các bước vẽ biểu đồ địa lí hay

các bước vẽ biểu đồ địa lí

T n g b c v bi u : c k ừ ướ ẽ ể đồ Đọ ĩ đề bài, xác n h d ng X lí s li u V bi u đị ạ ử ố ệ ẽ ể đồ Chú thích bi u ể đồ Đ t tên ặ

bi u ể đồ Nh n xét, gi i thích (n u ậ ả ế đề bài có yêu c u) A Cách xác n h d ng m t s lo i bi u : ầ đị ạ ộ ố ạ ể đồ Đề bài yêu

c u th hi n 1 S gia t ng c a 1 i tr n g a lí qua các n m N u ít th i i m thì v c t, n u nhi u th i ầ ể ệ ự ă ủ đố ượ đị ă ế ờ để ẽ ộ ế ề ờ

i m thì v n g 2 So sánh các i t n g a lí có cùng n v C t nhóm 3 M i quan h gi a 2 i

t n g a lí C t k t h p v i ượ đị ộ ế ợ ớ đườn g 4 C c u c a 1 i t n g a lí vào 1, 2, 3 th i i m Tròn, c t ch ng ơ ấ ủ đố ượ đị ờ để ộ ồ theo giá tr t n g i (%) Nên v tròn 5 C c u c a 1 i t n g a lí qua nhi u th i i m 4 th i i m ị ươ đố ẽ ơ ấ ủ đố ượ đị ề ờ để ≥ ờ để

Mi n 6 T c ề ố độ t ng tr n g c a các i t n g a lí qua các n m Các ă ưở ủ đố ượ đị ă đờn g bi u di n ( i ra %, l y giá tr ể ễ đổ ấ ị

n m u n g v i 100%) 7 T su t sinh, t suât t và t su t gia t ng t nhiên c a dân s 2 ă đầ ứ ớ ỉ ấ ỉ ử ỉ ấ ă ự ủ ố đờn g bi u di n ể ễ

và có kí hi u mi n di n tích th hi n Tg 8 Giá tr t ng c ng c a các thành ph n qua các n m C t ch ng, ệ ề ệ ể ệ ị ổ ộ ủ ầ ă ộ ồ

mi n theo giá tr tuy t i Ho c là xác n h theo cách này : * Không c n ph i x lý b ng s li u khi: Yêu c uề ị ệ đố ặ đị ầ ả ử ả ố ệ ầ

v bi u ẽ ể đồ theo tên c a b ng s li u ã cho và có kèm theo các t : “v …”, “th hi n….” ho c n v là ủ ả ố ệ đ ừ ề ể ệ ặ đơ ị

ph n tr m (%) * Ph i x lý b ng s li u r i sau ó d a vào b ng s li u v a x lý ầ ă ả ử ả ố ệ ồ đ ự ả ố ệ ừ ử để v bi u ẽ ể đồ khi: * n Đơ

v không ph i là % - Có các t g i m nh : “ c c u”, “t tr ng”, ‘t l ” , “t ng tr n g ”, “bi n n g ”,“phát ị ả ừ ợ ở ư ơ ấ ỉ ọ ỉ ệ ă ưở ế độ tri n”… * D ng bi u ể ạ ể đồ hình tròn: Th n g có các t g i m nh : “c c u”, “ t tr ng”, “t l ’ .và n v là %.ườ ừ ợ ở ư ơ ấ ỉ ọ ỉ ệ đơ ị

M c th i gian 1 ho c 2 m c, t i a 3 m c * D ng hình c t: G m c t n , c t nhóm khi th n g có các t ố ờ ặ ố ố đ ố ạ ộ ồ ộ đơ ộ ườ ừ

g i m nh : “ v ”, “th hi n”: “kh i l n g ”, “s n l n g ”, “di n tích”,… và kèm theo m t ho c vài m c th i ợ ở ư ề ể ệ ố ượ ả ượ ệ ộ ặ ố ờ gian ho c th i kì, giai o n ; yêu c u v bi u ặ ờ đ ạ ầ ẽ ể đồ theo tên c a b ng s li u ã cho * D ng c t ch ng: Có t ủ ả ố ệ đ ạ ộ ồ ừ

g i m nh “c c u”, n v là % , t 1 m c n 3 m c th i gian (ví d : 1990, 1995, 2000); Trong t ng th ợ ở ư ơ ấ đơ ị ừ ố đế ố ờ ụ ổ ể

có nh ng thành ph n chi m t tr ng quá nh ho c trong t ng th có quá nhi u c c u thành ph n * D ng ữ ầ ế ỷ ọ ỏ ặ ổ ể ề ơ ấ ầ ạ

bi u ể đồ mi n: C n ph i quan sát trên b ng s li u: khi các i t n g tr i qua trên 3 m c th i gian, có c m ề ầ ả ả ố ệ đố ượ ả ố ờ ụ

t : “c c u” và n v % * D ng bi u ừ ơ ấ đơ ị ạ ể đồ đườn g bi u di n: Th n g có các t g i m nh : “t ng tr n g ”, ể ễ ườ ừ ợ ở ư ă ưở

“bi n n g ”, “phát tri n”, và kèm theo là m t chu i th i gian “qua các n m t n ” * D ng thanh ngang: ế độ ể ộ ỗ ờ ă ừ đế ạ

H c sinh ph i hi u ọ ả ể được â y là m t d ng bi n th c a bi u đ ộ ạ ế ể ủ ể đồ c t, n v th n g % và n i dung trong b ng ộ đơ ị ườ ộ ả

s li u th n g không ph i là n m B.K n ng v t ng d ng bi u ố ệ ườ ả ă ĩ ă ẽ ừ ạ ể đồ c th K n ng v bi u ụ ể ĩ ă ẽ ể đồ hình tròn:

B c 1: X lý s li u (N u s li u ướ ử ố ệ ế ố ệ đề bài cho là s li u thô nh : t n g , tri u ng i … thì ta ph i chuy n ố ệ ư ỉ đồ ệ ườ ả ể sang s li u tinh là: %) B c 2: Xác n h bán kính c a hình tròn Bán kính c n phù h p v i kh gi y ố ệ ướ đị ủ ầ ợ ớ ổ ấ để

m b o tính tr c quan và th m m cho bi u Bi u cho bán kính tr c thì h n g d n h c sinh dùng

th c chia mm k ướ ẻđườn g bán kính tr c , sau ó dùng compa quay theo bán kính ó B c 3: Chia hình ướ đ đ ướ tròn thành các hình qu t theo ú ng t l và th t c a các thành ph n theo trong ạ đ ỉ ệ ứ ự ủ ầ đề ra Ph n g pháp v ươ ẽ theo dây cung nhanh h n v theo góc tâm L u ý: Toàn b hình tròn là 360 ơ ẽ ở ư ộ độ t n g n g v i t l 100%, ươ ứ ớ ỉ ệ

nh v y t l 1% n g v í3,6 ư ậ ỉ ệ ứ ơ độ trên hình tròn Khi v các hình qu t nên b t u t tia 12 gi và l n l t v ẽ ạ ắ đầ ừ ờ ầ ượ ẽ theo chi u quay c a kim n g h B c 4: Hoàn thi n bi u ; ghi t l c a các thành ph n lên bi u ề ủ đồ ồ ướ ệ ể đồ ỉ ệ ủ ầ ể đồ ph i ả ngayng n, rõ ràng không nghiêng ngã; l p b ng chú gi i theo th t c a hình v và nên ghi bên d i ắ ậ ả ả ứ ự ủ ẽ ở ướ

bi u ể đồ ho c ghi bên c nh không ặ ạ đợc ghi bên trên, sau ó ghi tên bi u K n ng v bi u đ ể đồ ĩ ă ẽ ể đồ c t: B c ộ ướ 1: K h tr c t a ẻ ệ ụ ọ độ vuông góc cho cân i gi a hai tr c Tr c tung (tr c n g ) th hi n n v c a các i đố ữ ụ ụ ụ đứ ể ệ đơ ị ủ đạ

l n g , có m c ghi cao h n giá tr cao nh t trong b ng s li u Ph i ghi rõ n v (nghìn t n, t n g ) và ượ ố ơ ị ấ ả ố ệ ả đơ ị ấ ỉ đồ

ph i cách u nhau Tr c hoành (tr c ngang) th hi n các n m ho c i t n g khác: kho ng th i gian gi a ả đề ụ ụ ể ệ ă ặ đố ượ ả ờ ữ các n m ph i l u ý ă ả ư để xem coi là chia u hay không u B c 2: Xác n h t l thích h p c hai tr c đề đề ướ đị ỉ ệ ợ ở ả ụ Chú ý t n g quan gi a ươ ữ độ cao c a tr c n g và ủ ụ đứ độ dài c a tr c ngang sao cho bi u ủ ụ ể đồ đ m b o ả ả được tính

tr c quan và th m m B c 3: V theo ú ng trình t bài cho, không ự ẫ ỹ ướ ẽ đ ự đợc t ý s p x p t th p t i caoho cự ắ ế ừ ấ ớ ặ

ng c l i, tr khi bài có yêu c u s p x p l i Không nên v ch 3 ch m (…) ho c g ch n i t tr c vào c t vì ượ ạ ừ ầ ắ ế ạ ạ ấ ặ ạ ố ừ ụ ộ

nó làm bi u ể đồ r m rà, c t b c t thành nhi u khúc không có th m m C t u tiên ph i cách tr c t 1 nườ ộ ị ắ ề ẩ ỹ ộ đầ ả ụ ừ đế

2 ô v B c 4: Hoàn thi n bi u : ghi các s li u t n g n g vào các c t, v ký hi u và l p b n chú gi i, ở ướ ệ ể đồ ố ệ ươ ứ ộ ẽ ệ ậ ả ả ghi tên bi u L u ý: Trong bi u ể đồ ư ể đồ các c t ch khác nhau v ộ ỉ ềđộ cao còn b ngang c a các c t ph i b ng ề ủ ộ ả ằ nhau Tùy theo yêu c u c th mà v kho ng cách gi a các c t b ng nhau ho c cách nhau theo ú ng t l ầ ụ ể ẽ ả ữ ộ ằ ặ đ ỉ ệ

d ng này thì vi c th hi n cao c a các c t là i u quan tr ng h n c b i vì nó cho th y s khác bi t

v quy mô s l n g gi a các n m ho c i t n g c n th hi n K n ng v bi u ề ố ượ ữ ă ặ đố ượ ầ ể ệ ĩ ă ẽ ể đồ c t ch ng: B c 1: Xây ộ ồ ướ

d ng h tr c t a ự ệ ụ ọ độ c n ph i xem xét: S l n g c t c n th hi n trên tr c hoành ầ ả ố ượ ộ ầ ể ệ ụ để phân chia kho ng cách ả

gi a các c t v a ph i và d quan sát ữ ộ ừ ả ễ Độ r ng các c t nên có kích th c nh t n h ộ ộ ướ ấ đị để th hi n các thành ể ệ

ph n bên trong B c 2: Th hi n c c u ho c quy mô c a các thành ph n: V các c t có chi u cao b ng ầ ướ ể ệ ơ ấ ặ ủ ầ ẽ ộ ề ằ nhau và u b ng 100%, n v đề ằ đơ ị đượ c ghi trên tr c tung là %, b r ng c a các c t ph i b ng nhau Sau ó ụ ề ộ ủ ộ ả ằ đ

l n l t v t ng thành ph n theo b ng th ng kê ã cho c th ho c v a m i x lý xong B c 3: Th hi n ầ ượ ẽ ừ ầ ả ố đ ụ ể ặ ừ ớ ử ướ ể ệ

kí hi u cho t ng thành ph n trong bi u ệ ừ ầ ể đồ và ghi s li u m i thành ph n B c 4: Hoàn thi n bi u : L p ố ệ ỗ ầ ướ ệ ể đồ ậ

b ng chú gi i, ghi tên bi u ả ả ể đồ K n ng v bi u ĩ ă ẽ ể đồ mi n: B c 1: X lý s li u (N u s li u ề ướ ử ố ệ ế ố ệ đề bài cho là s ố

li u tuy t i nh t n g , tri u ng i … thì ta ph i chuy n sang s li u t n g i là %) B c 2: K khung ệ ệ đố ư ỉ đồ ệ ườ ả ể ố ệ ươ đố ướ ẻ

bi u ể đồ hình ch nh t C nh n g th hi n t l %, c nh ngang th hi n kho ng cách th i gian t n m u ữ ậ ạ đ ể ệ ỉ ệ ạ ể ệ ả ờ ừ ă đầ

n n m cu i c a bi u (kho ng cách các n m ph i t n g n g v i kho ng cách trong b ng s li u) Quy

n h chi u cao c a khung bi u 100% t n g n g v i 10 cm ( ti n cho o v ) B c 3: V l n l t t ng

ch tiêu N m u tiên ph i sát v i c nh n g Nên c ng c c u ngành nông nghi p v i c c u ngành công ỉ ă đầ ả ớ ạ đ ộ ơ ấ ệ ớ ơ ấ nghi p ệ để xác n h i m th hai Dùng bút chì k m nh ng đị để ứ ẻ ờ ữ đờn g th ng theo các n m thì khi xác n h cácẳ ă đị

i m s d dàng B c 4: Hoàn thi n bi u (T n g t nh cách v bi u hình tròn) K n ng v bi u

n g bi u di n: B c 1: K h tr c t a , chia t l hai tr c cho cân i và chính xác Tr c tung (tr c

n g ) th hi n n v c a các i l n g , có m c ghi cao h n giá tr cao nh t trong b ng s li u Ph i ghi rõ

danh s (nghìn t n, t n g ) Tr c hoành (tr c ngang) th hi n n m và chia m c th i gian t n g n g v i ố ấ ỉ đồ ụ ụ ể ệ ă ố ờ ươ ứ ớ

m c th i gian ghi trong b ng s li u ( l u ý v kho ng cách gi a các m c th i gian ố ờ ả ố ệ ư ề ả ữ ố ờ để ừ đ t ó ta có th chia ể

u ho c không u ) B c 2: Xác n h t l thích h p c hai tr c Chú ý t n g quan gi a cao c a tr c

n g và dài c a tr c ngang sao cho bi u m b o c tính tr c quan và m thu t B c 3: C n c

vào các s li u c a ố ệ ủ đề bài và t l ã xác n h ỉ ệđ đị để tính toán và á nh d u t a đ ấ ọ độ ủ c a các i m m c trên 2 tr c.để ố ụ Khi á nh d u các n m trên tr c ngang c n chú ý n t l Th i i m n m u tiên n m d i chân tr c đ ấ ă ụ ầ đế ỉ ệ ờ để ă đầ ằ ướ ụ

n g B c 4: Hoàn thi n bi u (ghi s li u vào bi u , chú gi i, ghi tên bi u ) L u ý: N u v 2 ho c

nhi u ề đườn g bi u di n có chung n v thì m i ể ễ đơ ị ỗ đườn g c n dùng 1 kí hi u riêng bi t và có chú gi i kèm theo.ầ ệ ệ ả

N u ph i nhi u ế ả ề đườn g bi u di n mà s li u ã cho l i thu c nhi u n v khác nhau thì ph i tính toán ể ễ ố ệ đ ạ ộ ề đơ ị ả để chuy n s li u thô (s li u tuy t i v i các n v khác nhau) sang s li u tinh (s li u t n g i - v i cùng ể ố ệ ố ệ ệ đố ớ đơ ị ố ệ ố ệ ươ đố ớ

n v th ng nh t là: %) Ta th n g l y s li u n m u tiên n g v i 100%, s li u các n m ti p theo là t l

% so v i n m u tiên K n ng v bi u ớ ă đầ ĩ ă ẽ ể đồ thanh ngang: T n g t nh v bi u ươ ự ư ẽ ể đồ ộ c t nh ng các c t n m ư ộ ằ ngang ch không n g d c nh hình c t Tr c n g th hi n n v c a các i l n g , có m c ghi cao h n ứ đứ ọ ư ộ ụ đứ ể ệ đơ ị ủ đạ ượ ố ơ giá tr cao nh t trong b ng s li u Tr c ngang th hi n các i t n g và tr c ngang n v % C nh n xét ị ấ ả ố ệ ụ ể ệ đố ượ ụ đơ ị ậ

m o nh n xét bi u ẹ ậ ể đồ 1 Nh n xét bi u : - Nh n xét chung: Nhìn chung … - Nh n xét c th , d n ch n g ậ ể đồ ậ ậ ụ ể ẫ ứ

s li u + Nh n xét c th t ng i t n g kèm theo s li u d n ch ng + Có th so sánh các i t n g ho c ố ệ ậ ụ ể ừ đố ượ ố ệ ẫ ứ ể đố ượ ặ

so sánh các giai o n , th i i m c a i t n g Ho c cách 2 : Mu n nh n xét bi u đ ạ ờ để ủ đố ượ ặ ố ậ ể đồ được t t h c sinh ố ọ

ph i quan sát b ng s li u k t h p v i quan sát bi u ả ả ố ệ ế ợ ớ ể đồ ừ v a v c k yêu c u câu h i ẽ Đọ ĩ ầ ỏ để “khoanh vùng”

n i dung, ph m vi c n nh n xét Tr c tiên c n nh n xét các s li u có t m khái quát chung, ti p n là cácộ ạ ầ ậ ướ ầ ậ ố ệ ầ ế đế

s li u thành ph n Tìm m i quan h so sánh các con s theo hàng d c, hàng ngang (n u có) Chú ý nh ngố ệ ầ ố ệ ố ọ ế ữ giá tr nh nh t, l n nh t và trung bình, nh t là nh ng s li u ị ỏ ấ ớ ấ ấ ữ ố ệ được th hi n trên hình v mang tính t bi n ể ệ ẽ độ ế (t ng ho c gi m nhanh) C n thi t ph i tính toán ra t l % ho c tính ra s l n t ng, gi m c a các con s làmă ặ ả ầ ế ả ỉ ệ ặ ố ầ ă ả ủ ố

c s ch ng minh ý ki n nh n xét V s d ng ngôn ng trong l i nh n xét bi u : Trong các lo i bi u ơ ở ứ ế ậ ề ử ụ ữ ờ ậ ể đồ ạ ể đồ

c c u mà s li u ã ơ ấ ố ệ đ được qui thành các t l (%) Khi nh n xét ph i dùng t “t tr ng” trong c c u ỉ ệ ậ ả ừ ỷ ọ ơ ấ để so sánh nh n xét 2 Gi i thích: D a vào ki n th c ã h c các bài có liên quan ậ ả ự ế ứ đ ọ để ả gi i thích 5 gi tr c · ã ờ ướ Đ xem lúc 17:46 thanks c nke.rât dê hjêu k r thj vào nhóm cmt t káj ok thank K t thúc cu c trò chuy n G i t đ ế ộ ệ ử ừ

i n tho i di n g

đệ ạ độ

K t thúc cu c trò chuy nế ộ ệ