Đề bài Phân tích quan điểm của Đảng “ Đại đoàn kết dân tộc là động lực chủ yếu để phát triển đất nước trong thời kỳ hiện nay Đề bài Phân tích quan điểm của Đảng “ Đại đoàn kết dân tộc là động lực chủ[.]
Trang 1Đề bài : Phân tích quan điểm của Đảng : “ Đại đoàn kết dân tộc là động lực chủ yếu để phát triển đất nước trong thời kỳ hiện nay.” Nêu giá trị lý luận và thực tiễn quan điểm trên của Đảng.
Bài làm:
I Lời mở đầu:
Đại đoàn kết dân tộc là một trong những truyền thống quý báu của dân tộc ta.
Từ ngàn đời xưa con người đã biết đoàn kết để tạo nên sức mạnh nhằm tồn tại trong thế giới tự nhiên Lịch sử đấu tranh của nhân dân ta cũng thể hiện rõ tinh thần đại đoàn kết của toàn dân tộc có sức mạnh to lớn mà bất kì kẻ xâm lược nào cũng phải nể sợ Hiểu rõ được sức mạnh của đại đoàn kết dân tộc Đảng ta trong cả quá trình đấu tranh gian khổ cũng như khi đất nước đã hòa bình đi vào xây dựng, phát triển cũng đều coi trọng đại đoàn kết dân tộc chả vậy mà trong Báo cáo chính trị khi giải trình về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước
ta Đảng đã nêu ra quan điểm: “ Đại đoàn kết dân tộc là động lực chủ yếu để phát triển đất nước trong thời kỳ hiện nay” Quan điểm này của Đảng không chỉdựa vào kinh nghiệm đấu tranh của dân tộc mà còn dựa trên quan điểm của Mác
- Lê-nin, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đồng thời sự đúng đắn của quan điểm này còn thể hiện ở ngay thực tiễn của Việt Nam cũng như thế giới Trước hết chúng ta tìm hiểu quan điểm của Mác – Lê-nin về đoàn kết đân tộc
II Phân tích quan điểm:
Quan điểm của Mác - Lê-nin về đoàn kết dân tộc thể hiện ở nội dung cơ bản của
sự liên minh giữa giai cấp công nhân và các tầng lớp lao động khác trong cách mạng xã hội chủ nghĩa Sau Cách mạng Tháng Mười , V.I.Lê-nin đặc biệt quan tâm tới xây dựng khối liên minh giữa công nhân và các giai cấp khác bởi Người cho rằng nếu không thực hiện liên minh chặt chẽ thì giai cấp công nhân không thể giữ vững được chính quyền nhà nước “ Nguyên tắc cao nhất của chuyên chính là duy trì khối liên minh giữa giai cấp vô sản và giai cấp nông dân để giai cấp vô sản
Trang 2có thể giữ được vai trò lãnh đạo chính quyền nhà nước” Sự liên minh đó trước hết
là sự liên minh về chính trị
các tầng lớp lao động khác trong thời kỳ đấu tranh giành chính quyền là nhằm giành lấy chính quyền về tay giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội sự liên minh ấy thể hiện ở chỗ là họ cùng nhau tham gia vào chính quyền nhà nước từ cơ sở đến trung ương, cùng nhau bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và mọi thành quả cách mạng làm cho nhà nước xã hội chủ nghĩa ngày càng vững mạnh Tuy nhiên sự liên minh đó không phải là sự dung hòa về lập trường tư tưởng của các giai cấp khác với giai cấp công nhân mà là trên lập trường của giai cấp công nhân.Liên minh này trở thành cơ sở vững chắc cho nhà nước xã hội chủ nghĩa tạo thành nòng cốt trong mặt trận dân tộc thống nhất
giai cấp khác và giai cấp công nhân trong thời kỳ đấu tranh là liên minh vềquân sự còn trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội phải là liên minh về kinh tế Liên minh về kinh tế giữa giai cấp công nhân và nông dân phải là
sự kết hợp đúng đắn lợi ích của cả hai giai cấp Hoạt động kinh tế phải vừađảm bảo lợi ích của nhà nước, xã hội đồng thời phải thường xuyên quan tâm tới lợi ích của giai cấp công nhân.Nếu kết hợp đúng đắn các lợi ích thìliên minh sẽ trở thành một động lực to lớn để phát triển đất nước, ngược lại nó sẽ trở thành lực cản Muốn thực hiện sự liên minh này thì đảng của giai cấp công nhân phải quam tâm tới các chính sách phù hợp với nông dân, nông nghiệp và nông thôn V.I.Lê-nin cho rằng thông qua sự liên minh này có thể đưa giai cấp nông dân- giai cấp chiếm phần đông trong xãhội, đi theo hướng xã hội chủ nghĩa bằng con đường hợp tác xã với những bước đi phù hợp KHi tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước Nga Xôviết V.I.Lê-nin không chỉ quan tâm tới xây dựng khối liên minh công- nông mà còn quan tâm tới việc xây dựng khối liên minh giữa giai cấp côngnhân và tầng lớp trí thức Theo V.I.Lê-nin thì nếu không quan tâm tới khốiliên minh ấy thì không thể xây dựng nền sản xuất công nghiệp hiện đại đứng vững trong cuộc đấu tranh chống lại chủ nghĩa tư bản Người cũng
Trang 3nhấn mạnh rằng : “ Trước sự liên minh của các đại biểu khoa học, giai cấp
vô sản và giới kỹ thuật, không một thế lực đen tối nào đứng vững được”
thủ trì trệ, thói quan liêu cửa quyền là một việc khó khăn vì “kẻ thù ở ngaytrong chúng ta là chủ nghĩa bản vô chính phủ và việc trao đổi hàng hóa vô chính phủ.”- đây là kẻ thù giấu mặt, chúng ta khó nhận ra và phải trải qua một thời kì lâu dài “…không thể thực hiện nhanh được như nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ quân sự”
Những nội dung trên về sự liên minh của V.I.Lê-nin là nền tảng và là cơ sở vững chắc để Chủ Tịch Hồ Chí Minh đưa ra những những quyết định đúng đắn khi lãnh đạo cuộc đấu tranh gian khổ của nhân dân ta đi đến thắng lợi
Kế thừa, phát huy và vận dụng sáng tạo quan điểm của Mác- Lê-nin về đoàn kết dân tộc Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã có một hế thống tư tưởng, luận điểm sâu sắc, phù hợp với nước ta
Người chỉ ra rằng đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết địnhthành công của cách mạng Theo Người trong cuộc đấu tranh chống lại các thế lực thực dân đế quốc nhằm giải phóng con người, giải phóng dân tộc chỉ có tinh thần yêu nước thì chưa đủ, cách mạng muốn thành công thì phải tập hợp mọi lực lượng
có thể, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc bền vững Để xây dựng khối đại đoàn kết ấy thì cần có những chính sách và phương pháp phù hợp Trong từng thời kỳ, giai đoạn cách mạng lại có những yêu cầu, nhiệm vụ khác nhau song đoàn kết dân tộc phải luôn được coi là vấn đề sống còn, quyết định thành bại của cách mạng Nhờ tư tưởng nhất quán và chính sách mặt trận đúng đắn mà Đảng và Chủ Tịch HồChí Minh đã xây dựng thành công khối đại đoàn kết dân tộc đưa cách mạng Việt Nam giành nhiều thắng lợi mới Người viết: “ Đoàn kết trong Mặt trận Việt Minh, nhân dân ta đã làm Cách mạng tháng Tám thành công, lập nên nước Việt Nam Dânchủ Cộng hòa
Đoàn kết trong Mặt trận Liên Việt, nhân dân ta đã kháng chiến thắng lợi, lập lại hòa bình ở Đông Dương, hoàn toàn giải phóng miền Bắc
Trang 4Đoàn kết trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhân dân ta đã giành được thắng lợi trong công cuộc khôi phục kinh tế cải tạo xã hội chủ nghĩa và trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.”
Người cũng viết : “Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn và giành lấy thắng lợi.” Từ đó Người đã khẳng định: Đoàn kết làm ra sức mạnh
“ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”
Không những thế đại đoàn kết dân tộc còn là mục tiêu nhiệm vụ hàng đầu của Đảng và dân tộc Trong tư tưởng Hồ Chí Minh thì yêu nước-nhân nghĩa-đoàn kết
là sức mạnh, là mạch nguồn của mọi thắng lợi Do đó đoàn kết dân tộc phải được xác định là mục tiêu hàng đầu của Đảng, phải được quán triệt trong tất cả các chủ trương, đường lối, chính sách, hoạt động thực tiễn của Đảng Trong Lời kết thúc buổi ra mắt của Đảng Lao động Việt Nam ngày 3-3-1951 Chủ tịch Hồ Chí Minh đãthay mặt Đảng tuyên bố trước toàn thể dân tộc: “ Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ quốc” Để thực hiện mục tiêu này Người luôn nhắc nhở các cán bộ, đảng viên phải luôn thấm nhuần tư tưởng quần chúng, phải lắng nghe, gần gũi với quần chúng bởi
lẽ “ dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” Cách mạngmuốn thành công không chỉ dựa vào đường lối đúng mà trên cơ sở của đường lối đúng đó Đảng phải cụ thể thành những mục tiêu, nhiệm vụ phù hợp với từng giai đoạn cách mạng cụ thể để lôi kéo và tập hợp quần chúng nhân dân để tạo ra sức mạnh Người chỉ ra rằng đại đoàn kết không chỉ là mục tiêu của Đảng mà còn là nhiệm vụ của toàn dân Bởi lẽ cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân,
vì nhân dân Đảng có sư mệnh thức tỉnh, tập hợp hướng dẫn quần chúng nhân dân chuyển những nhu cầu khách quan, tự phát thành nhu cầu tự giác, thành hiện thực
có tổ chức trong khối đại đoàn kết để tạo nên sức mạnh tổng hợp trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
Nói đại đoàn kết dân tộc , cũng có nghĩa là phải tập hợp mọi người dân thành một khối trong cuộc đấu tranh chung Theo ý nghĩa đó thì nội hàm khái niêm đại đoàn kết trong tư tưởng Hồ Chí Minh rất phong phú , nó bao gồm nhiều tầng nấc, nhiều cấp độ các liên kết qua lại giữa các thành viên, các bộ phận, các thành viên của các dân tộc từ nhỏ đến lớn, từ trong ra ngoài,từ thấp đến cao… Hồ Chí Minh
Trang 5đã từng nói : “ Đoàn kết của ta không nhưng rộng rãi mà còn bền vững lâu dài…ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập của Tổ quốc, ta còn phải đoàn kết
để xây dựng nước nhà Ai có tài, có sức, có đức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ.” Từ “ta” ở đây là chủ thể, vừa là Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng,vừa là mọi người dân Việt Nam nói chung
Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất có tổ chức là Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng Mặt trận dân tộc thống nhất phải được xây dựng theo những nguyên tắc Trước hết đó là trên nền tảng liên minh công nông (trong xây dựng chế độ xã hội mới có thêm lao động trí óc) dưới sự lãnhđạo của Đảng Tiếp đó là mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương, dân chủ lấy việc thống nhất lợi ích của tầng lớp nhân dân làm cơ sở để củng cố và không ngừng mở rộng Đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thực sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Phương châm đoàn kết các giai cấp, các tầng lớp khác nhau của Hồ Chí Minh là: “Cầu đồng tồn dị” – Lấy cái chung, đề cao cái chung, đểhạn chế cái riêng, cái khác biệt Đầu năm 1951, tại hội nghị đại biểu Mặt trận Liên – Việt toàn quốc, Người vạch rõ: “ Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại
đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp lao động khác… Bất kỳ ai mà thật thà tán thành hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì dù những người đó trước đây chống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thà đoàn kết với họ” Người chỉ rõ: “Đoàn kết là một chính sách dân tộc, không phải là một thủ đoạn chính trị Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập của tổ quốc, ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, có sức,
có lòng phụng sự tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ” Người còn nhấn mạnh: ”Đoàn kết rộng rãi, chặt chẽ, đồng thời phải củng cố Nền có vững, nhà mới chắc chắn, gốc có tốt thì cây mới tốt tươi Trong chính sách đoàn kết phải chống hai khuynh hướng sai lầm: cô độc, hẹp hòi và đoàn kết vô nguyên tắc” Cũng tại Đại hội đó, Người chỉ rõ: “Tôi rất sung sướng được lãnh cái trách nhiệm kết thúc lễ khai mạc của Đại hội thống nhất Việt Minh – Liên Việt Lòng sung sướng ấy là của chung toàn dân, của cả Đại hội, nhưng riêng cho tôi là một sự sungsướng không thể tả, một người đã cùng các vị tranh đấu trong bấy nhiêu năm cho khối đại đoàn kết toàn dân Hôm nay, trông thấy rừng cây đại đoàn kết ấy đã nở hoa kết quả và gốc rễ của nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàn dân, và nó có một cái tương lai “trường xuân bất lão” Vì vậy cho nên lòng tôi sung sướng vô cùng.” Người đã nói lên không chỉ niềm vui vô hạn trước sự lớn mạnh của Mặt trận dân
Trang 6tộc thống nhất, mà còn là sự cần thiết phải mở rộng và củng cố Mặt trận cũng như niềm tin vào sự phát triển bền vững của khối đại đoàn kết dân tộc lâu dài về sau Điều này được thể hiện trong toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam.
Dù cách mạng Việt Nam trải qua những thời kỳ lịch sử khác nhau, song chiến lược đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh luôn được xây dựng, hoàn thiện và tuân theo những nguyên tắc nhất quán sau:
Đại đoàn kết phải được xây dựng trên cơ sở bảo đảm những lợi ích tối cao của dân tộc, lợi ích của nhân dân lao động và quyền thiêng liêng của con
người: Trong mỗi quốc gia dân tộc bao giờ cũng tồn tại những tầng lớp, giai cấp khác nhau Mỗi giai cấp, mỗi tầng lớp lại có lợi ích khác nhau nhưng tất cả các lợi ích khác nhau đó đều có một điểm chung là lợi ích dân tộc Quyền lợi của các tầng lớp, giai cấp có thực hiện được hay không còn phụ thuộc vào dân tộc đó có được độc lập tự do, có đoàn kết hay không và việc nhận thức, giải quyết đúng đắn các quan hệ lợi ích đó như thế nào Nguyên tắc đại đoàn kết dân tộc Hồ Chí Minh là tìm kiếm, trân trọng và phát huy những yếu tố tương đồng, thu hẹp đến mức thấp nhất những yếu tố khác biệt, mâu thuẫn và Người bao giờ cũng tìm ra những yếu tố của đoàn kết dân tộc thay cho sự đào sâu táchbiệt, thực hiện sự quy tụ thay cho việc loại trừ những yếu tố khác nhau về lợi ích Theo Hồ Chí Minh, lợi ích tối cao của dân tộc là độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, là bình đẳng, dân chủ, tự do Lợi ích tối cao này là ngọn cờ đoàn kết, là sức mạnh dân tộc và là nguyên tắc bất di bất dịch của cách mạng Việt Nam Đó cũng là nguyên tắc bất biến trong tư tưởng Hồ Chí Minh để Người tìm ra những phương pháp để thực hiện nguyên tắc đó trong chiến lược đại đoàn kết dân tộc của mình
Tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của dân Đây là nguyên tắc xuất phát từ tư tưởng lấy dân làm gốc của ông cha ta được Người kế thừa và nâng lên một bước trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, cách mạng
là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử Tin vào dân, dựa vào dân và lấy dân làm gốc có nghĩa là phải tin tưởng vững chắc vào sức mạnh to lớn và năng lực sáng tạo của nhân dân, phải đánh giá đúng vai trò của lực lượng nhân dân Người viết: “Có lực lượng dân chúng việc to tát mấy, khó khăn mấy cũng làm được Không có thì việc gì làm cũng không xong Dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn nghĩ mãi không ra”
Trang 7Đại đoàn kết một cách tự giác, có tổ chức, có lãnh đạo; đại đoàn kết rộng rãi,lâu dài, bền vững Theo Hồ Chí Minh, có đoàn kết mới tạo nên sức mạnh của cách mạng Muốn đoàn kết thì trước hết phải có Đảng cách mạng để trong thì vận động, tổ chức dân chúng, ngoài thì liên minh với các dân tộc bị áp bức và giai cấp vô sản ở mọi nơi Như vậy, để đoàn kết và lãnh đạo cách mạng, điều kiện tiên quyết là phải có một Đảng cách mạng với tính cách là Bộ tham mưu,
là hạt nhân để tập hợp quần chúng trong nước và tổ chức, giữ mối liên hệ với
bè bạn ở ngoài nước Đảng cách mạng muốn thống nhất về chính trị và tư tưởng, đảm bảo được vai trò đó, thì phải giữ vững bản chất của giai cấp công nhân, phải được vũ trang bằng chủ nghĩa chân chính, khoa học và cách mạng nhất là chủ nghĩa Mác – Lênin: ”Để làm trọn trách nhiệm người lãnh đạo cách mạng, Đảng ta phải dựa vào giai cấp công nhân, lấy liên minh công nông làm nền tảng vững chắc để đoàn kết các tầng lớp khác trong nhân dân Có như thế mới phát triển và củng cố được lực lượng cách mạng và đưa cách mạng đến thắng lợi cuối cùng” Đại đoàn kết một cách tự giác là một tập hợp bền vững của các lực lượng xã hội có định hướng, tổ chức và có lãnh đạo Đây là sự khácbiệt mang tính nguyên tắc của tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến lược đại đoàn kết dân tộc với tư tưởng đoàn kết, tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước ViệtNam tiền bối và một số lãnh tụ cách mạng trong khu vực và trên thế giới Đi vào quần chúng, thức tỉnh quần chúng, đoàn kết quần chúng vào cuộc đấu tranh
tự giải phóng mình là mục tiêu nhất quán của Hồ Chí Minh
Đại đoàn kết chân thành, thân ái, thẳng thắn theo nguyên tắc tự phê bình, phê bình vì sự thống nhất bền vững Giữa các bộ phận của khối đại đoàn kết dân tộc, bên cạnh những điểm tương đồng còn có những điểm khác nhau cần phải giải quyết theo con đường đối thoại, bàn bạc để đi đến sự nhất trí; bên cạnh những nhân tố tích cực vẫn có những tiêu cực cần phải khắc phục Để giải quyết vấn đề này, một mặt Hồ Chí Minh nhấn mạnh phương châm “cầu đồng tồn dị”; mặt khác, Người nêu rõ: Đoàn kết phải gắn với đấu tranh, đấu tranh để tăng cường đoàn kết và căn dặn mọi người phải ngăn ngừa tình trạng đoàn kết xuôi chiều, nêu cao tinh thần phê bình và tự phê bình để biểu dương mặt tốt, khắc phục những mặt chưa tốt, củng cố đoàn kết: “Đoàn kết thật sự nghĩa là mục đích phải nhất trí và lập trường cũng phải nhất trí Đoàn kết thực sự nghĩa
là vừa đoàn kết, vừa đấu tranh, học hỏi những cái tốt của nhau, phê bình nhữngcái sai của nhau và phê bình trên lập trường thân ái, vì nước, vì dân” Trong quá trình xây dựng, củng cố và phát triển, Đảng ta và Mặt trận dân tộc thống
Trang 8nhất luôn đấu tranh chống khuynh hướng hẹp hòi, một chiều, chống coi nhẹ việc tranh thủ tất cả những lực lượng có thể tranh thủ được; đồng thời chống khuynh huớng đoàn kết mà không có đấu tranh đúng mức trong khối đại đoàn kết dân tộc “Chúng ta làm cách mạng nhằm mục đích cải tạo thế giới, cải tạo
xã hội Muốn cải tạo thế giới và cải tạo xã hội thì trước hết phải tự cải tạo bản thân chúng ta”
Đại đoàn kết dân tộc phải gắn liền với đoàn kết quốc tế; chủ nghĩa yêu nước chân chính phải gắn liền với chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp công nhân Ngay khi thành người cộng sản, Hồ Chí Minh đã xác định cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới và chỉ có thể giành được thắng lợi hoàn toàn khi có sự đoàn kết chặt chẽ với phong trào cách mạng thế giới Trong quá trình cách mạng, tư tưởng cuả Người về vấn đề đoàn kết với cách mạng thế giới càng được làm sáng tỏ hơn và đầy đủ hơn Cách mạng Việt Nam phải gắn với phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, với các nước xã hội chủ nghĩa, với tất cả các lực lượng tiến bộ đấu tranh cho dân chủ, tiến bộ vàhoà bình thế giới Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng thành công 3 tầng Mặt trận: Mặt trận đại đoàn kết dân tộc; Mặt trận đoàn kết Việt-Miên-Lào và Mặt trận nhân dân thế giới đoàn kết với Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Đây là sự phát triển rực rỡ và là thắng lợi
to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳngđịnh rõ: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, Thành công, thành công, đại thành công Đoàn kết trong Đảng là cơ sở để đoàn kết toàn dân tộc Đoàn kết toàn dân tộc là cơ sở để thực hiện đại đoàn kết quốc tế Tư tưởng Đại đoàn kết của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thực hiện thành công là một nhân tố quyết định cách mạng dân tộc dân chủ ở Việt Nam đi đến thắng lợi hoàn toàn và đưa cách mạng Việt Nam lên giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa
Đó là những cơ sở lý luận để Đảng ta đưa ra quan điểm đó còn thực tế lịch sử Việt Nam và thế giới đã cho thấy sức mạnh to lớn của đại đoàn kết dân tộc đem lại
Ở Việt Nam, trong suốt hơn 4000 năm lịch sử dựng nước và giữ nước, nhân dân
ta đã trải qua hàng trăm cuộc đấu tranh với những quân đội xâm lược lớn nhỏ khác nhau: từ cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, Bà Triệu, … , cho đến chiến thắng
Trang 9quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng của Ngô Quyền, rồi ba lần thắng quân
Nguyên Mông – đội quân hùng mạnh nhất thế giới thời điểm đó – của nhà Trần,
Lê Lợi đánh đuổi quân Minh ra khỏi bờ cõi , Quang Trung đại phá quân Thanh…
Và gần đây nhất, là 2 cuộc kháng chiến trường kì lịch sử, đánh bại thực dân Pháp
và đế quốc Mỹ
Để có được những chiến công lịch sử đó, có rất nhiều nguyên nhân khác nhau: chiến lược quân sự hợp lý, biết địch biết ta, nước ta có tướng tài quân giỏi,… Nhưng trên tất cả chính là nhờ tinh thần đại đoàn kết của dân tộc ta Sức mạnh của tinh thần đại đoàn kết chính là nhân tố quan trọng bậc nhất giúp nhân dân ta chiến thắng dã tâm xâm lược của kẻ thù
Tinh thần Đại đoàn kết dân tộc ấy được thể hiện rõ nhất qua ba lần chiến thắng quân Nguyên Mông dưới triều đại nhà Trần và chiến thắng Điện Biên Phủ “ lừng lẫy 5 châu , chấn động địa cầu”
Ba lần chiến thắng giặc Nguyên Mông: Sau thất bại trong cuộc xâm lược nước Đại Việt lần đầu tiên năm 1258, quân Nguyên Mông vẫn ấp ủ âm mưu xâm lược bằng được đất nước Đại Việt nhỏ bé nhưng ngoan cường Đội quân Nguyên Mông lúc bấy giờ là đội quân hùng mạnh, thiện chiến nhất thế giới “ vó ngựa Nguyên Mông đi đến đâu, cỏ không mọc được đến đó” Dưới sự cầm đầu của Thành Cát
Tư Hãn , quân Nguyên Mông đã xâm chiếm được rất nhiều vùng đất, từ Âu sang Ánên chúng không thể nào chấp nhận được thất bại ở Đại Việt Chúng quyết tâm quay trở lại nước ta một lần nữa Trước dã tâm của kẻ thù, vua Trần hết sức lo lắng
Hội nghị Diên Hồng là hội nghị năm 1284 do Thượng hoàng Trần Thánh Tông triệu họp các phụ lão trong cả nước để trưng cầu dân ý, hỏi về chủ trương hòa hay chiến khi quân Nguyên Mông sang xâm lược Việt Nam lần thứ 2.Hội nghị này được tổ chức trước thềm điện Diên Hồng vào tháng chạp năm Giáp Thân 1284 Hội nghị Diên Hồng không bàn đến chiến lược, chiến thuật quân sự mà chỉ bàn: nên đánh hay nên hoà Hội nghị Diên Hồng được xem như hội nghị dân chủ đầu tiên trong lịch sử Việt Nam Các phụ lão có thể coi là những đại biểu của dân Sau hội nghị, chính các phụ lão là những người truyền đạt lại chủ trương của chính quyền đến người dân
Trang 10Theo Đại Việt sử kí toàn thư có ghi lại, Thượng hoàng triệu phụ lão trong nước họp ở thềm điện Diên Hồng, ban yến và hỏi kế đánh giặc Các phụ lão điều nói
"đánh", muôn người cùng hô một tiếng, như bật ra từ một cửa miệng
Khi vua Trần Nhân Tông hỏi ý kiến Trần Hưng Đạo về việc có nên hàng quân giặc
để bảo vệ tính mạng cho dân chúng, Hưng Đạo vương đã đáp rằng : “ Bệ hạ muốn hàng thì xin chém đầu thần rồi hãy hàng”
Hưng Đạo vương cũng từng dặn vua Trần trước lúc ra đi: “ khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc là thượng sách giữ nước”
Một điểm nữa cũng rất quan trọng , đó chính là tinh thần “anh em hòa mục” trong nhà Trần Trước đây thì giữa Trần Hưng Đạo và Trần Quang Khải có mâu thuẫn lớn Nhưng trước âm mưu xâm lược của kẻ thù, 2 người đã gạt bỏ thù riêng, cùng nhau lãnh đạo nhân dân chiến đấu, tạo nên những chiến thắng : Chương Dương, Hàm Tử , Bạch Đằng … oanh liệt Chính tinh thần “anh em hòa mục” này đã càng tạo niềm tin cho nhân dân, làm cho dân ta chung sức chung lòng để nhân dân ta đánh bại Nguyên Mông lần 3 năm 1288
Chiến thắng Điện Biên Phủ(7/5/1954): Chiến dịch diễn ra ở địa hình rừng núi, cónhiều đèo cao, vực sâu, mạng đường chiến lược, chiến dịch hầu như chưa có; vùng Tây Bắc mới được giải phóng, kinh tế chậm phát triển Vì thế, bảo đảm vật chất hậu cần, kỹ thuật cho chiến dịch lớn, dài ngày gặp nhiều khó khăn Trước tình hình
đó, Đảng ta đã phát huy sức mạnh của toàn dân tộc (ở cả hậu phương và tiền
tuyến) nhằm cung cấp đầy đủ, kịp thời mọi yêu cầu của bộ đội trong trận quyết chiến chiến lược Tính cả trước và trong Chiến dịch, có tới 62.000 dân công, thanh niên xung phong tham gia làm và sửa chữa hàng trăm ki-lô-mét đường, nhiều bến, cầu; vận chuyển hơn 25.000 tấn lương thực, thực phẩm, hàng nghìn tấn vũ khí trang bị, đạn dược tới mặt trận; hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ được cứu chữa, chăm sóc… trở thành nhân tố quan trọng đảm bảo thắng lợi Ngoài nhiệm vụ phục vụ, họcòn trực tiếp tham gia chiến đấu cùng các đơn vị quân đội Đây là “cuộc ra quân lớn nhất” của cả nước kể từ đầu cuộc kháng chiến Cùng với việc tích cực chuẩn bịchiến trường, ở hậu phương (vùng mới giải phóng) Đảng ta quyết tâm thực hiện chủ trương đem lại ruộng đất cho dân cày Chủ trương trên của Đảng đã đi vào cuộc sống, động viên được các tầng lớp nhân dân ở vùng tự do, mới giải phóng và sau lưng địch, thậm chí cả cán bộ, chiến sĩ ở tiền tuyến Vì thế, toàn dân tộc đã tạo
Trang 11thành khối đại đoàn kết, dồn sức người, sức của cho Chiến dịch Thực tiễn đã khẳng định: đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, vừa kháng chiến, vừa kiến quốc của Đảng và sức mạnh to lớn của nhân dân là nhân tố quan trọng góp phần
lịch sử - xã hội phát triển có quy luật Nội dung, tính chất và hình thức liên minh, hợp tác mang dấu ấn thời đại và giai cấp rõ rệt, giữ vị trí trung tâm của thời đại Xuthế phát triển của lịch sử xã hội loài người là các nước, các dân tộc ngày càng xích lại gần nhau, có quan hệ ngày càng sâu rộng Xu thế đó bắt nguồn từ những tiền
đề, điều kiện khách quan
HCM đã nghiên cứu các cuộc cách mạng Tư sản đặc biệt là cách mạng Mỹ và cáchmạng Pháp, Người đã rút ra kết luận : cách mạng Mỹ, cách mạng Pháp là những cuộc cách mạng “Chưa đến nơi” Cách mạng thành công mà quyền nắm trong tay bọn ít người, dân chúng vẫn bị áp bưc bóc lột và nghèo nàn Tổng kết thực tiễn đấutranh của các dân tộc thuộc địa Hồ Chí Minh thấy rõ sức mạnh tiềm ẩn to lớn của
họ và cũng thấy rõ những hạn chế, đó là: Chưa có sự lãnh đạo đúng đắn, chưa biết đoàn kết lại, chưa có tổ chức và chưa biết tổ chức Yêu cầu đặt ra là phải có một tổ chức để đoàn kết thống nhất cuộc đấu tranh của nhân dân các dân tộc thuộc địa trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là Chủ nghĩa thực dân và Chủ nghĩa Đế quốc
Thắng lợi vĩ đại của Cách mạng tháng Mười Nga nǎm 1917 mở ra một thời đại mới - thời đại cách mạng của giai cấp vô sản và các dân tộc bị áp bức đoàn kết đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, đế quốc Cuộc đấu tranh diễn ra quyết liệt đòi hỏi phải thực hiện đoàn kết quốc tế giữa các nước xã hội chủ nghĩa, các lực lượng cáchmạng và tiến bộ trên thế giới Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga thắng lợi vì có khối liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân Đảng Cộng sản đã tranh thủ về mình những người đồng minh trung thành, hùng hậu, có tinh thần cách mạng là nông dân nghèo, tranh thủ được trung nông và các tầng lớp khác, đặc biệt là binh lính của giai cấp tư sản
Trang 12Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi đã đưa Hồ Chí Minh đến bước ngoặt trong việc tìm đường cứu nước Từ chỗ chỉ biết đến cách mạng tháng Mười một cách cảm tính, Người đã nghiên cứu để hiểu một cách thấu đáo con đường cách mạng tháng Mười Người đã nhận thấy rằng chỉ có cách mạng tháng Mười mới là cuộc cách mạng triệt để nhất, vì : “…Cách mệnh rồi thì quyền giao cho dân chúng số nhiều, chớ để trong tay bọn ít người Thế mới khỏi hi sinh nhiều lần, thế dân chúngmới được hạnh phúc”, và nó đã để lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho phong trào cách mạng thế giới ; đặc biệt là bài học về huy động, tập hợp lực lượng quần chúng công nông đông đảo để giàng và giữ chính quyền cách mạng để đánh tan sự can thiệp của 14 nước Đế quốc xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa, mở ra một thời đại mới cho lịch sử nhân loại Hồ Chí Minh đã thấy rõ tầm quan trọng củaviệc đoàn kết, tập hợp lực lượng cách mạng, trước hết là công nông.
Đối với phong trào ở các nước thuộc địa và phụ thuộc, đặc biệt chú ý đến Trung Quốc và Ấn Độ là hai nước có thể đem lại cho Việt Nam nhiều bài học rất bổ ích
về tập hợp các lực lượng yêu nước tiến bộ để tiến hành cách mạng ( đoàn kết các dân tộc, các giai tầng, các đảng phái và tôn giáo…Nhằm thực hiện mục tiêu của từng giai đoạn, từng thời kì cách mạng) => Những kinh nghiệm rút ra tứ thành công hay thất bại của các phong trào dân tộc dân chủ, nhất là kinh nghiệm thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga là cơ sở thực tiễn cần thiết cho việc hình thànhđại đoàn kết dân tộc
Sự ra đời và tồn tại của Nhà nước Cu-ba XHCN là bản anh hùng ca quật khởi vàhào hùng, cổ vũ, khích lệ các dân tộc trên thế giới đang bị áp bức, bóc lột đẩymạnh cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
Sau chiến tranh thế giới thứ II, để chống lại phong trào giải phóng dân tộc đangngày càng dâng cao ở Cuba, tháng 3 - 1952, Mỹ điều khiển tướng Batixta làm cuộcđảo chính thiết lập một chế độ độc tài quân sự Sau khi lên cầm quyền, Batixta giảitán Quốc hội, xoá bỏ bản Hiến pháp tiến bộ được ban hành năm 1940, cấm cácđảng phái chính trị hoạt động và tàn sát hàng chục nghìn chiến sĩ yêu nước Cuba,cầm tù hàng chục vạn người (trong những năm 1952 - 1958) Dưới ách thống trịđộc tài khủng bố của Batixta, phong trào đấu tranh của nhân dân Cuba vẫn khôngngừng phát triển
Từ năm 1953-1956 cuộc khởi nghĩa Môn-ca-đa đã nổ ra và gặp phải thất bại Cáchmạng Cu-ba chuyển sang đấu tranh vũ trang giành thắng lợi Trong cuộc chiến đấu
Trang 13không cân sức giữa những chiến sĩ yêu nước và quân đội Batixta, phần lớn cácchiến sĩ đã anh dũng hy sinh, chỉ còn lại 12 người, trong đó có Phiđen Caxtơrô 12chiến sĩ này đã rút về vùng rừng núi Xiera Maextơra hiểm trở để xây dựng căn cứđịa cách mạng Được sự tham gia và giúp đỡ của nhân dân, căn cứ địa cách mạngXiera Maextơra nhanh chóng được củng cố và mở rộng, lực lượng nghĩa quânngày càng đông đảo và chiến tranh du kích được phát triển rộng khắp cả nước.Bước sang những năm 1957 - 1958, phong trào đấu tranh vũ trang đã lan rộng khắpmọi miền đất nước Cuba, nhiều căn cứ địa mới được thành lập và lực lượng vũtrang cách mạng đã có những đơn vị lớn mạnh.Sau thắng lợi trong cuộc càn quétcủa quan Batixta, nghĩa quân chuyển sang tấn công trên các mặt trận và đã giảiphóng nhiều vùng rộng lớn Cuối tháng 12 - 1958, nghĩa quân chiếm được pháo đàiXanta Cơlara án ngữ thủ đô La Habana Trước nguy cơ sụp đổ, ngày 30-12-1958,Batixta bỏ trốn ra nước ngoài
Ngày 1-1-1959, được sự phối hợp chặt chẽ của cuộc tổng bãi công chính trị củacông nhân và nhân dân La Habana, nghĩa quân đã tiến vào chiếm lĩnh thủ đô màkhông cần phải nổ súng Chế độ độc tài Batixta đã bị lật đổ Cách mạng dân tộcdân chủ của nhân dân Cuba giành thắng lợi, chấm dứt 5 thế kỷ đô hộ của chủ nghĩathực dân, giành độc lập đất nước
Tinh thần đoàn kết không chỉ thể hiện trong cuộc đấu tranh mà còn ngay cả khi đãhòa bình Sau khi cách mạng thắng lợi ,chưa đầy 2 năm, chính phủ Cu-ba do doPhiđen Caxtơrô đứng đầu đã cùng dân chúng hoàn thành triệt để những cải cáchdân chủ: cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá các xí nghiệp của tư bản nước ngoài,thực hiện các quyền tự do dân chủ v.v
Không chỉ nhân dân trong nước đồng lòng mà Cu-ba còn nhận được sự giúp đỡcủa các nước xã hội chủ nghĩa, sau hơn 30 năm, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xãhội của nhân dân Cuba đã đạt được nhiều thành tựu to lớn: từ kinh tế nông nghiệpđộc canh (mía) và công nghiệp đơn nhất (khai thác mỏ), Cuba đã xây dựng đượcmột nền công nghiệp với hệ thống cơ cấu các ngành hợp lý và nền nông nghiệp sảnxuất nhiều mặt (lúa, rau, quả, cà phê, thuốc lá ) Từ sau những năm 1990, sự sụp
đổ của hệ thống XHCN đã ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế Cuba là ''lá cờ đầucủa phong trào giải phóng dân tộc'' ở khu vực Mỹ latinh, mặc dù đang đứng trướcnhững khó khăn, thử thách, nhân dân Cuba vẫn quyết tâm đi theo con đường xã hộichủ nghĩa và bảo vệ những thành quả xã hội chủ nghĩa đã đạt được