Bài báo cáo tập trung vào việc phân tích hoạt động của hệ thống bán hàng trực tuyến, từ đó xây dựng một website có thể giúp người dùng quản lý dễ dàng hàng hóa, tạo điều kiện tốt nhất ch
Trang 1MỞ ĐẦU Trong tiến trình phát triển của nhân loại, khoa học kĩ thuật đã tìm cho mình
một chỗ đứng nhất định, phát triển tự chủ, hay nói cách khác khoa học kỹ thuật có con đường riêng của mình, tiến về phía trước với mọi sức mạnh mà con người khó
có thể kiểm soát được
Ở Việt Nam, cùng với sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin là một trong những lĩnh vực có nhiều đóng góp thiết thực và to lớn nhất, góp phần làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội Hơn 10 năm qua, công nghệ thông tin đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có tốc độ tăng trưởng và hiệu quả cao, đóng góp tới 7% GDP của cả nước, đồng thời có những tácđộng lan tỏa thúc đẩy sự phát triển nhiều ngành nghề, lĩnh vực kinh tế - xã hội Đặcbiệt là các ứng dụng quản lý như quản lý nhân sự, quản lý hàng hóa…
Có thể nói hiện nay, hầu như trong mọi tổ chức thì đều có nhu cầu quản lý
và công nghệ thông tin một công cụ đắc lực giúp hỗ trợ con người quản lý Công nghệ thông tin đã và đang giúp thay đổi toàn diện và hiệu quả tất cả các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực kinh doanh Lượng dữ liệu hàng hóa là lớn, yêu cầu cần được sắp xếp, tổ chức khoa học để dễ dàng quản lý Cùng với đó là yêu cầu phải giới thiệu đến khách hàng, tạo sự thuận tiện cho khách hàng trong việc tìm kiếm và mua bán hàng hóa
Chính vì lý do đó, với chuyên đề thực tập này, em lựa chọn đề tài “Xây dựng website bán sách online” Bài báo cáo tập trung vào việc phân tích hoạt động của
hệ thống bán hàng trực tuyến, từ đó xây dựng một website có thể giúp người dùng quản lý dễ dàng hàng hóa, tạo điều kiện tốt nhất cho khách hàng mua bán sản phẩm
Trang 2Bài báo cáo này gồm 4 chương.
Chương 1: Khảo sát bài toán và hướng xây dựng hệ thống Khảo sát những nhiệm vụ, yêu cầu và quy trình quản lý Mô tả nghiệp vụ bán hàng và phạm vi thựchiện đề tài
Chương 2: Phân tích, thiết kế, lập trình thệ thống: Áp dụng vào các phương pháp phân tích thiết kế hệ thống đã được học, xác định các tác nhân, các trường hợp sử dụng xây dựng các sơ đồ, giao diện, thuật toán cơ bản nhằm hình dung rõ hơn cách mà hệ thống hoạt động Xây dựng cơ sở dữ liệu và tiến hành cài đặt(lập trình ) chương trình
Chương 3: Thử nghiệm và đánh giá Tiến hành thử nghiệm hệ thống (tiến hành nhập, xuất dữ liệu và đưa ra kết quả) Đưa ra đánh giá, nhận xét
CHƯƠNG 1 KHẢO SÁT VÀ HƯỚNG XÂY DỰNG HỆ THỐNG
1 Khảo sát thực tế
1 1 Lý do chọn đề tài
Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh , giờ đây thương mại điện tử đã khẳngđịnh được vai trò xúc tiến và thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp Đối với một cửa hàng hay doanh nghiệp việc quảng bá hay giới thiệu đến khách hàng các sản phẩm mới đáp ứng được nhu cầu của khách hàng là cần thiết.Vậy quảng bá như thếnào đó là xây dựng một website cho cửa hàng và giới thiệu chi tiết các sản phẩm,
Trang 3giúp khách hàng dễ dàng tìm kiếm thông tin, dịch vụ về sản phẩm mà cửa hàng cung cấp.
1.2 Chức năng:
Đây là một website bán và giới thiệu sản phẩm sách của cửa hàng, công ty đến người tiêu dùng với các chi tiết sản phẩm và giá cả chính xác Có các chức năng sau:
- Cho phép cập nhật sách vào cơ sở dữ liệu
- Hiển thị danh sách các sản phẩm theo từng loại
- Hiển thị danh sách hàng hóa mà khách hàng đã chọn mua
- Hiển thị thông tin khách hàng
- Quản lý đơn đặt hàng
- Cập nhật hàng hóa
1.3 Yêu cầu đặt ra:
a Thiết bị và phần mềm:
- Máy tính có thể thiết kế web
- Hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL
- Cài đặt được Visual 2013,…
- Cài đặt được Appserver
b Yêu cầu trang web:
Hệ thống sẽ có 2 phần:
Thứ nhất: Phần khách hàng:
Trang 4Khách hàng có nhu cầu mua sắm sách, họ sẽ tìm kiếm các đầu sách cần thiết
từ hệ thống và đặt mua ngay các mặt hàng này Vì thế phải có các chức năngsau:
- Hiển thị các danh sách các sản phẩm của cửa hàng để khách hàng có thể xem, lựa chọn và mua Sản phẩm được hiển thị thông qua các chủ đề, nhà xuất bản hoặc được tìm kiếm thông qua công cụ tìm kiếm ở trang web
- Sau khi khách hàng chọn được sách, đặt hàng trực tiếp thì phải hiện lên đơn hàng để khách có thể nhập thông tin mua hàng và xem hóa đơn Hoặc khách hàng muốn mua hàng sẽ phải đăng nhập vào hệ thống trang web để mua, nếu chưa có tài khoản thì
sẽ chuyển tới trang đăng kí tài khoản cho khách hàng đăng kí Nhằm quản lý thông tin của khách hàng, thuận tiện cho việc đặthàng, mua bán…
Thứ hai: Dành cho người quản trị: Người quản trị ứng dụng có quyền kiểm
soát mọi hoạt động của hệ thống Người dùng được cấp user và password để đăng nhập vào hệ thống và thực hiện chức năng quản lý của mình
- Chức năng cập nhật, sửa, xóa các sách, loại chủ đề, nhà xuất bản Đòi hỏi việc chính xác cao
- Tiếp nhận, kiểm tra đơn đặt hàng của khách và tiến hành xử lý đơn hàng
Ngoài các chức năng cơ bản trên thì trang web phải được thiết kế sao cho dễ hiểu Giao diện đẹp mắt, dễ sử dụng và làm cho khách hàng thấy được những thông tin cần dùng Đồng thời phải đảm bảo thông tin của khách hàngtrong quá trình mua bán sản phẩm
Trang 51.4Tìm hiểu hệ thống:
Các thông tin sau khảo sát chủ yếu qua hỏi quy trình mua hàng của 1 khách hàng Ngoài ra hoạt động nhập hàng, kế toán được tìm hiểu qua các thông tin trên mạng internet quy trình phổ biến của các trang thương mại điện tử
2.2 Xem thông tin sách: Để thêm thông tin về sách bạn đọc có thể bấm vào tiêu
đề sách để xem thêm về: tác giả, dịch giả,năm xuất bản, bản quyền,số
trang, khổ sách, dạng bìa, trọng lượng, lượng người xem,lời giới thiệu, nhận xétbạn đọc
Để mua thành bạn đọc bấm nút đặt mua Sách cần mua sẽ được cho vào giỏ
hàng Bạn đọc cần mua thêm sách sẽ tiếp tục lặp lại bước tìm kiếm
2.3 Xác thực hàng : Sau khi đã có đủ sách cần mua trong giỏ hàng, người dùng vào giỏ hàng để xem lại và xác thực lại sách định mua thông qua việc xóa sách trong giỏ hay thay đổi số lượng từng cuốn sách mua
2.4 Quản lý tài khoản cá nhân, đăng kí tài khoản: Để thanh toán người dùng cần đăng nhập vào hệ thống, trong trường hợp chưa có tài khoản hệ thống thì người dùng phải đăng kí Việc đăng kí yêu cầu các thông tin căn bản như: tên đầy đủ, tên đăng nhập, ngày tháng năm sinh, email, mật khẩu Sau khi đã đăng nhập người dùng được phép thanh toán đơn hàng theo hai phương thức: tự đến lấy sản phẩm, hoặc giao đến địa chỉ Với phương thúc giao đến địa chỉ thì
Trang 6người dùng: nhập họ tên, email, số điện thoại, địa chỉ, tỉnh thành phố huyện thị
xã, lời nhắn; hệ thống cho phép sao chép các thông tin này từ thông tin tài khoản Từ địa chỉ giao hàng hệ thống sẽ tính tiền vận chuyển cho khách hàng 2.5 Phương thức thanh toán: Người dùng có thể dùng tiền mặt, hệ thống e-Banking hay thẻ tín dụng Với phương thức thanh toán bằng tiền mặt khách hàng sẽ nhận hàng được vận chuyển đến nơi rồi lấy hàng, trả tiền Trường hợp thanh toán bằng thẻ hay eBanking, khách hàng khi lấy hàng cần có Chứng minhthư, thẻ ATM,tín dụng Với trường hợp chưa nhận hàng đơn hàng sẽ chuyển sang trạng thái - Chờ nhận hàng.Nhân viên tại trụ sở sẽ xác thực đơn Hàng là HOÀN THÀNH khi đã nhận được hóa đơn nhận hàng do người chuyển phát chuyển tới( trong trường hợp chuyển phát) hoặc chữ kí của khách hàng(trường hợp đến tận nơi)
2.6 Hủy bỏ đơn hàng: Khách hàng khi đặt hàng nhầm hay muốn hủy đơn hàng sau đó có thể gọi điện đến trụ sở để hủy đơn hàng khi này nhân viên sẽ chuyển trạng thái đơn hàng sang HỦY BỎ Trường hợp chuyển phát và nộp tiền sau khi nhận hàng, nhân viên trung tâm sẽ gọi để xác thực lại đơn hàng và địa chỉ trước Nếu không tìm thấy địa chỉ, người chuyến phát sẽ báo lại trung tâm, liên
hệ với khách hàng Trong thời gian 1 tuần nếu không xác thực được số điện thoại và địa chỉ đơn hàng sẽ bị hủy, trường hợp đã thanh toán mà không liên hệ nhận hàng được thì đơn hàng được bảo lưu với trạng thái là CHƯA NHẬN HÀNG
2.7 Quản lý tài khoản cá nhân: Về quản lý tài khoản cá nhân, khách hàng cóthể kiểm tra thay đổi thông tin cá nhân của mình tại mục Quản lý tài khoản Cácthông tin như thông tin cá nhân, email, mật khẩu có thể thay đổi ở đây Ngoài ra
hệ thống cho phép người dùng tra cứu lịch sử các đơn hàng theo thời gian
Trang 7(Hôm nay, hôm qua, 7 ngày trước,1 tháng trước ) và/hoặc trạng thái đơn hàng(Mới, đang xử lý, hoàn thành, đã hủy), kết quả gồm thông tin :ngày mua, ngàyđặt, tổng tiền, trạng thái, mã đơn hàng Thông tin đơn hàng giống với đơn hàngkhách hàng đã thanh toán trước đó.
2.8 Báo cáo: Các nhân viên trong hệ thống có thể được cấp quyền quản trị
để thay đổi các thông tin hệ thống như:Sửa đổi thông tin nhân viên, cấp quyềnquản trị, tiền vận chuyển, chiết khấu thẻ VIP và xem báo cáo Các thông tinnhân viên bao gồm: mã nhân viên, họ tên, ngày sinh, số chứng minh thư.Còn vềbáo cáo, chỉ có nhân viên được cấp quyền quản trị mới được quyền truy cập cácthông tin như: Thống kê doanh thu theo tuần/ngày/tháng, khách hàng muanhiều
Ngoài ra các sách mà người dùng xem cũng được lưu lại, để xem có thể vàomục “Sách đã xem”
Trang 8CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG
Trang 91 Biểu đồ phân cấp chức năng(BLĐ):
mãi Tìm kiếm sách
2.Quản lý đơn hàng
Tra cứu thông tin Xác thực đơn hàng Mua hàng
3.Quàn lý kho
Nhập và kiểm kê sách
Cập nhật số lượng
sách
4.Quản lý tk cá nhân
Trang 10mãi Tìm kiếm sách
2.Quản lý đơn
hàng
Tra cứu thông tin Xác thực đơn hàng Mua hàng
3.Quàn lý kho
Nhập và kiểm kê sách
Trang 11Hình 1.1: Biểu đồ phân cấp chức năng (BLĐ)
Cấp quyền quản trị
Thêm/sửa quảng cáo
Xem/sửa thông tin nhân viên/quản trị viên
6.Thanh toán, vận chuyển
Đưa ra các phương thức
thanh toán
Đưa ra phương thức v n ận chuyên, và giá v n chuyển ận
7.Quản lý tiền h thống ệ thống
Thay đổi lượng tiền
thưởng
Thay đổi chiết khấu thẻ VIP
Thêm mã giảm giá
8.Báo cáo
Doanh thu theo ngày/tuần/tháng
Khách hàng mua nhiều
Trang 121 Biểu đồ luồng dữ liệu (DFD):
1.1 DFD mức ngữ cảnh hệ thống :
ng n ch online
ch/NXB
ch p Yêu u p ch
Trang 13n ch
n ng
Thêm/ a ng o
Thay i thông tin i n
2.3
Trang 14Thay i thông tin nhân, t u
Tra u ch mua ng Xem danh ch ch xem
Y/c đơn ng Thông tin i n
ch mua ng
n đơn ng Đơn ng
Trang 162 Các chức năng của hệ thống :
2.1 Chức năng xem thông tin sản phẩm :
- Cho phép xem các thông tin liên quan đến sản phẩm
- Đầu vào : + Tên hàng
+ Nhóm hàng
- Các quá trình xử lý:
+ Module nhập thông tin( tên hàng, nhóm hàng) của mặt hàng cần xem
+ Module hiển thị danh mục hàng theo yêu cầu
- Đầu ra: + Danh mục hàng theo yêu cầu.
+ Module loại bỏ mặt hàng trong giỏ hàng
+ Module hiển thị danh mục mặt hàng hiện có trong giỏ hàng
Đầu ra : Danh mục mặt hàng cần mua
2.3 Chức năng đăng kí thành viên:
- Khách hàng có thể đăng kí để trở thành khách hàng thường
xuyên(thành viên ) của cửa hàng và được cấp một tài khoản người dùng (Acount) để đăng nhập khi cần đặt hàng, thanh toán, hỗ trợ…
- Đầu vào: -các thông tin của khách hàng :
User name (tài khoản người dùng)
Trang 17+ Module nhập thông tin cá nhân của khách hàng.
+ Module xác nhận thông tin vừa nhập+ Module thông báo cho khách hàng vừa đăng kí vào CSDL
- Đầu ra:
+ Thông báo cho khách hàng và yêu cầu nhập tài khoản và Email nếu tài khoản hoặc Email đó đã tồn tại trong CSDL.+ Thông báo và yêu cầu nhập lại thông tin trong trường hợp thông tin nhập vào không chính xác, không phù hợp
+ Thông báo kết quả đăng kí
2.4 Chức năng đặt hàng :
- Sau khi khách hàng chọn sách xong và đặt vào giỏ hàng, khách hàng
có thể tự đặt mua qua website
- Đầu vào :
+ Danh mục sách trong giỏ hàng
+ Thông tin cá nhân của khách hàng (Mã khách hàng, họ tên, )
+ Thông tin liên quan đến việc mua hàng(Ngày mua, thờiđiểm giao hàng, số lượng mỗi mặt hàng đặt mua, hình thức thanh toán, nơi nhận hàng, tổng tiền…)
- Các quá trình thực hiện :
+ Module hiển thị đầy đủ thông tin liên quan đến sản phẩm khác hàng đã chọn
Trang 18+ Module tính tổng tiền hàng.
+ Module nhập thông tin đơn hàng
+ Module kiểm tra xem khách hàng đã đăng kí là khách hàng thường xuyên của công ty chưa
+ Module cập nhật đơn hàng vào CSDL
+ Module thông báo cho khách hàng việc đặt hàng thành công, các thủ tục thanh toán, nhận hàng, hướng dẫn đặt hàng hay thông báo đặt hàng thành công
- Đầu ra: + Thông báo tình trạng đặt hàng(thành công\ không thành
công) các thủ tục thanh toán, nhận hàng, hoặc hướng dẫn đặt hàng lại
2.5 Chức năng thanh toán :
- Yêu cầu nhập thông tin khách hàng, tiến hành hình thức chuyển
khoản ngân hàng hoặc có thể trả tiền mặt khi nhận hàng
phân cấp chức năng của admin
2.6 Chức năng Quản lý loại sách:
- Đầu vào : Các thông tin về sách (Mã loại sách, tên loại sách, nhà cung cấp)
- Các chức năng : thêm,sửa xóa đầu sách
- Đầu ra : danh sách chi tiết các loại sách
2.7 Chức năng quản lý đầu sách:
- Đầu vào : thông tin về đầu sách(Mã loại sách, mã đầu sách, tên đầu sách)
Trang 19- Chức năng : thêm ,sửa, xóa đầu sách.
- Đầu ra : danh sách các đầu sách
2.8 Chức năng cập nhật sách
-Đầu vào : Mã sách, tên sách,tác giả, nhà xuất bản, giá bìa, tóm tắt nộidung, nhóm sách, tình trạng sách
- Chức năng: thêm, sửa, xóa sách
- Đầu ra: danh sách chi tiết các sách
3 Cơ sở dữ liệu :
3.1 Lý thuyết về cơ sở dữ liệu
3.1.1 Mô hình thực thể/liên kết
3.1.1.1 Khái niệm mô hình thực thể/liên kết
Mô hình thực thể/liên kết (Entity/Association Model) là mô hình dữ liệu do P.P Chen đưa ra năm 1976 và sau đó được dùng khá phổ biến trên thế giới Nó có đặc điểm khá đơn giản và gần với tư duy khách quan Khi xem xét các thông tin, người ta thường gom cụm chúng xung quanh các vật thể
3.1.1.2 Các loại mô hình E/A
a Mô hình E/A kinh điển
Mô hình E/A kinh điển xuất phát từ ba khái niệm cơ bản: thực thể, liên kết
và thuộc tính
Trang 20+ Các thực thể: Là một vật thể cụ thể hay trừu tượng, tồn tại thực sự và khá ổn định trong thế giới thực, mà ta muốn phản ánh nó trong hệ thống thông tin.
+ Các thuộc tính: Thuộc tính (Property hay attribute) là một giá trị dùng để mô tả khía cạnh nào đó của thực thể
+ Các liên kết: Một liên kết (association) là một sự gom nhóm các thực thể trong
đó mỗi thực thể có một vai trò nhất định
b Mô hình thực thể/ Liên kết mở rộng
Đối với những hệ thống phức tạp khi phân tích và thiết kế người ta thường dùng đến mô hình E/A mở rộng Do các điểm mở rộng này chịu ảnh hưởng từ xu hướng hiện đại của mô hình hóa hướng đối tượng, cũng như các quan hệ quản trị cơ sở dữliệu hướng đối tượng Các đặc điểm của mô hình E/A mở rộng
+ Các kiểu thuộc tính đa trị: cho phép nhận giá trị có thể là một cặp giá trị
+ Các kiểu thuộc tính phức hợp: cho phép sử dụng các kiểu thuộc tính là tổ hợp.+ Các kiểu thực thể con: xuất hiện bởi yêu cầu chuyên biệt hóa và khái quát hóa khi cần phân cấp các sự vật
c Mô hình E/A hạn chế
Mô hình E/A hạn chế tuy bị hạn chế nhiều về các hình thức diễn tả(khó vân dụng), nhưng lại rất gần với mô hình quan hệ do đó lại dễ dàng chuyển sang cài đặtvới hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ hơn Các đặc điểm của mô hình E/A hạn chế.+ Trong mô hình E/A hạn chế chỉ có kiểu liên kết 1-nhiều.(ngoài ra còn có trường hợp mô hình E/A hạn chế liên kết các kiểu liên kết 0/1-nhiều được coi là trường hợp đặc biệt)
Trang 213.1.1.3 Mô hình quan hệ
a Khái niệm
Mô hình quan hệ do Codd đề xuất năm 1970, với ưu điểm như sau:
+ Đơn giản: các dữ liệu được biểu diễn dưới dạng duy nhất, là quan hệ, tức
là các bảng giá trị, khá tự nhiên và dễ hiểu đối với người dùng không chuyên tin học
+ Chặt chẽ: các khái niệm được hình thức hóa cao, cho phép áp dụng các công cụ toán học, các thuật toán
+ Trừu tượng hóa cao: mô hình chỉ dừng ở mức quan niệm, nghĩa là độc lập với mức vật lý, với sự cài đặt, với các thiết bị Nhờ đó làm cho tính độc lập giữa dữliệu và chương trình cao
+ Cung cấp ngôn ngữ truy cập dữ liệu mức cao, dễ sử dụng và trở thành chuẩn
b Các dạng lược đồ quan hệ
Một lược đồ quan hệ R là ở dạng chuẩn 1(1NF) nếu các miền thuộc tính của
nó đều là miền đơn(nghĩa là không cấu thành từ nhiều miền khác nhau)
Một lược đồ quan hệ R là ở dạng chuẩn 2(2NF) nếu nó là 1NF và các phụ thuộc hàm giữa khóa và mỗi thuộc tính ngoài khóa đều là phụ thuộc hàm sơ đẳng Nói cách khác, mọi thuộc tính ngoài khóa đều không phụ thuộc bộ phận vào khóa
Một lược đồ quan hệ R là ở dạng chuẩn 3(3NF) nếu nó là 2NF và các phụ thuộc hàm giữa khóa và mỗi thuộc tính ngoài đều là phụ thuộc hàm trực tiếp Nói các khác là không tồn tại phụ thuộc hàm giữa các thuộc tính ngoài khóa
Trang 223.2 Xây dựng cơ sở dữ liệu cho website bán sách online
3.2.1 Các thực thể và mối quan hệ giữa các thực thể
Mã khách hàng
Nhà xuất bản Mã nhà xuất bản, tên nhà
xuất bản, Địa chỉ, Điện thoại
Mã nhà xuất bản
Tác giả Mã tác giả, tên tác giả, địa
chỉ, tiểu sử, điện thoại
Mã tác giả
bán, mô tả, ảnh bìa, ngày cập nhật, số lượng tồn, mãnhà xuất bản, mã chủ đề, mới
Mã sách
Tham gia Mã sách, mã tác giả, vai
trò, vị trí
Mã sách, mã tác giả
Chi tiết đơn hàng Mã đơn hàng, mã sách, số
lượng, đơn giá
Mã đơn hàng
Đơn hàng Mã đơn hàng, đã thanh
toán, tình trạng giao hàng,ngày đặt hàng, ngày giao hàng, mã khách hàng
Mã đơn hàng
Trang 233.2.1.2 Mối quan hệ giữa các thực thể
a Mối quan hệ giữa Sách và Nhà xuất bản:
- Mỗi sách chỉ thuộc một nhà xuất bản
- Một nhà xuất bản có thể có nhiều sách
b Mối quan hệ giữa Sách và chủ đề:
- Mỗi một sách chỉ thuộc về một chủ đề
- Mỗi một chủ đề có thể có nhiều sách