Hiện tượng bản chất là phạm trù triết học tổng hợp tất cả những mặt, những mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định ở bên trong sự vật

Hiện tượng KHÁI NIỆM Là sự biểu hiện của những mặt, những mối liên hệ thuộc bản chất của sự vật, hiện tượng ra bên ngoài.. Hiện tượng: Ví dụ: Bản chất của ánh sáng: TÍNH SÓNG Sự giao t

HIỆN TƯỢNG - BẢN CHẤT

TRI.114.1 NHÓM 2

KHÁI NIỆM

Là phạm trù triết học tổng hợp tất cả những mặt, những mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định ở bên trong sự vật, quy định sự vận động và phát triển của

sự vật đó

Bản chất:

Ví

dụ:

BẢN CHẤT CỦA

GIAI CẤP THỐNG TRỊ

Bóc lột giai cấp công nhân và người lao động

Quy luật lợi nhuận

Quy luật giá trị thặng dư

Hiện tượng

KHÁI NIỆM

Là sự biểu hiện của những mặt, những mối liên hệ thuộc bản chất của sự vật, hiện tượng ra bên ngoài

Hiện tượng:

Ví dụ:

Bản chất của ánh

sáng:

TÍNH SÓNG

Sự giao thoa bước sóng (có thể quan sát được)

Bản chất:

KHÁI NIỆM

Hiện tượng

Bản chất

• Mặt bên ngoài, mặt di động và biến đổi hơn của hiện thực khách quan

• Là hình thức biểu hiện của bản chất

• Mặt bên trong, mặt tương đối ổn định của hiện thực khách quan

• Nó ẩn giấu đằng sau cái vẻ bề ngoài của hiện tượng và biểu lộ ra qua

những hiện tượng ấy

QUAN HỆ BIỆN CHỨNG

Giữa bản chất và hiện tượng có quan hệ biện chứng, chúng vừa thống nhất gắn bó chặt chẽ với nhau, nhưng lại mẫu thuẫn đối lập nhau

Sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng

Tính chất mâu thuẫn của sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng

QUAN HỆ BIỆN CHỨNG

Sự thống nhất giữa bản chất và hiện

tượng

• Mỗi sự vật đều là sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng

• Bản chất và hiện tượng tồn tại khách quan; giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ, ràng buộc chặt chẽ không tách rời nhau

• Biểu hiện:

QUAN HỆ BIỆN CHỨNG

Sự thống nhất giữa bản chất và hiện

tượng

• Mỗi sự vật đều là sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng

• Bản chất và hiện tượng tồn tại khách quan; giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ, ràng buộc chặt chẽ không tách rời nhau

• Biểu hiện:

1

2

Bản chất luôn được bộc lộ ra thông qua hiện tượng,

còn hiện tượng bao giờ cũng là sự biểu hiện của bản

chất

Bản chất và hiện tượng về căn bản là phù hợp với

nhau

QUAN HỆ BIỆN CHỨNG

Tính chất mâu thuẫn của sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng

• Biểu hiện:

1

2

Bản chất là cái ẩn dấu sâu kín ở bên trong, còn hiện tượng là cái bộc lộ ra bên ngoài, nhưng chúng thống nhất với nhau ở chỗ bản chất chỉ có thể bộc lộ ra thông qua hiện tượng và hiện tượng là hiện tượng của một bản chất nhất định

Cùng một bản chất có thể biểu hiện ra ở nhiều hiện tượng khác nhau tùy theo sự thay đổi của điều kiện

và hoàn cảnh, và mỗi hiện tượng chỉ phản ánh một khía cạnh của bản chất trong một trường hợp nhất định

3 Bản chất là cái tương đối ổn định, ít biến đổi, còn

hiện tượng là cái thường xuyên biến đổi

Trong hoạt động nhận thức, để hiểu đầy đủ về sự

vật, phải đi sâu tìm bản chất, không dừng ở hiện

tượng, bởi bản chất là cái ở bên trong hiện tượng.

Ý nghĩa phương pháp luận

Nhiệm vụ của nhận thức nói chung, của khoa học nhận thức nói riêng là phải vạch

ra được bản chất của sự vật.

Còn trong hoạt động thực tiễn, cần dựa vào bản chất chứ không phải dựa vào hiện tượng

Khi kết luận về bản chất của sự

vật, cần tránh những nhận định

chủ quan, tùy tiện

Bản chất không tồn tại thuần túy mà bao giờ cũng bộc lộ ra bên ngoài thông qua các hiện tượng tương ứng của mình nên chỉ có thể tìm ra cái bản chất trên cơ sở nghiên cứu các hiện

tượng

Trong quá trình nhận thức bản chất của

sự vật phải xem xét nhiều hiện tượng

khác nhau từ nhiều góc độ khác nhau

Hiện tượng bao giờ cũng biểu hiện bản chất

dưới dạng đã cải biến, nhiều khi xuyên tạc bản

chất

Nhưng trong một hoàn cảnh và một phạm vi

thời gian nhất định ta không bao giờ có thể xem

xét hết được mọi hiện tượng biểu hiện bản chất

của sự vật.

Dĩ nhiên, kết quả của một sự xem xét như vậy

chưa thể phản ánh đầy đủ bản chất của sự vật

Mà đó mới chỉ phản ánh một cấp độ nhất định

của nó.

Đặc biệt, để cái tạo sự vật phải thay đổi bản chất của nó chứ không chỉ thay đổi hiện tượng

KẾT LUẬN

Cặp phạm trù bản

chất và hiện

tượng

Là một cặp phạm trù quan trọng, thể hiện tính khoa học và đúng

đắn Cần nhìn nhận các vấn đề một cách khách quan, khoa học thông qua tìm hiểu đầy đủ, toàn diện các hiện tượng bên ngoài

Nhờ vậy giúp chúng ra có được nhận thức một cách đúng đắn nhất về sự vật hiện

tượng.

VẬN DỤNG

Khi sử dụng điều hòa 1 chiều vào những ngày

hè, ta thấy mát lạnh.

VẬN DỤNG

1

Hiện tượng

BẢN CHẤT

Để tạo ra được hơi mát thì điều hòa 1 chiều hoạt động dựa trên hiện tượng thu nhiệt khi cháy hoặc khi bị giảm áp suất của một số chất khí.

Trong điều hòa, khí gas được nén thành dạng lỏng dưới áp suất cao, đi qua van tiết lưu gas được giảm áp trở thành dạng khí Quá trình hóa khí, gas thu nhiệt, làm không khí xung quanh lạnh đi Dẫn đến hơi mát được tạo ra

VẬN DỤNG

Hiểu được bản chất này, ta có thể dễ dàng giải thích tại sao khi dùng bếp gas mini thì thân bình gas lạnh, đọng hơi nước Bên cạnh

đó, ta cũng có thể chế tạo sản xuất, điều chỉnh van tiết lưu tăng giảm áp suất khí hợp lí để đem đến nhiều ứng dụng khác trong đời

sống.

VẬN DỤNG

Khi bạn nhìn thấy một chú cá dưới làn suối trong veo, bạn dùng xiên và đâm xuống nước, trúng chỗ mục tiêu nhưng kết quả là trượt Phải chăng bộ

não ta bị lừa?

VẬN DỤNG

2

Hiện tượng

BẢN CHẤT

Thật ra hiện tượng này được gọi là "khúc xạ ánh sáng" Ánh sáng

truyền từ vị trí chú cá qua mặt nước, vào không khí, tới mắt bạn đã đi qua mặt phân cách 2 môi trường trong suốt Đó là nước và không khí nên bị khúc xạ

VẬN DỤNG

Vậy lần sau hãy thử đâm gần khu vực mắt thường nhìn thấy cá

nha, kết quả bạn thu được sẽ chính là nhờ sự vận dụng linh hoạt

cặp phạm trù bản chất và hiện tượng đó.

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG

3

Hiện tượng

• Người lao động có thu nhập thấp, khó khăn

• Nhà tư bản giàu có

• Bất bình đẳng xã hội

• Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân

Hiện tượng của

CNTB:

BẢN CHẤT

Giá trị thặng dư là mức độ dôi ra ngoài giá trị sức lao động do công nhân tạo ra và bị nhà tư bản chiếm không, giá trị thặng dư là nguồn gốc hình thành lên thu nhập của các nhà tư bản và các giai cấp bóc lột trong chủ nghĩa tư bản.

VẬN DỤNG

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta, các thành phần kinh tế cần phải vận dụng các phương pháp sản xuất giá trị thặng dư mà các nhà tư bản đã vận dụng để phát triển sản xuất đặc biệt là chú trọng vận dụng phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối để năng cao năng suất lao động, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế kết hợp với phân phối theo lao động và hiệu quả kinh tế nhằm

nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động.