Áp dụng phương pháp dạy học tích cực để rèn luyện kĩ năng thực hành phép nhân cho học sinh lớp 3

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1 Lời giới thiệu Từ thực tiễn dạy học tiểu học nói chung và thực tiễn dạy học ở trường Tiểu học nói riêng, nghiên cứu tìm ra những b[.]

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1.Lời giới thiệu

Từ thực tiễn dạy học tiểu học nói chung và thực tiễn dạyhọc ở trường Tiểu học nói riêng, nghiên cứu tìm ra những biệnpháp hay để sử dụng vào việc giảng dạy môn toán lớp 3 Đặcbiệt là kĩ năng thực hành phép nhân

Qua đề tài này, tôi muốn tìm ra những giải pháp cần thiếtgóp một phần vào việc nâng cao chất lượng dạy học môn toánlớp 3 Thông qua các biện pháp phát huy tính chủ động trongdạy học toán lớp 3 để hoàn thiện dần phương pháp dạy họctheo hướng đổi mới phát huy tính tích cực của học sinh ở Tiểuhọc

Nghiên cứu những dạng bài toán cơ bản của đề tài đặc biệt

đi sâu dạng bài xây dựng và hình thành phép nhân hướng dẫnhọc sinh chủ động tìm kiến thức mới giúp học sinh được trảinghiệm thực tế, đồng thời xây dựng tốt mối quan hệ hai chiềugiữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với học sinh Đề xuấtmột một số biện pháp phát huy tính cực của học sinh trong dạytoán lớp 3

Do đó, mục đích giúp học sinh có những kiến thức, kĩnăng, Đặc biệt là kiến thức, kĩ năng học và vận dụng toánhọc có vị trí rất quan trọng đối với cuộc sống thực tế của các

em Đó cũng là công cụ cần thiết để các em học tốt các mônhọc khác

Khả năng giáo dục nhiều mặt của môn Toán rất to lớn, nócó khả năng phát triển tư duy lôgic, phát triển trí tuệ Nó có vaitrò to lớn trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phươngpháp suy luận, phương pháp giải quyết vấn đề có suy luận, cókhoa học toàn diện, chính xác, có nhiều tác dụng phát triển tríthông minh, tư duy độc lập sáng tạo, linh hoạt góp phần giáodục ý trí nhẫn nại, ý trí vượt khó khăn

Từ vị trí và nhiệm vụ vô cùng quan trọng của mônToán ,vấn đề đặt ra cho mỗi người giáo viên là làm thế nào đểgiờ dạy - học Toán có hiệu quả cao, học sinh được phát triểntính tích cực, chủ động, sáng tạo trong việc chiếm lĩnh kiếnthức toán học Giáo viên phải có phương pháp dạy học như thếnào để tổ chức các hoạt động tự trải nghiệm, khám phá, pháthiện kiến thức, thực hành và vận dụng bài học vào thực tế cuộcsống cho học sinh Tiểu học?

Theo tôi, các phương pháp dạy học bao giờ cũng phảixuất phát từ vị trí, mục đích và nhiệm vụ, mục tiêu giáo dụccủa môn Toán ở bài học nói chung và trong giờ dạy toán lớp 3nói riêng Nó không phải là cách thức truyền thụ kiến thứctoán học, rèn kỹ năng giải toán mà nó là phương tiện tinh vi đểtổ chức hoạt động nhận thức tích cực, độc lập và giáo dụcphong cách làm việc một cách khoa học, hiệu quả cho học sinh,

nghĩa là dạy "Cách học" Mặt khác, sản phẩm của giáo dục

khác với sản phẩm của người thợ may, thợ mộc sản phẩm củagiáo dục là đào tạo ra những con người biết sáng tạo Vì vậyviệc lựa chọn, sử dụng ưu thế của từng PPDH sao cho phù hợpvới mục tiêu, nội dung ở từng loại bài học, ở từng lớp học, ởtừng giai đoạn dạy học nhằm phát huy tối đa tính tích cực, chủ

động, sáng tạo của học sinh phải là một "Nghệ thuật" Trong

giảng dạy, mỗi giáo viên đều có cách thức, biện pháp riêng củamình Song đều phải đạt mục đích chung là tổ chức các hoạtđộng dạy học đạt hiệu quả

Xuất phát từ quan điểm chương trình mới cần thực hành,vận dụng thực tế nhiều nên nội dung chương trình hiện tạithường tinh giảm, tập trung vào các kiến thức kỹ năng cơ bản,bám sát thực tế, tích hợp được nhiều mặt giáo dục Nhằm pháthuy những ưu điểm, kịp thời khắc phục những hạn chế, để giúphọc sinh lĩnh hội được đầy đủ các kiến thức từ những phươngpháp dạy học

Qua thực tế giảng dạy, bản thân tôi luôn suy nghĩ phải làmgì, làm như thế nào để học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức mônToán một cách nhẹ nhàng, biến đổi những nội dung trừu tượngthành dấu hiệu trực quan để giúp các em dễ hình dung hơnkiến thức cơ bản của bài học, giảm tải quá trình lĩnh hội liếnthức, nội dung bài học không chỉ các em nghe qua lời giảng củagiáo viên mà còn được tận mắt nhìn, tận tay làm Chính vì vậy,trong quá trình dạy học, tôi đã đi sâu vào tìm hiểu và rút ra

được “ ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐỂ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG THỰC HÀNH PHÉP NHÂN CHO HỌC SINH LỚP 3’’

2.Tên sáng kiến.

“ Áp dụng phương pháp dạy học tích cực để rèn luyện kĩ năng thực hành phép nhân cho học sinh lớp 3’’

3.Tác giả sáng kiến.

- Họ và tên: Nguyễn Thị Thùy Linh

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Tiểu học Chấn Hưng

- Số điện thoại: 0974634297

- Email: nguyenthithuylinh310156@gmail.com

4.Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

-Họ và tên: Nguyễn Thị Thùy Linh

5.2 Vấn đề mà sáng kiến giải quyết

-Tìm hiểu nội dung, chương trình và những phương phápđúng để giảng dạy toán phép nhân được hiệu quả

-Tìm hiểu những kĩ năng cơ bản cần trang bị để phục vụviệc học phép nhân hiệu quả cho học sinh lớp 3

- Khảo sát và hướng dẫn giải cụ thể một số bài toán, một sốdạng toán ở lớp 3 về phép nhân Từ đó đúc rút kinh nghiệm đềxuất một số ý kiến góp phần nâng cao chất lượng dạy học vàbồi dưỡng học sinh có năng khiếu môn toán

6.Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử.

Sáng kiến bắt đầu được áp dụng từ tháng 10 năm 2018

7.Mô tả bản chất của sáng kiến

7.1.Cơ sở khoa học

Môn toán là một trong những môn học có vị trí quan trọngở bậc Tiểu học Trong những năm gần đây, xu thế chung củathế giới là đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tínhtích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh trong quátrình dạy học Một trong những bộ phận cấu thành chươngtrình toán Tiểu học mang ý nghĩa chuẩn bị cho việc học mônhình học ở các cấp học trên, đồng thời giúp học sinh nhữnghiểu biết cần thiết khi tiếp xúc với những “tình huống toánhọc” trong cuộc sống hàng ngày Phương pháp giáo dục phổthông phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của họcsinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồidưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn

kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tìnhcảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” Tínhtích cực trong học tập liên quan mật thiết với động cơ học tậpvà được biểu hiện ở việc học sinh tự tìm tòi, chiếm lĩnh kiếnthức mới có vai trò quan trọng trong việc quá trình hình thànhvà phát triển tư duy toán học của học sinh bởi lẽ quá trình tựtìm tòi khám phá sẽ giúp học sinh rèn luyện tính chủ độngsáng tạo trong học toán, học sinh sẽ hiểu sâu hơn, nhớ lâu hơnkiến thức nếu như chính mình tìm ra kiến thức đó hoặc gópphần cùng các bạn tìm tòi, khám phá xây dựng kiến thức.Trong quá trình tìm tòi, khám phá, học sinh tự đánh giá kiếnthức của mình, khi gặp khó khăn chưa giải quyết được vấn đềhọc sinh tự đo được thiếu sót về mặt kiến thức tư duy, và tự rútđược kinh nghiệm khi tranh luận với bạn Học sinh cũng tựđánh giá được mình so với các bạn để tự điều chỉnh

Như vậy đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làmtrung tâm tạo điều kiện để cá thể hóa dạy học và khuyến khíchhọc sinh phát hiện vấn đề đồng thời phát triển năng lực, sởtrường của từng học sinh trở thành người lao động chủ động,sáng tạo

7.2.Cơ sở lý luận

Thực hiện chủ trương đường lối đúng đắn của Đảng đầu tưcho giáo dục là đầu tư cho con người bởi vì: “giáo dục đào tạophải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu, hoàn thành tốt việcđào tạo, bồi dưỡng nguồn lực cho con người, cho công nghiệphóa, hiện đại hoá đất nước ” Bộ giáo dục và đào tạo đã vàđang triển khai đổi mới chương trình giáo dục các cấp học, bậchọc nói chung và Tiểu học nói riêng.

Chương trình Tiểu học mới là kế thừa phát triển của chươngtrình cải cách giáo dục cung cấp kiến thức, kỹ năng có hệthống từ đơn giản đến phức tạp, thể hiện tính thống nhất, tínhhiện đại được soạn thảo theo các tiêu chí sau:

+ Đảm bảo mục tiêu giáo dục

+ Đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm

+ Đảm bảo tính thống nhất

+ Đáp ứng yêu cầu phát triển của từng đối tượng họcsinh

+ Đảm bảo tính khả thi và hội nhập trong khu vực vàquốc tế

Chương trình sách giáo khoa thay đổi thì việc đổi mớiphương pháp dạy học là nhu cầu tất yếu của giáo dục - việc đổimới phương pháp dạy học chỉ thực sự có hiệu quả khi đổi mớiđồng bộ về nội dung - phương pháp dạy học cách đánh giá.Phương pháp dạy học chỉ thực sự có hiệu quả và phát huy tácdụng trên cơ sở có được thiết bị dạy học cần thiết và sử dụngnó có hiệu quả

Chính vì chương trình Tiểu học thay đổi đòi hỏi phải đổimới phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả học tập cụ thể,chương trình Tiểu học là kế hoạch hành động gồm 4 thành tố: + Mục tiêu cần hướng tới

+ Các năng lực cần phát triển ở học sinh

+ Phương pháp và phương tiện dạy học

+ Cách đánh giá kết quả học tập của học sinh.

Mặc dù lộ trình định hướng đổi mới phương pháp dạy họcphát huy tính tích cực của học sinh đã triển khai được một thờigian dài và những ưu thế của nó là điều không thể phủ nhậnsong chưa ai dám khẳng định rằng ở mọi nhà trường đã thựchiện một cách hoàn hảo các tiêu chí của dạy học hiện đại Một

bộ phận không ít giáo viên vẫn chần chừ với phương pháp mớivà thiếu sự quyết liệt trong quá trình thực hiện đổi mới Việcdạy chay trong một số giờ vẫn xảy ra bởi một số giáo viênkhông mặn mà với bộ đồ dùng trong dạy học, tâm lý sợ cháygiáo án, thiếu thời gian của tiết học Mặt khác sử dụng bộ đồdùng bao giờ cũng mất nhiều thời gian bởi thao tác lấy ra cấtvào của học sinh

Trước thực tế đó, bản thân tôi đã dành một thời gian đángkể đầu tư cho việc đổi mới phương pháp, đặc biệt là đối vớimôn toán, sau nhiều lần thử nghiệm, với mong muốn nâng caochất lượng dạy học môn toán bằng con đường cải tiến và đổimới phương pháp dạy học sao cho mỗi học sinh thực sự đượctham gia học toán với những hoạt động nhẹ nhàng tự nhiênmang lại hứng thú và say mê học tập cho học sinh, bước đầu tôi

đã tìm được một số giải pháp hữu hiệu giúp học sinh tiếp cậnnhanh với phương pháp dạy học hiện đại Chính vì vậy tôi đã đi

sâu vào tìm hiểu ““ ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐỂ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG THỰC HÀNH PHÉP NHÂN CHO HỌC SINH LỚP 3’’

7.3.Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến

Từ xưa đến nay, môn Toán vốn luôn được coi là "môn đấtđá , khô khan" Nhưng trên thực tế, môn Toán lại rất gần gũi,gắn bó với con người và khi học Toán các em thường thụ độngtiếp thu kiến thức có được và áp dụng một cách máy móc.Nhiều em không chủ động tích cực trong khi học thậm chí còn

sợ, chán học môn Toán Chất lượng môn Toán chưa cao, nhiều

em chưa thành thạo cộng, trừ, nhân, chia

Phương pháp dạy còn chưa thu hút được các em học sinh,cuốn các em vào bài , nhiều khi tạo nên sự nhàm chán Vì vậycần tìm ra các biện pháp khắc phục các tình trạng trên, tăngtính tích cực chủ động của học sinh và đổi mới phương phápdạy học sao cho hấp dẫn học sinh.

7.4:Thực trạng vấn đề nghiên cứu

Chương trình toán lớp 3 là một bộ phận của chương trìnhtoán tiểu học và là sự tiếp tục của chương trình toán lớp một.Chương trình này kế thừa và phát triển những thành tựu lớphai (cũ) ở nước ta, thực hiện những đổi mới về cấu trúc nộidung để tăng cường và ứng dụng kiến thức mới, chú trọng pháttriển toàn diện, chủ động, sáng tạo cho học sinh thích ứng với

xã hội hiện đại và công nghiệp hóa

Từ mục tiêu cơ bản của môn học: dạy toán tức là giúp họcsinh có kiến thức cơ bản ban đầu về số học các số tự nhiên, cácđại lượng thông dụng; một số yếu tố hình học và thống kê đơngiản Hình thành các kỹ năng thực hành, đo lường, giải bài toáncó nhiều ứng dụng thiết thực trong đời sống Góp phần bướcđầu phát triển tư duy, khả năng suy luận hợp lý, bước đầu hìnhthành phương pháp tự học và làm việc có kế hoạch khoa học,chủ động, linh hoạt, sáng tạo cho học sinh

7.4.1.Thuận lợi:

- Bản thân có nhiều năm dạy lớp 3 nên trong quá trình dạyhọc đã đúc rút được một số kinh nghiệm hữu ích trong dạy toán3

-Tất cả học sinh trong lớp đều là học sinh trong xã nên cóđiều kiện thuận lợi đi lại, giáo viên thuận tiện trao đổi với phụhuynh về việc giáo dục học sinh

-Cơ sở vật chất nhà trường phục vụ cho việc học tập đầy đủ

7.4.2.Khó khăn:

-Có nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn Đa số phụ huynhhọc sinh đi làm ăn xa nên việc kèm cặp con ở nhà còn nhiềuhạn chế.

-Trình độ học sinh trong lớp không đồng đều nên gặp nhiềukhó khăn trong việc kèm các em học tập đặc biệt là trong môntoán

7.4.3.Thực trạng học sinh lớp 3 hiện nay

Học sinh lớp 3 là những học sinh đang ở độ tuổi học màchơi, chơi mà học Để cuốn hút được các em trong những giờhọc toán, để những tiết học toán không khô cứng mà nhẹnhàng tình cảm thì phải đổi mới phương pháp dạy học Do đóđổi mới sách giáo khoa Toán 3 đòi hỏi phải đổi mới phươngpháp dạy học sao cho phù hợp Nhiều tiết dạy vẫn chỉ mangnặng tính hình thức, do đó hiệu quả giờ dạy chưa cao Hơn nữa,trong lớp học có nhiều đối tượng học sinh, mức độ tiếp thukhác nhau, sự quan tâm của cha mẹ đến việc học tập của các

em khác nhau Đây cũng là một điều bất cập mà đòi hỏi ngườigiáo viên phải có phương pháp sao cho phù hợp

Học sinh lớp 3 mới từ lớp 2 lên trình độ tư duy, vốn hiểu

biết kiến thức cơ bản ở lớp 2 chưa chắc chắn, vẫn tồn tại thóiquen học vẹt, ghi nhớ máy móc Trong cùng một lứa tuổi, khảnăng và sự phát triển trí tuệ của các em không giống nhau,hứng thú và nhu cầu, động cơ học tập …cũng khác nhau

7.5:Một số biện pháp trong việc sử dụng phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy toán

7.5.1:Mục tiêu của biện pháp

Qua thực tế giảng dạy nhằm đưa ra một số biện pháp hữuhiệu trong việc sử dụng phương pháp dạy học nhằm nâng caochất lượng giờ dạy toán, giúp học sinh tiếp thu kiến thức mộtcách chủ động sáng tạo và đạt kết quả cao nhất, đáp ứng theoyêu cầu của giáo dục - đào tạo hiện nay Nhất là trong kĩ năngthực hành phép nhân

7.5.2:Các phương pháp dạy học theo hướng tích cực 7.5.2.1: Phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong việc hình thành tri thức mới.

Muốn học sinh tiếp thu tri thức mới cần có sự hướng dẫncủa giáo viên bằng một hệ thống câu hỏi phù hợp Giáo viên tổchức các hoạt động dạy học bằng cách gợi mở, hướng dẫn, dẫndắt để học sinh dần tự tìm ra tri thức mới (chuyển giao ý đồ sưphạm của thầy thành nhiệm vụ học tập của trò) Trong quátrình dạy học cần biết phối hợp các phương pháp dạy học khácđể đạt kết quả cao

Đối với tiết học mới, tôi nghiên cứu kỹ để xác định nội dungbài Khác với phương pháp cũ (nêu kiến thức), phần bài mớitrong các tiết dạy tôi thường đi từ tình huống có vấn đề để họcsinh hoạt động và tự phát hiện ra kiến thức mới theo sự hướngdẫn của giáo viên và sự trợ giúp của các đồ dùng học tập hayphương tiện dạy học

a)Giúp học sinh tự phát hiện và tự giải quyết nhiệm vụ bài học (Tự chiếm lĩnh kiến thức mới)

Sau khi học sinh tìm được kết quả của phép nhân giáo viênhướng dẫn cho học sinh ghi nhớ các công thức vừa hấp dẫn vừakhích lệ được học sinh thi đua học tập như: che lấp hoặc xóatừng phần rồi toàn bộ công thức và tổ chức cho học sinh lặp lại(nói, viết…) các công thức đã học để khẳng định học sinh đã tựchiếm lĩnh kiến thức mới và cách giải quyết các vấn đề gần gũivới đời sống

VD Hình thành khái niệm phép nhân:

* Cách hình thành:

“ Chuyển tổng các số hạng bằng nhau thành phép nhân”+ Giới thiệu hình ảnh trực quan

+ Chuyển tổng các số hạng bằng nhau thành phép nhân.+ Tính kết quả của phép nhân bằng cách tính tổng

Tôi dùng một bài toán cụ thể giới thiệu phép tính mới dựatrên phép cộng như sau:

* Bài toán: “Lan lấy một lần 2 chấm tròn, và lấy tất cả 3

lần Hỏi Lan lấy tất cả bao nhiêu chấm tròn?”

- Yêu cầu học sinh thực hành lần 1 lấy 2 chấm tròn, lần 2lấy tiếp 2 chấm tròn, lần 3 lấy 2 chấm tròn

- Song song cho học sinh thao tác lấy chấm tròn theo bàitoán để học sinh dễ hình dung Tôi gắn lần lượt chấm tròn lênbảng theo hình và giúp học sinh nhận biết:

+ Muốn biết Lan lấy bao nhiêu chấm tròn em thực hiệnphép tính gì?

(phép cộng: 2 + 2 + 2)

+ Em có nhận xét gì về các số hạng của tổng này ?

(Các số hạng đều bằng nhau )

+ Có mấy số hạng ?

(3 số hạng)

+Như vậy 2 được lấy mấy lần?

(2 được lấy 3 lần)

* Yêu cầu học sinh nhẩm kết quả tổng: 2 + 2 + 2= 6

* Với phép cộng các số hạng bằng nhau như vậy ta có thểchuyển nhanh thành phép nhân như sau: Từ 2 + 2 + 2 Ta cóthể viết 2 x 3= 6

* Viết: 2 x 3 = 6

* Đọc: Hai nhân ba bằng sáu Dấu “x” gọi là dấu nhân

Tôi cho học sinh nhận xét để nhận biết rằng: “phép cộngcác số hạng bằng nhau có thể chuyển thành phép nhân Hayphép nhân được hình thành trên phép cộng các số hạng bằngnhau”.

b)Xác định vai trò tác dụng của đồ dùng dạy - học Toán.

Sách giáo khoa Toán 3 được biên soạn cải tiến theo tinhthần đổi mới, làm rõ quá trình hình thành kiến thức, có tácdụng định hướng về cách dạy cho giáo viên; sách giáo khoa mới

in màu đẹp, nhiều hình vẽ, trình bày khoa học nên có sức hấpdẫn, các em học sinh thích thú và tiện lợi khi sử dụng Sáchgiáo khoa trình bày theo hướng mở, không thông báo tườngminh kiến thức tạo cơ hội để học sinh suy nghĩ, tìm tòi, hệthống bài tập đa dạng phát huy được khả năng sáng tạo củahọc sinh Như vậy sách giáo khoa Toán 3 mới có ý nghĩa nhưmột đồ dùng dạy - học quan trong của học sinh, giáo viên biếtsử dụng, hướng dẫn và khai thác dụng của sách giáo khoa Toán

3 trong giảng dạy sẽ đem lại hiệu quả cao

Bộ đồ dùng dạy - học Toán 3 là một tiến bộ lớn của thiết bịdạy học Sử dụng đồ dùng học toán học sinh được hoạt độngbằng tay với các vật thật để hình thành các số, xác định tỉ số,tính giờ hơn - giờ kém, tập ghép hình, tập cân nặng, đo độ dài,hình thành các phép tính với số có bốn chữ số, năm chữ sốtrong phạm vi 100 000 nghìn một cách nhẹ nhàng Các đồdùng đó giúp cho khả năng thực hành của học sinh trong giờhọc Toán tăng lên rõ rệt Nhờ có bộ đồ dùng học Toán 3 họcsinh tiếp nhận kiến thức qua hoạt động bằng tay Đồ dùng dạy -học Toán 3 rất quan trọng và nó là cơ sở vật chất của đổi mớiphương pháp dạy học Toán ở Tiểu học

Bảng con là đồ dùng dạy học truyền thống, vẫn cònnguyên giá trị trong việc dạy - học nói chung và ở lớp 3 nóiriêng Nhờ có bảng con học sinh được thực hiện kỹ năng viết,giáo viên có thể kiểm tra việc nắm bài của học sinh, kỹ năngviết, kỹ năng tính của học sinh Sử dụng bảng con thay đổitrạng thái làm việc của học sinh Khích lệ sự cố gắng của mỗihọc sinh, tạo ra không khí học tập sôi nổi trong học Toán Vaitrò của bảng con sẽ giảm dần ở lớp trên và nhường chỗ cho tưduy trừu tượng

( Hình ảnh học sinh làm toán bằng bảng con)

Vở bài tập là một sáng kiến tốt trong những năm gần đây.Vở bài tập có tác dụng củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năngbài học ngay tại trên lớp khá tiện lợi Vở bài tập giúp cá nhânhóa quá trình dạy - học cho mỗi học sinh thực hành theo kỹnăng và tốc độ riêng của mỗi người Tuy nhiên nếu lạm dụng vởbài tập sẽ ảnh hưởng đến kỹ năng viết và trình bày của họcsinh

Đồ dùng minh họa của giáo viên trong đổi mới phươngpháp dạy học không còn vị trí quan trọng như trước nữa, cáctranh vẽ không hơn hẳn các hình vẽ trong sách giáo khoa

Bảng phụ cũng chỉ là phóng to các biểu, bảng bài tậptrong sách giáo khoa Tuy nhiên các bảng cài, hoặc diễn tả

“động” được quá trình hình thành kiến thức thì vẫn có tác dụngtích cực trong việc dạy toán vì nó tạo ra được tình huống, tạo

ra vấn đề để học sinh phải động não, suy nghĩ

Một điều quan trọng trong đổi mới phương pháp dạy họclà dạy toán 3 phải phù hợp với trình độ phát triển tâm lý củatrẻ trên 8 tuổi Hiện nay các em đều đã thân quen với môitrường tập thể, nhiều em đã tự đọc sách giáo khoa và trao đổivới bạn bè về nội dung kiến thức Kiến thức sách giáo khoa kháquen thuộc đối với một số em, chính vì vậy dạy toán càng khóhơn đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp phù hợp để học sinhkhông cảm thấy nhàm chán, không bị cảm giác học lại kiếnthức Ngược lại, ở các lớp điều kiện còn khó khăn học sinh cótrình độ không đồng đều thì giáo viên phải có những ví dụ thựctiễn gần gũi với các em để học sinh hiểu rõ các biểu tượng banđầu, giáo viên phải hình thành vững chắc kiến thức cơ bản chocác em củng cố, khắc sâu phát triển kiến thức mới cho phù hợpvới các đối tượng học sinh, tổ chức làm sao để tất cả học sinhtrong lớp đều phải được làm việc đặc biệt quan tâm đến họcsinh yếu, học sinh khuyết tật

Không có đồ dùng dạy học nào là vạn năng có thể thay thếđược các đồ dùng dạy học nêu trên Chỉ có sử dụng hợp lý,đúng lúc, đúng chỗ, đúng đối tượng và kết hợp với thao táckhéo léo trong các tình huống dạy học thì chắc chắn sẽ đem lạihiệu quả của giờ dạy - học toán tốt hơn

Tuy nhiên ở mỗi bài dạy giáo viên phải xây dựng được mụctiêu của bài, chuẩn bị đồ dùng hợp lý, hướng dẫn học sinh sửdụng thành thạo, thường xuyên Nếu phòng thiết bị của trườngchưa có đồ phục vụ cho nội dung bài thì giáo viên phải khắcphục tự làm đồ dùng để giờ dạy được sinh động hơn, học sinhtiếp thu bài thoải mái, nhẹ nhàng và đạt hiệu quả cao

Ví dụ:Dạy dạng  bài hình thành bảng nhân hoặc bảng chia.

- Dùng nhóm mẫu vật cùng loại để xây dựng bảng nhân(hoặc bảng chia).

- Dùng tranh minh họa tổ chức trò chơi nhằm củng cố kiếnthức vừa học

- Dùng bộ đồ dùng Toán thực hành + bảng con để giảiquyết các bài tập luyện tập

- Phóng tranh minh họa - viết phép tính thích hợp

- Ngoài ra kết hợp tổ chức trò chơi Toán học phù hợp vớinội dung từng bài

- Ví dụ “ Dạy  bài:  Bảng nhân 9 ”

        + Giáo viên gắn 1 thanh 9 chấm tròn để học sinh có kháiniệm ban đầu về 9 được lấy 1 lần

        + Giáo viên gắn 2 thanh 9 chấm tròn để học sinh hìnhthành khái niệm  9 được lấy 2 lần ( 9 x 2= 18 ) hay 9 + 9 = 18        + Học sinh quan sát - viết vào bảng con

      ( Tương tự với  3 thanh 9 chấm tròn )

        + Dùng tranh minh họa để điền số vào ô trống (dựa theo

số lượng đồ vật trong mỗi nhóm)

    +  Tổ chức trò chơi “Đoán số” để củng cố bảng nhân 9

- Ở lớp 3 (học kỳ I): học sinh tiếp tục học các bảng nhân, bảng chia 6, 7, 8,

9 Lúc này các em đã có kinh nghiệm sử dụng đồ dùng học tập (các miếng bìa với số chấm tròn như nhau), đã quen và thành thạo với cách xây dựng phép nhân

từ những miếng bìa đó Hơn nữa, lên lớp 3 trình độ nhận thức của học sinh phát triển hơn trước (khi học lớp 2) nên khi hướng dẫn học sinh lập các bảng nhân hoặc bảng chia giáo viên vẫn yêu cầu học sinh sử dụng các đồ dùng học tập nhưng ở một mức độ nhất định, phải tăng dần mức độ khái quát để kích thích trítưởng tượng, phát triển tư duy cho học sinh Chẳng hạn:

Giáo sinh thao tác trên tấm bìa với các chấm tròn để lập 3, 4 phép tính trongbảng viên không cùng học sinh lập các phép tính như ở lớp 2 mà chỉ nêu lệnh đểhọc, các phép tính còn lại học sinh phải tự lập dựa vào phép đếm thêm hoặc dựa vào các bảng nhân đã học Ví dụ: Khi hướng dẫn học sinh tự lập Bảng nhân 6, giáo viên yêu cầu học sinh sử dụng các tấm bìa, mỗi tấm bìa có 6 chấm tròn để lập các phép tính:

Hoặc dựa trên bảng nhân đã học: 6 x 4 = 4 x 6 = 24; 6 x 5 = 5 x 6,…

Như vậy, giáo viên cần lưu ý sử dụng đồ dùng trực quan hợp lý, đúng lúc

để không chỉ giúp học sinh nắm được kiến thức mà còn phát triển tư duy

7.5.2.2 Phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong phát hiện vấn đề dựa trên việc thiết lập mối quan hệ giữa kiến thức mới với kiến thức đã học

Có mấy chấm tròn? (3 chấm tròn)

3 chấm tròn được lấy mấy lần?( 3 được lấy một lần)

3 được lấy 1 lần nên ta lập được phép nhân như thế

nào? ( 3 x 1 = 3)

(GVghi lên bảng phép nhân này)

+Lần 2: Yêu cầu học sinh lấy 3 chấm tròn rồi lại lấy 3 chấmtròn

Cho học sinh tự đếm số chấm tròn và thành lập phép nhân Gọi vài em nêu trước lớp

-GV gắn tiếp 2 tầm bìa lên bảng và hỏi:

+ Có hai tấm bìa, mỗi tấm có 3 chấm tròn, vậy 3 chấm tròn được lấy mấy lần?( 3 chấm tròn được lấy hai lần)

+Vậy 3 được lấy mấy lần?( 3 được lấy hai lần)

+Hãy lập phép tính tương ứng với 3 được lấy 2 lần.(3 x 2) +3 nhân 2 bằng mấy?

- Viết lên bảng phép nhân: 3 x 2 = 6

Đặt kiến thức mới trong mối quan hệ với kiến thức đã học.Nếu thực hiện phương pháp dạy học bài mới như vậy khôngnhững tạo điều kiện ôn tập, củng cố kiến thức đã học, giúp họcsinh chủ động phát hiện, chiếm lĩnh kiến thức mới Tìm ranhững nội dung còn tiềm ẩn trong từng bài học mà góp phầnrèn luyện cách diễn đạt thông tin bằng lời, bằng ký hiệu, pháttriển các năng lực tư duy của học sinh

7.5.2.3 Phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong việc dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ kết hợp với vấn đáp, giảng giải để phát huy tính chủ động, hợp tác của học sinh.