Phân tích những nhận thức mới của đảng ta về đấu tranh giai cấp và động lực chủ yếu để phát triển đất nước thời kì đổi mới

BÀI TẬP LỚN Phân tích những nhận thức mới của Đảng ta về đấu tranh giai cấp và động lực chủ yếu để phát triển đất nước thời kì đổi mới Nêu giá trị lí luận và thực tiễn của sự đổi mới nhận thức này của[.]

Phân tích những nhận thức mới của Đảng ta về đấu tranh giai cấp và động lực chủ yếu để phát triển đất nước thời kì đổi mới Nêu giá trị lí luận và thực tiễn của sự đổi mới nhận thức này của Đảng ta.

MỤC LỤC

I Nhận thức mới của Đảng ta về đấu tranh giai cấp và động lực chủ yếu để phát triển đất nước thời kỳ đổi mới 2

1 Cơ sở lí luận 2

2 Cơ sở thực tiễn 5

3 Những quan điểm của Đảng ta về đấu tranh giai cấp trong thời kỳ đổi mới 7

4 Động lực phát triển đất nước trong thời kỳ đổi mới 11

II Ý nghĩa - giá trị lý luận và thực tiễn của sự đổi mới nhận thức này của Đảng ta 15

BÀI LÀM

I Nhận thức mới của Đảng ta về đấu tranh giai cấp và động lực chủ yếu

để phát triển đất nước thời kỳ đổi mới

1 Cơ sở lí luận

Có thể nói, giai cấp và đấu tranh giai cấp là một mảng lớn trong lý luận nghiên cứu của chủ nghĩa Mác - Lêin, không những thế, các vấn đề về giai cấp và đấu tranh giai cấp luôn là đề tài nóng bỏng của mọi thời đại

Nhiều nhà triết học và xã hội học của giai cấp bóc lột đó không đưa ra được chuẩn mực khoa học để phân biệt sự khác nhau về giai cấp và rồi cũng

có nhiều nhà kinh tế học tư sản của xã hội học tư sản hiện đại phát triển , luận giải về giai cấp nhưng xét cho cùng cũng chủ yếu là sự giải thích mơ hồ lảng tránh các vấn đề giai cấp và quan hệ giai cấp

Chỉ khi triết học Mác-Xít ra đời, đứnh trên quan điểm duy vật về lịch sử, gắn liền giai cấp với phương thức sản xuất và quan hệ sản xuất trong từng giai đoạn lịch sử nhất định thì mới thấu hiểu được từ giai cấp Trong tác phẩm " Sáng kiến vĩ đại" của Lênin, định nghĩa về giai cấp được phát biểu: " Người ta gọi là giai cấp , những tập đoàn lớn gồm những người khác nhau về địa vị của

họ trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ (thường thì những quan hệ này được pháp luật qui định và thừa nhận) đối với những tư liệu sản xuất, về vai trò của họ trong tổ chức lao động xã hội và như vậy khác nhau về cách thức hưởng thụ và về phần của cải

xã hội ít hoặc nhiều mà họ được hưởng Giai cấp là tập đoàn người, mà tập đoàn người này có thể chiếm đoạt lao động của tập đoàn khác do chỗ các tập đoàn đó có địa vị khác nhau trong một chế độ kinh tế xã hội nhất định."

Có thể hiểu rằng, nói đến giai cấp là nói đến sự khác nhau giữa các tập đoàn người về địa vị trong hệ thống kinh tế - xã hội nhất định, trong đó có tập

đoàn người thống trị và tập đoàn người bị trị được hình thành nên từ sự phân hoá giai cấp trong cộng đồng xã hội

Trong xã hội có giai cấp, quan hệ giai cấp là quan hệ trái ngược nhau về địa vị lợi ích cả về kinh tế lẫn tinh thần Quan hệ đó dẫn đến mâu thuẫn giữa thống trị và bị trị, giữa áp bức và bị áp bức, giữa bóc lột và bị bóc lột Các giai cấp bị trị không những bị chiếm đoạt kết quả lao động của họ mà còn bị

áp bức về chính trị, xã hội, tinh thần Không có sự bình đẳng giữa giai cấp thống trị và tầng lớp bị trị này, chẳng hạn giữa giai cấp chủ nô và nô lệ, giai cấp địa chủ phong kiến và nông dân, giai cấp tư sản và vô sản Lợi ích cơ bản của giai cấp thống trị luôn luôn mâu thuẫn với lợi ích cơ bản của giai cấp bị trị Và có áp bức bóc lột giai cấp nên tất yếu có đấu tranh giai cấp, mâu thuẫn đối kháng giai cấp là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đấu tranh giai cấp Chính

vì vậy mà Lênin đã định nghĩa đấu tranh giai cấp là "cuộc đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền, bị áp bức và lao động, chống bọn có đặc quyền, bị

áp bức và lao động, chống bọn có đặc quyền đặc lợi bọn áp bức và bọn ăn bám, cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người

vô sản chống lại những người vô sản chống lại những người hữu sản hay giai cấp tư sản" Do vậy thực chất của cuộc đấu tranh giai cấp là cuộc đấu tranh của những người lao động làm thuê, những người nô lệ, bị áp bức về chính trị

- xã hội và bị bóc lột về kinh tế, chốnh lại sự áp bức và bóc lột nó, để giải quyết mâu thuẫn về mặt lợi ích của giai cấp bị thống trị, bị bóc lột, bị áp bức, chống lại sự bóc lột, áp bức của giai cấp thống trị

Nhưng chúng ta cũng cần lưu ý để tránh hiểu nhầm rằng giai cấp bị trị,

bị bóc lột chống lại giai cấp thống trị kkông phải là chống lại sự thống trị của giai cấp thống trị mà chống lại sự áp bức bóc lột của giai cấp thống trị ấy Nghiên cứu phép biện chứng nói chung qui luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập nói riêng, chúng ta thấy rằng mâu thuẫn nói chung và đấu

tranh giữa cá mặt đối lập là nguồn gốc động lực của sự phát triển Nguồn gốc của sự phát triển xã hội là do sự phát triển của sản xuất khi lực lượng sản xuất phát triển đến mức mâu thuẫn gay gắt với quan hệ sản xuất lỗi thời Trong xã hội có giai cấp đối kháng, do lợi ích của mình, giai cấp thống trị đã duy trì bảo vệ quan hệ sản xuất cũ bằng tất cả sức mạnh hiện có đặc biệt là dùng bộ máy nhà nước thống trị để chống lại lực lượng của giai cấp mới đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến Vì vậy muốn thay đổi quan hệ sản xuất mới mở đường cho lực lượng sản xuất tiếp tục phải gạt bỏ sự cản trở của giai cấp thống trị thông qua cuộc đấu tranh giai cấp Rõ ràng mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất được biểu hiện về mặt xã hội là cuộc đấu tranh giai cấp đại diện cho lực lượng sản xuất mới và giai cấp thống trị muốn duy trì quan hệ sản xuất cũ để bảo vệ lợi ích cho chúng Tuy nhiên vì giai cấp thống trị có cả bộ máy quyền lực nhà nước để chống lại các lực lượng tiến bộ cho nên cuộc đấu tranh giai cấp ấy dẫn đến cách mạng xã hội Cách mạng xã hội dẫn đến sự xoá bỏ chế độ xã hội cũ, xoá bỏ giai cấp thống trị và quan hệ sản xuất thống trị, thiết lập chế độ mới, tạo điều kiện để quan hệ sản xuất mới

ra đời và phát triển trở thành quan hệ sản xuất chi phối, thống trị thiết lập chế

độ mới, tạo điều kiện để quan hệ sản xuất mới ra đời và phát triển trở thành quan hệ sản xuất chi phối thống trị mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển

Vậy nên đấu tranh giai cấp có ý nghĩa lớn lao là động lực của sự phát triển xã hội, là phương thức cơ bản để giải quyết mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, xác lập phương thức sản xuất mới , thúc đẩy tiến bộ xã hội Đấu tranh giai cấp trong mỗi thời kỳ lịch sử có các giai cấp đối kháng đều xuất phát từ kinh tế và nhằm giải quyết vấn đề kinh tế, từ đó kéo theo những vấn đề khác và thông qua đó thúc đẩy xã hội phát triển

Đấu tranh giai cấp là phương tiện, điều kiện chứ không phải là mục đích Mục đích của đấu tranh giai cấp là làm cho sản xuất phát triển, kinh tế phát triển, xã hội tiến bộ, xác lập một hình thái kinh tế - xã hội mới tiến bộ thay thế cho hình thái kinh tế xã hội cũ đã lỗi thời

Đấu tranh giai cấp không chỉ là đơn giản là giải quyết các mâu thuẫn đối kháng, giữa các tầng lớp, giai cấp thống trị và bị trị trong xã hội mà còn có một vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội

2 Cơ sở thực tiễn

a Đấu tranh giai cấp trên thế giới

Thực tế lịch sử nhân loại đã chứng minh vai trò to lớn của đấu tranh giai cấp chống áp bức bóc lột thời cổ đại nếu không có các cuộc đấu tranh ngày càng mạnh mẽ của hàng chục vạn nô lệ và tầng lớp bình dân chống lại giai cấp chủ nô lệ thì chế độ nô lệ dù thối nát cũng không thể sụp đổ Cuối cũng

xã hội phong kiến các phong trào đấu tranh của nông dân, công nhân trí thức

do giai cấp tư sản lãnh đạo dẫn đến các cuộc cách mạng tư sản trong các thế

kỷ XVI, XVII, XVIII, làm sụp đổ chế độ phong kiến đưa xã hội chuyển sang thời đại tư sản, Cuộc đấu tranh giai cấp do giai cấp công nhân tiến hành là cuộc đấu tranh giai cấp cuối cùng trong lịch sử loài người Nó là phương tiện tất yếu để giải phóng phân chia giai cấp do giai cấp công nhân tiến hành là cuộc đấu tranh giai cấp cuối cùng trong lịch sử loài người Nó là phương tiện tất yếu để giải phóng toàn xã hội khỏi áp bức, bóc lột, khỏi sự phân chia giai cấp và đấu tranh giai cấp Vì đây là một quá trình đấu tranh dài lâu và vô cùng phức tạp Sau khi giai cấp công nhân dành được chính quyền, đấu tranh giai cấp chưa biến mất mà tiếp tục diễn ra gay go phức tạp trong điều kiện mới Trong thời kỳ quá độ lên CNXH, mục tiêu đấu tranh trực tiếp của giai cấp công nhân đã thay đổi từ mục tiêu giành chính quyền chuyển sang mục

tiêu cơ bản và chủ yếu là củng cố quyền của nhân dân lao động, xây dựng thành công CNXH, trọng tâm là xây dựng kinh tế Giai cấp tư sản bị lật đổ, tiến hành cuộc đấu tranh chống cách mạng xã hội chủ nghĩa nhằm phục hồi chủ nghĩa tư bản

Điều kiện đấu tranh thay đổi, mục tiêu trực tiếp của các giai cấp thay đổi thì hình thức đấu tranh giai cấp cũng thay đổi Lênin đã nói: "trong điều kiện chuyên chính vô sản, những hình thức đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản không thể giống như trước"

Cuộc đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội diễn ra trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hoá, tư tưởng Lênin cho rằng chủ nghĩa xã hội chỉ giành được thắng lợi triệt để khi giai cấp công nhân lãnh đạo đông đảo quần chúng nhân dây xây dựng thành công phương thức sản xuất mới, bảo đảm chủ nghĩa xã hội tạo ra được năng suất lao động cao hơn chủ nghĩa tư bản Mục tiêu này chưa được thực hiện thì khả năng phục hồi chủ nghĩa tư bản vẫn còn rất lớn Các thế lực tư bản quốc

tế ra sức ngăn cản giai cấp công nhân nắm chính quyền xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội bằng nhiều phương tiện và thủ đoạn, từ bao vây, cấm vận, can thiệp quân sự đến "diễn biến hoà bình" Để xây dựng chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân và nhân dân lao động phải làm thất bại các thủ đoạn nói trên

b Đấu tranh giai cấp của Việt Nam

Trong bối cảnh Liên Xô và Đông Âu sụp đổ hệ thống xã hội chủ nghĩa đang bị thoái trào tạm thời, chủ nghĩa tư bản đang dần dần khắc phục những hạn chế và chiếm ưu thế trên nhiều mặt quân sự, kinh tế, chính trị và xã hội Cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay không còn trực diện như thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc mà ẩn dấu đằng sau qua các cuộc đấu tranh về kinh tế, văn hoá, tư tưởng Cuộc đấu tranh hiện nay không chỉ là đấu tranh bảo vệ chính

quyền mà còn định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội Một số cán bộ tha hoá, biến chất vô tình hay hữu ý, trực tiếp hay gián tiếp đã tiếp tay cho những nhân

tố gây mất ổn định chính trị xã hội đi ngược lại với lợi ích nhân dân Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX có nêu rõ, hiện nay và cả trong thời kỳ quá độ của nước ta còn tồn tại một cách khách quan các giai cấp và đấu tranh giai cấp Những cuộc đấu tranh đó đã và đang diễn ra trong mỗi một con người, giữa cái thiện và cái ác, giữa cái bảo thủ lạc hậu và cái tiến bộ, giữa cái cũ và cái mới, giữa truyền thống và hiện đại Vậy nên vấn đề đấu tranh giai cấp hiện nay phải được nhận thức cho đúng, nó diễn ra trong điều kiện mới với những nội dung và hình thức mới Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội hiện na mà nhất là xu hướng toàn cầu hoá ngày càng cao đặt đất nước ta trước nhiều cơ hội hoà nhập dễ dàng hơn và thị trường thế giới song cùng với đó là không ít nguy cơ và thách thức Vì thế, cuộc đấu tranh giai cấp cả đất nước ta cần một nội dung rõ ràng, cụ thể Trước hết là việc củng cố chính quyền về tay nhân dân để chính quyền thực sự là của dân do dân và vì dân Về kinh tế muốn xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội trước hết phải thực hiện thành công sự nghiệp CNH-HĐH đất nước, xây dựng thành công nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc Muốn giải quyết vấn đề giai cấp dân tộc và tôn giáo phải thực hiện khối đại đoàn kết dân tộc Phải sử dụng một cách có hiệu quả các thành phần kinh tế phi xã hội chủ nghĩa và mục tiêu dân giàu nước mạnh xã hội dân chủ văn minh Chống lại các luận điểm sai lầm, xuyên tạc lịch sử, giữ vững định hướng phát triển xã hội chủ nghĩa

3 Những quan điểm của Đảng ta về đấu tranh giai cấp trong thời kỳ đổi mới

Những diễn biến hết sức phức tạp trên thế giới và trong nước thời gian qua cho thấy độc lập dân tộc chưa thực sự bền vững khi đất nước còn nghèo, chưa phát triển, định hướng XHCN không thể giữ vững khi đất nước chưa

thoát ra khỏi tình trạng chậm phát triển Vì vậy, chúng ta phải bằng mọi cách phát huy toàn bộ sức mạnh của các giai cấp, tầng lớp xã hội hướng vào nhiệm

vụ trung tâm của giai đoạn hiện nay là thực hiện thắng lợi CNH-HĐH đất nước Đặc biệt khi mà sự chống đối từ bên trong của một số phần tử vẫn chưa chấm dứt và sự tiếp tay cho sự chống đối từ bên ngoài vẫn còn là một thực tế Với cách hiểu vấn đề như vậy, giúp chúng ta nhận thức đúng nhiệm vụ trung tâm của từng thời kỳ quá độ là nhanh chóng phát triển lực lượng sản xuất, thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH-HĐH

+ Đấu tranh trong lĩnh vực kinh tế, giành thắng lợi sự nghiệp CNH-HĐH Đảng ta khẳng định các thành phần kinh tế bình đẳng cùng phát triển trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Chủ trương này không nhằm mục đích nào khác mà hướng tới phát huy mọi tiềm năng của dân tộc và đáp ứng lợi ích của giai cấp, tầng lớp trong xã hội, giải phóng sản xuất, tạo động lực cho xã hội phát triển Mọi giai cấp, tầng lớp xã hội đều tìm thấy lợi ích hợp pháp của giai cấp mình trong mục tiêu chung của dân tộc Mặt khác, hướng tới hợp tác đoàn kết giai cấp, tầng lớp trên phương diện xã hội, Đảng khẳng định: "tôn trọng những ý kiến khác nhau không trái lại với lợi ích chung của dân tộc, xoá bỏ mặc cảm, định kiến phân biệt đối xử về quá khứ giai cấp thành phần, xây dựng tinh thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau, hướng tới tương lai" Nhờ vậy mà trong những năm đổi mới, Đảng đã nhận được nhiều

sự đóng góp của các doanh nghiệp trong và ngoài nước về cả vốn, lẫn kinh nghiệm, tri thức và cả bầu nhiệt huyết, cho nên, đấu tranh ở đây là ngăn chặn những biểu hiện tiêu cực của các tầng lớp tư sản nhằm thực hiện chủ trương hợp tác, đoàn kết vì mục tiêu chung của toàn dân tộc và CNXH Tuy nhiên bản thân nền kinh tế nhiều thành phần tự nó tiềm tàng khả năng phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa, mà điều đó càng thuận lợi hơn trong bối cảnh toàn cầu hoá tư bản chủ nghĩa Chính vì vậy mà văn kiện Đại hội Đảng lần IX

có khẳng định "Đảng và Nhà nước ta chủ trương thực hiện nhất quán và lâu dài chính sách phát triển nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN" Do vậy, đấu tranh trên lĩnh vực kinh tế đảm bảo vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế nhiều thành phầ của nước

ta hiện nay

+ Đấu tranh trong lĩnh vực văn hoá, chính trị:

Trong giai đoạn hiện nay, khi nền độc lập về chính trị của các quốc gia, dân tộc đã được pháp luật quốc tế thừa nhận và hội nhập kinh tế toàn cầu trở thành quá trình không thể đảo ngược, đấu tranh vì lợi ích dân tộc được triển khai mạnh mẽ trên cả lĩnh vực văn hoá Đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá để chống lại sự đồng hoá, bài trừ tệ nô dịch, củng cố những giá trị truyền thống

và tôn trọng những bản sắc đặc trưng của dân tộc, đẩy mạnh phát triển tín ngưỡng, ngôn ngữ văn hoá nghệ thuật dân tộc Một khi vẫn tồn tại các thế lực moúon giành kéo quyền phán xét về các vấn đề dân tộc, nhân quyền tự do và phát triển trên toàn thế giới thì cuộc đấu tranh vì độc lập và chủ quyền đấu tranh vẫn là nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết

Trên lĩnh vực tư tưởng, để khắc phục những tư tưởng tiêu cực, sai trái thì đấu tranh giai cấp phải gắn liền với cuộc đấu tranh chống tệ nạn quan liêu, tham nhũng Đặc biệt là khi tệ nạn quan liêu, tham nhũng đã trở thành nguy

cơ đe doạ, cản trở sự phát triển của đất nước thì đấu tranh giai cấp hiện nay cũng chính là cuộc đấu tranh chống tệ nạn tham nhũng, suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống của không nhỏ bộ phận cán bộ Đảng Hiện nay, trong và ngoài nước vẫn đang tồn tại những thế lực chẳng ưa thích gì Đảng và nhà nước ta chúng cũng chẳng ngần ngại gì trong việc dùng mọi cách đánh phá từ bên trong thông qua những phần tử tha hoá, biến chất và những tệ nạn khác nhau Vì vậy, đáu tranh để làm trong sạch nội bộ sẽ góp phần vào việc bảo vệ chế độ, bảo vệ độc lập dân tộc và thành quả cách mạng của nhân dân ta Bên

cạnh những vấn đề trên, đấu tranh giai cấp hiện nay còn nhằm làm thất bại âm mưu, hành động chống đối, gây diễn biến hoà bình, đe doạ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Mục tiêu của chúng lúc này là nhằm làm giảm bớt, vô hiệu hoá tiến tới xoá bỏ, tiêu diệt vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản, khi tử nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, lật

đổ chính quyền nhân dân có Đảng cộng sản lãnh đạo, thay thế nó bởi chế độ

tư bản Với chiến lược diễn biến hoà bình, chúng muốn đánh bại CNXH mà không cần dùng đến súng khói Vì vậy, đấu tranh chống diễn biến hoà bình vừa là nhiệm vụ trước mắt vừa là nhiệm vụ quan trọng số một của Đảng lúc này bởi tính chất vô cùng nguy hiểm và cấp bách của nó

Văn kiện Đại hội Đảng IX chỉ rõ nội dung chủ yếu về giai cấp và đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay:

+ Thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH-HĐH theo định hướng XHCN, khắc phục tình trạng nghèo đói, kém phát triển

+ Thực hiện công bằng xã hội, chống áp bức bất công

+ Đấu tranh ngăn chặn, khắc phục các tư tưởng hoạt động chống phá của

kẻ thù, bảo vệ độc lập dân tộc

+ Đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giai cấp công nhân, nông dân, trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng từng giai cấp có lợi ích, có quyền hạn riêng nhưng luôn phải đặt lợi ích của toàn xã hội lên trước hết

+ Đưa ra chính sách nhằm giảm bớt sự chênh lệch giữa giàu và nghèo giữa các giai cấp

+ Thực hiện quyền bình đẳng, dân chủ, mọi giai cấp nếu có năng lực đều

có quyền tham gia vào bộ máy nhà nước thông qua tuyên cử bỏ phiếu

+ Đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng