1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KĨ THUẬT TP HCM B MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ 2 ĐIỂM SỔ TIÊU CHÍ NỘI DUNG BỐ CỤC TRÌNH BÀY TỔNG ĐIỂM NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN 3[.]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KĨ THUẬT TP.HCM
B MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Trang 2ĐIỂM SỔ
TIÊU CHÍ NỘI DUNG BỐ CỤC TRÌNH BÀY TỔNG ĐIỂM
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN
Trang 3
BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
2 CHƯƠNG 1 – 1.3 Nguyễn Hoàng Hiệp Hoàn thành tốt
100%
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1
2.1 Mục đích 1
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu .1
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1
3.1.Đối tượng nghiên cứu .1
3.2.Phạm vi nghiên cứu .1
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2
4.1 Cơ sở lý luận 2
4.2 Phương pháp nghiên cứu 2
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận 2
6 Kết cấu của tiểu luận 2
CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC .3
1.1.Khái niệm đại đoàn kết dân tộc 3
1.2.Những cơ sở hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc 3
1.2.1 Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam 3
1.2.2 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin 4
1.2.3 Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới .5
1.3.Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc 6
1.3.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng 6
1.3.2 Đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng 7
Trang 51.3.3 Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân 81.3.4 Đại đoàn kết dân tộc phải có tổ chức, có lãnh đạo 9CHƯƠNG 2: SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘCTHEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 112.1 Thực trạng khối đại đoàn kết dân tộc của nước ta trong thời gian qua 112.1.1 Mặt tích cực .112.1.2 Mặt hạn chế, 122.2 Giải pháp cho việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay 142.2.1 Đẩy mạnh tuyên truyền để các cấp, ngành, lực lượng nhận thức sâu sắc về
sự cần thiết phải tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc hiện nay 142.2.2 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và tiếp tục thểchế hóa các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng về đại đoàn kết toàn dântộc 142.2.3 Giải quyết tốt quan hệ lợi ích giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội; kết hợp hàihòa lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và toàn xã hội 152.2.4 Tăng cường quan hệ mật thiết giữa nhân dân với Đảng, Nhà nước, tạo sinhlực mới của khối đại đoàn kết toàn dân tộc 152.2.5 Kiên quyết đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch, phá hoại, chia rẽkhối đại đoàn kết toàn dân tộc 16KẾT LUẬN 17TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc là tư tưởng nổi bật, có giá trị trườngtồn đối với quá trình phát triển của dân tộc ta và của toàn nhân loại Đấy là tư tưởngxuyên suốt và nhất quán trong tư duy lý luận và trong hoạt động thực tiễn của Hồ ChíMinh và đã trở thành chiến lược cách mạng của Đảng ta, gắn liền với những thắng lợi
vẻ vang của dân tộc Đại đoàn kết dân tộc là một giá trị tinh thần to lớn, một truyềnthống cực kì quý báu của dân tộc ta, được hun đúc trong suốt mấy nghàn năm đấutranh dựng nước và giữ nước Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc đã đượcĐảng, Chính phủ kế thừa và phát huy thể hiện trong công cuộc xây dựng đất nước hiệnnay Thế giới ngày càng đổi mới, Đảng và Nhà nước đã có những đường lối phát triểnđúng đắn, hợp thời đại thúc đẩy nước ta đi lên “sánh vai cùng các cường quốc nămchâu” như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói
Vì vậy, nhóm chúng em chọn đề tài: “Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạiđoàn kết dân tộc trong công cuộc xây dựng đất nước của Đảng ta hiện nay”
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích
Đề tài nghiên cứu, làm rõ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộcvới sự phát triển đất nước, từ đó đề xuất phương hướng, giải pháp vận dụng vào xâydựng đất nước hiện nay
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Hệ thống nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc với sự phát triểnđất nước
Tổng kết quá trình phát huy vai trò của đại đoàn kết dân tộc, vận dụng những giá trị
đó vào công cuộc xây dựng đất nước hài hoà, bền vững
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Bài tiểu luận chủ yếu nghiên cứu các quan điểm, nội dung cơ bản của Hồ Chí Minh
về đại đoàn kết dân tộc Chính sách đoàn kết dân tộc, sự vận dụng của Đảng ta về đạiđoàn kết dân tộc theo Tư tưởng Hồ Chí Minh và giải pháp cho việc xây dựng khối đạiđoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay trong giai đoạn hiện nay
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu vấn đề dân tộc ở cấp độ hẹp tức dân tộc – tộc người và nghiêncứu về sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc trong công cuộc
Trang 7xây dựng đất nước của Đảng ta hiện nay thông qua những tài liệu lịch sử cụ thể cùng
hệ thống tư liệu về Tư tưởng Hồ Chí Minh
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở lý luận
Cơ sở lí luận Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc có nguồn gốc từ nhiềuyếu tố và được hình thành trên cơ sở kế thừa và phát triển chủ nghĩa yêu nước vàtruyền thống đoàn kết của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, đặc biệt là đã vận dụng
và phát triển sáng tạo, chủ nghĩa Mác – Lênin phù hợp với tình hình và điều kiện cụthể của Việt Nam trong từng giai đoạn
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Tiểu luận đã áp dụng hai phương pháp nghiên cứu chính đó là phương pháp luậnkhoa học của chủ nghĩa Mác- Lênin (chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vậtlịch sử) và các quan điểm có giá trị phương pháp luận của Hồ Chí Minh
Phương pháp cụ thể: phương pháp luận, phương pháp logic, lịch sử, so sánh, tra cứutài liệu, nghiên cứu và đưa ra những nhận xét, đánh giá Kết hợp phân tích - tổng hợp,khái quát và mô tả để liên hệ đến thực tế và ứng dụng
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận
Về ý nghĩa khoa học, tiểu luận góp phần vào việc nghiên cứu làm rõ hơn tư tưởngcủa Hồ Chí Minh về vấn đề đại đoàn dân tộc trong công cuộc xây dựng đất nước củaĐảng ta hiện nay và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong giải quyết cácvấn đề dân tộc ở nước ta hiện nay
Về ý nghĩa thực tiễn, kết quả của tiểu luận có thể giúp cá nhân mỗi sinh viên cónhững nhận thức đầy đủ hơn về các vấn đề dân tộc, qua đó hiểu rõ hơn những tư tưởng,đường lối của Đảng và Nhà nước ta để góp phần hình thành cơ sở lý luận vững vàng,không bị các thế lực thù địch kích động, lợi dụng làm điều có hại cho bản thân mỗingười, cho xã hội và an ninh quốc gia
6 Kết cấu của tiểu luậnBài tiểu luận sẽ được nhóm chia ra để nghiên cứu theo một kết cấu mang tính khoahọc và logic theo từng chủ đề như sau:
Phần 1: Mở Đầu Phần 2: Nội dungChương 1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộcChương 2 Sự vận dụng của Đảng ta về đại đoàn kết dân tộc theo Tư tưởng Hồ ChíMinh trong giai đoạn hiện nay
Phần 3: Kết luận Tài liệu tham khảo Phụ lục
Trang 8CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT
DÂN TỘC.
1.1 Khái niệm đại đoàn kết dân tộc
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc là một phần quan trọng nhất thuộcnền tảng tư tưởng của Hồ Chí Minh đối với các vẫn đề lớn của cách mạng Việt Nam. Nghiên cứu tất cả tài liệu của Người chúng ta suy ra rằng cụm từ " đoàn kết " được Người nói nhiều đến hai ngàn lần và chữ "đại đoàn kết" thì Người dùng khoảng támmươi lần, trong đó nêu bật mối quan tâm về việc đoàn kết ở các hoàn cảnh, mọi giaiđoạn của lich sử, nó thể hiện rõ tầm vóc chiến lược tư tưởng lớn của Người Đoàn kếtđược định nghĩa một cách đơn giản là việc quy tụ và kết lại một thể nhất trí để cùnghành động cho một mục tiêu lớn nào đấy Còn đại đoàn kết là tập hợp thống nhất tức
để nói về thành phần, tính chất và sức mạnh của khối đó
Như vậy, đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh là đại đoàn kết các dântộc, tôn giáo, giai cấp, mọi giới, mọi lứa tuổi, mọi vùng của đất nước, đoàn kết mọithành viên trong đại gia đình dân tộc Việt Nam dù sống trong nước hay định cư ở nướcngoài thành một khối vững chắc trên cơ sở thống nhất về mục tiêu chung và những lợiích căn bản
1.2 Những cơ sở hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc có nguồn gốc từ nhiều yếu tố vàđược xây dựng trên cơ sở giữ gìn và phát triển bản sắc và truyền thống tốt đẹp của dântộc, tinh hoa văn hoá nhân loại, cụ thể là đã kế thừa và phát triển sáng tạo nội dung chủnghĩa Mác – Lênin phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện thực tế của Việt Nam qua cácthời kỳ lịch sử
1.2.1 Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dântộc Việt Nam
Đề cập đến chủ nghĩa yêu nước của dân tộc, chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Dân ta cómột lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta từ xưa đến nay,mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vôcùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước”
Trang 9Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nước gắn liền với ýthức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc Việt Nam đã hình thành vàcủng cố, tạo thành một truyền thống bền vững Tinh thần ấy, tình cảm ấy theo thờigian đã trở thành lẽ sống của mỗi con người Việt Nam, làm cho vận mệnh mỗi cá nhângắn chặt vào vận mệnh của cộng đồng, vào sự sống còn và phát triển của dân tộc Nó
là cơ sở của ý chí quật cường, bất khuất, tinh thần sẵn sàng hi sinh cho dân, cứu nướccủa từng con người Việt Nam, cũng là giá trị tinh thần dẫn dắt sự lớn mạnh của cộngđồng và của các cá nhân suốt quá trình dựng nước và giữ nước, thể hiện truyền thốngyêu nườc, đại đoàn kết của dân tộc Dù lúc thăng, lúc trầm nhưng chủ nghĩa yêu nước
và truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam bao giờ cũng là tinh hoa đã được hunđúc và thử nghiệm qua hàng nghìn năm lịch sử chinh phục thiên nhiên và chống giặcngoại xâm bảo vệ Tổ quốc của ông cha ta Chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết,cộng đồng của dân tộc Việt Nam là cơ sở đầu tiên, sâu xa cho sự hình thành tư tưởng
Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
1.2.2 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – LêninChủ nghĩa Mác- Lênin cho rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân
là người sáng tạo lịch sử; giai cấp vô sản muốn thực hiện vai trò là lãnh đạo cách mạng phải trở thành dân tộc, liên minh công nông là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn củacách mạng Chủ nghĩa Mác-lênin đã chỉ ra cho các dân tộc bị áp bức con đường tự giải phóng Lê-nin cho rằng, sự liên kết giai cấp, trước hết là liên minh giai cấp công nhânvới nông dân là hết sức cần thiết, bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng vô sản Rằngnếu không có sự đồng tình và ửng hộ của đa số nhân dân lao động với đội ngũ tiên phong của nó, tức giai cấp vô sản, thì cách mạng vô sản không thể thực hiện được
Đó là những quan điểm lý luận hết sức cần thiết để Hồ Chí Minh có cơ sở khoa họctrong sự đánh giá chính xác yếu tố tích cực cũng như những hạn chế trong các di sảntruyền thống, trong tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước Việt Nam tiền bối và các nhà cách mạng lớn trên thế giới, từ đó hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh vềđại đoàn kết dân tộc
Trang 101.2.3 Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phongtrào cách mạng Việt Nam và thế giới.
Không chỉ được hình thành từ những cơ sở lý luận suông, tư tưởng này còn xuất phát từ thực tiễn lịch sử của dân tộc và nhiều năm bôn ba khảo nghiệm ở nước ngòaicủa Hồ Chí Minh
a) Thực tiễn cách mạng Việt Nam
Là một người am hiểu sâu sắc lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộcmình, Hồ Chí Minh nhận thức được trong thời phong kiến chỉ có những cuộc đấu tranhthay đổi triều đại nhưng chúng đã ghi lại những tấm gương tâm huyết của ông cha tavới tư tưởng “Vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước góp sức” và “ Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc là thượng sách giữ nước” Chính chủ nghĩa yêunước, truyền thống đoàn kết của dân tộc trong chiều sâu và bề dày của lịch sử này đãtác động mạnh mẽ đến Hồ Chí Minh và được người ghi nhận như những bài học lớncho sự hình thành tư tưởng của mình
Năm 1858, thực dân Pháp tấn công bán đảo Sơn Trà, từ đó, các phong trào yêunước , chống pháp liên tục nổ ra, rất anh dũng, nhưng cuối cùng đều thất bại Hồ ChíMinh đã nhận ra được những hạn chế trong chủ trương tập hợp lực lượng của các nhàyêu nước tiền bối và trong việc nắm bắt những đòi hỏi khách quan của lịch sử tronggiai đọan này Đây cũng chính là lý do, là điểm xuất phát để Người quyết tâm từ Bếncảng Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước
b) Thực tiễn cách mạng thế giới
Từ 1911 đến 1941 Hồ Chí Minh đã đi đầu khắp hết các châu lục Cuộc khảo nghiệmthực tiễn rộng lớn và công phu đã giúp Người nhận thức một sự thực: “Các dân tộcthuộc địa tiềm ẩn một sức mạnh vĩ đại, song cuộc đấu tranh của họ chưa đi đến thắnglợi bởi vì các dân tộc bị áp bức chưa biết tập hợp lại, chưa có sự liên kết chặt chẽ vớigiai cấp công nhân ở các nước tư bản, đế quốc, chưa có tổ chức và chưa biết tổchức…”
Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 thành công đã đưa Hồ Chí Minh đến bướcngoặt quyết định trong việc chọn con đường cứu nước, giải phóng dân tộc, giành dân
Trang 11chủ cho nhân dân Từ chỗ chỉ biết đến Cách mạng Tháng Mười theo cảm tính, Người
đã nghiên cứu để hiểu một cách thấu đáo con đường Cách mạng Tháng Mười vànhững bài học kinh nghiệm quý báu mà cuộc cách mạng này đã mang lại cho phongtrào cách mạng thế giới Đặc biệt là bài học về sự huy động, tập hợp, đoàn kết lựclượng quần chúng công nông binh đông đảo để giành và giữ chính quyền cách mạng.1.3 Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộcKhái niệm đại đoàn kết dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh: là một hệ thống nhữngluận điểm, nguyên tắc, phương pháp giáo dục Tập hợp và tổ chức cách mạng và tiến
bộ nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong sựnghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Nói một cách khác,
đó là tư tưởng xây dựng, củng cố, mở rộng lực lượng cách mạng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai đoạn, giải phóng con người
1.3.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công củacách mạng
Với Hồ Chí Minh, đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của nhân dân ta. Người cho rằng: “muốn giải phóng các dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động phải tựmình cứu lấy mình bằng đấu tranh vũ trang cách mạng, bằng cách mạng vô sản Trongtừng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, có thể và cần thiết phải điều chỉnh chính sách
và phương pháp tập hợp lực lượng cho phù hợp với những đối tượng khác nhau,nhưng đại đoàn kết dân tộc luôn luôn được Người nhân thức là vấn đề sống còn củacách mạng
Đoàn kết không phải là thủ đoạn chính trị nhất thời mà tư tưởng đoàn kết là tưtưởng cơ bản, nhất quán, xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam
Đoàn kết quyết định thành công cách mạng vì đoàn kết tạo nên sức mạnh, là thenchốt của thành công Muốn đưa cách mạng đến thắng lợi phải có lực lượng đủ mạnh,muốn có lực lượng phải quy tụ cả dân tộc vào một mối thống nhất Giữa đoàn kết vàthắng lợi có mối quan hệ chặt chẽ, qui mô, mức độ của thành công
Đoàn kết phải luôn được nhận thức là vấn đề sống còn của cách mạng Thực tiễncách mạng đã trả lời giữa đoàn kết và thành công có mối quan hệ chặt chẽ với nhau