Bình luận các nội dung về tự do di chuyển lao động theo kế hoạch tổng thể xây dựng aec 2015 và kế hoạch tổng thể xây dựng aec 2025

A. MỞ ĐẦU Trong AEC, tự do di chuyển lao động là một trong những yếu tố quan trọng đối với thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN. Cộng đồng kinh tế ASEAN AEC được thành lập giúp hình thành sự dịch chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, vốn đầu tư và lao động có tay nghề cao trong khu vực. Một thị trường chung về lao động mà AEC hướng tới sẽ tạo cơ hội cho lao động có kỹ năng trong khu vực ASEAN tìm kiếm các công việc phù hợp, có khả năng phát triển nghề nghiệp, đem lại nguồn thu nhập xứng đáng cùng nhiều quyền lợi khác. Việt Nam cần nhận thức đúng đắn về năng lực của lao động, những cơ hội và thách thức khi di chuyển lao động có kỹ năng Việt Nam sang các nước phát triển khác làm việc hay ngược lại khi Việt Nam muốn thu hút nhân lực chất lượng cao trong khu vực. Để làm rõ vấn đề trên, em xin đi nghiên cứu về đề bài 03: “ Bình luận các nội dung về tự do di chuyển lao động theo Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2015 và Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2025”. B. NỘI DUNG I, Khái quát chung về AEC và tự do di chuyển lao động: Cuối năm 2015, Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) sẽ chính thức hình thành, tạo nên một thị trường rộng lớn với 600 triệu dân và quy mô GDP có thể tương đương một nền kinh tế lớn thứ 7 thế giới.AEC hướng đến sự tự do dịch chuyển của hàng hóa, dịch vụ, vốn và lao động có tay nghề. MRA là một công cụ quan trọng trong việc thúc đẩy lao động dịch chuyển lớn hơn trong khu vực. Hơn nữa, việc thực hiện MRA không đảm bảo lao động sẽ dịch chuyển nhiều hơn vì những ai được phép xuất cảnh làm việc vẫn phải tuân thủ theo các nguyên tắc và quy định trong nước. ASEAN dự kiến sẽ tiếp tục thu hút các chuyên gia quốc tế đến làm việc vì tiềm năng tăng trưởng và nhu cầu lao động cao. ASEAN cũng được dự báo sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới vào năm 2050. AEC ra đời cũng được kỳ vọng sẽ tạo thêm khoảng 14 triệu việc mới đến năm 2025. 1. Cơ sở thực tiễn: Tự do di chuyển lao động là xu hướng tất yếu của hội nhập kinh tế quốc tế và ASEAN. Xuất phát từ nhân tố nội tại là sự chênh lệch về trình độ lao động giữa các quốc gia thành viên ASEAN – tổ chức quốc tế khu vực với tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhưng lại có sự khác biệt lớn về cấu trúc và tăng trưởng kinh tế giữa các quốc gia thành viên. Di chuyển lao động trong ASEAN là hệ quả của tốc độ t

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TẬP HỌC KỲ MÔN: PHÁP LUẬT CỘNG ĐỒNG ASEAN

ĐỀ BÀI 03 :

“Bình luận các nội dung về tự do di chuyển lao động

theo Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2015 và Kế hoạch

tổng thể xây dựng AEC 2025”.

Hà Nội, 2023

M c ục l c ục

Contents

BÀI TẬP HỌC KỲ 1

A MỞ ĐẦU 1

B.NỘI DUNG 1

I, Khái quát chung về AEC và tự do di chuyển lao động: 1

II, Bình luận các nội dung về tự do di chuyển lao động: 5

III, Thực tiễn thực hiện cam kết về tự do di chuyển lao động của Việt Nam trong khuôn khổ ASEAN: 7

C KẾT LUẬN 10

D DANH MỤC THAM KHẢO 11

Trong AEC, tự do di chuyển lao động là một trong những yếu tố quan trọng đối với thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN Cộng đồng kinh tế ASEAN -AEC được thành lập giúp hình thành sự dịch chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, vốn đầu tư và lao động có tay nghề cao trong khu vực Một thị trường chung về lao động mà AEC hướng tới sẽ tạo cơ hội cho lao động có kỹ năng trong khu vực ASEAN tìm kiếm các công việc phù hợp, có khả năng phát triển nghề nghiệp, đem lại nguồn thu nhập xứng đáng cùng nhiều quyền lợi khác Việt Nam cần nhận thức đúng đắn về năng lực của lao động, những cơ hội và thách thức khi di chuyển lao động có kỹ năng Việt Nam sang các nước phát triển khác làm việc hay ngược lại khi Việt Nam muốn thu hút nhân lực chất lượng cao trong khu vực Để làm rõ vấn

đề trên, em xin đi nghiên cứu về đề bài 03: “ Bình luận các nội dung về tự do di chuyển lao động theo Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2015 và Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC 2025”.

NỘI DUNG

I, Khái quát chung về AEC và tự do di chuyển lao động:

Cuối năm 2015, Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) sẽ chính thức hình thành, tạo nên một thị trường rộng lớn với 600 triệu dân và quy mô GDP có thể tương đương một nền kinh tế lớn thứ 7 thế giới.AEC hướng đến sự tự do dịch chuyển của hàng hóa, dịch vụ, vốn và lao động có tay nghề

MRA là một công cụ quan trọng trong việc thúc đẩy lao động dịch chuyển lớn hơn trong khu vực Hơn nữa, việc thực hiện MRA không đảm bảo lao động sẽ dịch chuyển nhiều hơn vì những ai được phép xuất cảnh làm việc vẫn phải tuân thủ theo các nguyên tắc và quy định trong nước ASEAN dự kiến sẽ tiếp tục thu hút các chuyên gia quốc tế đến làm việc vì tiềm năng tăng trưởng và nhu cầu lao động cao ASEAN cũng được dự báo sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới vào năm

2050 AEC ra đời cũng được kỳ vọng sẽ tạo thêm khoảng 14 triệu việc mới đến năm 2025

1 Cơ sở thực tiễn:

Tự do di chuyển lao động là xu hướng tất yếu của hội nhập kinh tế quốc tế và ASEAN Xuất phát từ nhân tố nội tại là sự chênh lệch về trình độ lao động giữa các quốc gia thành viên ASEAN – tổ chức quốc tế khu vực với tốc độ tăng trưởng kinh

tế nhanh nhưng lại có sự khác biệt lớn về cấu trúc và tăng trưởng kinh tế giữa các quốc gia thành viên

Di chuyển lao động trong ASEAN là hệ quả của tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh

và chênh lệch rất đáng kể trong nội bộ ASEAN Sự tăng trưởng kinh tế không đồng đều và sự chênh lệch trình độ lao động giữa các nước thành viên đã dẫn tới sự khan hiếm lao động có tay nghề thấp hoặc trung bình tại cái nước phát triển, các nước đang phát triển thì dư thừa lao động có tay nghề thấp hoặc trung bình nhưng thiếu hụt lao đọng có tay nghề cao Vì vậy chính sách mở cửa lao động được tự do di chuyển lao động trong khối là giải pháp hiệu quả cho tình trạng này

2 Cơ sở pháp lý :

AFAS ( Hiệp định khung ASEAN về dịch vụ 1995 ) đóng vai trò tạo nền tảng pháp lý ban đầu cho hoạt động tự do di chuyển lao động( Khoản 1 Điều 5 AFAS)

“ Tầm nhìn ASEAN năm 2020” quy định liên quan đến mục tiêu và phát triển nguồn nhân lực “ tăng cường phát triển nguồn nhân lực trong tất cả các lĩnh vực kinh tế thông qua việc giáo dục có chất lượng, nâng cao tay nghề, kĩ năng và huấn luyện” được cụ thể hóa trong Tuyên bố Bali II năm 2003 là một nhân tố chủ đạo của AEC, đối tượng được hướng tới ở đây là lao động được tự do di chuyển bao gồm doanh nhân, lao động có kĩ năng và nhân tài

Ngoài ra không thể không kể đến Hiến chương ASEAN năm 2008 đã tiếp tục ghi nhận mục tiêu hợp tác kinh tế với sự tự do di chuyển của hàng hóa Dịch vụ, vốn,

đầu tư và lao động Khoản 5 Điều 1 Hiến chương quy định : “ Xây dựng một thị trường cơ sở sản xuất thống nhất với sự ổn định, thịng vượng, khả năng cạnh tranh

và liên kết kinh tế cao, thuận lợi cho thương mại và đầu tư bao gồm sự tự do di chuyển, tự do hàng hóa, dịch vụ và dòng đầu tư, di chuyển thuận lợi của doanh nhân, những người có chuyên môn cao và những người có năng lực, lực lượng lao động và dự di chuyển tự do hơn các dòng vốn”

ASEAN đã cụ thể hóa các mục tiêu được ghi nhận trong văn kiện nền tảng về tự do

di chuyển lao động lành nghề thông qua Bản kế hoạch tổng thể xây dựng AEC

2015 năm 2007 và Bản kế hoạch tổng thể xây dựng 2025 năm 2015 Hiệp định ASEAN về tự do di chuyển thể nhân ( MNP ) năm 2012 xây dựng một cơ chế hiệu quả để tiếp tục thực hiện tự do hóa và tạo điều kiện thuận lợi cho sự di chuyển của thể nhân

II, Bình luận các nội dung về tự do di chuyển lao động:

1 Kế hoạch tổng thể năm 2015 của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC)

AEC 2015 đạt được về cơ bản, trong đó, xóa bỏ thuế quan và tạo thuận lợi cho thương mại; thúc đẩy chương trình nghị sự tự do hóa thương mại dịch vụ; tự do hóa và tạo thuận lợi cho đầu tư; hợp lý hóa và hài hòa các khuôn khổ và nền tảng điều tiết thị trường vốn; tạo điều kiện thuận lợi cho việc dịch chuyển lao động có

kỹ năng; thúc đẩy sự phát triển của các khuôn khổ khu vực trong chính sách cạnh tranh, bảo vệ người tiêu dùng và quyền sở hữu trí tuệ; thúc đẩy kết nối; thu hẹp khoảng cách phát triển; và củng cố mối quan hệ của ASEAN với các bên bên ngoài

- Tuy nhiên trong đó quy định tự do di chuyển lao động tại A5 không phải là chương trình, hành động chung ở cấp độ khu vực mà là cấp độ quốc gia và liên quan đến hoạt đồng hài hòa hóa, tiêu chuẩn hóa nhằm tạo thuận lợi cho sự di chuyển của thể nhân như tạo điều kiện thuận lợi trong làm visa, tăng cường hợp tác giữa các thành viên mạng …

2 Kế hoạch tổng thể năm 2025 của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC)

Được thành lập trên cơ sở thừa kế Kế hoạch tổng thể năm 2015 của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và tiếp tục phát triển những chương trình, biễn pháp phù hợp với thực tiễn hội nhập của ASEAN Mục A5 AEC 2025 quy định tạo thuận lợi cho sự di chuyển của lao động kĩ năng và doan nhân Ghi nhận cụ thể về các

khuôn khổ thể chế cấp khu vực như 88 thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau trong MRAs, MNP về tự do di chuyển thể nhân, AQRF về khung tham chiếu trình độ Khuyến khích các quốc gia thành viên cam kết sâu và rộng hơn trong khuôn khổ MNP, cải thiện MRAs và bổ sung thêm MRAs mới

III, Thực tiễn thực hiện cam kết về tự do di chuyển lao động của Việt Nam trong khuôn khổ ASEAN:

1 thực tiễn thực hiện cam kết của Việt Nam

a.Mặt tích cực:

Việt Nam đã thực hiện tương đối tốt nghĩa vụ nội luật hóa các cam kết về tự do di chuyển lao động lành nghề thông qua việc sửa đổi và ban hành luật Quy định trong việc mở cửa thị trường lao động đối với lao động đến từ các nước thành viên ASEAN ví dụ như Bộ luật lao động 2012, Luật du lịch 2017 …

Việt Nam đã ban hành các băn bản dưới luật quy định về thực hiện MRAs để thực hiện 08 MRAs như : Quyết định của Bộ xây dựng số 820/QĐ-BXD ngày 06.08.2009 về việc thành lập ủy ban giám sát của Việt Nam về dịch vụ tư vấn kĩ thuật trong ASEAN

Tăng cường sử dụng những công cụ không mang tính pháp lý nhằm tăng cường hội nhập về nguồn nhân lực chất lượng cao đặc biệt là hoàn thành xây dựng Khung trình độ quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đó là mốc quan trọng tham chiếu bằng cấp của Việt Nam đối với các quốc gia thành viên ASEAN thông qua Khung tham chiếu trình độ ASEAN ( AQRF)

b Những hạn chế :

Bên cạnh việc nhận thấy MRAs là công cụ quan trọng để thực hiện tự do di chuyển lao động thì Việt Nam trong thực tiễn Việt Nam trong tiến độ triển khai thực hiện liên quan còn tương đối chậm do chưa có lộ trình thích hợp

Các quy định của pháp luật Việt Nam về tự do dịch chuyển lao động phù hợp với cam kết trong khuôn khổ ASEAN nhưng song song với các lĩnh vực mà Việt Nam tham gia hội nhập tiến hành thì các quy định về tự do dịch chuyển lao động đã hạn chế dòng dịch chuyển lao động đến từ các nước thành viên ASEAN thông qua điều kiện để có thể làm việc tại Việt Nam

2, Đề xuất biện pháp khắc phục:

Việt Nam Cần nới lỏng hơn các điểu kiện về tiếp cận thị trường đối với lao động lành nghề trong khối mặc dù biết cần thận trọng trong việc mở cửa hội nhập nhưng

tỉ lệ người lao động trình độ thấp và trung bình chiếm đa số, thiếu hụt lao động có chuyên môn cao trong khi đó điều kiện để được làm việc tại nước khá khó khăn cho lao động lành nghề từ các nước thành viên, vì vậy cần tạo điều kiện thoáng hơn để thu hút được lao động có chuyên môn nước ngoài tiếp cận và làm việc tại thị trường trong nước

Cần đẩy nhanh hoàn thiện các quy định tiêu chuẩn cần thiết nhất là MRAs sao cho có tiến độ phù hợp với những thỏa thuận song song mà Việt Nam đã tham gia hội nhập, mở cửa hội nhập về lao động trong nội khối ASEAN, đầu tư, bồi dưỡng đào tạo nguồn nhân lực, cơ sở vật chất hạ tầng phục vụ cho quá trình mở cửa hội nhập

C KẾT LUẬN

Với mục tiêu đầu tiên để hình thành một khu vực “Tự do trao đổi hàng hoá, dịch

vụ, đầu tư, lao động có tay nghề” trong ASEAN, cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)

đã được thiết lập, trong đó, hợp tác dịch chuyển lao động nội khối “Sự trao đổi doanh nhân, lao động có tay nghề và tài năng” được xem như là một chìa khoá quan trọng trong hội nhập kinh tế của khu vực và là nhân tố có tác động trực tiếp nhất của AEC Việc AEC được thành lập có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc giúp Cộng đồng ASEAN trở nên hoàn chỉnh hơn với ba trụ cột là chính trị-an ninh, kinh tế, và văn hóa-xã hội Thực chất, hội nhập kinh tế ASEAN đã trải qua một quá trình phát triển lâu dài từ trước đó Và thỏa thuận tự do đi lại của sẽ giúp lao động các nước trong khu vực nói chung và lao động Việt Nam nói riêng có cơ hội lớn hơn trong việc tìm kiếm các công việc trong khu vực và ngược lại

Với khó khăn về khoảng cách về trình độ phát triển trong nội bộ ASEAN, giữa ASEAN với nhiều nước và tổ chức khu vực khác trong bối cảnh thế giới vẫn trong bối cảnh phức tạp, tiềm ẩn nhiều thách thức bất ngờ là hoàn toàn có thể chấp nhận được Với kỳ vọng vào bước tiến mới trong hội nhập kinh tế khu vực và toàn cầu, việc triển khai AEC có mang lại những kết quả như mong đợi của các nhà lãnh đạo ASEAN hay không phụ thuộc phần lớn vào các nước thành viên ASEAN

Trên đây là bài nghiên cứu của em về đề bài số 15: “ Bình luận cam kết của Việt Nam về thương mại dịch vụ trong khuôn khổ WTO Đánh giá tình hình thực thi cam kết của Việt Nam cho tới thời điểm hiện nay” Bài làm còn nhiều thiếu sót em mong các thầy cô đóng góp ý kiến để bài làm trở nên hoàn thiện hơn

Em xin cảm ơn!

D DANH MỤC THAM KHẢO

Giáo trình Pháp luật cộng đồng ASEAN 2019

2.http://thuvien.hlu.edu.vn/KMETSNAVI/TocBookReader.aspx?mets_id=3800&d md_id=70701&locale=vi-VN

3.https://aecvcci.vn/tin-tuc-n1562/ke-hoach-tong-the-xay-dung-cong-dong-kinh-te- asean-2025.htm

4.https://aecvcci.vn/tin-tuc-n5054/tom-luoc-cong-dong-kinh-te-asean-aec.htm

5.http://itdr.org.vn/nghien_cuu/dich-chuyen-lao-dong-trong-cong-dong-kinh-te- asean/