Ai trò của nhân tố con người trong sự phát t iển lực lượng sản xuất và chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở việt nam hiện nay

ỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAMKHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH --  --TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN : TRIẾT HỌC MAC LENIN Đề tài 11: VAI TRÒ CỦA NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG SỰ PHÁT T IỂN LỰC LƯỢ

ỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH



TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN : TRIẾT HỌC MAC LENIN

Đề tài 11: VAI TRÒ CỦA NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG SỰ PHÁT

T IỂN LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT VÀ CHIẾN LƯỢC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

-  

-TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN : TRIẾT HỌC MAC LENIN

Đề tài 11: VAI TRÒ CỦA NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG SỰ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT VÀ CHIẾN LƯỢC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.

LỜI CẢM ƠN

-   Lời đầu tiên nhóm chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Nguyễn ThịHằng , giảng viên bộ môn Triết học Mác Lênin suốt quá trình vừa qua đã dạy dỗ vàtruyền đạt những tri thức bổ ích Tuy mới học một khoảng thời gian ngắn nhưng emcảm nhận được sự nhiệt huyết trong bài giảng của cô Cô luôn lắng nghe phát biểu củatừng sinh viên và giải đáp vô cùng kĩ lưỡng thấu đáo Chúng em mãi khắc ghi công ơndạy dỗ của cô Cảm ơn cô đã lựa chọn cái nghề đầy khó khăn , vất vả này để giúpchúng em trau dồi thêm nhiều kiến thức và biết vận dụng Triết học vào việc học cũngnhư đời sống

-Bởi vì lượng kiến thức là vô hạn , tiếp thu của con người là hữu hạn Vì vậy bài

tiểu luận kết thúc học phần của bộ môn Triết học Mác Lênin về đề tài : ‘‘VAI TRÒ CỦA NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG SỰ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT VÀ CHIẾN LƯỢC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY” Bài tiểu luận của nhóm chúng em khó tránh khỏi

những sai sót nhất định , mong cô bỏ qua và chúng em sẽ rút kinh nghiệm thông quanhững lời góp ý , nhận xét đến từ phía cô Đó sẽ là hành trang quý giá giúp chúng emhoàn thiện kiến thức của mình sau này

Chúc cô luôn đủ tâm , trí , lực để cống hiến nhiều hơn trên con đường dạy học vàluôn định hướng cho những cô cậu học trò thân yêu của mình Mong cô mãi vui vẻ ,hạnh phúc , may mắn và gặt hái được nhiều thành công hơn trong cuộc sống

ii

LỜI CAM ĐOAN

-  

-Nhóm chúng em xin cam đoan rằng toàn bộ bài tiểu luận về đề tài : ‘‘VAI TRÒ CỦA NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG SỰ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT VÀ CHIẾN LƯỢC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY” do chính các thành viên trong nhóm tích cực hoàn

thành với sự giúp đỡ nhiệt tình của giảng viên Nguyễn Thị Hằng Trong quá trình làm

có sự tham khảo và trích một số dẫn chứng từ các tài liệu liên quan (đã được ghi rõnguồn gốc) Các số liệu , kết quả trình bày trong bài tiểu luận là hoàn toàn trung thực Nhóm chúng em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về nội dung cam đoan này

T P Hồ Chí Minh , ngày tháng năm 2021

TM Nhóm

Trưởng nhóm

Nguyễn Thị Hà

LỜI MỞ ĐẦU

Bước vào thế kỷ 21- thời đại tiên tiến của toàn thế giới đòi hỏi con người phải được đào tạo năng lực , trình độ học vấn song song với việc tu dưỡng đạo đức , rèn luyện ý thức để có thể đáp ứng được những yêu cầu của khoa học công nghệ biến đổi một cáchhết sức nhanh chóng

Trong sự nghiệp đổi mới của công nghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước với những mục tiêu dân giàu , nước mạnh , xã hội công bằng , bình đẳng Vì thế cho nên hiện nay con người và nguồn nhân lực được coi là những yếu tố quan trọng , quyết định hàng đầu đến sự phát triển của nền kinh tế bền vững và hiệu quả Đó là yếu tố hết sức cần thiết và cần có tính cập nhật , đáp ứng được yêu cầu về con người và nguồn nhân lực trong nước ta nói riêng và cả thế giới nói chung Chúng ta khẳng định con người vừa là động cơ vừa là mục tiêu của phát triển kinh tế xã hội đồng thời phải là những con người có tri thức và đạo đức Chỉ có như vậy con người mới trở về đúng với vị trí của minh - là một chủ thể tạo ra các giá trị bao hàm giá trị tinh thần và giá trị vật chất cho bản thân và cho toàn xã hội Vì thế cho nên chúng ta cần phải thực hiện kế hoạchgiáo dục đào tạo nguồn nhân lực nhằm phát triển con người một cách toàn diện cả về tinh thần lẫn thể chất Nhiệm vụ của giáo dục đào tạo là phải đưa con người đạt đến những giá trị phù hợp với đặc điểm văn hóa và những yêu cầu đặt ra đối với con ngườiViệt Nam để thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa , hiện đại hóa trong thời kỳ phát

triển của nước ta Vì vậy chúng em đã chọn đề tài : “ Vai trò của nhân tố con người trong sự phát triển lực lượng sản xuât và chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay” cho báo cáo tiểu luận môn học của nhóm

iv

MỤC LỤC

Trang bìa phụ ……… i

Lời cảm ơn ……… ii

Lời cam đoan ……… iii

Lời mở đầu ……… iv

Mục lục ……… v

MỞ ĐẦU ……… 1

1 Lý do chọn đề tài ……… 1

2 Đối tượng nghiên cứu ……… 1

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ……… 2

3.1 Mục đích nghiên cứu ……… 2

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu ……… 2

4 Phương pháp nghiên cứu ……… 2

NỘI DUNG ……… 3

CHƯƠNG 1 : KHÁI NIỆM LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT VÀ VAI TRÒ NHÂN TỐ CỦA CON NGƯỜI TRONG LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT 1.1 Khái niệm lực lượng sản xuất ……… 3

1.1.1 Định nghĩa và tính chất của lực lượng sản xuất ……… 3

1.1.2 Cấu trúc lực lượng sản xuất ……… 4

1.1.3 Tính chất đặc biệt của lực lượng sán xuất hiện đại ……… 5

1.2 Vai trò của con người trong lực lượng sản xuất ……… 6

1.2.1 Khái niệm con người ……… 6

1.2.2 Con người là nhân tố trung tâm có tính quyết định lực lượng sản xuất ……… 8

Recommandé pour toi

English File Pre-Intermediate Student's Book

Electronics and Telecommunications Engineering 100% (8)

50 câu trắc nghiệm ed, es

Electronics and Telecommunications Engineering 100% (1)

Topic - Lecture notes 7

Electronics and Telecommunications Engineering 100% (1)

Suite du document ci-dessous

170

7

6

CHƯƠNG 2 : CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT

LƯỢNG CAO Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

2.1 Khái niệm nguồn nhân lực chất lượng cao ……… 9

2.2 Tiêu chí đánh giá nguồn lực chất lượng cao ……… 9

2.3 Vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao trong sự phát triển của đất nước ……… 10

2.4 Thực trang nguồn nhân lực chất lượng cao nước ta hiện nay ………… 12

2.5 Quan điểm của Đảng và nhà nước ta trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ……… 13

2.6 Một số đề xuất định hướng giải pháp thực hiện phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn mới ……… 15

KẾT LUẬN ……… 22

Danh mục tài liệu tham khảo ……… 23

Phục lục ……… 24

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài :

Phát triển con người là mục tiêu cao nhất của cả nhân loại Làn sóng văn minh thứ ba đang đưa nhân loại bước vào một kỷ nguyên mới , mở ra nhiều khả năng đểnhân loại tìm ra con đường tốt nhất cho tương lai Theo triết học , con người là những sinh vật có lý trí và có tính xã hội , và trí thông minh là sản phẩm cấp cao của quá trình tiến hóa Con người có thể tạo ra bất cứ thứ gì thông qua cái gọi là

bộ óc thiên tài của họ Các nhà triết học cho rằng, con người là chủ thể sáng tạo rabản chất của văn hóa trong xã hội loài người và văn hóa Đồng thời con người cònbao gồm cả tinh thần , xã hội , ý thức , tư duy và lao động Con người có thể tạo

ra bất cứ thứ gì bằng bàn tay và khối óc thiên tài của mình Nhờ bộ óc thiên tài này mà nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển Sự phát triển bắt nguồn từ sự tham gia và xây dựng của con người, và sự phát triển bắt nguồn từ bộ não thiên tài của mọi người Nó được gọi là nhân tố tiềm năng của con người Sự vận động của xã hội ngày nay là con người vận động và điều khiển nó Điều này cho thấy nhân dân có vai trò to lớn trong công cuộc xây dựng đất nước Để có được một

xã hội phồn vinh và ổn định như ngày nay , tổ tiên chúng ta đã phải đổ xương máu

để giữ vững nền độc lập của đất nước Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói : Các Vua Hùng đã có công dựng nước , Bác Cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước ” Giữ được đất nước thôi không đủ mà chúng ta phải phát triển nó Vậy làm thế nào

để phát triển nó ? Đó là qua bàn tay , qua khối óc , qua sức sáng tạo tiềm tàng của con người Đây là điều Việt Nam cần tìm Một quốc gia phát triển là một quốc gia giàu mạnh , một quốc gia có nguồn lao động khổng lồ , cống hiến hết mình chođất nước và thúc đẩy sự phát triển không ngừng của nền kinh tế Việt Nam Đây cũng là lý do nhóm chúng tôi chọn đề tài “Vai trò của nhân tố con người trong sự phát triển lực lượng sản xuất và chiếc lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

ở Việt Nam hiện nay ”

2 Đối tượng nghiên cứu :

Để đạt được mục đích nghiên cứu , bài tiểu luận này hướng đến đối tượng là

“con người” Đặc biệt là những người lao động , cả về trí óc lẫn lao động chân tay Vì họ là lực lượng nòng cốt của một quốc gia thịnh vượng và hùng mạnh nhằm đáp ứng yêu cầu dân giàu nước mạnh của một quốc gia thịnh vượng và

hùng mạnh thì tất cả những gì chúng ta phải làm là ươm mầm nhân tài Việt Nam đang mạnh mẽ đào tạo nhân tài, hăng hái sánh vai với các cường quốc năm châu

Vì vậy" "con người” là đối tượng nghiên cứu của bài tiểu luận

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Dựa vào những cơ sở nghiên cứu thực trạng vai trò nhân tố con người trong phát triển lực lượng sản xuất và chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay, nhóm chúng em sẽ đề cập những vai trò, quan điểm , tính chất , giải pháp cơ bản để phát triển nhân tố người lao động đáp ứng yêu cầu của lực lượng sản xuất và chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

ở Việt Nam

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được được mục tiêu trên thì phải thực hiện được những nhiệm vụ cụ thể sau:

Đầu tiên phải làm rõ khái niệm và vai trò của con người , của lực lượng sản xuất và nguồn nhân lực chất lượng cao Tiếp theo phân tích thực trạng của nhân

tố người lao động trong phát triển lực lượng sản xuất và nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay để có thể giúp mọi người hiểu rõ được tầm quantrọng của con người trong thời đại công nghiệp hóa , hiện đại hóa như hiện nay , qua đó cũng chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó Cuối cùng

là từ những vấn đề nêu ở trên chúng em sẽ nêu ra những quan điểm và giải pháp

cơ bản của đảng và nhà nước để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn mới như hiện nay

4 Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật lịch sử và kết hợp với chủ nghĩa duy vật biện chứng Và một số phương pháp nghiên cứu khoa học khác như phương pháp lôgic và lịch sử ; phương pháp phân tích - tổng hợp ; phương pháp đối chiếu - so sánh , thống kê , để triển khai các nội dung của bài tiểu luận

Vận dụng các quan điểm toàn diện và hệ thống cùng kết hợp với khái quát và

mô tả , nghiên cứu và đưa ra những nhận xét và đánh giá

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 : KHÁI NIỆM LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT VÀ VAI TRÒ NHÂN TỐ CỦA CON NGƯỜI TRONG LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT

1.1 Khái niệm lực lượng sản xuất

1.1.1 Định nghĩa và tính chất của lực lượng sản xuất

Lực lượng sản xuất là phương thức kết hợp giữa người lao động có trí thức , kinh nghiệm , kỹ năng lao động nhất định với tư liệu sản xuất , trước hết là công cụ lao động , tạo ra sức sản xuất và năng lực chinh phục tự nhiên của con người Lực lượng sản xuất chính là phương thức kết hợp giữa “lao động sống” với “lao động vật hóa” Lực lượng sản xuất được xem xét trên cả hai mặt, đó là mặt kinh tế - kỹ thuật (công cụ lao động) và mặt kinh tế - xã hội (người lao động)

Như vậy , xét về mặt tính chất thì khái niệm lực lượng sản xuất phản ánh một số tínhchất căn bản sau :

Trước hết , nó phản ánh quan hệ giữa con người với tự nhiên trong quá trình sản xuất Là động vật cao cấp nhất , là tinh hoa của muôn loài , con người là sản phẩm của quá trình phát triển hết sức lâu dài của giới tự nhiên Con người phải tìm kiếm mọi điều kiện cần thiết cho sự tồn tại trong đời sống tự nhiên như : thức ăn , thức uốngnhà để ở , Theo nhà nhân học khẳng định nhánh người bắt đầu hình thành rõ cách đây khoảng 10 triệu năm bắt đầu từ “vượn người” Khi đó vượn người đã biết dùng gậy gộc , đá , xương động vật làm công cụ và bắt đầu biết chế tạo công cụ lao động thô

sơ cũng như biết dùng lửa Nhưng cuộc sống của loài vượn vẫn theo quy luật sinh vật sống hòa lẫn vào thiên nhiên , sinh sống hoàn toàn tùy theo bản năng vốn có trong cơ thể và những thứ sẵn có trong tự nhiên có thể nói là hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên Theo thời gian vượn người tiến hóa thành người khéo , người đứng thẳng, người khôn

và con người hiện đại ngày nay Nhưng sự tiến hóa ấy không làm thay đổi mối quan

hệ mật thiết giữa con người và tự nhiên Ngày nay, con người vẫn đang chinh phục tự nhiên bằng nhiều hình thức và phương pháp khác nhau Như vậy , ngay từ thời kỳ sơ khai nhất , con người đã biết dựa vào những thứ vốn có trong tự nhiên để cải biến nó theo nhu cầu sinh tồn và phục vụ nhu cầu sống của mình Do đó , ta thấy rõ một sự thật tất yếu khách quan là con người không thể tồn tại nếu không có mối quan hệ mật thiết , gắn kết chặt chẽ với tự nhiên

Đồng thời nó cũng thể hiện trình độ chinh phục tự nhiên của con người cụ thể hơn là

biểu hiện mức độ , khả năng chinh phục tự nhiên của con người

Trong thời nguyên thủy con người mới chỉ sử dụng những công cụ hết sức thô sơ, hầu hết là các công cụ thủ công vào quá trình lao động sản xuất Do đó, năng suất lao động thấp , chất lượng kém , chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu của con người , chưatạo ra nhiều của cải dư thừa có khả năng trao đổi với nhau phục vụ nhu cầu sống hết sức sinh động , phong phú của mình Điều đó phản ánh trình độ chinh phục tự nhiên vẫn còn thấp kém Cho đến khi chuyển sang chế độ chiếm hữu nô lệ , chế độ phong kiến con người đã dần sáng tạo ra các công cụ lao động tiến bộ hơn song về bản chất vẫn mang tính thủ công Do vậy , mặc dù sản phẩm lao động làm ra ngày một phong phú hơn song trong quá trình lao động sản xuất vẫn còn dựa vào sức người – mặt thể lực là chính , cần nhiều thời gian và quan trọng hơn , vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng đa dạng của con người Sang chế độ tư bản chủ nghĩa , con người đã sáng tạo ra hàng loạt những máy móc hết sức hiện đại chỉ phục vụ vào quá trình lao động sản xuất , khai thác tài nguyên thiên nhiên , cải biến nó thành những vật dụng và sản phẩm có giá trị , chất lượng cao , phong phú về hình thức , đa dạng về chủng loại , mẫu mã Đặc biệt là cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra bắt đầu từ thế kỷ 17 suốt cho đến ngày nay đã nhanh chóng làm biến đổi bộ mặt kinh tế của thế giới Theo đánh

giá của C.Mác và Ph.Ăngghen : “ chỉ sau hơn hai thế kỷ tồn tại, chủ nghĩa tư bản đã

tạo ra một khối lượng của cải vật chất nhiều hơn tất cả các thời đại trước gộp lại”

Như thế trình độ chinh phục tự nhiên của con người đã bước lên một mốc mới , đánh dấu một bước phát triển cao của tiến bộ loài người Cũng chính trong giai đoạn này con người đã dần dần chiếm thế chủ động trong quá trình lao động sản xuất 1.1.2 Cấu trúc lực lượng sản xuất

Lực lượng sản xuất tạo ra tiền đề vật chất cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người Nó cũng là tiêu chí cơ bản để đánh giá sự tiến bộ xã hội trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định

Lực lượng sản xuất bao gồm người lao động và tư liệu sản xuất

Hoạt động lao động sản xuất vừa là điều kiện cho sự tồn tại của con người vừa là phương thức để làm biến đổi bộ mặt đời sống xã hội

Chính những người lao động là chủ thể của quá trình lao động sản xuất , với sứcmạnh và kỹ năng lao động của mình , sử dụng tư liệu lao động trước hết là công cụ laođộng , tác động vào đối tượng lao động để sản xuất ra của cải vật chất , đóng vai tròquyết định sự phát triển của sản xuất Nếu không có con người biết chế tạo , sử dụngcông cụ lao động , tác động vào giới tự nhiên thì sẽ không có quá trình sản xuất vậtchất

Bước sang kinh tế tri thức , sự phát triển của lực lượng sản xuất biểu hiện ở hai mặt :

 Trí lực đóng vai trò chủ đạo , tức là sẽ xuất hiện một tầng lớp lao động trí ócđông đảo hợp thành chủ thể trong đội ngũ những người lao động

 Những nhân tố mới thức đẩy lực lượng sản xuất sẽ được phát triển rộng khắp

Tư liệu sản xuất bao gồm tư liệu lao động và đối tượng lao động Con người khôngthể sản xuất của cải vật chất mà không cần đến những yếu tố có sẵn trong tự nhiên nhưđất , nước , khoáng sản , không khí , đó chính là những đối tượng lao động Đặctrưng nổi bật của công cụ sản xuất và đối tượng lao động biểu hiện chủ yếu sự gia tănghàm lượng khoa học và công nghệ , cuối cùng là hàm lượng tri thức được kết tinhtrong sản phẩm ngày càng nhiều

Còn tư liệu lao động là những phương tiện , công cụ lao động mà con người sử dụng

để tác động vào đối tượng lao động , sản xuất ra của cải vật chất Thông qua các công

cụ của họ đã chứng tỏ họ có hoạt động lao động và đây cũng chính là ranh giới táchcon người ra khỏi giới sinh vật nói chung, thế giới động vật nói riêng

1.1.3 Tính chất biệt của lực lượng sản xuất hiện đại

Trong sự phát triển của lực lượng sản xuất , khoa học đóng vai trò chơi ngày cànglớn Phát triển đến mức trở nguyên nhân trực tiếp của nhiều thay đổi thành lớn trongsản xuất , đời sống và trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp

Những thành tựu của khoa học công nghệ hiện đã hoạt động trực tiếp đến sự pháttriển của lực lượng sản xuất ở tất cả các yếu tố cấu thành của nó : trình độ của tư liệusản xuất và trình độ của người lao động

Những phát minh khoa học hiện đại trở thành điểm xuất phát cho những hệ thống sảnxuất mới , những thiết bị mới , công nghệ mới , vật liệu mới , năng lượng mới Sựthâm nhập ngày càng sâu của khoa học vào sản xuất , cụ thể là người lao động và công

cụ lao động đã trở thành một phần không thể thiếu trong sản xuất giúp lực lượng sảnxuất có bước phát triển nhảy vọt , trở thành cách mạng khoa học công nghệ đại Yếu tố đặc trưng cho lao động hiện đại không còn là kinh nghiệm và thói quen củangười lao động mà là tri thức khoa học Do đó , dù không phải là yếu tố thứ ba của lựclượng sản xuất nhưng khoa học và công nghệ hiện đại chính là đặc trưng cho lựclượng sản xuất hiện đại

Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, nhất là mạng internet , khoa họcnói riêng và tri thức nói chung được phổ biến nhanh chóng , với nhiều sự kiện khoahọc trên toàn thế giới Dòng tri thức , công nghệ cùng dòng vốn được lưu thông vớitốc độ chưa từng có trong phạm vi toàn cầu Người ta có thể sản xuất từng bộ phậncủa một sản phẩm ở nhiều nơi trên thế giới , rồi lắp ráp và lưu thông ở các nước khácnhau để đạt được hiệu quả cao nhất Do đó , đầu ra của lực lượng sản xuất hiện đại làsản phẩm mang tính toàn cầu Vì vậy , lực lượng sản xuất hiện đại trở thành một yếu

tố quan trọng hàng đầu trong việc đẩy mạnh quá trình toàn cầu hóa Đây là đặc điểmmới , chỉ có ở lực lượng sản xuất hiện đại mà lực lượng sản xuất ở các giai đoạn trướcđây chưa có hoặc chỉ xuất hiện trong một phạm vi nhỏ

1.2 Vai trò của con người trong lực lượng sản xuất:

1.2.1 Khái niệm con người:

Con người là một dạng sinh vật sống trên Trái Đất Nhưng định nghĩa về con người cho đến nay vẫn chưa được thống nhất cụ thể Tùy thuộc vào cách nhìn nhận mà con người được lý giải theo cách phù hợp với suy nghĩ của từng nhà triết học

 Theo thuyết duy vật , con người cũng chỉ là một động vật nhỏ trong hệ thống tự nhiên rộng lớn vận hành một cách vô thức và vô vị Hoạt động sống và phát triển của xã hội loài người được giải thích là do sự biến đổi củavật chất xung quanh Nhưng hành động của con người được thúc đẩy bởi xãhội , bởi môi trường , chúng được điều kiện hóa và trí thông minh của con người chỉ là sản phẩm của bộ não

 Con người theo học thuyết của Dacuyn là sinh vật hình thành và phát triển thông qua quá trình chọn lọc tự nhiên Trong quá trình này , nó dần dần tạo

ra những biến thể nhỏ , tăng khả năng cạnh tranh , sinh tồn các cá thể có những tính chất này nhằm : giữ lại , củng cố và tăng cường - trở thành đặc

điểm thích nghi Nhưng mà con người , loài vượn cổ có môi trường sống chủ yếu trên các cành cây , đã dần chuyển sang cuộc sống trên mặt đất, cũng như theo thời gian từng bộ phận cơ thể của chúng thoái hóa hoặc phát triển để thích nghi với môi trường

 Đối với học thuyết duy tâm, họ cho rằng con người là sản phẩm của lực lượng siêu nhiên , là Chúa , là Nữ Oa , là những vị thần ,… Chúng được hình thành từthời xa xưa , khi con người vẫn còn phụ thuộc và không có sức mạnh chống lại thiên nhiên , họ cần có một thế giới quang làm điểm tựa tin thần , và được duy trì đến ngày hôm nay qua các hoạt động tôn giáo

 Ngược lại học thuyết duy tâm , các nhà truyền giáo thuộc học thuyết nhân bản

vô thần thì không tin vào Thiên Chúa hay sự tồn tại của các lực lượng siêu nhiên Họ lạc quan và tôn vinh con người như là hình thái hiện hữu cao nhất , hoàn thiện và tuyệt vời nhất mà tự nhiên có thể tạo nên

Triết học Mác đã kế thừa quan niệm về con người trong lịch sử triết học , đồng thời khẳng định con người hiện tại là sự thống nhất giữa các yếu tố sinh học và xã hội

 Tiền đề vật chất đầu tiên quy sự tồn tại của con người là sản phẩm của tự nhiên Con người tự nhiên là con người có đầy đủ các bản chất sinh học và các loài sinh vật Con người là một phần của tự nhiên Là loài động vật bậc cao nhất ,

là tinh hoa của muôn loài , con người là sản phẩm của một quá trình phát triển rất lâu dài trong thế giới tự nhiên Con người phải tìm mọi điều kiện cần thiết

để có thể thích nghi và tồn tại trong cuộc sống tự nhiên như thức ăn , nước uốnghang động để sinh sống Đó là quá trình con người chiến đấu với thiên nhiên , với động vật hoang dã để tồn tại Qua hàng chục nghìn năm , con người đã tiến hoá từ vượn thành người , như nghiên cứu của Dacuyn đã chứng minh Các giai đoạn sinh học mà con người trải qua từ khi sinh ra , phát triển cho đến khi mất đi sự quy định của bản chất sinh học trong đời sống con người Như vậy , con người trước hết là một tồn tại sinh học , biểu hiện ở những cá thể người sống , là tổ chức của cơ thể con người có mối quan hệ với tự nhiên Những thuộc tính , đặc điểm sinh học , các quá trình tâm sinh lý , các giai đoạn phát triển khác nhau nói lên bản chất sinh học của cá nhân con người

Trong lịch sử , đã có một số quan niệm phân biệt con người với động vật ,chẳng

hạn như con người là động vật sử dụng công cụ lao động Là “động vật có tổ chức , có tính xã hội” , hoặc con người động vật có tư duy

1.2.2 Con người là nhân tố trung tâm có tính quyết định lực lượng sản xuất :

- Lực lượng sản xuất là sự kết hợp giữa người lao động với tư liệu sản xuất Tạo ra năng lực sản xuất và năng lực thực tiễn nhằm cải tạo các đối tượng vật chất của giới tự nhiên theo những nhu cầu nhất định của con người và xã hội Kết cấu của lực lượng sản xuất được xem xét bởi cả hai mặt , nghĩa là mặt kinh tế - kỹ thuật (tư liệu sản xuất) và mặt kinh tế - xã hội (người lao động) Lực lượng sản xuất là sự kết hợp hài hoà giữa “lao động sống” với “lao động vật hoá” tạo nên lực lượng sản xuất là tổng thể những kỹ năng lao động thực tiễn được sử dụng vào sản xuất ở những thời điểm nhất định tạo nên những thuộc tính đặc biệt (sức sản xuất) nhằm cải tạo giới tự nhiên , tạo của cải vật chất theo mong muốn của con người Đây là biểu hiện của năng lực thực tế

cơ bản nhất về khả năng sản xuất vật chất của con người

 Người lao động là người có kiến thức , kinh nghiệm , kỹ năng nghề nghiệp và khả năng sáng tạo nhất định trong quá trình sản xuất Người lao động là chủ thể sáng tạo và là người tiêu dùng mọi của cải vật chất của xã hội Là nguồn lực cơ bản , vô tận và đặc biệt trong sản xuất

 Tư liệu sản xuất là những điều kiện vật chất cần thiết cho việc tổ chức sản xuất , bao gồm tư liệu lao động và đối tượng lao động Đối tượng lao động là những yếu tố vật chất của sản xuất mà sức lao động của conngười sử dụng phương tiện lao động để tác động , nhằm biến đổi chúng sao cho phù hợp với mục tiêu sử dụng của con người Biến đối tượng lao động thành sản phẩm đáp ứng nhu cầu lao động của con người

- C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra vai trò của con người trong hoạt động sản xuất : Con người có thể được phân biệt với động vật bởi ý thức , tôn giáo , nói chung là mọi thứ , mọi bước đều do tổ chức của cơ thể con người quyết định Vì vậy bằng hoạt động sản xuất vật chất , con người đã gián tiếp sản xuất ra đời sống vật chất của chính mình