Môn kinh tế chính trị mác lênin đề bài vấn đề đổi mới quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở việt nam

Mở đầu.Khái quát về cách mạng công nghiệp và công nghiệp hóa, hiện đại hóa.. • Khái quát cách mạng công nghiệp: Là những bước phát triển nhảy vọt về chất trình độ của tư liệu lao động tr

TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHENIKAA KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN

⸎⸎⸎⸎⸎

⸎⸎⸎⸎⸎

BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Môn: Kinh tế chính trị Mác-Lênin

Đề bài: Vấn đề đổi mới quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất trong quá

trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam

Sinh viên : Lã Đức Quyền

Năm học :2022 2023

-HÀ NỘI, THÁNG 12/2022

M ục Lục

I Mở đầu.

Khái quát về cách mạng công nghiệp và công nghiệp hóa, hiện đại hóa

1.1 Khái quát công nghiệp và công nghiệp hóa

• Khái quát cách mạng công nghiệp:

Là những bước phát triển nhảy vọt về chất trình độ của tư liệu lao động trên cơ sở những phát minh đột phá về kĩ thuật và công nghệ trong quá trình phát triển của nhân loại kéo theo sự thay đổi về phân công lao động xã hội cũng như tạo bước phát triển năng xuất lao động cao hơn hẳn nhờ áp dụng một cách phổ biến những tính năng mới trong

kĩ thuật – công nghệ đó vào đời sống xã hội

1.1.1 Nhân loại đã và đang trải qua 4 cuộc cách mạng công nghiệp

Lần thứ nhất (1.0): Giữa thế kỉ XVIII-XIX

Lần thứ hai (2.0): Cuối thế kỉ XIX- cuối thế kỉ XX Lần thứ ba (3.0): Cuối thập niên 60/XX-cuối tk XX Lần thứ tư (4.0): Từ 2011 nay, đang tiếp diễn –

 Vai trò của cách mạng công nghiệp đối với sự phát triển + Thúc đẩy sự phát triển lực lượng sản xuất

+ Thúc đẩy và hoàn thiện quan hệ sản xuất

+ Thúc đẩy đổi mới phương thức quản trị phát triển 1.1.2 Công nghiệp hóa:

• Là quá chuyển đổi nền sản xuất xã hội từ dựa trên lao động thủ công là chính sang nền sản xuất xã hội dựa chủ yếu trên

lao động bằng máy móc nhằm tạo ra năng xuất lao động xã hội cao

II Nội dung

V ấn đề đổi m ới quan hệ ản xuất dẫ s n đến phát triển lực lượng sản xuất trong quá trình công nghiệp hóa - hi ện đại hóa ở Việt

Nam

Ởnước ta trong cơ ch p trung, quan liêu, bao c p ế tậ ấ trước đây, đã có lúc chúng ta tư ng r ng có thể ở ằ thiết

lập đư c một quan h sợ ệ ản xu t cao hơn, đi trư c đ mởấ ớ ể đường cho lực lượng s n xuả ất phát triển Song kết quả

lại di n ra trái vớễ i mong mu n c a chúng tố ủ a Đó là l c ự lượng s n xu t không phát tri n, tình tr ng trì trả ấ ể ạ ệ kéo dài, hàng hóa s n xu t rra kém chả ấ ất lượng, giá thành cao không thể cạnh tranh v i hàng ngoớ ại, lại khan hiếm không đủ để thỏa mãn nhu c u c a ngư i tiêu dùng, ầ ủ ờ đời sống nhân dân r t khó khăấ n

Tình hình trên do nhi u nguyên nhân chề ủ quan và khách quan khác nhau Song, m t trong nh ng nguyên ộ ữ nhân quan tr ng là do chúng ta đã áp đọ ặt chủ quan một quan hệ ả sn xu t không phù h p vấ ợ ới lực lượng sản xuất Trong đi u ki n lề ệ ực lượng s n xu t còn ả ấ ở trình độ

thấp kém, phổ bi n là sảế n xu t nhỏ nhưng vì mu n tiấ ố ến nhanh lên ch nghĩa xã h i, nên chúng ta đã nh n m nh ủ ộ ấ ạ quá m c quan hứ ệ sở hữu mà chưa chú ý đúng mức tới quan hệ tổ chức, quản lý và quan h phân phệ ối, trao

đổi Từ đó đã d n đ n viẫ ế ệc mở ng ồ t hai hình thức rộ ạ

sở hữu toàn dân và t p th , các thành ph n kinh t khác ậ ể ầ ế

bị ngăn cấm ho ặc

xóabỏ đểchuyển sang kinh tế quốc doanh và tập thể qua các đợt c i tả ạo công thương nghiệp tư bản tư doanh Bên c nh đó, viạ ệc duy trì quá lâu cơ chế hành chính, t p trung, quan liêu, bao c p và kèm theo nó là ậ ấ

sự phân ph i bình quân, lố ợi ích cá nhân chưa được quan tâm đúng mức đã kìm hãm sức sản xuất của xã

hội Các thành ph n kinh t tư nhân, tư b n nhà nư c ầ ế ả ớ chưa đư c phát huy tác d ng Đ ng lợ ụ ộ ực sản xuất bị giảm, người lao động xa lánh tư li u s n xuệ ả ất, thờ ơ với các kế hoạch của tập thể và Nhà nước

Thự ếc t phát triển kinh tế ở nước ta gần 40 năm qua

đã chứng minh rằng : quan hệ ả s n xuất kìm hãm sự phát tri n cể ủa lực lượng s n xu t không chả ấ ỉ khi nó trở nên lạc hậu, mà cả khi nó được áp đặt m t hình thộ ức đi trước quá xa so v i lớ ực lượng s n xuả ất, m t lộ ần nữa quy lu t quan hậ ệ sản xuất phải phù h p vợ ới tính chất và trình độ phát triển của lực lượng s n xuả ất lại thể hiện rõ tính t t yấ ếu và tính phổ biến m nh mạ ẽ của nó bất chấp

cảý muốn chủ quan c a con ngưủ ời Dù mong muốn

Recommandé pour toi

đẩy m nh phát tri n s n xu t, nhanh chóng th c hi n ạ ể ả ấ ự ệ công nghi p hóa, hi n đ i hóa n n kinh t , chúng ta ệ ệ ạ ề ế cũng không thể bất chấp quy luật, mà trái lại ph i tôn ả trọng và hành đ ng đúng quy lu t khách quan Đó là ộ ậ

một trong nh ng bài học l n mà Nghị quy t Đ i h i ữ ớ ế ạ ộ

đại bi u toàn quốc lần th VI của Đ ng đã chỉ rõ ể ứ ả

Đảng ta đã nh n th c đúng quy lu t khách quan nên ậ ứ ậ

đã có nh ng đư ng lữ ớ ối, ch ủtrương đúng đắn, kịp thời

Chỉ th ị100- CT/ TƯ của ban bí thư ngày 13- 1- 1981

về khoán s n phả ẩm cuối cùng đến nhóm và ngư i lao ờ

động trong lĩnh v c nông nghiự ệp là khâu đ t phá độ ầu tiên trong tiến trình đổi mới Nhưng cái mốc quan trọng đánh d u sấ ự đổi mới toàn diện và sâu sắc nền kinh tế xã hội là Đ i hạ ội đ i biạ ểu toàn quốc lần thứ VI

của Đ ng tháng 12 năm 1986 ả Với Nghị quyết Đ i hội VI, chúng ta đã d t khoát ạ ứ đoạn tuy t v i cơ ch hành chính, t p trung, quan liêu, ệ ớ ế ậ bao c p, chuy n d n kinh tấ ể ầ ế sang cơ chế thị trường theo đ nh hư ng xã hị ớ ội ch nghĩa Cơ chủ ế kinh tế mới khuyến khích phát tri n n n kinh t hàng hóa nhiể ề ế ều thành phần, mở rộng quan h kinh tệ ế với các nước, các khu vực trên thế giới, động viên m i ngưọ ời làm giàu trong khuôn khổ luật pháp cho phép

Đường lối của đảng đã nhanh chóng đi vào cuộc sống, được nhân dân lao đ ng họ ứng khởi hưởng ứng và

đã đem l i ngu n sinh khí mạ ồ ới, tạo đà cho nền kinh tế

Suite du document ci-dessous

Master Ielts Visuals by Ebrahim Tahasoni (Task 1)

English collocations in use intermediate

52

157

phát triển nhanh chóng và d n dầ ần đi vào thế ổn định Sau tám năm thực hiện công cuộc đổi m i, chúng ta đã ớ

đạt đư c nh ng thành t u đáng k tăng trư ng kinh tế ợ ữ ự ể ở khá, l m phát đưạ ợc đẩy lùi, đời sống nhân dân được cải thiện từng bước Sở dĩ có sự chuyển biến đi lên theo hướng vững chắc như vậy chính là nhờ chúng ta đã đổi mới từng bư c quan hệ sản xuấớ t cho phù h p với sự ợ phát triển của l c lưự ợng sản xuất, do đó đã giải phóng sức sản xuất của xã hội, khai thác được các tiềm năng

cả ở bên trong và bên ngoài, làm cho lực l ng sản ượ xuất nư c ta có nhớ ững bước phát tri n nh y vể ả ọt về chất

Việc giải phóng lực lượng s n xuả ất có một ý nghĩa

đặc bi t quan trọng trong ti n trình đổi m i n n kinh tế ệ ế ớ ề nước ta, b i vì : ở

Th nh ứ ất: nền kinh t nước ta còn kém phát tri n do ế ể điểm xuất phát th p, đang ởấ tr ng thái đan xen nhiều ạ loại hình và thành ph n kinh t những trình độ r t ầ ế ở ấ khác nhau như phân tán và tập trung, thủ công và hiện

đại, lạc h u và tiên ti n Trong tình hình đó, nếu ậ ế không kiến tạo được những hình thức quan hệ ả s n xuất

đa dạng thích ứng với trình đ c a lực lượng sản xuất ở ộ ủ tất cả các thành phần kinh t hiệế n có, chúng ta s ẽ không th khai thác đưể ợc tiềm năng to lớn của những thành phần kinh tế đó Vì vậy, thừa nh n s tồn t i lâu ậ ự ạ dài và th c hiự ện nh t quán chính sách phátấ triển kinh tế

nhiều thành phần là giải pháp quan trọng nhất để gi i ả phóng và phát triể ựn l c lượng s n xuả ất ở nước ta

Th hai ứ : Khi lực lượng s n xuả ất được giải phóng sẽ

tạo ra đ ng lộ ực để khai thác và sử dụng có hiệu quả tất

cả các nguồn kực hiện có như nguồn lực nhàn rỗi trong dân cư, tài nguyên thiên nhiên, đất đai, lao động và trí tuệ con ngư i ờ

Thứ ba : chỉ khi lực lượng sản xuất đư c giải phóng, ợ mọi tiềm năng sản xuất đư c gợi mở, khơi thông, ợ chúng ta mới có thể thu hút mạnh mẽ vốn đ u tư của ầ nước ngoài để tranh thủ vốn, kỹ thuật công nghệ hiện

đại và tri th c qu n lý kinh nghiệm tiên tiến nhằm thúc ứ ả

đẩy nhanh chóng tiến trình công nghi p hóa, hiện đại ệ hóa nền kinh ế nước ta

Giải phóng l c lư ng s n xuự ợ ả ất thực chất là giải tỏa, tháo gỡ nh ng lực lượng cản kìm hãm sự phát tri n cữ ể ủa

lực lư ng s n xu t Gi i phóng và phát tri n l c lư ng ợ ả ấ ả ể ự ợ sản xuất là hai quá trình di n ra đồng thời và có tác ễ động qua lại hỗ tr n nhau ợ lẫ

Quá trình phát triển lực lượng sản xuất đòi hỏi chúng

ta phải thư ng xuyên đổi mới quan hệ ảờ s n xu t, khai ấ thác và sử dụng có hiệu quả ọi nguồn lự m c có thể có,

cả nguồn lực bên trong và bên ngoài Ngày nay, với sự phát tri n mể ạnh mẽ của cu c cách mộ ạng khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đ i, l c lưạ ự ợng s n xuả ất của nhiều quốc gia trên th ới phát triển nhanh chóng và ếgi

ngày càng mang tính ch t quấ ốc tế hóa cao Do đó giữa các quốc gia trên thế giới hiện nay đang di n ra xu ễ hướng vừa cạnh tranh gay gắ ừt v a giao lưu và hợp tác kinh t , văn hóa, khoa hế ọc, công nghệ B t c quốc ấ ứ gia nào muốn tồn tại và phát triển cũng phải hòa nhập vào xu thế chung đó Đối với nước ta, để thoát khỏi nguy cơ tụt hậu xa hơn so với các nước xung quanh, giữ được ổn định chính trị, xã hội, bảo v được độc lập ệ chủ quyền và đ nh hưị ớng phát triển xã hội chủ nghĩa thì nhiệm vụ trung tâm có tầm quan trọng hàng đầu trong thời gian t i là phảớ i thúc đ y s chuy n dịch cơ ẩ ự ể cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Điều đó đòi hỏi chúng ta ph i tăng cư ng mở rộng ả ờ quan hệ ợ h p tác trên nhi u lĩnh v c với t t cề ự ấ ả các nước, các khu vực trên thế gi i Để gi i phóng và phát triển ớ ả

lực lư ng s n xu t, chúng ta thừa nh n s tồn t i lâu ợ ả ấ ậ ự ạ dài c a nủ ền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, trong

đó có thành ph n kinh tầ ế tư b n chủ nghĩa ả

Một đ t nưấ ớc vừa phát triển theo đ nh hưị ớng xã hội chủ nghĩa lại vừa th a nhừ ận sự phát tri n cể ủa thành phần kinh tế tư b n chủ nghĩa Đi u đó không phả ề ải là một nghịch lý, vấn đ đặt ra ở đây là, chúng ta sẽ s ề ử dụng chủ nghĩa tư b n như thả ế nào để phát triển nhanh chóng lực lượng sản xuất mà v n xây dựng được đát ẫ nước theo định hướng xã hội ch nghĩa ủ

Hơn b y mươi năm trưả ớc đây, Chính sách kinh tế ớ m i

được Lê nin đ ra cùng về ới sự thừa nhận, “ toàn bộ quan điểm của chúng ta về chủ nghĩa xã h i đã thay độ ổi căn bản’’ đã cứu vãn kinh tế nước Nga Xô viết trẻ tuổi khỏ ụi s p đ Đó là quan điổ ểm từ bỏ nền kinh tế tập trung, quan liêu, bao c p chuy n sang n n kinh tấ ể ề ế hàng hóa, mở rộng trao đổi, thực hi n chệ ủ nghĩa tư bản nhà nước Chủ nghĩa tư b n nhà nước theo Lê nin là cao ả hơn nhi u so về ới nền s n xu t nhả ấ ỏ, rằng : “ Chúng ta phả ợi l i dụng ch nghĩa tư b n, ( nhủ ả ất là b ng cách ằ hướng nó vào con đư ng ch nghĩa tư b n nhà nườ ủ ả ớc) làm mắt xích trung gian giữa nền tiểu tư sản và chủ nghĩa xã h i, làm phương ti n, con đư ng, phương ộ ệ ờ pháp, phương thức để tăng lực lượng sản xuất lên”( 13)

Chúng ta sẽ không thể xây d ng thành công chự ủ nghĩa xã hội nếu không xây d ng n n công nghiự ề ệp tiên tiến Nư c ta xuấớ t phát t một n n kinh t ti u nông, ừ ề ế ể con đư ng phát tri n mang tính t phát sờ ể ự ẽ là trải qua chủ nghĩa tư b n, song đả ể tránh cho nhân dân khỏi những đau khổ mà chế độ tư bản chủ nghĩa có thể gây

ra, Đảng ta d t khoát lứ ựa chọn con đư ng xã hờ ội chủ nghĩa Tuy nhiên để thực hiện công nghi p hóa, hi n ệ ệ

đại hóa đất nư c, chúng ta c n s ớ ầ ử dụng ch nghĩa tư ủ

bản nhà nư c như m t côngớ ộ cụ hữu hi u, b t nhà nư c ệ ắ ớ

tư bản ph i “ cày trên m nh đ t vô s n”, bi n thành ả ả ấ ả ế

phần kinh tế tư bản tư nhân thành “ một trợ th đắc lực ủ cho chủ nghĩa xã hội”

Rõ ràng, công cuộc đổi m i đòi hớ ỏi một tư duy mềm

dẻo, năng đ ng và nhộ ạy bén, ph i “ vậả n d ng ụ sáng t o ạ

và tiếp t c phát triụ ển chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tưởng H Chí Minh, đồ ặc bi t là tư tưởng của Lê nin về ệ chính sách kinh tế ớ m i, về chủ nghĩa tư b n nhà nưả ớc, sáng t o nhi u hình thạ ề ức quá đ , nhộ ững n c thang trung ấ gian đa d ng, phù h p v i hoàn c nh lạ ợ ớ ả ịch sử cụ thể để đưa nư c ta đi lên chớ ủ nghĩa xã hội một cách vững chắc”

• Những thành tựu Việt Nam đã đ t đư ạ ợc

Sau 10 năm đổi mới, đất nước ta đã trải qua không ít những khó khăn và g t hái đư c nhi u thành tặ ợ ề ựu to lớn

về mọi m t tặ ạo đà thúc đ y s phát tri n của nh ng giai ẩ ự ể ữ đoạn k ti p ế ế

Cụ thể là chúng ta đã thúc đ y sẩ ự phát tri n kinh tể ế, hoàn thành xuất sắc, vượt nhiều mục tiêu ch yếu c a ủ ủ

kế ho ch 5 năm; trong 5 năm t 1991- 1995, nh p đạ ừ ị ộ tăng bình quân về tổng s n phả ẩm quốc n i(GDP) đạt ộ 8,2%( vượt kế hoạch là 5,5- 6% và hơn h n kẳ ế hoạch 5 năm 1986 1990 là 3,9%); nh p đ tăng bình quân v- ị ộ ề

sản xu t công nghi p là 3,3%, s n xu t nông nghi p là ấ ệ ả ấ ệ 4,5%, kim ng ch xuạ ất khẩu là 20% Cơ cấu kinh tế chuyển đ i thu đưổ ợc những ti n bế ộ: tỷ trọng công nghiệp và xây d ng trong GDP tự ừ 22,6% năm 1990

đến năm 1995 là 29,1%; tỷ tr ng dịch v 38,6% lên ọ ụ từ 41,9%; v n đố ầu tư cơ bản toàn xã h i năm 1990 chiộ ếm 15,8% GDP, đ n năm 1995 lên 27,4% GDP; bế ắt đầu có tích lũy n i bộ ộ nền kinh t Ngu n v n công ngh và ế ồ ố ệ kinh nghiệm quản lý ti p nh n tế ậ ừ nước ngoài tăng nhanh; viện trợ ODA năm 1991 là 180 tri u đô la, năm ệ 1996( do có l nh bệ ỏ cấm vận đối với Việt Nam c a ủ

Mỹ) nên t ng viổ ện tr ODA t năm 1991- 1995 vốn ợ ừ cam kết là 9,058 tỷ đô; v n đầố u tư nư c ngoài FDI năm ớ

1991 là 0,62 tỷ đô( vốn thực hiện) v i 364 dớ ự án, năm

1996 là 2,5 t đô( vỷ ốn thực hiện) v i 362 dớ ự án Lạm phát đã giảm xuống m t cách thầộ n kỳ, từ 67,1% năm

1991 xu ng còn 5,2% năm1993, 14,4% năm 1994 và ố 12,3% trong 10 tháng đ u năm 1995 Hoầ ạt động khoa

học công ngh n bó hơn v i nhu c u phát tri n kinh ệ gắ ớ ầ ể

tế- xã h i, thích nghi dộ ần v i cơ ch th trướ ế ị ờng Ngày càng có thêm nhi u ti n bề ế ộ khoa h c kọ ỹ thuật và công ngh đưệ ợc áp dụng có hiệu quả vào s n xuả ất đ i sờ ống, trong đó có một số công nghệ tiên tiến được tiếp thu từ

nước ngoài N n kinh tề ế nhiều thành ph n có sầ ự ều đi tiết của Nhà nư c theo đớ ịnh hư ng XHCN đang t ng ớ ừ bước được tiếp tục xây dựng Quan hệ sản xuất được điều chỉnh phù h p v i l c lượng s n xuất ợ ớ ự ả

Về mặt xã hội cũng có nhi u chuy n biề ể ến tích cực

Đời sống vật ch t của ph n l n nhân dân đư c c i ấ ầ ớ ợ ả thiện Các mặt y tế, giáo dục, bảo hi m cho nhân dân ể được triển khai th c hiự ện cơ bản, mức thu nh p bình ậ