qu n lý theo ch c năngỗ ổ ứ ủ ồ ờ ả ị ự ả ứ
c a t t c các c quan chuyên môn.ủ ấ ả ơ
- ND nguyên t c:ắ
+ C quan qu n lý theo ch c năng (c quan có th m quy n chung) có quy n banơ ả ứ ơ ẩ ề ềhành các quy đ nh c a pháp lu t, có tính ch p b t bu c đ i v i các ngành, cácị ủ ậ ấ ắ ộ ố ớ
c p, các c quan qu n lý theo ch c năng.ấ ơ ả ứ
+ C quan qu n lý theo ngành có quy n ban hành các quy đ nh qu n lý có tínhơ ả ề ị ả
ch t b t bu c ph i th c hi n đ i v i các ngành có lquan trong pvi nh ng vđấ ắ ộ ả ự ệ ố ớ ữ ềthu c quy n qu n lý c a ngành đó.ộ ề ả ủ
+ C quan qu n lý theo ch c năng ph i ph i h p đ ban hành các quy t đ nhơ ả ứ ả ố ợ ể ế ị
nh m hoàn thành nh ng nhi m v đ t ra tr c đóằ ữ ệ ụ ặ ướ
- Vi c xác đ nh hình th c qu n lý hành chính nn c n ph i d a trên nh ng c s :ệ ị ứ ả ầ ả ự ữ ơ ở+ quy lu t v s phù h p gi a hình th c qu n lý vs ch c năng qu n lýậ ề ự ợ ữ ứ ả ứ ả
Hình th c không pháp lí:ứ
Ch đ c quy đ nh nh ng th t c chung đ ti n hành chúngỉ ượ ị ữ ủ ụ ể ế
Không làm phát sinh, thay đ i or ch m d t nh ng qhplhc c thổ ấ ứ ữ ụ ể
Trang 12- SL văn b n quy ph m pháp lu t c a c quan hành chính nn là r t l nả ạ ậ ủ ơ ấ ớ
- Thông qua HĐ ban hành vbqppl, các ch th qu n lý hành chính nn:ủ ể ả
+ n đ nh nh ng quy t c x s trong qu n lý hành chính nnẤ ị ữ ắ ử ự ả
+ quy đ nh nh ng nhi m v c th , quy n h n, nghĩa v và trách nhi m c a cácị ữ ệ ụ ụ ể ề ạ ụ ệ ủbên tham gia QHQLHCNN
+ xác đ nh m i l.h ch y u gi a các b ph n c a h th ng qu n lí hành chínhị ố ệ ủ ế ữ ộ ậ ủ ệ ố ảnn
+quy đ nh nh ng h n ch và đi u ngăn c mị ữ ạ ế ề ấ
+ đ t ra nh ng nghĩa v đ c bi t ho c trao quy n đ c bi tặ ữ ụ ặ ệ ặ ề ặ ệ
+ th c hi n ch c năng bao v pháp lu t và đ t ra nh ng b o đ m p.lí cho tr t tự ệ ứ ệ ậ ặ ữ ả ả ậ ự
qu n lý hành chính nn ả
- Yêu c u vs ho t đ ng laajpq uyầ ạ ộ
+ c s pháp lí là các quy ph m t ng c c a c quan quy n l c nn.ơ ở ạ ươ ứ ủ ơ ề ự
+ theo đúng th m quy n pháp lu t cho phép.ẩ ề ậ
b Ban hành văn b n áp d ng quy ph m pháp lu tả ụ ạ ậ
*Công ch ng là vi c công ch ng viên ch ng nh n tính xác th c, tính h p phápứ ệ ứ ứ ậ ự ợ
c a h p đ ng, giao d ch khác b ng văn b n mà theo quy đ nh c a pháp lu t ph iủ ợ ồ ị ằ ả ị ủ ậ ảcông ch ng ho c cá nhân, t ch c t nguy n yêu c u công ch ng.ứ ặ ổ ứ ự ệ ầ ứ
d Áp d ng nh ng bp t ch c tr c ti pụ ữ ổ ứ ự ế
- K t qu c a HĐ này ko t o ra nh ng quy t c b t bu c hung, ko làm phát sinh,ế ả ủ ạ ữ ắ ắ ộthay đ i ho c ch m d t QHPLHC c th ổ ặ ấ ứ ụ ể
Trang 13- Mang tính ch t n i bấ ộ ộ
e Th c hi n nh ng công tác nghi p v - kỹ thu tự ệ ữ ệ ụ ậ
- Là HĐ SD ki n th c nghi p v áp d ng thành t u KH – KT và qtr qu n lý hànhế ứ ệ ụ ụ ự ảchính nn
- T o ĐK hoàn thành NV qu n lý hành chính nn, nâng cao hi u su t và văn hóaạ ả ệ ấ
nn lên các đ i t ng qu n lý nh m đ t đ c hvi x s c n thi t.ố ượ ả ằ ạ ượ ử ự ầ ế
- Thông qua pp này, các ch th qu n lý hành chính nn giao d c cho công dânủ ể ả ụ
nh n th c đúng đ n v k c ng XH, k lu t nn, đ ng viên h t giác THPLậ ứ ắ ề ỉ ươ ỉ ậ ộ ọ ự
- có 4 lo i c ng ch : hình s , dân s , hành chính, k lu tạ ưỡ ế ự ự ỷ ậ
- m i liên h gi a pp thuy t ph c và c ng ch :ố ệ ữ ế ụ ưỡ ế
+ Đ đ m b o th c hi n HĐ qu n lý, c n đ a ra nh ng quy t đ nh, đ nh ngể ả ả ự ệ ả ầ ư ữ ế ị ể ữquy t đ nh này thi hành trên th c t c n có bp thuy t ph c, c ng ch ế ị ự ế ầ ế ụ ưỡ ế
+ pp c ng ch luôn luôn áp d ng sau pp thuy t ph c vì v y, vi c sd pp c ngưỡ ế ụ ế ụ ậ ệ ưỡ
ch c n chú ý: ch sd khi ko th sd pp thuy t ph c n a, c n l c ch n pp có hi uế ầ ỉ ể ế ụ ữ ầ ự ọ ệ
qu nh t, ko sd khi m c đích đ ra đã đ t đ c ho c ko th đ t đ c, h n chả ấ ụ ề ạ ượ ặ ể ạ ượ ạ ế
m c th p nh t thi t h i, ch áp d ng khi lu t cho phép, c n chú ý đ c đi m c aứ ấ ấ ệ ạ ỉ ụ ậ ầ ặ ể ủ
đ i t ng áp d ng.ố ượ ụ
Trang 14+ trong th c t , pp thuy t ph c và c ng ch ko th c hi n đ c l p mà b sungự ế ế ụ ưỡ ế ự ệ ộ ậ ổcho nhau
+ khi áp d ng c n có s phân b , k t h p, ko đc xem n ng HĐ nàoụ ầ ự ố ế ợ ặ
CH ƯƠ NG V: TH T C HÀNH CHÍNHỦ Ụ
I, Khái ni m ệ
- Th t c hành chính là cách th c t ch c th c hi n HĐ qu n lý hành chínhủ ụ ứ ổ ứ ự ệ ả
nn theo đó các c quan, cán b , công ch c th c hi n nhi m v , cá nhân, t ch cơ ộ ứ ự ệ ệ ụ ổ ứ
th c hi n quy n và nghĩa v theo quy đ nh c a pháp lu t trong qtr gi i quy tự ệ ề ụ ị ủ ậ ả ếcông vi c c a qu n lý hành chính nn.ệ ủ ả
- Ch quy ph m pháp lu t nn có th m quy n m i có quy n đ nh ra th t cỉ ạ ậ ẩ ề ớ ề ị ủ ụ
- Ch c quan, t ch c có th m quy n m i có quy n l c th c hi n th t cỉ ơ ổ ứ ẩ ề ớ ề ự ự ệ ủ ụ
- TTHC ph i đ c th c hi p đúng pháp lu tả ượ ự ệ ậ
2, Nguyên t c khách quan ắ
- Đ nh ra TTHC ph i xu t phát t nhu c u khách quan c a HĐ qu n lýị ả ấ ừ ầ ủ ả
- Khi th c hi n ph i d a trên nh ng căn c khoa h cự ệ ả ự ữ ứ ọ
3, Nguyên t c công khai, minh b ch ắ ạ
- Trong TH c n thi t NN t o đk cho nh ng đ i t ng th c hi n th t cầ ế ạ ữ ố ượ ự ệ ủ ụđóng góp ý ki nế
Trang 15Kh i x ng v vi c => Xem xét, gi i quy t v vi c => Thi hành quy t đ nh =>ở ướ ụ ệ ả ế ụ ệ ế ịKhi u n i, gi i quy t khi u n i, xem xét quy t đ nh đã ban hànhế ạ ả ế ế ạ ế ị
CH ƯƠ NG VI: QUY T Đ NH HÀNH CHÍNH Ế Ị
I, KHÁI NI M, Đ C ĐI M Ệ Ặ Ể
1, Khái ni m: ệ quy t đ nh hành chính là 1 d ng c th c a quy t đ nh pháp lu t.ế ị ạ ụ ể ủ ế ị ậ
Là k t qu c a s th hi n ý chí quy n l c c a nn thông qua nh ng hvi c a cácế ả ủ ự ể ệ ề ự ủ ữ ủ
ch th th c hi n quy n hành pháp trong h th ng các c quan hành chính nnủ ể ự ệ ề ệ ố ơ
ti n hành theo 1 trình t nh t đ nh theo quy đ nh c a pháp lu t, nh m đ a raế ự ấ ị ị ủ ậ ằ ư
nh ng ch tr ng, bi n pháp, đ t ra các quy t c x s ho c áp d ng nh ng quyữ ủ ươ ệ ặ ắ ử ự ặ ụ ữ
t c đó gi i quy t 1 công vi c c th trong ĐSXH nh m th c hi n ch c năng qu nắ ả ế ệ ụ ể ằ ự ệ ứ ả
b Đ c đi m riêngặ ể
- Tính d i lu t: do c quan ch p hành nên các quy t đ nh c a các ch thướ ậ ơ ấ ế ị ủ ủ ểtrong h th ng hành chính nn ban hành vb d i lu t đ thi hành pháp lu tệ ố ướ ậ ể ậ
- Do nhi u ch th trong h th ng c quan hành chính nn ban hànhề ủ ể ệ ố ơ
- M c đích và ND phong phú (xu t phát t đ c đi m c a HĐ qu n lý hànhụ ấ ừ ặ ể ủ ảchính nn)
*Phân bi t quy t đ nh hành chính v i quy t đ nh t pháp, l p pháp ệ ế ị ớ ế ị ư ậ
Quy t đ nh l p phápế ị ậ Quy t đ nh hành phápế ị
Ch th ban ủ ể
hành
C quan l p pháp, Qu c h i, ơ ậ ố ộUBTVQH
C quan hành chính nn t TW ơ ừ
đ n ĐPếTính ch tấ Mang tính d i lu t nh m , ướ ậ ằ
đ c ban hành trên c s ượ ơ ởpháp lu t và đ thi hành pháp ậ ể
lu t.ậTrình t ban ự
hành
Trình t th t c ch t chẽ h nự ủ ụ ặ ơ - quy đ nh vđ chungị ề
- quy đ nh x s (quy ị ử ự
Trang 16đ nh quy ph m)ị ạ
- gi i quy t c th (quy ả ế ụ ể
đ nh cá bi t)ị ệ
Quy t đ nh c a c quan t pháp ch y u là các quy t đ nh cá bi t d i d ng cácế ị ủ ơ ư ủ ế ế ị ế ướ ạ
b n án, các lo i quy t đ nh hành chính đ gi i quy t công vi c n i bả ạ ế ị ể ả ế ệ ộ ộ
II PHÂN LO I QUY T Đ NH HÀNH CHÍNH Ạ Ế Ị
1, Căn c vào tính ch t pháp lí: ứ ấ
- quy t đ nh ch đ o:ế ị ủ ạ
+ ban hành nh m m c đích đ a ra nh ng ch tr ng, chính sách, nh ng gi iằ ụ ư ữ ủ ươ ữ ảpháp l n v qu n lý hành chính nn đ i v i c n c, 1 vùng ho c 1 đvi hành chínhớ ề ả ố ớ ả ướ ặ
+ đ c áp d ng 1 l n, cho 1 ho c m t s đ i t ng c thượ ụ ầ ặ ộ ố ố ượ ụ ể
Trang 17- Ph i xu t phát t nhi m v khách quan c a vi c th c hi n HĐ qu n lýả ấ ừ ệ ụ ủ ệ ự ệ ảhành chính nn
- Ngôn ng rõ ràng, d hi u, ng n g nữ ễ ể ắ ọ
- Ph i có tính d báoả ự
- Ph i có tính kh thiả ả
*So sánh quy t đ nh hành chính v i văn b n là ngu n c a LHC: ế ị ớ ả ồ ủ đ 22ề
CH ƯƠ NG VII: Đ A V PHÁP LÍ HÀNH CHÍNH C A C QUAN HCNN Ị Ị Ủ Ơ
- Đ c đi m ặ ể chung c a ủ c quan nhà n c: ơ ướ
Có quy n nhân danh nn khi tgia vào các quan h pháp lu t nh m th cề ệ ậ ằ ự
hi n các quy n và nghĩa v pháp lí vs m c đích h ng t i l i ích côngệ ề ụ ụ ướ ớ ợ
H th ng c quan nn có c c u t ch c phù h p vs ch c năng, nhi m v ,ệ ố ơ ơ ấ ổ ứ ợ ứ ệ ụquy n h n do pháp lu t quy đ nhề ạ ậ ị
Thành l p và HĐ trên nh ng quy đ nh c a pháp lu t, có ch c năng, nhi mậ ữ ị ủ ậ ứ ệ
v riêng và trong m i qh v i các c quan khác.ụ ố ớ ơ
Tr c ti p ho c gián ti p tr c thu c c quan quy n l c nn cùng c p.ự ế ặ ế ự ộ ơ ề ự ấ
Có h th ng c quan, đvi tr c thu cệ ố ơ ự ộ
d ng theo ch đ th tr ng 1 ng i.ộ ế ộ ủ ưở ườ
*So sánh c quan hành chính nn có th m quy n chung vs c quan hành ơ ẩ ề ơ chính nn có th m quy n chuyên môn: ẩ ề đ 40ề
II Đ A V PHÁP LÍ HÀNH CHÍNH C A CÁC C QUAN HÀNH CHÍNH NN: Ị Ị Ủ Ơ
Trang 18Là t ng th các quy n và nghĩa v p.lí c a các c quan hành chính nn.ổ ể ề ụ ủ ơ
sĩ quan, h sĩ quan chuyên nghi p và trong b máy lãnh đ o, qu n lý c a đvi sạ ệ ộ ạ ả ủ ựnghi p công l p c a ĐCSVN, NN, t ch c CT-XH, trong biên ch và h ng l ngệ ậ ủ ổ ứ ế ưở ươ
t ngân sách nhà n c; đ i v i công ch c trong BM lãnh đ o, qu n lý c a đvi sừ ướ ố ớ ứ ạ ả ủ ựnghi p công l p (VD: Hi u tr ng ĐH Lu t HN) thì l ng đ c b o đ m t quỹệ ậ ệ ưở ậ ươ ượ ả ả ừ
l ng c a đvi s nghi p công l p thep quy đ nh c a pháp lu t.ươ ủ ự ệ ậ ị ủ ậ
Viên ch c ứ là công dân VN đ c tuy n d ng theo v trí vi c làm, làm vi c t i đviượ ể ụ ị ệ ệ ạ
s nghi p công l p theo ch đ h p đ ng làm vi c, h ng l ng t quỹ l ngự ệ ậ ế ộ ợ ồ ệ ưở ươ ừ ươ
c a đvi s nghi p công l p theo quy đ nh c a pháp lu t.ủ ự ệ ậ ị ủ ậ
Trang 191, Công v và nguyên t c th c hi n công v ụ ắ ự ệ ụ
- Công v ụ là vi c cán b , công ch c th c hi n các nhi m v , công vi c theoệ ộ ứ ự ệ ệ ụ ệquy đ nh c a pháp lu t.ị ủ ậ
- Đ c đi m: ặ ể
Đây là ho t đ ng mang tính th ng xuyên, liên t c c a đ i ngũ cán b ,ạ ộ ườ ụ ủ ộ ộcông ch c.ứ
HĐ này ph i tuân theo nh ng nguyên t c và yêu c u c a pháp lu t.ả ữ ắ ầ ủ ậ
Đ c th c hi n ch y u b i đ i ngũ công ch c chuyên nghi p (b i cán bượ ự ệ ủ ế ở ộ ứ ệ ở ộ
Cán b , công ch c ph i th ng xuyên ti p xúc v i ND đ r qua đó hi u thêmộ ứ ả ườ ế ớ ể ể
đ c tâm t , nguy n v ng, yêu c u c a ND.ượ ư ệ ọ ầ ủ
Công khai, minh b ch, có s ki m tra, giám sát ạ ự ể
Ho t đ ng công v ph i có s ki m tra giám sát c a c quan, t ch c, cáạ ộ ụ ả ự ể ủ ơ ổ ứnhân có th m quy n và c a công lu n.ẩ ề ủ ậ
L ng nghe, ghi nh n m i ý ki n, đóng góp c a ND ắ ậ ọ ế ủ
Đ m b o ho t đ ng không ng t quãng, xuyên su t, có hi u qu ả ả ạ ộ ắ ố ệ ả
Nguyên t c này b t ngu n t chính đ c đi m c a ho t đ ng công v là:ắ ắ ồ ừ ặ ể ủ ạ ộ ụ
th ng xuyên, liên t c, không ng t quãng Đ m b o đáp ng k p th i, nhanh g nườ ụ ắ ả ả ứ ị ờ ọcác yêu c u c a công dân, t o đi u ki n đ hoàn thành công vi c, nhi m v Tầ ủ ạ ề ệ ể ệ ệ ụ ừ
đó mà đ t hi u qu cao trong công vi c.ạ ệ ả ệ
Đ m b o tính h th ng, th b c ả ả ệ ố ứ ậ Tính th b c th hi n ch c p d iứ ậ ể ệ ở ỗ ấ ướ
ph i ph c tùng c p trên và đ a ph ng thì ph c tùng TW (nguyên t c t p trungả ụ ấ ị ươ ụ ắ ậdân ch ) Ph i t o thành 1 th th ng nh t t trên xu ng d i.ủ ả ạ ể ố ấ ừ ố ướ
2, Ho t đ ng ngh nghi p và các yêu c u c a ho t đ ng ngh nghi p ạ ộ ề ệ ầ ủ ạ ộ ề ệ
T ch c s nghi p công l p ổ ứ ự ệ ậ là t ch c do c quan nn, t ch c chính tr , t ch cổ ứ ơ ổ ứ ị ổ ứCT-XH thành l p theo quy đ nh c a pháp lu t, có t cách pháp nhân, cung c pậ ị ủ ậ ư ấ