Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ trong giáo dục ý thức dân chủ cho thanh niên Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN CHỦ VÀ KỶ LUẬT TRONG QUÂN ĐỘI Ý NGHĨA THỰC TIỄN MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và dân chủ trong Quân đội 3 1 1 Quan niệm Hồ Chí Minh về dân chủ trong giáo dục ý thức dân chủ cho thanh niên Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

MỤC LỤC

Trang

1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và dân chủ

trong Quân đội

3

2.

Nâng cao chất lượng giáo dục ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa cho thanh niên quân đội hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh – một số giải pháp cơ bản

9

2.1

2.2 Một số giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục ý thức

dân chủ xã hội chủ nghĩa cho thanh niên quân đội hiện nay theo

tư tưởng Hồ Chí Minh

14

1

MỞ ĐẦU

Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa là những phẩm chất chính trị hết sức quantrọng của người quân nhân cách mạng Nhờ có ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa màngười chiến sỹ trong Quân đội nhân dân Việt Nam nói chung, thanh niên quân độinói riêng có nhận thức, thái độ, tình cảm, niềm tin đúng đắn về chế độ xã hội chủnghĩa, nhận thức sâu sắc hơn giá trị của sự cống hiến, hy sinh cho cách mạng xãhội chủ nghĩa Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, thanh niên là bộ phận quan trọng củadân tộc, thế hệ đang lớn lên, là tiêu biểu cho sự phát triển tương lai của đất nước.Trong Quân đội, thanh niên là lực lượng đông đảo Vì vậy, để phát huy dân chủtrong Quân đội cần tăng cường giáo dục ý thức dân chủ cho thanh niên Từ đó họphát huy hết khả năng sáng tạo của mình, hoàn thành xuất sắc chức trách, nhiệm

vụ được giao Trong sự nghiệp xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinhnhuệ, từng bước hiện đại, sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩađang đặt ra những yêu cầu phải nâng cao ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa củangười quân nhân cách mạng nói riêng và mọi công dân nói chung

Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam, danh nhânvăn hóa thế giới, người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Quân đội ta Sinh thời, Ngườiluôn coi dân chủ là vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng trong xây dựng quân độicách mạng Nhận thức rõ tầm quan trọng của dân chủ, hơn 75 năm qua Quân đội nhândân Việt Nam không ngừng phát huy dân chủ tạo nên sức mạnh chiến đấu, giữ vữngbản chất giai cấp công nhân, phát huy truyền thống tốt đẹp của Quân đội

Thực tiễn quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội luôngắn liền với quá trình phát huy dân chủ Chính vì vậy cần nâng cao chất lượng giáo

2

dục ý thức dân chủ cho thanh niên quân đội Từ đó tạo nên sức mạnh chiến đấucho Quân đội, đảm bảo cho Quân đội ta chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù trongmọi tình huống, cùng toàn Đảng và toàn dân lập nên những chiến công hiển hách,giành độc lập dân tộc, thống nhất nước nhà, đưa đất nước đi lên xây dựng chủnghĩa xã hội.

Hiện nay, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đang thực hiện chiến lược

“diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ” nhằm chống phá cách mạng nước ta Chúnglợi dụng vấn đề dân chủ như một thủ đoạn chính trị để kích động “dân chủ hóa chínhtrị” trong xã hội Quân đội ta là một mục tiêu trọng điểm chống phá của kẻ thù Cùngvới sự chống phá của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, mặt trái của nền kinh

tế thị trường đang từng ngày, từng giờ tác động đến tư tưởng, nhận thức, lối sống củathanh niên quân đội Tình hình đó rất dễ làm cho thanh niên quân đội hiểu sai lệch vềdân chủ xã hội chủ nghĩa, làm xói mòn niềm tin của họ đối với Đảng, đối với chế độ

xã hội chủ nghĩa ở nước ta, dẫn đến buông lỏng kỷ luật, kỷ cương, vi phạm điều lệnh,điều lệ, các chế độ quy định của đơn vị, quân đội, pháp luật của nhà nước

Trước những biến đổi nhanh chóng của tình hình thế giới, trong nước, sựtác động của mặt trái nền kinh tế thị trường cùng sự chống phá mạnh mẽ của chủnghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, đời sống dân chủ và tình hình chấp hành kỷluật của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ ở một số đơn vị có diễn biến phức tạp, làmảnh hưởng tới sức mạnh chiến đấu của Quân đội

Vì vậy, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ trong giáo dục ýthức dân chủ cho thanh niên quân đội ta hiện nay là vấn đề có ý nghĩa rất quan

trọng do vậy tác giả lựa chọn chủ đề “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về dân

chủ trong giáo dục ý thức dân chủ cho thanh niên Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” làm nội dung tiểu luận.

3

NỘI DUNG

1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và dân chủ trong Quân đội

1.1 Quan niệm Hồ Chí Minh về dân chủ

Trong hệ thống các quan điểm tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tưtưởng về dân chủ là một nội dung cơ bản, có ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn sâusắc Dưới nhiều góc độ khác nhau được đề cập trong nhiều bài viết, bài nói, Chủtịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ bản chất, vai trò, nội dung và điều kiện, biện pháp đểphát huy dân chủ Đây chính là sự trung thành và vận dụng sáng tạo lý luận chủnghĩa Mác vào điều kiện thực tiễn nước ta

* Những nội dung cơ bản trong quan niệm của chủ nghĩa Mác-Lênin về dân chủ được Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển.

Vấn đề dân chủ và dân chủ xã hội chủ nghĩa chiếm một vị trí rất quan trọngtrong toàn bộ di sản lý luận chủ nghĩa Mác-V.I.Lênin Theo C.Mác, nền dân chủ làsản phẩm tự quyết của nhân dân, phản ánh sự tồn tại của con người với tất cả ý chí,tài năng và lợi ích của họ V.I.Lênin đã phát triển và vận dụng một cách sinh động

và sáng tạo những tư tưởng của Mác, Ăngghen về dân chủ vào thực tiễn nước Nga.V.I.Lênin thường gắn liền vấn đề dân chủ với chủ nghĩa xã hội, chuyên chính nhànước và giai cấp… từ những chỉ dẫn cơ bản đó, có thể đưa ra khái niệm dân chủ nhưsau: Dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân, quyền bình đẳng, quyền làm chủ xãhội thuộc về nhân dân, gắn liền với những điều kiện, hoàn cảnh lịch sử nhất định

Nhìn lại lịch sử, trong chế độ dân chủ tư sản, dù chế độ này có nhiều tiến

bộ hơn các chế độ trước đó về thực thi dân chủ của nhân dân lao động, dù chế độ

đó có mang tên chế độ dân chủ, nhà nước dân chủ, nhưng về thực chất vẫn khôngphải là nhà nước thực hiện quyền lực thực sự của nhân dân, mà chỉ là nhà nước của

4

giai cấp tư sản Chỉ đến khi cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga thắng lợi,

mở ra một thời đại mới và khi đó nhân dân lao động đã giành được chính quyền giành lại được quyền lực thực sự của dân, tức là dân chủ thực sự và lập ra nhànước dân chủ xã hội chủ nghĩa, thiết lập nền dân chủ xã hội chủ nghĩa để thực hiệnquyền lực của nhân dân Như vậy, nhân loại từ ngàn đời nay đã có nhu cầu và quanniệm về dân chủ, theo nghĩa ban đầu và xét ở góc độ giá trị nhân văn thì dân chủ(quyền lực thuộc về nhân dân) là giá trị vĩnh hằng, còn việc thực thi quyền lực củadân đến đâu, dân là ai lại do bản chất chế độ quy định, nhất là khi xã hội phân chiathành giai cấp

-Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, để thực thi dân chủ phải có

chế độ dân chủ Chế độ dân chủ là một hình thức nhà nước, một hình thái chính trị

của nhà nước trên cơ sở công nhận nguyên tắc quyền lực nhân dân, quyền bình đẳng công dân Chế độ dân chủ đó là một hình thức nhà nước được tổ chức theo

nguyên tắc tập trung, dân chủ, bảo đảm các quyền dân chủ của nhân dân được thựchiện, quyền lực xã hội thuộc về nhân dân Trong tác phẩm “Góp phần phê phántriết học pháp quyền Hêghen”, C.Mác cho rằng: “Chế độ dân chủ là chế độ nhànước…chế độ dân chủ là sự tự quy định của nhân dân…chế độ dân chủ ngày cànghướng tới cơ sở hiện thực của nó, tới con người hiện thực, nhân dân hiện thực vàđược xác định là sự nghiệp của bản thân nhân dân”1 Kế thừa tư tưởng của C.Mác

về chế độ dân chủ, V.I.Lênin đã phân tích sâu sắc thực chất của chế độ dân chủ vớitính cách là hình thức chính trị của nhà nước, phân biệt sự khác nhau giữa chế độdân chủ với các hình thức chính trị khác của nhà nước Trong tác phẩm “Nhà nước

và cách mạng”, V.I.Lênin viết: “Chế độ dân chủ là một hình thức nhà nước, mộttrong những hình thái của nhà nước Cho nên, cũng như mọi nhà nước, chế độ dânchủ là việc thi hành có tổ chức, có hệ thống sự cưỡng bức đối với người ta Mộtmặt thì như thế Nhưng mặt khác, chế độ dân chủ có nghĩa là chính thức thừa nhậnquyền bình đẳng giữa những công dân, thừa nhận cho mọi người được quyền

1 C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2004, Tập.1, tr.349.

5

ngang nhau trong việc xác định cơ cấu nhà nước và quản lý nhà nước”2 Từ những

tư tưởng của các nhà kinh điển Mác-Lênin cho thấy: không phải nhà nước nàocũng là chế độ dân chủ, chế độ dân chủ chỉ là một hình thức của nhà nước, màtrong đó từ cơ cấu tổ chức, bộ máy và hoạt động của nó dựa trên nguyên tắc quyềnlực của nhân dân, thừa nhận và bảo đảm quyền tự do, dân chủ của nhân dân

* Những nội dung cơ bản trong tư tưởng của Hồ Chí Minh về dân chủ

Kế thừa tư tưởng chủ nghĩa Mác-Lênin về dân chủ, Hồ Chí Minh khẳng định:Dân chủ có nghĩa là dân là chủ và dân làm chủ Người nhấn mạnh: “Nước ta là nướcdân chủ Bao nhiêu lợi ích đều vì dân Bao nhiêu quyền hạn đều của dân… Chínhquyền từ xã đến Chính phủ trung ương do dân cử ra.”3 Dân chủ là của quý báu nhấtcủa nhân dân, là cơ sở đảm bảo các quyền cơ bản của nhân dân lao động

Quan niệm của Hồ Chí Minh về dân chủ được biểu đạt qua hai mệnh đềngắn gọn: “Dân là chủ” và “Dân làm chủ” Dân là chủ, nghĩa là đề cập đến vị thếcủa dân; còn dân làm chủ, nghĩa là đề cập đến năng lực và trách nhiệm của dân -Thể hiện vị trí, vai trò, quyền và trách nhiệm của dân Quan niệm đó của Hồ ChíMinh phản ánh đúng nội dung bản chất của dân chủ Quyền hành và lực lượng đềuthuộc về nhân dân Xã hội nào bảo đảm cho điều đó được thực thi thì đó là một xãhội thực sự dân chủ

Về nội dung dân chủ, theo Hồ Chí Minh, đó là thể hiện quyền bình đẳngtrên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội chính trị, kinh tế, văn hóa…; quyềnbình đẳng trước pháp luật; quyền bình đẳng giữa các dân tộc; giữa nam và nữ;quyền tự do ngôn luận, báo chí, tự do tín ngưỡng, cư trú; quyền bất khả xâm phạm

về thân thể, chỗ ở, tài sản cá nhân…

Từ quan niệm trên, Hồ Chí Minh chỉ ra biện pháp để phát huy quyền làmchủ của nhân dân Trước hết cần phải nâng cao nhận thức của nhân dân về dânchủ, ngĩa là làm sao để “nhân dân biết hưởng quyền dân chủ, biết dùng quyền dânchủ của mình, dám nói, dám làm”4; Thiết lập các cơ chế, thể chế dân chủ, giải

2 V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2005, Tập.33, tr.123.

3 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 6, tr.232.

4 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 15, tr.293

6

quyết hài hòa các mối quan hệ công dân với nhà nước, trên nguyên tắc bảo đảmđầy đủ các quyền lợi, thực thi đầy đủ nghĩa vụ của công dân Theo Người: Nhànước phải phát triển quyền dân chủ và sinh hoạt chính trị của toàn dân, để phát huytính tích cực sáng tạo của nhân dân, làm cho công dân Việt Nam tham gia quản lýcông việc của nhà nước; Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với Nhà nước, thựchành dân chủ trong Đảng và bộ máy chính quyền nhà nước; Phát triển kinh tế, vănhóa, xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; Khơi dậy sức mạnh to lớn của nhân dân;đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, tham nhũng, lãng phí, hủ hóa cánbộ; Đặc biệt phải mở rộng dân chủ rộng rãi trong từ trong Đảng ra toàn xã hội, từtrên xuống dưới, nhất là dân chủ ở cơ sở.

Trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ,Đảng ta khẳng định: “Tiếp tục cụ thể hoá, hoàn thiện thể chế thực hành dân chủtheo tinh thần Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội (bổ sung, phát triển năm 2011) và Hiến pháp năm 2013, bảo đảm tất cả quyềnlực nhà nước thuộc về nhân dân Thực hiện đúng đắn, hiệu quả dân chủ trực tiếp,dân chủ đại diện, đặc biệt là dân chủ ở cơ sở Thực hiện tốt, có hiệu quả phươngchâm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng"”.5

1.2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về dân chủ trong Quân đội

Về tầm quan trọng của dân chủ trong quân đội, Người coi đây là vấn đềthuộc về bản chất của quân đội cách mạng Có dân chủ mới làm cho cán bộ vàquần chúng đề ra sáng kiến, mới đoàn kết nội bộ tốt và thực hành dân chủ để rútkinh nghiệm, để sửa chữa khuyết điểm và phát huy ưu điểm, sẽ tiêu diệt đượcnhiều sinh lực địch và lập được chiến công nhiều hơn… Tóm lại, trong mọi giaiđoạn, mọi thời kỳ đấu tranh cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn xác định dânchủ và kỷ luật là một vấn đề quan trọng trong quân đội và thường xuyên nhắc nhở:

5 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb CTQG, Hà Nội 2021

7

“Các chú phải hết sức chú ý vấn đề dân chủ và kỷ luật Kỷ luật trong dân chủ, dânchủ phải có kỷ luật”6.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, dân chủ và kỷ luật trong quân đội là hai mặtthống nhất, quan hệ chặt chẽ không thể tách rời Dân chủ và kỷ luật là điều kiệntồn tại và phát triển của quân đội Nếu quan hệ đó không được giải quyết đúng đắnthì quân đội suy yếu Công tác lãnh đạo, chỉ huy quân đội phải biết kết hợp chặtchẽ giữa dân chủ và kỷ luật Người chỉ rõ: “Quân đội ta là quân đội dân chủ, nhưngdân chủ không phải là không có mệnh lệnh”7 Dân chủ phải đi liền với tập trung,với tổ chức, với kỷ luật, còn kỷ luật phải dựa trên cơ sở của dân chủ; dân chủ phải

có sự lãnh đạo, chỉ huy tập trung thống nhất Dân chủ mà không đặt dưới sự lãnhđạo tập trung là dân chủ cực đoan, dân chủ bừa bãi, dẫn đến sự hỗn loạn, vô chínhphủ và như vậy cũng phá hoại luôn cả dân chủ; tập trung mà không dựa trên cơ sởdân chủ là tập trung tuyệt đối, chuyên quyền, sẽ không phát huy được tính tự giáccách mạng và hạn chế tính tích cực, chủ động, sáng tạo của cán bộ, chiến sĩ, vànhư vậy thì cũng không thể thực hiện được cả tập trung lẫn dân chủ Cả hai khuynhhướng dân chủ cực đoan và tập trung tuyệt đối đều là nguy hiểm, đều làm suy yếu

tổ chức và kỷ luật của quân đội Người nhắc nhở mọi cán bộ, chiến sĩ: “Không nênhiều lầm dân chủ Khi chưa quyết định thì tha hồ bàn cãi Nhưng khi đã quyết địnhrồi thì không được bàn cãi nữa, có bàn cãi cũng chỉ là để bàn cách thi hành chođược, cho nhanh, không phải để đề nghị không thực hiện Phải cấm chỉ nhữnghành động tự do quá trớn ấy”8

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ dân chủ là: “Từ tiểu đội trưởng trở lên, từTổng tư lệnh trở xuống, phải săn sóc đời sống vật chất và tinh thần của đội viên,phải xem đội viên ăn uống như thế nào, phải hiểu nguyện vọng và thắc mắc củađội viên Bộ đội chưa ăn cơm, cán bộ không được kêu mình đói Bộ đội chưa đủ

6 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 14, tr.574.

7 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 7, tr.217.

8 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 6, tr.458.

8

áo mặc, cán bộ không được kêu mình rét Bộ đội chưa đủ chỗ ở, cán bộ khôngđược kêu mình mệt Thế mới dân chủ, mới đoàn kết, mới tất thắng”9

Về kỷ luật, Người quan niệm đó là mọi việc đều phải theo mệnh lệnh cấptrên; mệnh lệnh cấp trên ban xuống thì phải tuyệt đối phục tùng và triệt để thi hành;mệnh lệnh từ trên xuống dưới, phải thấm xuống mỗi đội viên; báo cáo từ dưới lêntrên phải cho thật thà, nhanh chóng và thiết thực; thưởng phạt phải công minh, chớ

vì ưa ai mà thưởng, ghét ai mà phạt, ai ở với mình thì dùng, ai trực tính nói ngay thìbỏ; là cá nhân phải tuyệt đối phục tùng tổ chức, số ít phải phục tùng số nhiều, cấpdưới phục tùng cấp trên, địa phương phục tùng Trung ương… Nói tóm lại, theo Chủtịch Hồ Chí Minh, kỷ luật trong quân đội là từ việc lớn đến việc nhỏ, từ đánh trậnđến luyện quân, từ giúp dân đến xây dựng đất nước, mọi việc cán bộ, chiến sĩ đềuphải tuân theo và triệt để thi hành mệnh lệnh của cấp trên, kỷ luật được thi hành bìnhđẳng, nhất quán, triệt để từ trên xuống dưới, không phân biệt đối xử

Cách thức để thực hành dân chủ rộng rãi và kỷ luật nghiêm minh trong quânđội theo Chủ tịch Hồ Chí Minh cần tập trung một số vấn đề sau:

Trước hết là phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong quân đội Ngườikhẳng định, thực hành dân chủ và giữ nghiêm kỷ luật của quân đội đều phải có sựlãnh đạo của Đảng, “Đảng và Chính phủ kiên quyết lãnh đạo bộ đội tiến lên chínhquy”10, cán bộ các cấp phải ra sức lãnh đạo bộ đội xây dựng chính quy

Hai là, cán bộ phải gương mẫu, “Từ việc lớn đến việc nhỏ, cán bộ đều phảilàm kiểu mẫu Giữ gìn kỷ luật, học tập kỹ thuật, luyện quân lập công, xung phonghãm trận, thân ái đoàn kết, nói tóm lại, mỗi việc trong bộ đội, cán bộ đều phải làmgương Như thế thì quân đội ta sẽ là một quân đội vô địch”11

Ba là, cán bộ phải thương yêu đội viên Người yêu cầu cán bộ: “Đối vớianh em ốm yếu, thương tật, cán bộ phải trông nom, thăm hỏi Người đội trưởng,người chính trị viên phải là người anh, người chị, người bạn của đội viên… Cán bộ

có thân đội viên như chân tay, thì đội viên mới thân cán bộ như ruột thịt Có như

9 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 7, tr.76.

10 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 9, tr.221.

11 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 5, tr.486

9

thế thì chỉ thị mệnh lệnh và kế hoạch cấp trên đưa xuống, đội viên sẽ tích cực vàtriệt để thi hành”12

Bốn là, phải biết tự phê bình và phê bình Người nói: Muốn dân chủ tốt,

kỷ luật cao, cán bộ, chiến sĩ phải gương mẫu phê bình, tự phê bình Mục đíchphê bình và tự phê bình để cho mình tiến bộ, quân đội và nhân dân tiến bộ, đểtăng thêm tình đoàn kết giữa cán bộ với cán bộ, giữa cán bộ và chiến sĩ, giữaquân đội với nhân dân

Người bày cách: “Tự phê bình phải thật thà Khi tự mình kiểm điểm cũngnhư khi tự phê bình trước mọi người, có khuyết điểm gì nói hết, không giấu giếmchút gì Phải tìm cho ra vì sao mà sai lầm Sai lầm ấy sẽ thế nào? Dùng cách gì màsửa chữa? Và phải kiên quyết sửa chữa”13

2 Nâng cao chất lượng giáo dục ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa cho thanh niên quân đội hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh – một số giải pháp cơ bản

2.1 Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa của thanh niên quân đội

* Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa

Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa là ý thức dân chủ mang bản chất xã hộichủ nghĩa, phản ánh khát vọng làm chủ và quyền lực xã hội thuộc về giai cấp côngnhân, nhân dân lao động đồng thời phản ánh trình độ nhận thức, sự hiểu biết vềdân chủ xã hội chủ nghĩa cùng thái độ, niềm tin và ý chí của nhân dân trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa phản ánh nền dân chủ xã hội chủ nghĩa,phản ánh sâu sắc bản chất giai cấp công nhân; ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa đốilập với những tư tưởng phi dân chủ, phản dân chủ và dân chủ tư sản Ý thức dân chủ

xã hội chủ nghĩa còn là một giá trị nhân loại, được bổ sung và ngày càng hoàn thiệntrong sự nghiệp đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao độngnhằm xây dựng một xã hội tốt đẹp, đem lại tự do, bình đẳng và hạnh phúc cho mọingười, mọi quốc gia, dân tộc trên thế giới

12 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 6, tr.458

13 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội 2011, Tập 7, tr.82.

10

Trên cơ sở nhận thức về ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa, có thể quan niệm

ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa của thanh niên quân đội là hình thái ý thức đặc thùcủa ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa, phản ánh trình độ nhận thức, thái độ và tìnhcảm của học viên với thiết chế dân chủ, chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền lợi

và nghĩa vụ của quân nhân, pháp luật của nhà nước, điều lệnh, điều lệ của quânđội; phản ánh niềm tin, ý chí, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ học tập, rèn luyện tạitrường, góp phần cùng quân đội hoàn thành nhiệm vụ trong sự nghiệp xây dựngchủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

* Biểu hiện của ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa của thanh niên quân đội

Từ quan niệm trên, ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa của thanh niên quânđội biểu hiện ở một số nội dung cụ thể sau:

Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa của thanh niên quân đội phản ánh trình độnhận thức của thanh niên về bản chất dân chủ xã hội chủ nghĩa, về các quyền vànghĩa vụ cơ bản của công dân - quân nhân, về các tổ chức, thiết chế dân chủ xã hộichủ nghĩa ở nước ta cả trong và ngoài quân đội

Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa của thanh niên quân đội phản ánh thái độ

và tình cảm của họ đối với chế độ xã hội chủ nghĩa, đối với pháp luật của Nhà nướcCộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đối với kỷ luật của quân đội, với những tưtưởng và hành vi dân chủ trong và ngoài quân đội

Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa của thanh niên quân đội còn được biểuhiện ở thái độ yêu hay ghét, đồng tình hay phản đối với những hiện tượng liênquan đến quyền tự do, dân chủ của con người, đồng thời đó còn là khả năng kiểmsoát những cảm xúc, năng lực, giải tỏa tâm trạng của mỗi quân nhân trước nhữngtác động, kích thích bên ngoài của đời sống dân chủ xã hội chủ nghĩa và đời sốngdân chủ quân sự

Ý thức dân chủ xã hội chủ nghĩa của thanh niên quân đội còn là sự phản ánh

ý chí dân chủ, năng lực làm chủ và niềm tin vào chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa ởnước ta, tin tưởng vào sự nghiệp đổi mới đất nước, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ

11